ئەردۆغان دەیەوێت تا مردنی سەرۆک بێت

ھیوا سەید سەلیم

2 هەفتە لەمەوپێش



ھیوا سەید سەلیم                                                           

  رەجەب تەیب ئەردۆگان، کە ئێستا لە تەمەنی 71 ساڵی دایە، 31 ساڵە لە پۆستەکانی (سەرۆکی شارەوانی ئەستەنبۆل 1994- 1998، سەرۆک وەزیرانی تورکیا 2003-2014 ھەروەھا سەرۆک کۆماری تورکیا 2014- 2025) حوکم دەکات.

ھێشتا ئەو دەیەوێ لە تەمەنی 75 ساڵی خۆیدا واتا لە پڕۆسەی ھەڵبژاردنی ساڵی 2028 سەرۆکایەتی تورکیا جارێکی دیکە ببێتەوە بە سەرۆک، ئەگەر ئەو پلانەی بۆ سەر بگرێت، ئەردۆگان 35 ساڵی تەمەنی لە پۆست بەسەر دەبات. ئەو کاتە ئەردۆگان  رێکۆردی مانەوەی لە پۆستی سەرۆکایەتی کۆمار دەشکێنێت بەوەی 18 ساڵ سەرۆک کۆماری تورکیا تەواو دەکات. تەنانەت لە کەمال ئەتاتورک دامەزرێنەری کۆماریش تێدەپەڕێنێت کە دوای دامەزراندنی کۆماری تورکیا لە 29/10/1923 بۆ ماوەی 11 ساڵ سەرۆکی تورکیا بووە.

شایانی باسە، لەبەردەم بەدیھاتنی خەونی ئەردۆگان بۆ ھەڵبژاردنەوەی بە سەرۆکی تورکیا ئاستەنگی سیاسی و دەستووری ھەیە، کە ڕێگای پێنادات کە بۆ جاری سێیەم خۆی کاندید بکاتەوە، بۆیە لە ئێستادا ئەردۆگان و پارتەکەی (ئەگەپە)  کەوتۆتە بەردەم دوو بژاردە ئەوانیش:

  • پەنابردنە بەردەم ھەڵبژاردنی پێشوەختە لەوەشیاندا کاندیدی ئۆپزسیۆن بە کۆسپ لەبەردەم ئەردۆگان دەبیندرا کە بڕیار بوو کاندیدیان ئەکرەم ئیمام ئۆغلو بێت.
  • ھەموارکردنەوەی دەستوری تورکیا تا ماف بدات بە کاندیدکردنەوەی ئەردۆگان، لێرەشدا بەری کۆمار لە پەرلەمانی تورکیا (ئەکەپە-مەھەپە) دەنگی پێویستیان نیە، بۆیە پێویستیان بە دەنگی ئۆپزسیۆنە بە تایبەت (جەھەپە یان دەم پارت).

جێگای ئاماژەیە، ھیچ یەک لەم دوو بژاردەیە بە ئاسانی بۆ ئەردۆگان مەیسەر نابن، بۆیە پەنای بردۆتە بەردەم دوو سیناریۆ:-

 یەکەمیان بابەتی نزیکبوونەوەیە لە دەم پارتی لە چوارچێوەی ئەو پێشھاتانەی کە بە پڕۆسەی ئاشتی ناوی دێت، کە تا نووسینی ئەو وتارەمان ھیچ ئامادەکاریەکی جدی لە لایەن ئەردۆگان و پارتەکەی نەبینراوە، وێڕای پەیامی 27ی شوباتی ئۆجالان .

دووەم سینارۆی ئەردۆگان و پارتەکەی بریتی بوو لە  لێدان لە ڕکابەرەکەی کە کاندیدی پارتی گەلی کۆماری جەھەپە (ئەکرەم ئیمام ئۆغلو) سەرۆک شارەوانی ئیستانبۆل، کە لە ئێستادا بە ئاڕاستەکردنی حەوت تۆمەت لە لایەنە داواکاری گشتی ئەستەنبۆل خراوەتە زیندان.

شایانی باسە، ئەردۆگان سێ جار لە بەرامبەر ئیمام ئۆغلو لە ھەڵبژاردنەکان دۆراوە،  بۆیە ئاسان نەبوو بۆی جاری چوارەم لە گەڵی بچێتە مەیدانی ڕکابەری  ھەڵبژاردن، بە تایبەتڕکابەری  داھاتوویان لەسەر کورسی سەرۆک کۆمار دەبوو.

لە ئێستادا کورد و دەم پارتی کەوتونەتە نێوان بەرداشی ناکۆکیەکانی دەسەڵات وئۆپزسیۆن، لە لایەک لەگەڵ دەسەڵات لەناو پڕۆسەیەکن کە وێڕای تێبینیەکان لەسەر ناجدی بوونی دەسەڵات، بەڵام ئاشتی بۆ کورد گرنگە. لە لایەکی دیکەشەوە پشتکردنە (ئەکرەم ئیمام ئۆغلو)ش بۆ دەم پارتی ئاسان نابێ.

بۆیە دەبێت دەم پارتی و ئیمرالی بە دیقەتەوە مامەڵە لەگەڵ ئەو پێشھاتانە بکەن، ئەگەر بتوانن مافەکانیان لە ڕێگای دانوستان  بەدەست بھێنن ئەوا بە دڵنیایەوە ھیچ گرنگ نیە لە تورکیا کێ سەرۆک کۆمار دەبێ.

 

 

place for reklam
بابه‌تی په‌یوه‌ندیدار