مژدە علی
مێژووی کورد تەنها زنجیرەیەک لە کارەسات و نسکۆ نییە، بەڵکو کتێبێکی گەورەی وانەکانە. ئەگەر ئەمڕۆ بە وردی سەیری رابردوومان بکەین، دەبینین کە زۆربەی شۆڕشەکانمان نەک بەهۆی کەمیی ئازایەتی، بەڵکو بەهۆی نەخوێندنەوەی دروستی هاوکێشەکان و نەبوونی یەکڕیزییەوە تووشی وەستان هاتوون، لەو رابردوەوە. بۆنی بارووت و خوێن و قوربانیدانێکی بێوێنە دەکەین، بەڵام لە تەنیشت هەموو داستانەکاندا، سێبەری نسکۆ و هەڵەی کوشندەش دەبینین. ئێمە وەک نەتەوەیەک، زۆر بە گەورەیی جەنگاوین، بەڵام زۆرجار بە نیەتپاکیمان بۆ نەتەوە جیاوازەکانی  ناوچەکەو فێلی ئەوان توشی زیان و ماڵوێرانی بووین. لێرەوە پێویستە بپرسین: تا کەی خوێنی شەهیدەکانمان دەبێتە سووتەمەنی بۆ تاقیکردنەوەی هەمان ئەو رێگایانەی کە پێشتر گەیشتوونەتە بنبەست؟ ئەمڕۆ، عەقڵ تاقیکردنەوەیەکی گەورەترە لە ئازایەتی.

ئەمڕۆ، لەم قۆناغە هەستیارەدا، پێویستمان بە گەڕانەوەیەکی رەخنەگرانە هەیە بۆ مێژوو تا هەمان هەڵە دووبارە نەکەینەوە.

١. وانەی یەکڕیزی: دوژمنی ناوخۆ و دۆستی دەرەکی
یەکێک لە گەورەترین پەتاکانی مێژووی ئێمە، پەرتەوازەیی ناوخۆیی بووە. لە زۆربەی شۆڕشەکانی سەدەی ڕابردوودا، کاتێک کورد نزیک بووە لە دەستکەوتی گەورە، ناکۆکی حزبی و ناوچەیی وایکردووە کە نەیارەکانمان بە ئاسانی درز بخەنە نێوانمان.
•وانەی مێژوو: دەبێت تێبگەین کە بەرژەوەندیی نەتەوەیی لە سەرووی هەموو رەنگ و ئایدیۆلۆژیایەکەوەیە. بێهێزیی ناوخۆ، دەبێتە هۆی ئەوەی لەسەر مێزی نێودەوڵەتیش حسابمان بۆ نەکرێت.

٢. وەهمی متمانەکردن بە بەڵێنی بێگانە
مێژوو پێمان دەڵێت کە وڵاتان لەسەر بنەمای "بەرژەوەندی" دەجووڵێنەوە نەک "سۆز". لە پەیماننامەی سیڤەرەوە تا نسکۆی ١٩٧٥ و دواتریش، کورد زۆرجار بووەتە قوربانیی یارییە سیاسییەکانی زلهێزەکان.
• ڕاستییەکی تاڵ: پێویستە فێر بین کە تەنها پشت بە هێزی خۆمان و دامەزراوە نیشتمانییەکانمان ببەستین. هاوپەیمانێتی گرنگە، بەڵام نابێت هەموو هێلکەکانمان بخەینە ناو سەبەتەی وڵاتێک کە هەر کات بەرژەوەندیی گۆڕا، جێمان بهێڵێت.

٣. تێپەڕین لە "خەباتی چەکداری" بۆ "جەنگی عەقڵ و ئابووری"
ئەمە ئەو شوێنەیە کە دەبێت زۆرترین وانەی لێ وەربگرین. لە ڕابردوودا تەنها تفەنگمان هەبوو بۆ وەڵامدانەوەی زوڵم، بەڵام جیهانی ئەمڕۆ جیهانی لۆبی، داتاکان، و هێزی داراییە.
• ڕاستییەکی نوێ: شۆڕشەکانی ڕابردوو لە شاخەکان بوون، بەڵام شۆڕشی ئەمڕۆ دەبێت لە ناوەندە بڕیارە نێودەوڵەتییەکان، لە تاقیگەکان، و لە بازاڕە جیهانییەکاندا بێت.
• گۆڕانکارییەکە: شکستەکانی ڕابردوو فێریان کردین کە ئازایەتی بەتەنها خاک ناپارێزێت ئەگەر پشتیوانییەکی دیپلۆماسی و ئابوورییەکی سەربەخۆت نەبێت. ئەمڕۆ، پەیجێکی سۆشیاڵ میدیا یان وتارێکی سیاسی لە ڕۆژنامەیەکی جیهانی، دەتوانێت لە هەزاران گوللـە کاریگەرتر بێت بۆ پاراستنی مانەوەمان.

٤. جێگیرکردنی سیستم لەبری تاکەکەس
شکستی زۆرێک لە ڕاپەڕینەکانمان بەستراوەتەوە بە کاریزمای یەک کەس؛ کاتێک ئەو سەرکردەیە نەماوە، شۆڕشەکەش سارد بووەتەوە یان پارچەپارچە بووە.
• چاکسازیی بنەڕەتی: پێویستە سیستمێک دروست بکەین کە پشت بە "یاسا و دامەزراوە" ببەستێت. تەنها بەم شێوەیە دەتوانین لەبەردەم گۆڕانکارییە خێراکاندا خۆمان ڕاگرین و دەستکەوتەکانمان بپارێزین.

٥. گەنجان: پارێزەرانی هۆشیاریی مێژوویی
ئەم قۆناغە هی نەوەیەکە کە نایەوێت لە بازنەی خەم لە دوای خەم  بخولێتەوە. گەنجی ئەمڕۆ دەبێت مێژوو بخوێنێتەوە نەک بۆ ئەوەی تێیدا بگری، بەڵکو بۆ ئەوەی تێیدا ڕێگەی دەربازبوون بدۆزێتەوە. گەنجان کەرەستەی "گۆڕانکاری"ن و دەبێت ئەوان بن کە ڕێگری لە دووبارەبوونەوەی مێژوویەکی تاڵ بکەن.

گرنگە تێبگەین:
مێژوو بۆ ئەوە نییە تێیدا بژین و تەنها شیوەنی بۆ بکەین، بەڵکو بۆ ئەوەیە لێی فێر بین. ئەمڕۆ کورد لە قۆناغێکی زێڕیندایە ئەگەر بتوانێت "عەقڵییەتی سیاسی" خۆی بگۆڕێت. کاتی ئەوە هاتووە ڕق و کینەی ناوخۆیی وەلابنێین و بە یەک دەنگ، بە یەک ستراتیژ و بە عەقڵێکی کراوە بەرەو داهاتوو هەنگاو بنێین.  هەر شکستێک لە  دوێنێ، دەبێت ببێتە هەوێنی سەرکەوتنی  ئەمڕۆ و بنیاتنانی داهاتووی ئەم گەل و نیشتمانە.