هاوڵاتی

کردەوەی میلیشیاکان هاوکارییەکانی ئەمریکا دەخاتە مەترسییەوە

  ‌هاوڵاتى بەرپرسانی عێراق لەو شارانەی کە لەدەست گروپی دەوڵەتی ئیسلامی (داعش) نیگەرانی دەردەبڕن لەدەرئەنجامی هێرشەکانی ئەمدواییانە کەئەنجامدران بۆسه‌ر ئامانجه‌کانی ئەمریکا لەعێراق لەلایەن ئه‌و میلیشیا عێراقیانه‌وه‌ که‌ئێران پشتیوانییان دەکات. ئەو بەرپرسانە نیگەرانی ئەوەن ئه‌و کردەوانەی میلیشیاکان ببنه‌هۆی راگرتنی ئەو بەرنامە گرنگانەی لەلایەن ئەمریکاوە دابیندەکرێن کەهاوکارییەکی گەورە لەو ناوچانە پێشکەشدەکەن، وەک پاککردنەوەی زەوییەکان لەمین و لەبواری تەندروستی و پەروەردەشدا. خالید دولەیمی ئەندامی لیژنەی ئاوه‌دانکردنه‌وه‌ لەئەنجومەنی پارێزگای ئەنبار، وتی «دەیان هەزار عێراقی راستەوخۆ سوودمەندبوون لەهاوکارییەکانی ئەمریکا، کە لەلایەن باڵیۆزخانەی ئەمریکا یان رێکخراوە مرۆییە جیاجیاکانەوە دابینکراون». باسی لەوەشکرد کەهاوکارییەکانی ئەمریکا یارمەتیدەرێکی باش بوون لەبووژاندنەوەو بونیادنانەوەی نەخۆشخانەکان و ناوەندەکانی تەندروستی و خوێندنگەکان لەسەرتاسەری عێراقدا. ئاماژەی بەوەشکرد بۆ ئەوەش کەباڵیۆزی ئەمریکا، ماسیو توێلەر بەمدواییانە سەردانی ئەنباری کردو بەردی بناغەی خوێندنگەیەکی دانا کەخزمەت بەهەزار خوێندکار دەکات لەحەبانییە. ناوبراو وتی چەندین پڕۆژەی دیکەش کە لەلایەن ئەمریکاوە پشتگیریکراون لەفەلوجەو قائیم و رەمادی جێبەجێدەکرێن، «کە هەمووان هیوادارن زیانیان پێنه‌که‌وێنرێت». دولەیمی وتی «لەوکاتەوەی ئەنبار لەدەست داعش ئازادکرا، زیاتر لە (40) پڕۆژەی هاوکاریی پشتیوانیکراو لەلایەن ئەمریکاوە ئەنجامدراون به‌سوودی خەڵکی ئەنبار». وتیشی «هێزەکانی ئەمریکا یارمەتی دانیشتوانی گوندو شارەکانیان داوە لەپاککردنەوەی ئەو مین و تەقەمەنییە دەستکردانەی لەلایەن داعشەوە چێنراون». شێخ عەبدولڕەحمان جاسم دولەیمی ئەندامی ئەنجومەنی خێڵەکی ئەنبار، وتی «هاوکارییە نێودەوڵەتییەکان، کە پێکدێن لەو بەرنامانەی ئەمریکا پشتیوانیی دارایی کردوون، بڕبڕەی پشتی هەڵمەتی گەڕاندنەوەی سەقامگیرین لە روتبەو فوڕاتی سەروو». وتیشی «بەهێرشکردنەسەر ئەو شوێنانەی هاوڵاتیانی ئەمریکی لێن، میلیشیاکانی سەر بەئێران مەترسی دەخەنەسەر دابینکردنی چەندین جۆری جیاواز لەهاوکاری بۆ خەڵکی عێراق». ئەو هاوکارییانە پێکدێن لەکەرەستەی پزیشکی و ئاماژەیکرد بۆ ئەوەش کە «چەند رۆژێک پێشتر، ئامێرێکی سۆنەر لەناحیەی حەدیسە لەئەنبار بەهاوکاری ئەمریکا دانرا»، ئەمەش مانای ئەوەیە کەچیتر ژنان پێویست ناکات بچن بۆ بەغدا. 12 ی تشرینی دووەم، باڵیۆزی ئەمریکا لەعێراق یارمەتییەکی دارایی نوێی بەبڕی (500) هەزار دۆلار بۆ زانکۆی ئەنبار راگەیاند بۆ یارمەتیدانی لەخزمەتە پەروەردەییەکان و دامەزراندنی مامۆستاو کارمەندانی نوێ بۆ خزمەتی خوێندکارانی عێراقی. هەروەها، حکومەتی ئەمریکا بڕیاریداوە بڕی (100) ملیۆن دۆلار بۆ دابینکردنی سەقامگیری لەپارێزگای ئەنبار ببەخشێت. لەکاتی بۆنەی دانانی بەردی بناغەی خوێندنگەی عەبدولڕەحمان ناسردا لەحەبانییە، توێلەر پابەندبوونی بەردەوامی ئەمریکای دووپاتکردەوە بۆ بووژاندنەوەی دوای داعش لە ئەنبارو ئەو پارێزگایانەی دیکە کەزیانیان بەرکەوتووە. باڵیۆزخانەی ئەمریکا لەبەغدا لەبەیاننامەیەکدا رایگەیاند «ئەم بەرنامەیە خزمەتگوزارییە سەرەتاییەکانی وەک ئاو، کارەبا، ئاوەڕۆ، تەندروستی، خانووبه‌ره‌و پەروەردە دەگەڕێنێتەوە ئاستی خۆی، کەمەرجی سەرەکین لە بەدەستهێنانی گەشەی ئابووری.» بەگوێرەی بەیاننامەکە: «ئەمریکا پابەندە بەهێنانەکایەی دۆخێکی دروست بۆ رێخۆشکردن بۆ گه‌ڕانه‌وه‌ی ئاوارەکان بۆ ناوچەکانی خۆیان و دووبارە بونیادنانەوەی ژیانیان.» حوسام تەل کەیفی کارمەندی ئەنجومەنی شاری تەل کەیف، وتی «لەدەشتی نەینەوا، نزیکەی (37) هەزار دانیشتوو سوودیان لەهەوڵەکانی هێزەکانی ئەمریکا وەرگرتووە لەهه‌ڵگرتنه‌وه‌ی مین و تەقەمەنی».  وتیشی زۆربەی گوندو ناوچە گوندنشینەکان لەتەقەمەنی پاککرانەوە، هەروەها مزگەوت و کڵێساکان و چەندین خوێندنگەو ناوەندی تەندروستی نۆژەنکرانەوە. هەروەها وتی «ئەو هێرشانەی لەئێستادا لەلایەن میلیشیاکانه‌وه‌ ئەنجامدەدرێن ئازاری دانیشتوانی شارە ئازادکراوەکان دەدەن کەپێویستییەکی زۆریان بەپێداویستییەکانی رۆژانە هەیە لەهەموو بوارەکاندا، بەتایبەتی بونیادنانەوەی ژێرخانی ئابوری.» محەمەد عەبد پەرلەمانتاری عێراق، وتی  «هەوڵەکانی ئەمریکا بۆ یارمەتیدانی دانیشتوانی عێراق پێویستی بە روونکردنەوە نییە، خەڵکیش سوپاسگوزارن.» وتیشی «ئەو هەوڵە مرۆییانە دەبێت بەردەوامبن، حکومەتی عێراقیش دەبێت دۆخێکی دروست بهێنێتە ئاراوە بۆ کارمه‌نده‌کان، له‌نێویاندا کارمەندانی ئاژانسە مرۆییەکان و باڵیۆزخانەکان و تەواوی کارمەندانی بیانی و نەتەوەیەکگرتووەکان». به‌رپرسێکی شارۆچکه‌ی فەلوجە، موئه‌یه‌د فەرحان بەدیارونای وت سوپاسگوزارە بۆ ئەو یارمەتی و بەرنامانەی لەلایەن رێکخراوە ئەمریکییەکانەوە دابیندەکرێن و ئاماژەیکرد بۆ ئەوەش کە «هاتوچۆی رۆژانە بەناو شارەکەدا ئەو هاوکارییانە به‌بیردێننه‌وه‌«.


هاوڵاتی

تورکیا خەلیفە نوێکەی داعش دژی پەکەکە بەکار دەهێنێت

هاوڵاتى تانەر سەبری گۆرەنئۆغلۆ چەکدارێکی داعشە دوای دەستگیرکردنی دانی بەوەدا ناوە کەخەلیفە نوێکەی داعش و کەسە نزیکەکانی لەتورکیان و ئەردۆغان دەیەوێت لەدژی پەکەکە بەکاریبێنێت. تانەر سەبری گۆرەنئۆغلۆ لەساڵی ٢٠١٤دا تێکەڵی داعش بوو و لەگەڵ خەلیفەی نوێی داعش ئەمیر محەمەد عەبدولڕەحمان ئەلمەولا ئەلسەلبی (حاجی عەبدوڵا)، کە لەمیدیاکاندا بە(عەبدوڵڵا قەرداش) ناسراوە کاری کردوەو دانی بەپەیوەندیەکانی ناو ئەم زانیاریانەی بڵاوکردەوە. گۆرەنئۆغلۆ لەتۆمارێکی ڤیدیۆییدا کەبەرپرسانی هەسەدە بڵاویانکردۆتەوە. باسی ئەوەی کرد، لەئابی ٢٠١٧دا بەفەرمانی ئەلسەلبی هەوڵیدا بچێتەوە بۆ تورکیا، وتی «ئەلسەلبی و دوو چەکداری تر پێشتر سەردانی تورکیایان کردبوو».  کوشتنی بەغدادی لەهەموو لایەک زیاتر به‌ که‌ڵکى تورکیا هات، ئه‌گه‌ر به‌غدادى بکوژایا، کێ جێگاى ده‌گرته‌وه‌، بێگومان حاجى عه‌بدوڵا بوو. حاجى عه‌بدوڵا تورکمانه‌، هه‌موو تورکمانه‌کان له‌ تورکیاوه‌ نزیکن، ئه‌وه‌ش به‌که‌ڵکى  میت دێت گۆرەنئۆغلۆ وتیشی «کوشتنی بەغدادی لەهەموو لایەک زیاتر سوودی بۆ تورکیا هەبوو. دوای بەغدادی کەسی یەکەم حاجی عەبدوڵایە. حاجی عەبدوڵا کەسێکی تورکمانە. هەموو تورکمانەکان نزیکی تورکیان، ئەوەش سوودی بۆ هەواڵگێری تورکیا هەیە. تانەر سەبری گۆرەنئۆغلۆ راشیگەیاند، حاجی عەبدوڵا پێکهاتەی داعش دەگۆڕێت، سیستمی حاجی عەبدوڵا جیاوازە، وەک بەغدادی نییە. سیستمی ئەو وەک عەدنانی (تەها سوبهی فەلاحە) و فورکان (والی عادک حەسەن سەلمان ئەلفەیاز) توند نییە. لەبەرامبەر تورکیا و ئەلقاعیدە نەرمە. خۆی نزیکی تورکیاو ئەلقاعیدە دەکات و لەگەڵیان رێکدەکەوێت. لە ئیدلبەوە دەچوونە تورکیا تانەر سەبری گۆرەنئۆغلۆ رایگەیاند، حاجی عەبدوڵا خەلیفەی نوێی داعش لەگەڵ دارودەستەکەی لەتورکیایەو وتی «من دەزانم حاجی عەبدوڵا مانگی ٢ی ٢٠١٧ چووە ئیدلب و لەوێوە دەچووە تورکیا. ئەوو موراد قارداش و لەیس عەبوش بۆ تورکیا دەچوون. لەیس عەبوش ئەو زانیاریانەی پێدام. لەیس عەبوش وتی ‹ئێمە دەچینە تورکیا.› منیش پێم وت، من چی دەکەم؟. وتی. ئێمە پەیامێکت بۆ دەنێرین و پێت دەڵێین، کەی دێیتە دەرەوە.» لەسەر پرسی ئایا لەئیدلب ماوە؟ گۆرەنئۆغلۆ وتی «باوەڕ ناکەم لەئیدلب بێت. ئیدلب گۆڕەپانی شەڕە. هەردوو قاچی تەواو نییە. هەروەها ئەمنیەتی خۆی زۆر بەگرنگ دەزانێت. لەئیدلب لەناو هێزەکانی سوریای ئازادو جیهادیەکاندا ژمارەیەکی زۆر سیخوڕی ئەمریکا هەن. بۆیە ئیدلب بۆ ئەو پارێزراو نییە. بۆ حاجی باشترین و پارێزراوترین شوێن تورکیایە. لەتورکیا بەشاراوەیی دەجوڵێتەوە. خۆی لەئەردۆغان ناشارێتەوە، بەڵام خۆی لەئەمریکا دەشارێتەوە.» تانەر سەبری گۆرەنئۆغلۆ ئاماژەی بەوەدا، دوای چەند مانگێک حاجی عەبدوڵاو دارودەستەکەی بۆ ئەوەی بچنە تورکیا بەرەو ئیدلب بەڕێکەوتن. وەک ئەوەی لەیس عەبوش پێی وتووە، فەرمانیان بۆ هاتووە کەبچنە تورکیا و وتی، «لەسەر فەرمانی حاجی عەبدوڵا هەوڵمدا بچمە تورکیا. پەیامێکیان ناردبوو. نووسرابوو مانگی هەشت خۆت بگەیەنە تورکیا. ئەرکی نوێ هەیە. من و خانەوادەکەشم لەگەڵ خەڵکی مەدەنی لەئەبو هەشاب چووینە دەرەوەو لەهەریمی یەپەگە خۆمان دەرباز کرد. دوای ئەوەی شەش رۆژ لەمنبج مامەوە، هێزەکانی سوریای دیموکرات (هەسەدە) ئێمەیان دەستگیرکرد. حاجی عەبدوڵا ئێمەی پەروەردە دەکرد گۆرەنئۆغلۆ لەسەر پرسی ئەگەر حاجی عەبدوڵا فەرمانی دابێت، داعش بۆچی قاچاخچیەکی باشی بۆ ئەو نەدۆزیوەتەوە؟ وتی، «بۆ ئەوەی ئەرکەکانم جێبەجێ بکەم، لەساڵی ٢٠١٥ەوە خۆم وەک کەسێکی مەدەنی پیشاندابوو. رەگەزم عەرەبەو عەرەبیم باشە. لەبەرئەوەی هاوسەرەکەشم سوریە. ئاسان بوو کە لەگەڵ خەڵکی مەدەنیدا بچمە دەرەوە. حاجی عەبدوڵا ئێمەی ماوەیەکی زۆر پەروەردە کرد، سیستمی راگەیاندنی ئێمە جیاوازە، بەشداری لەکۆبوونەوەکان ناکەین، لەگەڵ هیچ کەسێک کۆنابینەوە. حاجیش بەشداری لەکۆبوونەوەکان ناکات. حاجی عەبدوڵا بڕوای تەواوەتی بەو کەسانە هەیە کە لەدەوری کۆبوونەتەوە. لەزۆر قۆناغدا ئەوانەی تاقیکردووەتەوەو بڕوای بەوان هەیە. پیاوەکانی پیشانی کەس نادات. لای حاجی عەبدوڵا سیستمی هەڕەمی نییە. سیستمەکەی وانیە کەپەیوەندی لەگەڵ کەسێک دابنێت و ئەو کەسەش پەیوەندی لەگەڵ کەسێکی تر دابنت. ئەو یەکسەر پەیوەندی لەگەڵ دادەنێت و کەسی سێیەم بوونی نییە. لەبەرئەوەی کەسی سێیەم دەبێتەهۆی دروستبوونی ئیستخبارات. لەناو رێکخستندا ئێمە زۆر خۆمان دەرناخەین.» دوای بەغدادی بەهێزترین کاندید حاجی عەبدوڵایە تانەر سەبری گۆرەنئۆغلۆ چەکداری داعش وتی کە ئەو پێشبینیدەکرد دوای بەغدادی حاجی عەبدوڵا ببێتە خەلیفەی داعش و دەڵێت «حاجی عەبدوڵا کەسێکی کۆنەو لەناو رێکخستندا خەڵک خۆشی دەوێت. لەناو داعشدا لەسەر ئاستی باڵا بەرپرس کەم ماون. هەموویان کوژران. خۆی و حاجی عەبدولناسر (تەها عەبدولڕەحمان عەبدوڵلا کە لەدەستی هەسەدەدایە) لەهەموو کەسێک زیاتر نزیکی خەلیفە بوون. بەڵام ئەویش بەهۆی بەیاننامەکانی دەبووە هۆی ئاڵۆزی. کەسێکی زۆر توندڕەو بوو. لەسەر ئەرکەکەی دوورخرایەوە. لایەنی ئایدۆلۆژی حاجی حەمید لاواز بوو. لەبەرئەوە بەهێزترین کاندید حاجی عەبدوڵایە.» کوشتنی بەغدادی لەبەرژەوەندی تورکیادا بوو گۆرەنئۆغلۆ وتیشی «کوشتنی بەغدادی لەهەموو لایەک زیاتر بەکەڵکی تورکیا هات. ئەگەر بەغدادی بکوژرایا، کێ جێگای دەگرتەوە، بێگومان حاجی عەبدوڵا بوو. حاجی عەبدوڵا تورکمانە. هەموو تورکمانەکان لەتورکیاوە نزیکن. ئەوەش بەکەڵکی هەواڵگیری تورک دێت. لەگەڵ ئەوەی ئاگاداری هاتنی کۆپتەرەکان بوو، بەڵام بەغدادییان ئاگادارنەکردەوە، ئەوەش نیشانەی ئەوەیە بەغدادی بکوژرێ و پیاوی ئەوان جێگای بگرێتەوە کە لەگەڵ لایەنەکانی تر جیاواز بوو. دەیانەوێت حاجی عەبدوڵا لەدژی پەکەکەو رژێم بەکاربهێنن. لەڕاستیدا بەغدادی داعشی بەڕێوەنەدەبرد. ئەوانەی بەغدادیشیان بەڕێوەدەبرد تورکمانەکانی عێراق بوون. نموونە لەیس عەبوش، حاجی عەبدوڵا، حاجی عەبدولناسر لەناو داعشدا خاوەن بەرپرسیاری گەورە بوون. واتە داعش لەبنا‌غەدا تورکمانە. هەموو کەسێک دەزانێت، چ مەدەنی، چ داعش، تورکمانەکان ئەردۆغان و داعشیان خۆشدەوێت. کەس نازانێت چەند ئەندامی میتی تورکیا لەناو تورکمانەکاندا هەن، هەموویان عاشقی تورکیان.» داعش لەدژی پەکەکەو هێزە جیاوازەکان بەکاردەهێنن تانەر سەبری گۆرەنئۆغلۆ رایگەیاند، لەناو داعشدا لەساڵی ٢٠١٧ەوە لەنێوان باڵی توندڕەو بەناوی ‹خەریجی› و باڵی نزیک لەئەلقاعیدە بەناوی ‹موخالیف› کێشە هەیەو وتی، «حاجی عەبدوڵاش باڵی موخالیفە. حاجی عەبدوڵا داعش زیاتر نزیکی تورکیا دەکات. عەقیدەی حاجی عەبدوڵا جیاوازە، وەک بەغدادی نییە. وەک عەدنانی (تەها سوبهی فەلاحە) و فورکان (والی عادک حەسەن سەلمان ئەلفەیاز) توند نییە. لەبەرامبەر تورکیاو ئەلقاعیدە نەرمە. لەتورکیاو ئەلقاعیدە نزیک دەبێتەوەو لەگەڵیان رێکدەکەوێت. ئەوەش دەبێتە دەرفەتێک و لەدژی پەکەکە بەکاری دەهێنن. پێی دەڵێن، دوژمنێکی هاوبەشمان هەیە، وەرن لەدژی پەکەکە شتێک بکەین. خۆی ئەبو هانزالە پێشتر کەهەوڵی رێکخستنکردنی خەڵکی بۆ ناو داعش دەدا دەیوت، «وەرن لەدژی پەکەکە دەست بەجیهاد بکەین. سیاسەتی دەوڵەتی تورک بەم شێوەیەیە، دەیانەوێت لەدژی پەکەکە شەڕیان پێبکات. تورکیا دوای سوپای سوریای ئازاد هەوڵدەدات داعش بکاتە سوپایەکی جێگیر بۆ خۆی.»


هاوڵاتی

هەر هاوڵاتییەک لەچین بگەڕێتەوە پشکنینی بۆ دەکرێت

  شاناز حه‌سه‌ن محه‌مه‌د قادر، وته‌بێژى ته‌ندروستى هه‌رێم، رایگەیاند ئامێرى پشکنینى ڤایرۆسى کۆرۆنا لەنەخۆشخانەکانی هەرێمی کوردستاندا نییه‌، بەڵام له‌گه‌ڵ وه‌زاره‌تى تەندروستی عێراق رێککه‌وتنیان هه‌یه‌و سود له‌تاقیگه‌کانى به‌غدا وه‌رده‌گرن. تائێستا هیچ حاڵەتێکی نەخۆشی ڤایرۆسی کۆڕۆنا لەهەرێمی کوردستان تۆمارنەکراوە ئەگەرچی لەچەند وڵاتێکی ئاسیاو ئەوروپاو ئەمریکا و ئوسترالیا بڵاوبۆتەوە. نەخۆشییەکە سەرەتا لەشاری ئوهانی چین سەریهەڵدا لەمارکێتێکدا کەخۆراکی دەریایی و ئاژەڵی کێوی دەفرۆشێت. ئێستا ڤایرۆسەکە گەیشتووەتە یابان، کۆریای باشور، مالیزیا، پاکستان، تایلەندا، سەنگافورە، تایوان، ڤێتنام، نیپاڵ، فەرەنسا، ئوسترالیا، هەروەها ئەمریکا. لێکۆڵەران لەوڵاتانی تردا، لەهەندێ ویلایەتی ئەمریکادا، هەڵسەنگاندن بۆ ئەگەری کەیسی توشبوونی تر دەکەن. ڤاپرۆسى کۆرۆنا ڤایرۆسێکی نوێیە ناسینەوەی ئاسان نییە، هەروەها ئاماژەو نیشانەکانی ئاسان نین بناسرێنەوە. محه‌مه‌د قادر، له‌لێدوانێکدا به‌ ‌هاوڵاتى وت «کۆرۆنا ڤایرۆسێکی نوێیه‌و به‌پێى پێویست نایناسین و سیفه‌ته‌کانى نازانین و تائێستاش هیچ چاره‌سه‌رێک نییه‌ بۆى له‌جیهاندا بۆ بنه‌بڕکردنى و له‌ناوبردنى، بۆیه‌ که‌مێک جێگه‌ى مه‌ترسییه‌«. ڤایرۆسى کۆرۆنا تووشى کۆئه‌ندامى هه‌ناسه‌ ده‌بێت، ماوه‌ى (17) رۆژه‌ له‌وڵاتى چین بڵاوبۆته‌وه‌. وتیشى»رێکخراوى ته‌ندروستى جیهانى رێگا خۆپارێزیه‌کانى بڵاوکردۆته‌وه‌، که‌هه‌مان رێگاى خۆپارێزییه‌ له‌ئه‌نفلۆنزاى وه‌رزى N1H1» بۆ خۆپاراستن لەنەخۆشیەکە دەبێت کەسی خۆپارێز دووربکەوێتەوە له‌شوێنى قه‌ره‌باڵغ و ته‌وقه‌کردن و ماچ کردن و ده‌مامک به‌کاربهێنرێت، هەروەها گرنگى بدات به‌پاکوخاوێنى و ده‌ستشۆردن. له‌شاری ئۆهانی چین له‌کاتژمێر 10ى به‌یانى رۆژى سێشه‌ممه‌وه‌ هاتوچۆ قه‌ده‌غه‌کراوه‌و له‌ده‌ره‌وه‌ بۆ ناوه‌وه‌ى ئه‌و وڵاته‌و به‌پێچه‌وانه‌شه‌وه‌، بۆ رێگرى کردن له‌بڵاوبوونه‌وه‌ى ڤایرۆسه‌که‌. وته‌بێژى ته‌ندروستى هه‌رێم وتى «مه‌ترسى گه‌وره‌ له‌سه‌ر ئه‌و که‌سانه‌یه‌ که‌کێشه‌ له‌کۆئه‌ندامى به‌رگریاندایه‌ که‌نه‌خۆشى دریژخایه‌نى  هه‌یه‌و یان ده‌رمانێکى دریژخایه‌ن به‌کارده‌هێنێت و یاخود که‌سى زۆر منداڵ و که‌سه‌ به‌ته‌مه‌نه‌کان ئه‌گه‌رى توشبوونیان زیاتره‌«. محه‌مه‌د قادر وتیشى «تائێستا خۆشبه‌ختانه‌ هیچ حاڵه‌تێک له‌ڕۆژهه‌ڵاتى ناوه‌ڕاست نه‌بووه‌«. جه‌ختى له‌وه‌شکرده‌وه‌«له‌حاڵه‌تێکدا که‌گومانمان کرد ده‌ستده‌کرێت به‌و رێکارانه‌ى که‌ڕێکخراوى ته‌ندروستى جیهانى رایگه‌یاندووه‌ بۆ دیاریکردنى  شوێن و ستافى دیاریکراو، وه‌ک ئه‌وه‌ى بۆ ڤاپرۆسى N1H1 کرا». محه‌مه‌د قادر وتیشى «ئه‌و پشکنینانه‌ى که‌حاڵى ده‌گمه‌نن له‌هه‌رێمى کوردستاندا که‌متر ئامێره‌کانى به‌رده‌سته‌و له‌گه‌ڵ وه‌زاره‌تى به‌غدا رێککه‌وتنمان هه‌یه‌و سود له‌تاقیگه‌کانى به‌غدا وه‌رده‌گرین». له‌باره‌ى رێکاره‌کانیشه‌وه‌ وتى « پشکنینى گه‌شتیار پێویستی به‌ڕێنمایى ته‌ندروستى جیهانیه‌، بۆ ئه‌وه‌ له‌گه‌ڵ ته‌ندروستى عێراق هەماهەنگیمان کردووە، تائێستا تۆمار نه‌کراوه‌، لەبەرئەوە ئه‌و رێکاره‌مان نه‌گرتۆته‌به‌ر». به‌گشتى له‌باره‌ى ڤاپروسه‌کان له‌وه‌رزى زستاندا وته‌بێژى ته‌ندروستى هه‌رێمى کوردستان وتى « ڤاپرۆسى N1H1خۆى به‌ره‌و نه‌مان ده‌چێت، چونکه‌ له‌ که‌شوهه‌واى وشک و ساردا گه‌شه‌ ده‌کات». ڤاپرۆسى N1H1 له‌هه‌ولێر چوار حاڵه‌تى مردن هه‌بووه‌و (25) توشبوو هه‌بووه‌و له‌سلێمانى چوار حاڵه‌ت و دهۆک دوو حاڵه‌ت هه‌بووه‌. لەئێستادا بۆ ئه‌و گه‌شتیارانه‌ى که‌ لەچینه‌وه‌ دێنه‌ ناو هەرێمی کوردستانەوە پشکنینیان بۆ ده‌کرێت و لە فڕۆکەخانەی سلێمانی رێکاریان گرتۆته‌به‌ر. تاهیر عەبدوڵا به‌ڕێوه‌به‌رى فرۆکه‌خانه‌ى نێودەوڵەتیی سلێمانى بە‌هاوڵاتى وت  «تائێستا رێنماییه‌کان نه‌هاتوون به‌ڵام تیمه‌کانى ئێمه‌ له‌فرۆکه‌خانه‌ ئامه‌ده‌باشییان کردووه‌ بۆ هه‌ر حاڵه‌تێکى پێشوه‌خته‌ بۆ کۆنترۆڵکردنى ڤاپرۆسه‌که‌«.