فارس نەورۆڵی 

بەریەککەوتنی خێرای خواستی دەوڵەتە  زلهێزەکان لەم ساڵانەدا و  پێشبڕکێ کردنیان بۆ کۆنترۆڵکردنی زۆرینەی هێڵەکانی ئابووری و بەرژەوەندی لەجیهاندا لە نێوان ئەمریکاو هاوپەیمانەکانی و چین و هاوپەیمانەکانی، گۆڕانکارییەکانیان خێراتر کردووە، بۆیە دەبینین هەر بەیانیەک خەبەرمان دەبێتەوە ڕووداوێک لەجیهان و ناوچەکەدا ڕوویداوە، بە چرکە گۆڕانکارییەکان خێراتر دەبن بە تایبەتی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست لە چاوەڕوانی گۆڕانکاری گەورەدایە و کورد بەشێکە لەناو گەمەی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا و دوای سەد ساڵ خەبات و چاوەڕوانی هەموو ئەگەرەکان کراوەن ئایا کورد  لەدابەشکردنەوەی نفوزی زلهێزەکان هەمان چارەنووسی سەدساڵی ڕابردووی دەبێتەوە؟ یاخود دەڕۆینە قۆناغێکی دیکەو دەبینە کارلێکەر؟.
 
بۆ وەڵامی ئەم پرسیارە یەکگرتوویی و یەکگووتاری سیاسی  و جوڵەی دبلۆماسی چڕ مەرجە سەرەکیەکەیە بۆ دەر باز بون لەو گێژاوە سیاسیەی ناوچەکە .
 بۆیە لەم هەلومەرجەدا دەبێت هەموو وزەو تواناکان لەخزمەت ئەم پرۆسەیەدابێت (موسوڵمان، مەسیحی، کاکەیی، شیعە و سونە) کە کوردن دەبێت کوردبوون کاری لە پێشینەیان بێت، گەر وانەکەن ئەوە لادانە لەهەموو بەهایەکی ئاینی و  نیشتیمانپەروەری. 

سەیرکەن ئەوان چۆن ئاین و شیعر و ئەدەب و هەموو شت دەخەنە خزمەت میللەتەکەیانەوە بۆ شکاندن و سڕینەوەی کورد، دەی با بۆجارێک دەسەڵاتدارانی کورد بەهەمو فۆرمەکانی دە سە ڵات ، ئەحزابی کوردستانی هەڵگرانی ئاین وئایدیۆلۆجیا جیاجیاکان لەم ساتە هەستیارە ی جیهان و ڕۆژ هەڵاتی ناوە ڕاست  با تواناکانیان پەیوە ندیە کانیان  بخەنە خزمەت میللەتەکەیانەوە ئەمەش وەزیفەی خەڵکی باوەڕدارە، ئەوانەی دەیانەوێ کورد سەر قاڵکەن بەشەڕی باوەڕدارو بێ باوەڕیییەوە یاخود دابەشکردنی پێناسەی کێ شەهیدە و کێ شەهید نیە.

ئەوان یان گەمژەن یان  مێشکیان شۆراوەتەوە و لەقووتونراون هاوردەی ناڕەسەنن ئەگینا میللەتی کورد میللەتێکی باوەڕدارە هەمیشە لە بەرگریدا بووە نەک لە داگیرکاریدا ئەگەر بەوردی سەیری هێرشەکەی سەر گەڕەکە کوردییەکانی حەڵەب بکەین بە ڕوونی جێ پەنجەو دەستوەردانی سەربازی و هەواڵگری دەوڵەتی ئیقلیمی دەبینیت، ئەگینا ئەگەر فلیمیش بێت ئەقڵ نیە بۆ دەرهێنەرەکەی ئەوە قبووبڵکات کە هێزی سەربازی سوریای عەرەبی و ئەحمەد جۆلانی بتوانێ بەو ئاسانیە پەلاماری کورد بدات، چونکە هێزی کوردی ڕێکخراو و بەدیسپلینتر و ئازاترن لەو هێزە میلیشاو چەتانە. ئەو هێرشە پیلانی ئیقلیمی و بەشداری ئیقلیمی بو  خۆ ئەگەر ڕێگای لێ نەگیرێت خواستی  ئەو دەوڵەتە ئیقلیمی یە تەنها لێرەدا ناوەستێ و کورد لە ڕۆژئاوا یاخود لە سوریا لەکۆمەڵێک جێگای دیکە دەرپەڕێنێ و دەست بەسەر پانتاییەکی زۆری جوگرافیای ناوچە کوردیەکاندا دەگرێت .

بۆیە دەبێت کورد زۆر هەستیار بێت لەم قۆناغەدا چونکە دۆخی سیاسی جیهانی زۆر ئاڵۆزەو  ئەمریکا سەر قاڵی چەندین بەرەی شەڕ و ناوچەی ئاڵۆزە وەک ( ڤەنزیۆلا، کێشەی نێوان ئیمارات و سعودیە لەیەمەن، ئاڵۆزیاکانی ناو ئێران، شەڕی ئۆکراینیا، زیاد کردنی خواستی ئیسرائیل بۆ لێدان لە میلیشیاکان لە عێراق و لوبنان، زیادبوونی توندوتیژی لە مەکسیک و کۆڵۆمبیا، هەوڵەکان بۆ لادانی حکومەتی کوبا، شەڕی ناوخۆ لەسودان و چاوبڕینەکانی چین بۆسەر تایوان.   کردنی غەزە بە ناوچەیەکی وەبەر هێنانی نێودەوڵەی ) . هەموو ئەم کێشەو ناسەقامگیرییانە وا دەکات دۆزی کورد یان دوو گەڕەکی کورد نەبێتە کاری ستراتیژ بۆ ئەمریکا. 
لێرەدا نوێنەرانی ئەمریکا لەم ناوچەیە دەتوانن ڕۆڵی ئەرێنی یان نەرێنی بگێڕن لە بەرژەوەندی یاخود لەدژی کورد  خۆئەگەر بەرمەبنای تیۆری فەلسەفەی سیاسی ئەو دۆخەی سوریا بخوێنینەوە ئەوا دوو تیۆر کاری تێدادەکەن.

تیۆری کارل شمیت بەوردی کاری تێدادەکات کەدەڵێ: لەناو سیاسەتدا بۆ ئەخلاق مەگەڕێ و تیۆری هانا ئارێنت کە پێی وایە: سیاسەت بەتاڵ نیە لە ئەخلاق. لەم نێوەندەدا کورد لەسەر دیدی هانا ئارێنت کاری کردووە. بۆیە لەم فەزا سیاسیە  شێواوەدا دەوڵەتانی ئیقلیمی ئەم سەرقاڵییەی ئەمریکا وەک دەرفەت دەقۆزنەوەو گورز لە کورد دەدەن. کەواتە شەڕەکە بۆدابەشکردنی خێروبێری ناوچەکەیە شەرەکە نزیک لەکۆتایی دەبێتەوەو  کەواتە  دەبێت سەرکردایەتی کورد زۆر هەستیاربێت وەک ئەفسانەی سیزیف نەگەڕێینەوە بۆ سەرەتا لەهەمانکاتدا دەبێت ئەحزابی کوردی واز لە موزایەدەو پۆپۆلیستی بهێنێت و بە گەمەی بچوکەوە خۆیان سەر قاڵ نەکەن بزانن ئێستا  ئێمە لەدۆخی کەشتیەکداین بە شەپۆل و گێژاو دەورە دراوە  ئەرکی هەموومانە کاربکەین کەشتیەکە وەک کەشتی تایتانیک نوقم نەبێت چونکە هەمومان سەرنشینی کەشتیەکەین.