سمکۆ محه‌مه‌د کتێبى گوناح و ئیمان  چاپ و بڵاودەکاته‌وه‌

ئەم کتێبە توێژینه‌وه‌یه‌کى کۆمه‌ڵناسیانه‌ بۆ پێکهاته‌ بزربووه‌کانى کوردستان

2019-05-29 08:54:07



ئاماده‌کردنى: هانە شاخی

کتێبی "گوناح و ئیمان"  توێژینەوەیەکی ئەکادیمی و مەیدانییە لەسەر گروپە ئیتنیە جیاوازەکانی کوردستان. کە بریتین لە (ئێزدی و کاکەیی و سابیئەی مەندائی و ئەرمەن و هەقە و قەرەج). لەلایەن نووسەر و رۆشنبیر (سمکۆ محەمەد) ئامادەکراوە و لەسەر ئەرکی ئەکادیمیای کوردستان چاپ و بڵاوکرایەوە.

ئەم کتێبە بریتیە لە کتێبێکی ناوازەی پڕ لە زانیاری لەسەر بارودوخی مێژووی و کولتووری و فەرهەنگی و ئایینی و نەتەوەیی پێکهاتە کوردستانیەکانی دەرەوەی ئایینی ئیسلام.ئەم کتێبە سمکو محەمەد وەکو توێژینەویەەکی مەیدانی کاری لەسەرکردووە.

چیرۆکەکەی بەپێی پێشەکییەک کە نووسەر نوسیویەتی، دەگەڕێتەوە بۆ بەر لە17 ساڵ گە ئەوکات وەکو کارێکی پەراوێزخراوی رۆژنامەوانی کاری لەسەر کردووە، دواتر بیری لێکردۆتەوە کە بیکات بە پرۆژەیەک بۆ ئەوەی خوێنەر و توێژەران زیاتر ئاشنایەتی دۆخی جوگرافی و مێژوویی و فەرهەنگی و ئایینی ئەم پێکهاتە ئیتنییانە بن لەرووی ئایینیەوە، ئەم کتێبە لەدوتوێی 336 لاپەرە، لەسەر ئەرکی ئەکادیمیا ی کوردستان چاپکراوە.

له‌مباره‌یه‌وه‌ (سمکۆ محه‌مه‌د) که‌ دانه‌رى کتێبه‌که‌یه‌ له‌پێشه‌کى کتێبه‌که‌یدا ده‌ڵێ "چیرۆکى سه‌ره‌تایى ئه‌م کتێبه‌ بۆ زیاتر له‌ 17 ساڵ له‌مه‌وبه‌ر ده‌گه‌ڕێته‌وه‌، ئه‌مه‌ یه‌که‌مجار وه‌کو بابه‌تێکى په‌راوێزخراوى رۆژنامه‌نووسى، کارم له‌سه‌ر ئاین و پێکهاته‌کانى کوردستان ده‌کرد، ئه‌وکات بیروڕام وابوو هێشتا نه‌ک هه‌ر خه‌ڵکى کوردستان به‌گشتى به‌یه‌کتر ئاشنا نین، بگره‌ رۆشنبیر و لیکۆڵه‌رانى کۆمه‌ڵناسیش ئاشناى ته‌واویان نییه‌ به‌ پێکهاته‌ کۆمه‌ڵایه‌تى و ئاینییه‌کانى کوردستان و بگره‌ مامۆستاى تایبه‌ت به‌م بواره‌ شاره‌زا له‌ هه‌ندێک ژیانى په‌نهانى پێکهاته‌کان نین، نه‌ک هه‌ر له‌ رێوڕه‌سم و تێکسته‌کانیان و مێژووه‌کانیان شاره‌زا نین، بگره‌ تا ئه‌و جێگه‌ى که‌ له‌وه‌ش تێنه‌گه‌یشتوون بۆچى جوگرافیاى دانیشتوانى ئه‌م پێکهاتانه‌ پچڕ پچڕن و هه‌ر پارچه‌یه‌کیان له‌ شوێنێکن که‌ ئه‌مه‌ پێویستى به‌ کۆمه‌ڵناس هه‌یه‌ و کوردیش کۆمه‌ڵناسى نییه‌ تاکو خۆى بناسێت، بۆیه‌ به‌ گرینگم زانى بۆ داهاتوو بیکه‌م به‌ کتێبێک، ئه‌وه‌ش دواى ئه‌وه‌ هات که‌ هه‌ردوو کتێبه‌که‌ى مارکسم خوێنده‌وه‌ به‌ناوى (ده‌رباره‌ى مه‌سه‌له‌ى یه‌هودیه‌ت) و کتێبى (عائله‌ المقدسه‌.. خێزانى پیرۆز) ى مارکس، که‌ له‌ کتێبى یه‌که‌میاندا باسى گرینگى فره‌یى بوونى ئاین ده‌کات که‌ "ئه‌گه‌ر هێشتا زۆرینه‌ى خه‌ڵک دیندار بن، ده‌وڵه‌ت ده‌توانێت خۆى له‌ کۆت و به‌ندى ئایین رزگار بکات و ئه‌و گومانه‌ش بڕه‌وێنێـه‌وه‌ که‌ له‌لاى زۆرینه‌ى خه‌ڵک هه‌یه‌، له‌حاڵێکدا زۆرینه‌ به‌ هۆى تایبه‌تبوونى ئایینه‌وه‌ ده‌ست له‌ ئاین به‌ر ناده‌ن، به‌ڵام شێوازى ره‌فتارى ده‌وڵه‌ت به‌تایبه‌ت ده‌وڵه‌تى ئازاد به‌رامبه‌ر ئایین، شتێک نیی جگه‌ له‌ شێوازى ره‌فتارى ئینسانه‌ دامه‌زرێنه‌ره‌کانى ده‌وڵه‌ت به‌رامبه‌ر به‌ ئایین، بۆیه‌ به‌رگى یه‌که‌مى ئه‌م بابه‌ته‌م وه‌کو ناساندنى ئاینه‌کان و که‌مینه‌کان له‌کتێبێکدا خسته‌ڕوو، بۆیه‌ بیرم له‌وه‌ کرده‌وه‌ به‌رگى دووهه‌م خویندنه‌وه‌ى هه‌مه‌لایه‌نه‌ بێت بۆ ئاین و تێکست و فه‌رهه‌نگ و ره‌هه‌ندى مان و نه‌مانیان.

بابه‌تی په‌یوه‌ندیدار