گفتوگۆیەك لەگەڵ کاك هیوا زاگرۆس/ کەجەکە

بەشی یەکەم :

ڕۆژئاوا وەك ئەزموون و پارچەیەکی کوردستانی دابەشکراو .

دۆستی هێژامان کاك (هیوا  زاگرۆس) وەک هەڵگرێکی دروشمی برایەتی گەلان و نەتەوە و کۆمەڵگەی دیموکرات، کە گوزارشت لە دووبارە داڕشتنەوەیەکی جیاوازی پاشخانە ئایدۆلۆژییەکەی بەڕێز ئۆج ئالان دەکات ،
لەم ڕۆژانەداو لە دوای ئەوەی لە ناوچەی خۆسەری باکوور و خۆرهەڵاتی سووریاو ڕۆژئاوای کوردستاندا ڕوویدا، وتارێکی بەناونیشانی "لێدان لە برایەتی گەلان، لێدانە لە ڕۆژئاوا" بڵاو کردەوە. جەوهەری وتارەکە لەوەدا خۆی دەبینێتەوە کە ئەگەر پێداچوونەوەیەک بۆ هۆکاری نەهامەتییەکانی ڕۆژئاوا پێویست بێت، نابێت لە تێزە ئایدیۆلۆژییە دووپاتکراوە باڵادەستەکەدا بۆ ڕەگ و ڕیشەکانی بگەڕێین، بەڵکو دەبێت لە هەوڵی ئەوەدا بین لە دەرەوەی ئەوئایدۆلۆژیایە واتە تێزی کۆمەڵگەی دیموکرات و کۆنفیدڕالیزمی دیموکراتی و چەمکەکانی پەیوەست بەوان،  سۆراخی ئەو هۆکارانە بکەین و دەستنیشانیان بکەین؟!.لە کاتێکدا ئێمە وەک  یەکێ لەوانەی لە کایە فیکرییە کوردییەکەدا کاردەکەین و  ساڵەهای ساڵە توێژینەوە و بەدواداچوونمان لە بواری ناسیۆنالیزمی کوردی و ئەگەر  ڕاست بێت بڵێین پەکەکە ناسیدا هەیە،  شتەکە بە پێچەوانەوە دەبینین. 

بۆیە پێم وایە دەبێت ئەوەی ڕوویداوە لە ئاستە ئایدیۆلۆژییەکەدا ڕاچڵەکین و بە خوداچوونەوەو خۆ بیناکردنەوەیەکی قووڵ و بوێرانەو ڕاستەقینە دروست بکات، چونکە ئەوەی وەك ئەزموونی سیاسی و سەربازی و حوکمرانی لە جوگرافیای خۆسەردا لە ئارادا بوو، دیدێکی فیکری و ئایدۆلۆژی دیاریکراوی لە پشتەوە بوو، بەر مەبنای ئایدۆلۆژی و جیهان بینییەکی دیاریکراو بوو کە ئەویش کۆمەڵگەو نەتەوەی دیموکرات و برایەتی گەلان بوو، لە چوارچێوەی مانادانێکی تایبەت بە چەمکەکە، هەر ئەوەش هۆکارێکی گەورە بوو،  سەرکردایەتیەکەی نەتوانێت هۆکارە دەستنیشانکەرەکانی تر وەک پێویست جێگای بایەخی بن و سەرنجیان بدات وپێشوەختە ئاراستەی گۆڕانکارییەکان قووڵتر بخوێنێتەوە، بۆ ئەوەی مامەڵەیەکی خۆپارێزەرانەی لە خۆگرانە لەگەڵ پێشهاتەکانی پێش ڕووداوەکان بکات و نەهێڵدرێت بەوە بگات کە بینیمان.

 نووسەر داوا دەکات ئەکادیمی و بیرمەندو چاودێری کورد ڕۆژئاوا تەنها وەک پارچەیەکی کوردستان لەنێو پارچەکاندا لە ڕووی مێژووییەی  نەبینن، بەڵکو لە سیاقی پارا دیم واتە مۆدێل و گوتاری زاڵ سیاقی گەشەکردن و ئایدۆلۆژیاو  مۆدێلە حوکمڕانییەکەدا بیخوێننەوەو هەڵسەنگاندنی بۆ بکەن و دەستنیشانی کێشەو کەم و کورییەکانی بکەن. بەواتایەکیتر، دەبێت لە روانگەی مەنزومەی فیکریی ئۆجالانەوە تێیبگەین چی روویداوە وبۆرویداوەو دەبێت چی بکرێت؟،  واتە بەوجۆرەی جەوهەر و چوارجێوەو سرووشتی پارادایمە زاڵەکەی ئەوپارچەی کوردستان دە دەستنیشان دەکات.؟

پارادیمەکەش،  وەك ئەو دیاریکردووە، دوورکەوتنەوە بووە لە، نەتەوە پەرستی، ئاین پەرستی، ڕەگەز پەرستی، جنسیەت پەرستی، ئازادی و  پێشەنگی ژنان و گەنجان، ژینگە پارێزی، برایەتی و ئازادی هەموو گەلان، ئازادی هەموو ئاینەکان.  

 بەدیدی بەڕێزیشیان  هەموو ئەمانە بە رەمزی خۆرئاوا دەژمێردرێن، لێدان یاخود رەخنە لێگرتن و رەتکردنەوەی هەریەك لەمانە، لێدانە لە خودی خۆرئاوا وەك خاك و گەل و ناسنامەو یاداوەر!،  
 هەرچی پەیوەستە بە شوێن وپێگەی کوردبوون  گوتاری نەتەوەیی و نەتەوایەتی کوردی  تەنها ڕەمزێکە لەناو ڕەمزەکاندا، نەك هێڵی جیاکەرەوەی ناسنامەو وەلائو ئینتیما وجەوهەری ململانێکە لەگەڵ ناسیۆنالیزمی بەرامبەردا! 

ئەم وێنا کردنە ئایدیۆلۆژیەش بۆ ڕۆژئاوای کوردستان، کەلە دەرەوەی قبووڵبکردنی ئەو تێزو رەمزە ئایدۆلۆژیانەوە، دان بە هیچ بوونێکی سەربەخۆی نەتەوەییانەی ئەودا نانێت و دەیخاتە دۆخی وابەستەیی چەمکیی و وێناکردن و پێناسەکردنەوە،  هەموو گفتوگۆ بەخۆداچوونەوەیەکی قووڵ و جددیش کە دەست بۆ ژێرخانی کێشەکان و لەوانەش ملکەچکردنی ئایدۆلۆژیا بۆ خوێندنەوەی ڕەخنەگرانە بەرێت، رەت دەکاتەوە! 

لەم چوار چێوەدا، ڕۆژئاوا بەکۆمەڵێ رەمزو چەمکی ئایدۆلۆژی بارگاوی دەکرێت و دەکرێن بە توخمی پێناسەکردنی وتێکەڵ بەماهییەتەکەی دەکرێن! بەجۆرێك ڕۆژئاوای کوردستان تەنها خاک و مێژوو جوگرافیاو گەل و یادەوەری و ناسنامە نامێنێت، بەڵکوو  چەمك و رەمزە  ئایدیۆلۆژییەکانیش  دەبن بە بەشێکی جیانەکراوەو  ئۆرگانیی جەستە نەتەوەییەکە وەك گەل و جوگرافیاو کەلتورو واقیع! بەجۆرێك ناتوانرێت بەبێ پێش مەرجی قبووڵکردنی ئەوان ڕۆژئاوا بوونی هەبێت.

 واتە بۆ ئەوەی دان بەرۆژئاوادا بنێین، لە ریزی پشتیوانان و پەرۆشانی ئەو پارچەی کوردستان و گەلەکەی لە قەڵەم بدرێین، بەوە تۆمەتبار نەکرێین لە ڕۆژئاوا دەدەین و حەز بە سەرکەوتنی ناکەین، دەبێت ئەو پارادیم و رەمزانەی ئاماژەی پێکردوون، قبووڵمان بێت و بە بەشێکی جیانەکراوەی رۆژئاوایان دابنێین ودیدێکی جیاواز دەربارەیان نەخەینە رووبالەروانگەی بەرژەوەندییە نیشتیمانییەکانی ئەوپارچەو پارادیمی زاڵی ناسیۆنالیزمی کوردیشەوە بێت، ئەوەش لەجەوهەردا مەسەلەو هاوکێشەکە دەکات بەوەی، ئەوان هەن بۆیە رۆژئاوا هەیە! چونکە بوونی پەیوەستە بەبوونی ئەوانەوە، ئەگەر نەتەوایەتی کوردی و کوردبوونیش وەك ئەو دەڵێت، تەنها رەمزێک بێت لەناو رەمزە ئایدۆلۆژییە باڵادەستەکە،ئەوکاتە ئەویش هاوشێوەی رۆژئاوا وەك بەشێکی جەستەیەکی نەتەوەیی دابەشکراو، بوونێکی سەربەخۆی نییە، بەڵکو پاشکۆی بوونەکانی تر واتە رەمزەکانیترو ئایدۆلۆژیایە! بەرەنجامگیرییەکی لەم جۆرەش دەمانگەیەنێت بەو تێگەیشتنەی کە بنەرەت و جەوهەر مەسەلە ئایدۆلۆژییەکەیە نەك نەتەوەییەکە، واتە بایەخ دەدرێت بەمەسەلەنەتەوەییەکان لەچوارچێوەی دیدێکی هەمەلایەنتر کەچوارجێوەو ئاراستە بەتێکۆشانی سیاسی وسەربازی دەدات، نەك نەتەوایەتی خولگەبنەرەتیەکەبێت، ئەم پێگەوجێگەو تێگەیشتنەش لەنەتەوەو نەتوایەتی کاردەکاتە سەر فۆرم ومۆدیلی چارەسەریش، هەربۆیە چارەسەرە نەتەوەییە باوەکان لەوانەش دەوڵەتی نەتەوەیی وفیدراڵییەتی جوگرافیی نەتەوەیی سەبارەت بەکورد رەت دەکاتەوە!. هەرلێرەشدا  پەیوەندی نەتەوەی دیموکرات و نەتەوایەتی کوردیش  بەجوانی روون دەبێتەوە، کە کورد بوون تەنها رەگەزێکی پێکهێنەرییەتی؟!

 ئەم پێناسەو ناوەرۆکدانە نوێیەش بەڕۆژئاوا، کەلەوەی دەخات پارچەیەکی سرووشتی  وئاسایی کوردستانی مێژوویی بێت، بۆ نموونە هاوشێوەی باشوور ، هەروەها دەبێتە هۆی ئەوەی بۆ ئەوەی رۆژئاوامان قبووڵ بێت، یاخود لە ریزی نادڵسۆزانی ئەودا ڕیزبەند نەکرێین،  دەبێت کۆی پارادایم ڕەمزە ئایدۆلۆژییە باڵا دەستەکانی ئەوێشمان قبووڵ بێت و ملکەچی رەخنەو پێداچوونەوەیان نەکەین.کەئەو بەلێدان گوزارشتی لێداوەتەوە کە بەوشەیەکی فیکریی گونجاوی نازانین، چونکە هەڵگری ئاماژەی پەلامارو بێنرخ کردنە، کەدیارە ئێمەش ئەوڕێبازە لەمامەڵەکردن رەت دەکەینەوە.  بەڵام یەکسانکردنی رۆژئاواش لەگەڵ مۆدێل وگوتاری زاڵی ئەوێندەرێ، کەپێش ئەوەی نەتەوەیی بن ئایدۆلۆژی وگرووپین، بەهەڵەیەکی مەنهەجی وزانستی دەزانین ولەگەڵ سەرەتای گیانی هاوچارەنووسی نەتەوەیی کوردییدا ناتەبایە.لەبەرئەوەی ئەم بیرکردنەوە، ئەو ڕاستییە لەبەرچاو ناگرێت، کە ئەم بەرەنجامگیری و دووبارە پێناسەکردنەوەو بارگاوی کردنەی رۆژئاوا بەرەگەزە ئایدۆلۆژییەکان، بۆ خودی گەلی ڕۆژئاوا خۆشی ڕاست نییە، چ جای پارچەکانی تری کوردستان و نەتەوەی کورد، بەتایبەتیش لە باشوور و رۆژهەڵات، کە لە سایەی پارادیم و سیاقێکی مێژوویی جیاوازدا گەشەیان کردووە و گووتاری زاڵ ناسیۆنالیزمە، هەموو ئەمەش لە کاتێکدایە، کاتێک ڕەمزگەلێک دەبن بە ڕەمزی هاوبەشی نێوان پێکهاتەکانی کۆمەڵگاو جڤاکێك یاخود نەتەوەیەك، بەرهەمی ڕێککەوتن و سازان بن یاخود مێژوو یاداوەری رەوایەتی دەستەجەمعی پێدابن، بەتایبەتیش ئەگەر باس لە دیموکراسی بێتە گۆڕێ، بۆیە ڕاستتر وایە، رۆژئاوای کوردستان وەك پانتاییەکی نەتەوەیی و گەلیی بۆ ئینتیماو ناسنامە، لە گەڵ ئەزموونە سیاسییە حوکمرانییەکەو توخم و هێما ئایدۆلۆژییەکاندا تێکەڵ بەیەکنتر نەکرێن، بۆ ئەوەی قووڵاییە نەتەوەییەکەی  لەلای کوردی پارچەکانی تر لە رووی هەست و شوناسەوە پارێزراوبێت. 

ئایدیۆلۆژیا سنوردارو گرووپییەکان، بەم جۆرەو بۆ ئەو سنوورە قەبەو گشتگیر نەکرێن، کۆی کۆمەڵگەیەک لە چوارچێوەی ئەواندا وێناو پێناسە بکرێت. بە تایبەتیش لە دۆخێکدا رووداوو گۆڕانکارییەکان  پاشەکشەی پێکردبن و پرسیاری جددی خستبنە سەر، بە دۆخی شڵەژانی ناوخۆیی و سەراسیمەیی دەرەکیشدا تێپەڕ ببن. چونکە بە  کردەوە سەلما، ئەوەی پشتی رۆژئاوای گرت و لەگەڵیا وەستا  کورد بوو لەسۆنگەی هاوسۆزیی نەتەوەییەوە نەک هاوئاوازی ئایدیۆلۆژی. 

لێرەوە دەخوازم سەرنج بۆ ئەوە رابکێشم کە ئەزموونی خۆسەری باکوورو ڕۆژهەڵاتی سووریا  ولەونێوەندەشدا رۆژئاوا،ئەزموون بوو، نەک گوزارشتێکی میتافیزیکی و سەرو مێژوویی لە (هەق و ناهەق) و (ئەخلاق و نا ئەخلاق )و (مرۆڤایەتی و دڕندەیی) وەک نووسەر بۆی چووەو وێنای کردوەو خستویەتیە ڕوو. 

ئەزموونیش لە ئاستە ئایدیۆلۆژی و سیاسی و یاسایی و کارگێڕەکەشیدا ڕێژەییە، ئەگەری گەشەسەندن و سەرکەوتن و پاشەکشەو شکستی هەیە. لەروانگەی واقیع و بەرەنجام و دەرهاویشتەکانەوە هەڵدەسەنگرێت و حوکمی بەسەردا دەدرێت. 
 ئەزموون، بە ڕەگەزە پێکهێنەرەکانییەوە ملکەچی ڕەخنەلێگرتن،  پێداچوونەوە، گۆڕین و دووبارە بیناکردنەوەیەوەیە، بەدەرلەمە  دووچاری دۆگمایی و چەقبەستوویی فیکری دەبین، هەڵەکان دووبارەدەکەینەوە، ئایدۆلۆیا دەخەینە جێی زانست و مەعریفەو حەزو هیواش تێکەڵ بە شرۆڤەو لێکدانەوە دەکەین کەسەری لە سەرلێتێکچوونەوە دەردەکات .

پێناسەکەی مارکسیشمان بۆ ئایدیۆلۆژیا بەسەردا دەچەسپێت کەوا دەبینێت (هۆشیارییەکی قەڵب و ئاوەژووە بە جیهان). 
کاتێک ئێمە ئەزموونێکی سنووردار  بە کات و شوێن و تواناو هاوسەنگی هێزو زۆر شتی تر لەگەڵ هەق و ئەخلاق و مرۆڤایەتی ڕووت و پەتی و ئایدیاڵدا تێکەڵ دەکەین، جیاوازیمان لەگەڵ ئەو ئایدیۆلۆژیستە جیهادییەداکەم دەبێتەوە کە پێی وایە، ئەوەی باوەڕی پێیەتی و ئەنجامی دەدات، هەقێکی ڕەهایەو لە خودی خۆیدا گوزارشت لە پیرۆزییەکی خوایی و سەروو مێژوویی دەکات! 

بە حوکمی ئەوەش بروای بەوە نییە، لە ڕوانگەی بەرەنجامەکان و دەستکەوتەکان و واقیع و تاقیکردنەوە مێژووییەکانەوە، داوەری دەربارەی تێگەیشتنەکەی بکرێت و حوکم بەسەر ڕەفتارو ئەزموونەکەیدا بدرێت، چونکە هەق و ڕەوا بوونی ئاسمانی لەخودی خۆیاندا بەسن بۆ سووربوون لەسەر ڕێگاو دەستگرتنی تاسەر بە تێگەیشتن و دروشمەکانەوەو رەتکردنەوەی ملکەچکردنیان بۆ ڕەخنەلێگرتن و هەڵسەنگاندن و داوەریکردی عەقڵیی و زانستیی!

بەحوکمی  ئایدۆلۆژیا وا بیردەکاتەوە، ڕاستی و  ناڕاستی و شیاوی و نەشیاوی و هاوشێوەکانیان شتانێکن پێشتر دیاریکراون وناوەرۆکی کۆتایی خۆیان وەرگرتووە، نەك چەمکگەلێکی کراوەی ناومێژووبن ولەفۆرمۆڵەبوونێکی نیمچەبەردەوامی دیلێکتیدا بن. 
 لەروانگەی ئایدۆلۆژیستەوە، واقیع و دەرهاویشتەو رەنگدانەوەکانی ناتوانن دەستکاری ناوەرۆك و درووشم و پێوەرەکان بکەن، ئەوەی ئەودەیکات ئەنجامدانی ئەرکی سەرشانییەتی و بەرەنجام بەدەست خوایەو ئەوەی رووش دەدات بە پیلانگێری ئەهلی کوفرو چڵکاوخۆرەکانیان لێکدەدرێتەوە نەك دەق وجۆری تێگەیشتنی ئەو بۆی و ئەو کات و  شوێنەی  لە رێی ئەوانەوە هەوڵی دابەزاندنی دەدات بۆ سەر واقی!. 

ترسناکی ئەم بیرکردنەوەش لەوەدایە، (دەق) و ( تێگەیشتن) و ( ئەزموون و پیادەکردن) لەسیانەیەکی پیرۆز کراوی چردا دەخاتە ڕوو، بەجۆرێك لە زەینیدا  بەیەکدا دەچن، قابیلی لێکجیاکردنەوە نەمێنن! واتە بۆ چوون و تێگەیشتنەکەی ئەو، بۆچوون و تێگەیشتێك نابن لە ناو  بۆچوون و تێگەیشتنە جیاوازەکاندا، بەڵکو تاکە بۆچوونی ڕاستە، ئەم تێگەیشتنەو ئەو مۆدێل و ئەزموونەی لێشی دەکەونەوە، هی ئەوە نین، لە روانگەی  پێدراوەکانی واقیع ، بەرەنجامەکان، دۆخ و ئازارو ماف و ئازادی و چارەنووسی مرۆڤەکان و کۆمەڵگەو چارەنووسی ئەوانەی بە حوکمی جوگرافیاو هەر شتێکی تر بوونەتە بابەتی پیادەکردن و ئەزموونەکە، دیاری بکرێن. 

لەبەر ئەوەی دەبێت واقیع خۆی لەگەڵ هەقی ڕەهای ئایدیۆلۆژیدا بگونجێنێت نەك بەپێچەوانەوە! 

جیهانە خەیاڵییە وێناکراوە ئایدیۆلۆژییەکە، واقیعی گریمانە کراوی سبەینێیەو لە ڕوانگەی ئەویشەوە، هەڵسەنگاندن بۆ کارایی، گونجاوی و واقیعی بوونی دەکرێت. 
لە کاتێکدا ئەمە بۆ ناوەندە ئایدیۆلۆژییە ئیسلامی و سکولارەکە وەک یەک هەڵەیە. ئاماژەشە بە بیرکردنەوەیەکی ڕەقی نامێژوویی و حساب نەکردن بۆ واقیع و رەنج و ئازارو خۆزگەی مرۆڤەکان، لە شکستەکانەوە فێر نابێت و دووبارەیان دەکاتەوە، لەجیاتی چارەسەری واقیع و ڕێژەیی، بەحوکمی مرۆڤبوونی چارەسەرەکان،  هەندێك جار درووشم و وەهم بەخەڵکی دەفرۆشێتەوە. 

لە کاتێکدا گەورەیی و هەست بەلێپرسراوێتی قووڵ وا لەوەدا، تێزێك، هێزێك، ئەزموونێك سەرنەکەوت، هەڵگران و شوێن کەوتووانی بوێرانە دانی پێدا بنێن، ئەگەر واز لە پارادیم و بۆچوون و خوێندنەوەو جیهانبینییەکانی پێشوشیان نەهێنن، لە روانگەی بەرەنجامە مەیدانییەکانەوە ، نوێیانبکەنەوە، بینایان بکەنەوەو لەگەڵ گۆرانکارییەکاندا بیانگونجێنن. نەك درێژە بەهەڵەکانیان بدەن. بەتایبەتیش ئەگەر ئامانج و تێزو دروشمەکان، رەنگدانەوەی خواست و پێویستیەکانی مانەوەی کۆمەڵگەو نەتەوەو شارستانێتیەكی دیاریکراو نەبوون، بەڵکو پەیوەستبوون بە ئایدۆلۆژیاو سیستم و شۆڕش و کەرەسەکانی پەروەردەی سیاسی و میکانیزم و تەکتیک و ستراتیژە سیاسی و سەربازی و ئیدارییەکان.

 هەربۆیە گرنگە لە روانگەی ئەوەی لە پێشەوە خستمانە روو، هەمووان ئەو راستیەیان لا روون بێت، کە رۆژئاوا وەك هەر پارچەیەکی تری کوردستان،  روویەکی نیشتیمانی هەیە، کە پەیوەستە بە گەلی کوردستانی ئەوبەشە،  روویەکی نەتەوەییشی هەیە، کە پەیوەستە بەکۆی نەتەوەی کورد لە سەرئاستی پارچەکانی ترو دنیادا. هاوسۆزی کوردی پارچەکانی ترو دیاسپۆراش لەم روەوە بوو، واتە نەتەوەیی بوو. 

ئەوان بەحوکمی هەست و دیدە نەتەوەییە کوردییەکە رۆژئاوا وەك گەل و خاك بەبەشێك لە جەستەی زیندووی نەتەوایەتی کوردیی دادەنێن،  لێرەشەوە هاودەردو هاوخەمی بۆ دەردەبرن وبەجۆرەها شێوە  پشتیوانی لێدەکەن، ئەوەی بەسەر ئەوێدا دێت بە کاریگەری و حوکمی هاوهەستیە نەتەوەییەکە بەسەر هەمووماندا دێت، بەسەرکەوتنەکانی دڵخۆشین، بەشکست و پاشەکشێکانی تورەدەبین و خەم داماندەگرێت، هاوسۆزو پشتیوانین و ئازارمان پێدەکات. ئەوەش ئەو شتەیە تیۆرسینی بەناوبانگی بواری ناسیۆنالیزم( گێڵنەر) بەسۆزی نەتەوەیی پێناسەکردووە.

ئەگەر ئەمە ڕاستیەکی مەیدانی بێت، لەگەڵ داننان بە رۆلی گەورەی هەڵگرانی بیری ئاپۆو کۆمەڵگەی دیموکرات لەو پارچەدا ورێزگرتنمان بۆ خەبات وقوربانیدانیان، رۆژئاوا لەواندا کورت ناکرێتەوە، ئەوان رۆژئاوا نین و ڕۆژئاوا ئەوان بێت، دەتوانن لە برگەیەکی مێژوویدا پارادیم و مۆدێلێکی حوکومرانی دڵخوازی خۆیان لەوێدا بەحومکی دەستپێشخەری مێژوویی و هەژموون و هاوسەنگی هێز، زاڵ بکەن،هەر وەک لە دە ساڵی رابردوودا کردیان، بەڵام  ئەوە  بەو واتایە نایەت، لە دەرەوەی پێوەرە نەتەوەییەکان و لەڕێی تێکەڵ کردنی چەمك و هێما ئایدۆلۆژییەکان بە پێناسەی ئەوبەشە لە کوردستان، داگیری بکەن.چونکە بزاڤی ناسیۆنالیستی و نەتەوەیی کورد ئەگەر لە ئاستێکیشدا بێت، پێوەرو دەزگای چەمکسازی و ناسنامە پێدانی خۆی بۆ کوردستان و پارچەجیاوازەکانی هەیە. بەشداری دەکات لەوەڵامدانەوەی ئەوپرسیارەی دەڵیت،  ڕۆژئاوای کوردستان چییە؟ وە بۆ پێویستە پشتیوانی و بەرگری لێبکەین، بەدەر لە ناسنامەی ئایدۆلۆژی و فیکری و سیاسی ئەو هێزەی لە سەنگەرەکانی پێشەوەیەو بە ناوییەوە گفتوگۆ دەکات یاخود حوکمی دەکات.  

پشتیوانیکردنی بێ درێغی  رابردووش لەڕۆژئاوا لەلایەن پارچەکانی کوردستان و کورد لە جیهان و بەتایبەتیش باشووری کوردستان، لەم تێگەیشتن و هەستە نەتەوەییەوە سەرچاوە دەگرێت، نەک باوەربوون بە فیکرو پارادیمێکی دیاریکراو رەمزەکانی کە لە باشوور لاوازترینە. 
کاتێك لێرەو باشوورییەك بەکوڵ بۆ شەڕڤانێکی شەهید دەگری، هەزاران کەس لە پێشوازی شەهید ئەحمەد لە کەرکووکدا رادەوەستن، بەرەنجامی قووڵبوونەوەو پەیبردن بە ریشەی ئایدۆلۆژی جیاوازی لەنێوان ناوی شەرڤان لەگەڵ پێشمەرگەو ئەو گووتارو مۆدێلە حوکمرانییەش نییە، لە رووی مەیدانییەوە ئەو پاسەوانی دەکات، بەڵکو لە مێشکی زۆرینەی هەرە زۆری ئەوخەڵکەدا، شەرڤان هەر پێشمەرگەیەو  بۆ رزگارکردنی کوردستان خەبات دەکات و گیانی خۆی بەخت دەکات.

هاوسۆزی وپشتیوانیەکە هیچ پەیوەندییەکی وای بەو ڕەمزانەی دەرەوەی ماڵی نەتەوەیی کوردییەوە نییە. ئەمان پشتیوانی لە پارچەیەک کوردستان و خوشک و برا کوردەکانیان دەکەن   کەبەر شاڵاوی ستەمکاریی و پەلاماری ناڕەوا کەوتوون و هەوڵی وێرانکردنیان دەدرێت، ئاوارەو برسی دەکرێن و دەکوژرێن. 

کاتێک بە توندی بڕینی کەزیەکی شەڕڤانێکی ژن ڕەت دەکەنەوەو بۆ ئیدانەکردنی دەنگ بەرز دەکەنەوە، لەوسۆنگەوەیە، سووکایەتی بە ئافرەتی کورد کراوە، زۆر کەم نەبێت پەیوەندی بەو وێنە ئایدیۆلۆژییەوە نییە بۆ ئەو کارەکتەرە دەخرێتە ڕوو. لێرەدا قووڵایی هەڵەی تێکەڵاوکردنی نەتەوایەتی کوردی بە ڕەمز و دیدگاو پێدراوی ئایدیۆلۆژی ویەکسانکردنی ڕەخنەگرتن لە یەکێکیان بە ڕەخنەگرتن لە ڕۆژئاوای کوردستان وەک ناوچەیەکی خەیاڵکراوی نەتەوەیی دەردەکەوێت. 

دونکە نەتەوایەتییەکە لە بەشێک لە ناوەڕۆکەکەی بەتاڵ دەکاتەوە، بەحوکمی ئەوەی نابێت هەستیاری و پێشمەرج و ڕەمزی ئایدیۆلۆژی و مەزهەبی و ناوچەیی تێکەڵ بە نەتەوایەتی بکرێت. نەتەوایەتی کاتێک نەتەوایەتییەو ئەرکە فکری و سیاسی و ئەخلاقییەکانی خۆی جێ بەجێ دەکات، هەموومان بە سیفەتی کوردبوون و کوردستانی بوون، هەست و ئامانج  ناسنامەی هاوبەشمان پێ ببەخشێت، بمانکات بە خاوەن ڕەمزو یادەوەری و مێژوو و داستان و شەهیدی هاوبەش. 

لێرەدا کاتێک کوردەکانی باشوورو دنیا ئەم پارادایمە زاڵەی کاک هیوا باسی دەکات ناکەن بە کێشەو ڕۆژئاوا وەک پارچەیەکی وڵاتی دابەشکراوی خۆیان دەبینن و بەرگری لێ دەکەن، بەدەر لەوەی هەر جۆرە کوردێک بەرگری لێ دەکات و حوکمی دەکات، کارێکی باش دەکەن ونەتەوەییانە مامەڵە دەکەن.
 هەموو ئەوەش مێژوویەك لە ململانێی سیاسی و ئایدلۆژی درووستی کردووە ، لای ئەو لە ساتێکی جۆش خواردنی عەفەویانەی هەستی نەتەوەیی و ڕاچەنین و هاواری ویژداندا بۆ دادپەروەری، دەسرێتەوەو کوردستان و رەمزو هێزەکانی لە لای دەبن بەیەك.
هەر ئەوەش فراوانی هەستی عەدالەتخوازانەی نەتەوە خوازی دیموکرات، لە تەنگانەو بەرتەسکیی ئایدۆلۆژی و حیزبیی جیا دەکاتەوە.
نەتەوە خواز بە دەرکی فیکریی یاخود بۆ هەندێك تەنها لە سۆنگەی هەستی نەتەوەیی رووتەوە، هەست بەوە دەکات و ئەوە دەفامێت، کە نابێت بۆ گەل و نەتەوەیەکی بێ دەوڵەت لە قۆناغی هەوڵدان بۆ بەدەستهێنانی دانپێدانان و دامەزراندنی قەوارەی نەتەوەیی خۆی، ناوەرۆکی نەتەوەیی و مۆدێلی حوکومڕانی بکرێن بە ئامانجی لە پێشینەو پێوەری ریزبەندیی کردن، چونکە ئەرکە گەورەکەی ئەو قۆناغە ئەرکە نەتەوەییەکەو پارێزگاری کردنە لە نەتەوە لەڕێی قەوارەو دەستەبەریی دامەزراییەوە، نەك مۆدێلی داهاتووی حوکمڕانی، بەتەوەرە کردنی پرسە نەتەوەییەکەیە، نەك تەنها رەمزێك بێت لە ناو رەمزەکانی مەنزومەیەکی ئایدۆلۆژی هەمەلایەنەی تاقینەکراوەدا، چونکە نەتەوایەتی کۆماندەکاتەوەو ئایدۆلۆژیا لێکمان جیادەکاتەوە، بۆ ئەوەی جیاوازییەکانیش نەکرێن بەناکۆکی و شەری ناوخۆ، پێویستە لە چوارجێوەی چەترو ناسنامەو دامەزراوەی هاوبەشی نەتەوەییدا

پێناسەبکرێن وپیادەبکرێن. هەر بۆیە دەکرێت لە کۆمەڵگەدا، دیدمان بۆ ژن، ئاین و رۆڵی لە فەزای گشتیدا،  پەیوەندی نێوان مۆدێرنەو سووننەت و جۆری سیستمی سیاسی جیاوازبێت، دەکرێت لە سەر بایەخی بایەخدانەکان بە ژن و گەنج و برایەتی و ئازادی گەلان و ئاینەکان وەك بنەما هاودەنگ بین، بەڵام لە هەندێ روەوە تێگەیشتنی جیاوازمان بۆ ناوەرۆك و جۆری پیادەکردن و میکانیزمەکان هەبێت،بەڵام نابێت بۆمەسەلە نەتەوەییەکان بەم جۆرەبێت، هەر لەبەر ئەوەشە راست نییە هیچ کام لەم شتانە نەك هەر تێکەڵ بەمەسەلە نەتەوەییەکە و وێنای پارچەکانی کوردستان بکرێن، بەڵکو لەسەر حسابی ئەرك و ئامانجە هاوبەشەکان بشکرێن بە سەرچاوەی ناکۆکی و ململانێ..