.png)
هاوڵاتی بەپێی بەدواچوون و لێکۆڵینەوەکانی ڕێکخراوی هەنگاو، دوای ساڵێک لە دەستپێکی بزووتنەوەی ژن، ژیان، ئازادی، زیاتر لە ٤٠٠ منداڵی قوتابی لە سەرانسەری شارەکانی کوردستان و لەلایەن ناوەندە حکومییەکانەوە دەستگیرکراون کە تاکوو ئێستا تیمی یاساییی هەنگاو توانیویەتی ناسنامەی ١٩٢ کەسیان ئاشکرا بکات. بە پێی ڕاپۆرتێکی ڕێکخراوی هەنگاو ئەو منداڵانە کە تەمەنیان لە خوار 18 ساڵەوەیە لە ماوەی پێنج مانگدا (واتە لە ١٦ی سێپتەمبەری ٢٠٢٢ تاکوو ١ی فێبریوەریی ٢٠٢٣) دەستگیرکراون. لە کۆی ئەم ١٩٢ منداڵە کە ناسنامەیان ئاشکرا بووە، ٣٣ کەسیان کچ و ١٥٩ کەسی دیکەیان کوڕن. بەپێی ئەم ئامارە زۆرترین منداڵ لە شاری جوانڕۆن کە ٣٠ کەس تۆمار کراون. هەروەها لە شارەکانی سنە ٢١ منداڵ و سەقز ١٤ منداڵن دەقی ئامارەکانی ڕێکخراوی هەنگاو: ئەم ئامارە بەگوێرەی پارێزگاکان بەم شێوەیەی خوارەوەیە: - پارێزگای سنە؛ ٧٧ کەس کە دەکاتە ٤٠% کۆی گشتیی ئەم ئامارە. - پارێزگای کرماشان؛ ٢٧% کە دەکاتە کۆی گشتیی ئەم ئامارە. - پارێزگای ئورمیە؛ ٢٢% کە دەکاتە کۆی گشتیی ئەم ئامارە. - پارێزگای ئیلام؛ ١٠% کە دەکاتە کۆی گشتیی ئەم ئامارە. ئاماری کچان و کوڕان بەگوێرەی پارێزگاکان بەم شێوەیەی خوارەوەیە: - پارێزگای ئیلام؛ ٤ کچ و ١٦ کوڕ. - پارێزگای کرماشان؛ ٨ کچ و ٤٤ کوڕ. - پارێزگای سنە؛ ١٥ کچ و ٦٢ کوڕ. - پارێزگای ئورمیە؛ ٤ کچ و ٣٨ کوڕ. - ناوچەکانی دیکەی ئێران؛ تەنیا ١ کەس کە کچ بووە. بەپێی دوایین زانیارییەکانی ئەو ڕیکخراوە ، بەشێکی بەرچاو لەم منداڵانە دوای چەند ڕۆژ و هەفتەیەک ئازاد کراون. بەوتەی سەرچاوەکانی هەنگاو، ئەم منداڵانە دوای ئازادبوونیان لە بارودۆخێکی دەروونیی دژواردان، بەگشتی لەگەڵ هیچ کەس قسە ناکەن و تووشی گۆشەگیری و گرفتی دەروونی بوون. لە ڕاپۆرتەکەدا ئەوەش ڕونکراوەتەوە کە، لە کاتی دەستگیرکردن و دەستبەسەربوونی ئەم منداڵانە لێپێچینەوەی توندیان لێکراوەو ئازار دراون و هیچ گرنگییەک بە مافەکانی منداڵ و کەسانی خوار تەمەن هەژدە ساڵ نەدراوە لەو مافانەش ، ئامادەبوونی خێزان و کەسی گەورەتر لە خۆیان یانیش پارێزەر. ئەو ڕێکخراوە دەڵێت: پێشێلکاریی یاسای تایبەت بە منداڵان تەنیا لە کاتی پێش بەڕێوەچوونی دادگاییکردنیاندا نەبووە، بەڵکوو لە کاتی دادگاییکردنیشیاندا ئەم منداڵانە لە مافەکانی منداڵێک کە دادگایی دەکرێت، بێبەری و بێبەش بوون. بەگوێرەی ئەو زانیارییانەی بە هەنگاو گەیشتوون: "دۆسیەی بەشێک لەم منداڵانە بۆ لقەکانی دادگای شۆڕش نێردراوە؛ بەپێی یاساکانی کۆماری ئیسلامیی ئێران، منداڵان لە کاتێکدا تاوانێکیان کردبێت، دەبێت لە لقی ١ دادگای تاوانەکان و بە لەبەرچاوگرتنی هەموو خاڵە پێشبینیکراوەکان و لە دادگای منداڵاندا دادگایی بکرێن. بەڵام لە زۆربەی حاڵەتەکاندا دۆسیەی ئەم منداڵانە بە شێوەیەکی نایاسایی نێردراون بۆ دادگای شۆڕش کە دادگایەکی تایبەت و زۆر نادادپەروەرانەیە." بەپشتبەستن بە ئاماری تۆمارکراو لە ناوەندی ئامار و بەڵگەنامەکانی هەنگاو؛ لە کۆی گشتیی ئەو ١٩٢ منداڵە، لانی کەم ٤ کەسیان لەلایەن دەزگای دادوەریی کۆماری ئیسلامییەوە سزای پێبژاردنی پارە، بەندکردن و لێدانی قامچاییان بەسەردا سەپێندراوە. کورش گەڕاوەند، تەمەن ١٧ ساڵ و خەڵکی سەراوڵە، سزای ٧ مانگ بەندکردن فەرهاد نەوایی، تەمەن ١٦ ساڵ و خەڵکی شاری مەهاباد، سزای ٢ ساڵ بەندکردن دوو منداڵی خەڵکی شاری جوانڕۆ بە ناوەکانی ئەرشیا بەرزین، سزای ٣ ساڵ بەندکردن و لێدانی ٧٤ قامچی کیانووش ئەعزەمی، سزای ١٠ مانگ بەندکردن و لێدانی ٧٤ قامچی بەسەریاندا سەپێندراوە.
هاوڵاتی لایهنه تهندروستییهكانى فهڵهستین ئاشكرایان كردووه، ئیسرائیل داواى چۆڵكردنى نهخۆشخانهكانى غهززه و باكوورى كهرتى غهززەی كردووه ووەزیرى تەندروستى فەڵەستینیش، داواى بەهاناوەچون لە کۆمەڵگەى نێودەوڵەتى و رێکخراوەکان دەکات بۆ پاراستنى نەخۆشخانەکان. دوێنێ هەینی (13ـى تشرینى یهكهمى 2023) ئیسرائیل داواى له دانیشتوانى باكوورى كهرتى غهززه كرد ماڵهكانیان بهجێبهێڵن و بچنه ناوچەکانی باشوورى غەززە کە بە "وادی غەززە" ناسراوە. هاوکات له ههشتهم رۆژى جەنگی ئیسرائیل و بزووتنهوهى حهماس له كهرتى غهززه، كارگێڕى نهخۆشخانهى ئهلعهودهى حكومى له باكوورى غهززه ئاشكراى كرد، ئهمڕۆ پهیامێكى فهرمیان له سوپاى ئیسرائیلهوه پێگهیشتووه بۆ چۆڵكردنى نهخۆشخانهكه بهگشتى بە بریندار و نهخۆشهكانیشەوە. سهرچاوهیهكیش له نهخۆشخانهى قودس له شارى غهززه كه سهر به مانگى سوورى فهڵهستینییه ئاماژەی بەوەکردووە، "هێزهكانى ئیسرائیل هۆشداریان پێیانداوه نهخۆشخانهكه دهستبهجێ چۆڵبكهن" لەم پەیوەندەدا مای سالم ئەلکایلا، وەزیرى تەندروستى فەڵەستین، داواى کۆمەڵگەى نێودەوڵەتى و رێکخراوە نێودەوڵەتییەکان دەکات، بەهانایانەوە بچن بۆ پاراستنى نەخۆشخانەکان و کارمەندانى تەندروستى و چارەسەرکردنى بریندارەکان، دەشڵێت: لە ئەنجامی بۆردومانەکاندا 15 نەخۆشخانە زیانیان بەرکەوتووە و دوو نەخۆشخانەش بەهۆیەوە کارەکانیان وەستاوە. هەروەها وهزارهتى تهندروستى فهڵهستین رایگەیاند، هێرشهكانى ئیسرائیل وایكردووه نهخۆشخانهى دوڕەى منداڵان چۆڵبكرێت، دوای ئهوهى به بۆمبى فۆسفۆرى هێرشى كرایه سهر،ئهو نهخۆشخانهیهش دووهم نهخۆشخانهیه دوای نهخۆشخانهى بەیت حانون. ئاشکراشى کرد، 28 کارمەندى پزیشکى کوژراون و دەیانى دیکەش برینداربون، هەروەها 23 ئامبوڵانس زیانیان بەرکەوتووە. لە دوێنێوه دواى پهیامەکەى سوپای ئیسرائیل، دانیشتوانى كهرتى غهززه بە لێشاو ناوچەکانیان چۆڵ کرد، بەڵام شایهدحاڵهكان بە میدیاکانیان راگەیاندووە، ئهمڕۆ شەممە چۆڵکردنی ناوچەکانی غەززە كهمتر بووەتهوه. لە بەرامبەر ئەوەشدا، رێكخراوه نێودهوڵهتییهكان و یهكێتى ئهوروپا ئهو هۆشداریهى سوپای ئیسرائیلیان رهتكردهوه و جەختیان کردووەتەوە، چۆڵکردنی ماڵەکانیان لەلایەن زیاتر له یەک ملیۆن كهسەوە له ماوهى 24 كاتژمێر مهحاڵه. هەروەها ههر یهكە لە قاهیره، ریاز و عهممان ئهو هۆشداریهى ئیسرائیل به ههنگاوێكى مهترسیدار دهزانن. لەبارەى نوێترین ئامارى قوربانیانى هێرشەکانى ئیسرائیلەوە، وەزارەتى تەندروستى فەڵەستین ئاماژەى بەوەکردووە کە ژمارەى کوژراوان گەیشتووە بە دو هەزار و 215 کەس و هەشت هەزار و 714 کەسیشش برینداربون. .
هاوڵاتی ئێوارەی ئەمرۆ فڕۆکەی بێفڕۆکەوانی سوپای تورکیا ئۆتۆمبێلێکیان کردە ئامانج،بەپێی زانیاریەکان سێ کەس گیانیان لەدەستداوە. سەرچاوەیەکی تایبەت لەقەزای ئامێدی بە هاوڵاتی وت" ئەو شوێنەی ئۆتۆمبێلەکەی لێ کراوەتە ئامانج لەنێوان گوندی میسکا و دەرگەلێی سەر بە ناحیەی کانیماسێ لە سنوری قەزای ئامێدیە ." وتیشی " تا ئێستا نازانرێت ئەو ئۆتومبێلە هی کێ یە و بەگوێرەی زانیارییە سەرەتاییەکان و سێ کەس لەناو ئۆتۆمبێلەکە بوونەتە قوربانی و گیانیان لەدەستداوە". جێگەیباسە سەبارەت بە بەئامانجگرتنی ئەو ئوتومبێلە لەلایەن تورکیاوە بهڕێوهبهرایهتی دژه تیرۆری كوردستان (پارتی) رایگهیاند، ئێوارهی ئهمڕۆ فڕۆكهی بێفڕۆكهوانی توركیا ئۆتۆمبێلێكی چهكدارانی پارتی كرێكارانی كوردستان (پهكهكه)ی كرده ئامانج و بههۆیهوه بهرپرسێكی باڵا و دوو چهكدار گیانیان لهدهستدا. سهبارهت به زیانهكانیش، دژه تیرۆری كوردستان دهڵێت، "بههۆی بردومانهكهوه بهرپرسێكی باڵای پهكهكه و دو چهكداری یاوهری گیانیان لهدهستداوه". تاوهكو ئێستا پارتی كرێكارانی كوردستان بهفهرمی زانیاریهكانی دژه تیرۆری كوردستان (پارتی) پشتڕاست نهكردۆتهوه و پێشتریش چهندجارێك زانیاریهكانی ئهو دهزگا ئهمنیهی كوردستان رهتكراونهتهوه.
هاوڵاتی میدیا جیهانییەکان بڵاویانکردەوە، بەرپرسانی تورکیا لەڕێگەی کۆمپانیای بوتاشەوە نامەیەکیان ئاڕاستەی بەرپرسانی حکومەتی عێراق کردوە کە هێڵی نەوتی عێراقی- تورکی ئامادەیە بۆ هەناردەکردنی نەوتی هەرێمی کوردستان. ماڵپەڕی "Iraq oil report" بڵاویکردەوە، کۆمپانیای هێڵی بۆرییەکانی حکومەتی تورکیا "بۆتاس" نوسراوێکی فەرمی ئاڕاستەی کۆمپانیای بە بازاڕکردنی نەوتی عێراق "سومۆ" کردوە و تێیدا هاتوە، پێتان رادەگەینن کە هێڵی بۆرییەکانی ITP (هێلی بۆرییەکانی نێوان عێراق و تورکیا) بۆ گواستنەوەی نەوت ئامادە دەبێت. ئاماژە بەوەشکراوە، لە رۆژی 4ی مانگی (تشرینی یەکەم/10)ی ئەمساڵەوە بۆرییە نەوتییەکانی نێوان عێراق و تورکیا ئامادەی دەستپێکردنەوەی هەناردەی نەوتی هەرێمن. ئەوەش لەکاتێکدایە، ڕۆژی چوارشەممەی ڕابردوو محەمەد شیاع سودانی، سەرۆک وەزیرانی عێراق لە میانی بەشداریکردن لە کۆنگرەی وزە لە مۆسکۆ ڕایگەیاند: حکومەتی تورکیا بە فەرمی بە حکومەتی عێراقی ڕاگەیاندوە کە ئامادەی هەناردەکردنەوەی نەوتی هەرێمی کوردستانن. پێشتریش نێچیرڤان بارزانی سەرۆکی هەرێمی کوردستان لە دیداری مێری رایگەیاند، کێشەکانی دەستپیکردنەوەی هەناردەی نەوتی هەرێم لە نێو بەغدایە نەک تورکیا، تورکیا دوای ئامادەکارییەکانی خۆی رەزامەندی لەسەر دەستپێکردنەوەی هەناردەی نەوتی هەرێم دەدات. ئاماژەی بەوەشکرد، کێشەی سەرەکی دەستپێنەکردنەوەی هەناردەی نەوت بڕی ئەو پارەیەیە کە بۆ کۆمپانیا نەوتییەکانی هەرێم بۆ دەرهێنانی نەوت تەرخانکراوە، بۆ نمونە کۆمپانیاکانی کێلگەی نەوتی گەیارە بڕی 30 دۆلاریان بۆ هەر بەرمیلە نەوتێک بۆ تەرخانکراوە، بەڵام کۆمپانیاکانی هەرێم تەنها شەش دۆلاریان بۆ دابینکراوە.
هاوڵاتی پارێزگاری سلیمانی ڕایدەگەیەنێت، داوا لە حکومەتی هەرێمی کوردستان دەکەم ئەرکی حوکمڕانیی خۆی بەرامبەر موچەخۆران بەتایبەتیی جێبەجێبکات و موچەی مامۆستایان خەرجبکات و دەشڵێت: داوا لە مامۆستایان دەکەم لەپێناوی نەوەی داهاتو دەست بکەنەوە بە دەوامی خوێندن. د. هەڤاڵ ئەبوبەکر ئهمڕۆ شهممه له پهیامهكهیدا بۆ مامۆستایان باسی لهوهكرد، "هەوڵ و هیممەت و خۆڕاگریی و دڵسۆزیی و بەخششی بەردەوامی ئێوەی بەڕێز، لە هەمو سات و کات و سەردەم و قۆناغێکی ژیانی هەر یەکەمان و میللەتەکەشماندا؛ هەمیشە شایانی ڕێزو وەفاو ئەمەکداریی هەمومانە، مافی ئێوەی بەڕێزو سەرجەم موچەخۆرانی تریش؛ مافێکی سروشتیی و یاسایی و کەسیی هەریەکەمانەو، نکۆڵیی لە کەمتەرخەمیی و خراپئی دارەدانی وڵات و دارایی و زامننەکردنی یاساییانەو ئاساییانەی موچەو بوجە؛ لە هەردو حکومەتی ئیتحادیی و هەرێمی کوردستان بەدرێژایی دەیان ساڵی ڕابردوو ناکرێت". لە درێژەی ڕاگەیەندراوەکەیدا، د. هەڤاڵ دەشڵێت:سەدان هەزار قوتابی و سەدان هەزار خوێندکار؛ لە هەموو قۆناغەکانی خوێندنی بنەڕەتیی و ئامادەیی و پەیمانگاو زانکۆکاندا؛ چاویان لە دەستێشخەریی پەیامدارییانەی ئێوەیە، موچەو ماف و شایستە داراییەکان بە یاسا نابێت زایەبن و لە هەر دۆخێکدا دەبێت قەرەبووبکرێنەوە، ئەوەی قەرەبووناکرێتەوە ماوەی خوێندن و پێگەیاندنی نەوەیەکی هۆشیارە کە لەسەر دەستی ئێوە گەندەڵیی و خراپئیدارەدان بنەبڕبکات. له پهیامهكهی د. هەڤاڵ ئەبوبەکردا هاتوه، "لە ساڵی 2003وە موچە لە عێراقدا مانگانە دەدرێت، بەڵام لەوکاتەوە تا ئێستا زیاتر لە 10 ملیۆن کەس بەرەو نەخوێندەواریی ڕۆیشتون، ئەوەش ئەوە دەسەلمێنێت کە پەیامداریی پێش هەر دەسکەوتێکی ترە، بەهەوڵی زانایانەو جوامێرانەتان سلێمانی لە ئاستی پەروەردەو فێرکردن و کەمترین ڕێژەی نەخوێندەوارییدا یەکەمی هەمو عێراقە، وەک هەڵسوڕێنەری باڵیۆزخانەی ئەمریکا لە عیراق وتی، مەهێڵن ئەو پێشەنگییەتان لە دەستبچێت". د. هەڤاڵ ئەبوبەکر دهشڵێت، "بۆیە بە ناوی هەمو خەڵکی سنوری پارێزگای سلێمانییەوە، داوا لە بەڕێزتان دەکەین دەوامی خوێندن دەستپێبکەنەوەو پۆلەکانی خوێندن گەرمبکەنەوە، تەنها لە پێناوی نەوەکانمانداو هیچی تر". پارێزگاری سلێمانی داوا لە حکومەتی ئیتحادیی دەکات کۆتایی بەم دۆخە ناهەموارە بهێنێت و مافی خەڵک و موچەو بوجەی هاووڵاتیان تێکەڵ بە هیچ دۆسییەیەکی تر نەکات، بەردەوام بونی حکومەتی ئیتحادیی لە خەرجنەکردنی موچەو مافە داراییەکانی هاووڵاتیان لە هەرێمی کوردستاندا؛ تەواکردنی پرۆسەی جینۆسایدکردنی خەڵکی کوردستانە، کە دادگای باڵای تاوانەکان لە عیراقدا؛ بە تاوانی ناساندووە. داواش لە حکومەتی هەرێمی کوردستان دەکات ئەرکی حوکمڕانیی خۆی بەرامبەر هاووڵاتیانی کوردستان بەگشتیی و بەرامبەر موچەخۆران بەتایبەتیی جێبەجێبکات و موچەی بەردەوامی کەرتی پەروەردە بێوەستان و دواخستن دابینبکات و خەرجبکات.
هاوڵاتی ئاژانسی فرانس پڕێس ڕایگەیاند، بەپێی ڕاپۆرتی ڕۆژی شەممەی وەزارەتی تەندروستی غەززە لە ئەنجامی هێرشە ئاسمانیەکانی ئیسرائیل بۆسەر کەرتی غەززە لە ماوەی ٢٤ کاتژمێری ڕابردوودا تا ئێستا لانیکەم ٣٢٤ فەلەستینی کوژراون و هەزار کەسی دیکەش بریندار بوون. بەگشتی لە دوای دەستپێکردنی هێرشی حەماس لە شەممەی ڕابردوو بۆسەر ئیسرائیل و دەستپیکردنی جەنگەکە دوو هەزار و ٢١٥ فەلەستینی لە کەرتی غەززە کوژراون. هاوکات بەگوێرەی دواین ئاماری سەرچاوە فەرمیەکانی ئیسرائیلس لە ئەنجامی هێرشەکانی حەماسەوە، نزیکەی هەزار و ٣٠٠ کەس کوژراون، زیاتر لە سێ هەزار و ٢٢٧ کەسیش برینداربوون. ئەمەس لەکاتێکدایە کە باڵیۆزی ڕووسیا لە نەتەوە یەکگرتووەکان داوای کرد 'ئاگربەستی مرۆیی' لە کەرتی غەززە و ئیسرائیل بەڕێوە بچێت، هاوکات ئەمریکاش بە هۆکاری بەردەوامی ململانێکان دەزانێت. چاوەڕوان دەکرێت زیانەکان لە کەرتی غەززە زیاتر ببن، بەتایبەت دوای ئەوەی سوپای ئیسرائیل داوای لە دانیشتوانی باکووری غەززە کرد کە بەرەو باشووری کەرتەکە بڕۆن و ئەگەری مەترسی هێرشی زەمینی بۆ سوپای ئیسرائیل بۆ سەر کەرتەکە هەیە. هاوکات نەتەوە یەکگرتووەکان دەڵێت، زیاتر لە هەزار و 300 باڵەخانە و نزیکەی چوار هەزار خانوو لە کەرتی غەززە بەهۆی بۆردوومانەکانی ئیسرائیلەوە وێران بوون. نەتەوە یەکگرتووەکان ئاماژە بەوەش دەکات، بەهۆی بۆردوومانە بەردەوامەکانی سوپای ئیسرائیلەوە زیاتر لە 420 هەزار کەس ناچاربوون ماڵەکانی خۆیان لە غەززە جێبهێڵن. نزیکەی 270 هەزار کەس لەوانەی کە ئاوارەبوون پەنایان بۆ ئەو قوتابخانانە بردووە کە نەتەوە یەکگرتووەکان لە غەززە دروستی کردوون و 27 هەزاری دیکەشیان لە قوتابخانەکانی فەلەستینییەکانن و دەیان هەزار کەسی دیکەش چوونەتە شوێنە گشتییەکانی دیکەی غەززە. هەشت رۆژ بەسەر گرژی و هێرشەکانی نێوان حەماس و ئیسرائیل تێدەپەڕێت و تاوەکو ئێستا زیاتر لە سێ هەزار و 300 کەس لە هەردوولا کوژراون.
هاوڵاتی ڕۆژنامەی واشنتۆن پۆست لە ڕاپۆرتێکدا بڵاویکردەوە، کە ئەمریکا و قەتەر رێککەوتون لەسەر ئەوەی ئەو شەش ملیار دۆلارەی ئێران کە لەلایەن ئەمریکاوە لە بانکەکانی کۆریای باشوورەوە ئازادکرا دوبارە لە بانکەکانی قەتەر دەستی بەسەردا بگیرێتەوە. رۆژنامەی واشنگتۆن پۆست رۆژی ٥ شەممە ١٢ی تشرینی یەکەم، لە راپۆرتێکدا باسی لەوە کرد، ئەمریکا و قەتەر رێککەوتن بەوەی بەر بەوە بگرن ئێران دەستی بەو ٦ میلیار دۆلارە بگات کە دوای رێککەوتنی مانگی رابردووی ئێران و ئەمریکا لە بانکەکانی کۆریای باشوورەوە گوێزرانەوە بۆ بانکەکانی قەتەر، بە مەبەستی ئازاد کردنی بۆ کۆماری ئیسلامی ئیران. رۆژنامەی واشنگتۆن پۆست، نووسیویەتی: ڤالی ئادیمۆ، جێگری وەزیری خەزێنەی ئەمریکا، لە کۆبوونەوەیەک لەگەل نوێنەرانی دیمۆکرات لە پەڕلەمان وتوویەتی بەرپرسانی ئەمریکا و قەتەر رێککەوتوون لەسەر بلۆککردنی پارە ئازادکراوەکانی ئێران. ئەو رۆژنامەیە بە پشت بەستن بە زانیارییەکانی دوو سەرچاوەی فەرمی و سەرچاوەیەک لە کۆنگرە کە نەیانویستووە ناویان بهێنرێت نووسیویەتی :" ڤالی ئادیمۆ بەڵێنی بە یاساداڕێژەرانی ئەمریکا داوە بەم زوانە ئێران دەستی بەو پارەیە ناگات". هەر لەم پەیوەندەدا ڕۆژنامەنوسێکی کەناڵی تەلەفیزیۆنی CBS لە کۆشکی سپی لە تویتەر نووسیویەتی :" ئەمریکا و قەتەر بە بێدەنگی رێککەوتون لەسەر ئەوەی ئەو ٦ ملیار دۆلارەی پارەی ئێران کە لە بانکەکانی قەتەرە ئازاد نەکرێن." ئەو بڕە پارەیە بە هۆی گەمارۆ ئابوورییەکانەوە لە لایەن ئەمریکاوە لە بانکەکانی کۆریای باشوور بلۆک کرابوون، دوای رێککەوتنی مانگی رابردووی ئێران و ئەمریکا، لە بەرامبەر ئازادکردنی ٥ هاوڵاتی ئەمریکی کە لە زیندانەکانی ئێران دەستبەسەر بوون، ئەو بڕە پارەیە گوێزرایەوە بۆ قەتەر بە مەبەستی ئازادکردنی و ناردنی بۆ ئێران . نانسی کۆردێس، ڕۆژنامەنوسی کەناڵی تەلەفیزیۆنی CBS لە تویتەکەی خۆیدا نووسیویەتی :" ئەم گۆڕانە دوای ئەوە روویداوە کە ئەمریکا و ئیسرائیل ئێران بە دابینکردنی سەرچاوەی ئابووریی و پەروەردە و راهێنانی هێزەکانی حەماس تۆمەتباردەکەن. ئەو ڕۆژنامەنوسە نووسیویەتی :" ڤالی ئادیمۆ جێگری وەزیری خەزێنەداری ئەمریکا، پێش نیوەڕۆی رۆژی پێنج شەممە باسی لەم رێکەوتنە کردووە لە دانیشتنێکدا لەگەڵ ئەندامانی سەر بە حیزبی دیموکراتی پەڕلەمان و پێی وتوون ئەم پارەیە بەمزوانە ئازاد ناکرێت". بەرپرسانی ئەمریکا تا ئێستە لەم بارەوە هیچیان نەوتووە. ماڵپەڕی (نوورنیوز) کە نزیکە بە ئەنجومەنی باڵای ئاسایشی نەتەوەیی ئێرانەوە لەمبارەوە نووسیویەتی :" بە پێچەوانەی بانگەشەی واشنگتۆن پۆست، ئەو بڕە پارەیە کە لە بانکەکانی قەتەرە بە تەواوەتی لە بەردەستماندایە. هیچ گۆڕانێک لە پرسی دەست پێڕاگەیشتنی ئێران بەم بڕە پارەیە لە بانکەکانی قەتەر نەهاتۆتە پێش و رێککەوتنەکە وەک خۆی ماوەتەوە". هەر لەم پەیوەندەدا شێخ محەممەد بن عەبدولڕەحمان ئال سانی، سەرۆک وەزیرانی قەتەر لە کۆنفرانسێکی هاوبەشی ڕۆژنامەوانی لەگەڵ ئانتۆنی بلینکن، وەزیری دەرەوەی قەتەر وتی :" قەتەر پێبەندە بەم رێککەوتنەوەو ئەرکەکانی خۆی جێبەجێ ئەکات و بە بێ راوێژ لەگەڵ هاوبەشەکانی خۆی هیچ کارێک ناکات". نوسینگەی نوێنەرایەتی ئێران لە نەتەوە یەکگرتووەکان لە وەڵامی رۆژنامەی " واشنگتۆن پۆست" دەربارەی بەرگرتن بە دەستپێڕاگەیشتنی ئیران بەو بڕە پارەیەی کە گوێزراوەتەوە بۆ قەتەر وتی:" سیناتۆرەکان ودەوڵەتی ئەمریکا بە باشی ئاگادارن کە ناتوانن ئەو رێککەوتنە تێک بدەن. ئەم بڕە پارەیە مافی خەڵکی ئێران و کۆماری ئیسلامییە و بڕیار وایە ئەو بڕە پارەیە بۆ هاوردەکردنی ئەو کاڵایانەی گەمارۆی ئابووریان لەسەر نییە بە کار بهێنرێن". هەر لەم پەیوەندەدا، ئانتۆنی بلینکن، وەزیری دەرەوەی ئەمریکا رۆژی پێنج شەممە لە ئیسرائیل وتی :" ئەمریکا چاودێری وردی ئەو پارەیە دەکات کە گوێزراوەتەوە بۆ بانکەکانی قەتەر و تا ئێستە هیچی لێ سەرف نەکراوەو ئێرانی نەیتوانی دەستی پێی رابگات" دوا بە دوای هێرشی حەماس بۆ سەر ئیسرائیل، ژمارەیەکی زۆر لە نەیارانی جۆبایدن رەخنەی توندیان لە ئازادکردنی ئەو ٦ ملیار دۆلارە گرت و باسیان لەوەکرد حەماس بە پارەی ئێران، ئەو پارەیەی لە لایەن ئەمریکاوە ئازاد کراوە، هێرش ئەکاتە سەر ئیسرائیل.
هاوڵاتی وەزارەتى پەروەردەى حکومەتى هەرێمى کوردستان رایدەگەیەنێت؛ لەسەر دەوامکردنى مامۆستایان هەر پەیج و ئەکاونت و گروپێک لە سۆشیاڵ میدیا بێڕێزى بە مامۆستایان و بەڕێوەبەرى قوتابخانەکان بکات، دەدرێتە دادگا، جەختیش دەکاتەوە کە ئەگەر ئەو کەسانەى "بێڕێزى" دەکەن مامۆستا بن پلەکانیان لێ وەردەگیرێتەوە. سامان سیوەیلی، وتەبێژی وەزارەتی پەروەردەی حكومهتی ههرێمی كوردستان له رونكردنهوهیهكدا باسی لهوهكردوه، "ماوەیەکە چەندین (ئەکاونت)و (پەیج)و (گروپ) لە سۆشیال میدیا، کەوتونەتە بێرێزیکردن و سوکایەتی و هەڕەشە لەچەندین بەڕێوەبەری قوتابخانە لە پارێزگای سلێمانی کە دەستیان بە دەوامکردن کردوهتەوە، وەزارەتی پەروەردە بەفەرمی دەزگای ئاسایشی کوردستانی لەو هەڕەشە و تەشهیرکردن و بێڕێزیکردنە ئاگادارکردوهتەوە و رایگەیاندوە کە سکاڵای یاسایمان هەیە وەک وەزارەتی پەروەردە، دەمانەوێت روبەڕوی دادگایان بکەینەوە". هەروەک جەخت دەکەنەوە؛ قبوڵ ناکەن بەڕێوەبەر و مامۆستایان بیانەوێت درێژە بە خوێندن بدەن و سوکایەتیان پێبکرێت، پاش ئەوەشی دەرکەوت هەر یەک لەوانە و ئەدمینی ئەو گروپانە پلەی مامۆستایەتییان هەبوە ئەو پلەیان بە بریارێکی فەرمی لێوەردەگرینەوە. وتەبێژی وەزارەتی پەروەردە دهڵێت، "ئەو بەڕێوەبەر و مامۆستایانەش دڵنیادەکەینەوە وەزارەتی پەروەردە دەستخۆشی خەمخۆریتان لێدەکات و پاڵپشتی تەواوتان دەکات و هێرشکاران ڕوبەروی دادگاکان دەکرێنەوە وەک چۆن لە ئەزمونەکانی پۆلی 12 ئەو هەماهەنگییە لەگەڵ بەڕێزان لە ئاسایش و پۆلیس بەرهەمی هەبو". ئەوەش لە کاتێکدایە، بەهۆى بایکۆتى مامۆستایانەوە، تا ئێستا خوێندن لە بەشێکى زۆرى ناوچە جیاوازەکانى هەرێمى کوردستان دەستپان پێنەکردوەتەوە و مامۆستایان داواى موچەکانیان دەکەن و وانەبێژانیش دامەزراندن. ههر چهنده له 15ی ئهیلولی ئهمساڵهوه پڕۆسهی خوێندن له ههرێمی كوردستان دهستیپێكردوه، بهڵام هێشتا له پارێزگاكانی سلێمانی و ههڵهبجه بایكۆتی خوێندن بهردهوامه و له پارێزگاكانی ههولێر و دهۆكیش ناوهندهكانی خوێندن كراونهتهوه.
هاوڵاتی سبەی یەکشەممە، تیمی نیشتیمانی هەڵدانەوە گۆڕە بەکۆمەڵەکانی عیراق دەست بەکردنەوەی گۆڕێکی تازە دەکەن. ئەوگۆڕە بەکۆمەڵە دەکەوێتە مەفرەقی ناحیەی گرعوزێر سەر بەقەزای شەنگال بەپێی قسەی شاهد حاڵەکان نزیکەی 12روفات لەگوڕەکەدا هەن، لەکاتی هێرشی داعش بۆسەرشەنگال لەلایەن چەکدارانی داعش بەچەندین رێگای جیاواز کۆژراون. خەیری عەلی، بەرپرسی رێکخراوی بەتریکۆر بۆمافەکانی مرۆڤ لەشەنگال بە هاوڵاتی وت"سبەی گۆرێکی تازە لەمەفرەقی گرعوزێر لەلایەن تیمی نیشتیمانی عێراق تایبەت بەهەڵدانەوەی گورە بەکۆمەڵەکان هەڵدەدرێتەوە، نزیکەی 12روفات لە گوڕەکەدا هەن" خەیری عەلی ووتیشی" بەهەڵدانەوەی ئەو گۆڕە ژمارەی گۆڕەهەڵدراوەکان دەبن بە 42 گۆڕ لەکۆی نزیکەی 90 ، هاوکات هێشتا لە نیوە زیاتر ماوە هەڵبدرێنەوە ". بەگوێرەی نوێترین ئاماری نووسینگەی رزگارکردنی کوردانی ئێزدی لە دەستی داعش، کە ئابی 2023 تۆمار کراوە، تاوەکو ئێستا 83 گۆڕی بەکۆمەڵی کوردانی ئێزدی و ژمارەیەک گۆڕی تاکەکەسی لە شنگال دۆزراونەتەوە. بەپێی ئامارەکە، ژمارەی ئەو کەسانەی بەهۆی هێرشی داعشەوە لە 3ی ئابی 2014دا رفێندراون، 6417 کەس بوون؛ 3548 کەسیان لە رەگەزی مێ و 2869 کەسیان لە رەگەزی نێر بوون ولەو ژمارەیە 3570 کەسیان رزگار کراون؛ 1208 ژن، 339 پیاو، 1066 منداڵی کچ و 957 منداڵی کوڕن. لە ئامارەکەی نووسینگەی رزگارکردنی کوردانی ئێزدی لە دەستی داعشدا هاتووە، ژمارەی ئەو کەسانەی بەهۆی شەڕی داعشەوە شەهیدبوون نزیکەی 5000 کەسن. ژمارەی کوردانی ئێزدی لە عێراقدا پێش شەڕی داعش لە 3ـی ئابی 2014دا 550 هەزار کەس بووە. لە ئامارەکەدا هاتووە، ئێستا 135 هەزار و 860 کەسیان لەنێو کامپەکانی هەرێمی کوردستاندا دەژین و زیاتر لە 120 هەزار کەسیان کۆچیان کردووە بۆ وڵاتانی دەرەوە.
هاوڵاتی بهیانی ئهمڕۆ بههۆی ههڵكهندی شهقامێكی سهرهكی له شاری سلێمانی ئاستهنگی هاتوچۆ بۆ شۆفێران و هاوڵاتیان دروستبوه، ئهوهش لهكاتێكدایه بهڕێوهبهرایهتی شارهوانی سلێمانی و بهرپرسانی هاتوچۆی سلێمانی پێشوهخت هیچ ئاگاداركردنهوهیهكیان بۆ هاوڵاتیانی بڵاونهكردوهتهوه ئهمڕۆ شهممه 14ی تشرینی یهكهمی 2023، بهڕێوهبهرایهتی هاتووچۆی سلێمانی ئاگادارییهكی ئاراستهی شۆفێران كرد. هاتووچۆی سلێمانی دهڵێت: "سایدی ڕۆشتن بهئاڕاستهی ڕاپهڕین بهرامبهر پارێزگای سلێمانی «شهكرهكه» كاری تێدهكرێت و بهربهستكراوه". ئاماژهشی بهوهداوه كه "لۆدێكی زۆر لهسهر شهقامهكه ههیه، بۆیه هاتوچۆی پارێزگای سلێمانی داواكاره لهشۆفێران ڕێگهی بهدیل بهكاربهێنن". ژمارهیهك شۆفێر كه بهیانی ئهمڕۆ كهوتونهته قهرهباڵغیهكهوه دهڵێن، لانیكهم ماوهی كاتژمێرێك وهستان و بهڕێگهوهبون بۆ ئهوهی بگهنه شوێنی كارهكهیان.
.png)
هاوڵاتی ئیدارەی ئەمریکا حاڵەتی باری نائاسایی لە رۆژئاوای کوردستان بۆ ساڵێکی دیکەش درێژکردەوە، کە چوار ساڵ لەمەوبەر لەکاتی ھێرشەکانی تورکیا بۆسەر رۆژئاوای کوردستان رایگەیاندبوو. کۆشکی سپی بڵاویکردەوە، ئیدارەی جۆ بایدن بڕیاریداوە حاڵەتی باری نائاسایی لە رۆژئاوای کوردستان تا ١٤ی تشرینی یەکەمی ساڵی ٢٠٢٤ درێژ بکرێتەوە. کۆشکی سپی لە راگەیەندراوێکدا بڕیاری 13894ی درێژکردەوە، کە لە 14ی تشرینی یەکەمی ساڵی 2019دا، تایبەت بە هەڕەشەکان بۆسەر سیاسەتی دەرەوە و ئاسایشی نیشتمانیی وڵاتەکەی دەرکراوە و بەشێکی تایبەتە بە دۆخی سووریا و هێرشەکانی تورکیا بۆ سەر رۆژئاوای کوردستان. لە راگەێنراوێکی “توند”دا دژ بە هێرشەکانی تورکیا بۆ سەر رۆژئاوا، کۆشکی سپی ئەوەی خستووەتەڕوو، کە سەرۆکی ئەمەریکا هێرشەکانی تورکیا بە مەترسی بۆسەر بەرژەوەندییەکانی وڵاتەکەی و خەڵکی مەدەنی ناوچەکە دەبینێت. ساڵی ٢٠١٩ ئیدارەی پێشووی ئەمریکا لەگەڵ دەستپێکی ھێرشەکانی تورکیا بۆ سەر سەرێ کانی و گرێ سپی لە رۆژئاوای کوردستان، باری نائاسایی نیشتیمانی لە سوریا راگەیاند و ھێرشەکەی ئەنقەرەی بە ھەڕەشە بۆسەر سیاسەتی دەرەوەی ئەمریکا ناوبرد، بەھۆی بڕیارەکەی ئەمریکاش ھێرشی زەمینی تورکیا لە رۆژئاوای کوردستان ڕاگیرا.
هاوڵاتی «من دیلی توركیا نیم بەڵكو دیلی گەلەكۆمەیەكی نێودەوڵەتیم، كە پڕۆسەكە لەسوریاوە دەستیپێكرد بۆ ئیمراڵی و گەورەترین پیلانگێڕیی گلادیۆی ناتۆیە لەمێژوودا» عەبدوڵا ئۆجەلان بەمشێوەیە پێناسەی «پیلانگێڕیی ٩ـی تشرینی یەكەمی ١٩٩٨ دەكات» كەدواتر بووە هۆی دەستگیركردنی و رەوانەكردنی بۆ دوورگەی ئیمراڵی. لەپەرتووكی «مێژوویەك لەئاگر»ـدا جەمیل بایك هاوسەرۆكی كەجەكە، دەڵێت: «كاتێك حكومەتی رەزا شا لەئێراندا باڵادەست بوو، ناوەندی (CIA) لەتارانی پایتەختی ئێران بوو، كاتێك حوكمی شا رووخێندراو شۆڕشی گەلانی ئێران بەرپابوو، ئەو سەفارەتە لەلایەن ئێرانییەكانەوە دەستی بەسەرداگیراو ئەو بەڵگانەی لەسەفارەتەكەدا هەبوون بڵاوكرانەوە، لەیەكێك لەو بەڵگانەدا كونسوڵخانەی ئەمریكا لەئەدەنە زانیاری بۆ سەفارەتی ئەمریكا لەتاران دەنێرێت، تێیدا دەڵێت چەپی تورك و گرووپە كوردییەكانی تر، نە بۆ ئێمەو نە بۆ توركیا مەترسیدار نین، بەڵام تەڤگەرێك هەیە بەناوی “ئاپۆچی” تادێت ئەو تەڤگەرە گەشە دەسێنێت و بەهێز دەبێت، ئەمەش زۆر مەترسیدارە، پێویستە لەبەرامبەر ئەو تەڤگەرەدا، هەندێك رێكار بگرینەبەر». پیلانگێڕیی نێودەوڵەتی ٩ـی تشرینی یەكەم چۆن و كەی دەستیپێكرد؟ كاتێك عەبدوڵا ئۆجەلان لەسوریا بوو، لە ٩ـی تشرینی یەكەمی ١٩٩٨ نەخشەی پیلانگێڕییەك بۆ رفاندنی و رادەستكردنی بەتوركیا داڕێژرا، بەوتەی بەرپرسانی پەكەكە بەریتانیا داڕێژەرو ئەمریكا جێبەجێكاری پیلانگێڕییەكە بوو، بەسەرپەرشتی دەزگا سیخوڕییەكانی (میت، مۆسادو سی ئای ئەی). سلێمان دێمریلو، سەركۆماری ئەو كاتەی توركیا لەپەرلەماندا بڕیاری بەكارهێنانی هێزی دەركرد دژی سوریا، لەدۆخێكدا كە ئۆجەلان لەخاكەكەی دەرنەكات، دوای ئەم بڕیارە سوپای توركیا بە ٣٥ هەزار سەربازەوە لەخاڵی سفری سنووری سوریا جێگیربوون، بەهاوكاری فڕۆكەی جەنگیی لەئاسمانەوە، هەر لەو سەروبەندەدا ئەمریكا-ئیسرائیل-توركیا هێزێكی سەربازیی هاوبەشیان لەدەریای ناوەڕاست مۆڵداو موشەكی گەورەو دوورهاوێژیان جێگیركرد. وەك بەرپرسانی پەكەكە دەڵێن پیلانگێڕییەكە وا داڕێژرابوو، كە ئۆجەلان لەسوریا دەربچێت و بیخەنە تەڵەوە، دواجار ئۆجەلان بەناچاری سوریای جێهێشت بەرەو یۆنان كەوتەڕێ، كاتێك دەگاتە یۆنان، هەر لەفڕۆكەخانە جوابی دەكەن و داوای لێدەكەن بەجێی بهێڵێت، سا بۆیە ناچار دەبێت بچێتە روسیا، بەڵام لەوێ بۆی روون دەبێتەوە كەڕوسیاش بەشێكە لەپیلانگێڕییەكەو جێگای ناكەنەوە، ناچار ئۆجەلان ئەو وڵاتە بەرەو ئیتاڵیا بەجێدەهێڵێت و لەڕۆما دەگیرسێتەوە. ئیتاڵیا لەژێر فشاری یەكێتیی ئەوروپادا عەبدوڵا ئۆجەلان ناچار بەجێهێشتنی وڵاتەكەی دەكات، جارێكی تر بەناچاریی دەگەڕێتەوە بۆ روسیاو لەوێشەوە دەچێتەوە یۆنان. پیلانگێڕییەكە لەیۆنانەوە گەیشتە لوتكەو هەموو رێگاكان لە عەبدوڵا ئۆجەلان داخران، لەوێوە بەناوی رەوانەكردنی بەرەو هۆڵەندا ئۆجەلان دەبرێتە نایرۆبی پایتەختی كینیا. عەبدوڵا ئۆجەلان خۆی بەمشێوەیە باسی ئەو چركەساتانە دەكات: «رۆژی ١٥ـی شوباتی ١٩٩٩هێزەكانی كینیا دەوری باڵیۆزخانە دەتەنن و ناچار كرام، سواری ئەو ئۆتۆمبێلە ببم كە بۆیان ئامادە كردبووم، بەرەو فڕۆكەخانەی سەربازیی بەڕێكرام و بەدەرزییەك بێهۆش كرام». ئۆجەلان دەشڵێت:» كاتێك بەهۆش هاتمەوە لەناو فڕۆكەیەك بووم، كەكارمەندی مۆسادو (CIA تێدابوو بەچەكی ئۆتۆماتیكییەوە، دواجار هێزی تایبەتی توركیا بەسەرمیان داداو چاویان بەستمەوەو هەموو شتەكانیان لێسەندم و گرێیاندام، فڕۆكەكە دووجار نیشتەوە جارێك لەمیسرو جارێكیش لەئیسرائیل یان قودس، كە منیان بەكەشتی بەرەو دوورگەی ئیمراڵی هێنا، بەرەبەیانی ١٦ـی شوبات بوو». لەمیانی قسەكردنیدا بۆ كەناڵی ئێن تیڤی توركی، جەواد ئونیش یەكێك لەكاربەدەستەكان و جێگری سەرۆكی میت، ئەوەی راگەیاند كە ئۆجەلان لەلایەن ئەمریكییەكانەوە قۆڵبەستكراو رادەستی دەسەڵاتی توركیا كراوە بۆ دادگاییكردن. لەدوای دەستگیركردنی ئۆجەلان، بەهەزاران كورد لەوڵاتانی جیهان ئیدانەو گردبوونەوەیان رێكخست لەبەردەم باڵیۆزخانەكانی یۆنان و ئیسرائیل. لەكاتی دەستگیركردنیەوە، ئۆجەلان خراوە زیندانێكی تاكەكەسیی لەدوورگەی ئیمراڵی لەدەریای مەڕمەڕە لەتوركیا، ئۆجەلان تاكە زیندانكراوی ئەو شوێنەبوو و زیندانییەكانی دیكە گواسترانەوە بۆ زیندانەكانی دیكەی توركیا، هەروەها زیاتر لە ١٠٠٠ چەكدار بۆ پاسەوانیكردن لە ئۆجەلان دانران. ئۆجەلان بەتۆمەتی «خیانەتی نیشتمانی و جوداخوازی» لەڕۆژی ٢٩ی حوزەیرانی ١٩٩٩ فەرمانی لەسێدارەدانی بۆ دەرچوو، بەڵام توركیا لەكانوونی دووەمی ٢٠٠٠، بڕیاریدا فەرمانی لەسێدارەدانی ئۆجەلان دوابخات تاكو دادگای مافەكانی مرۆڤ لەیەكێتیی ئەوروپا پێداچوونەوە بۆ بڕیارەكە دەكات. لەئابی ٢٠٠٢، توركیا سزای لەسێدارەدانی لەوڵاتەكەی نەهێشت، هەربۆیە لەتشرینی یەكەمدا سزای ئۆجەلان گۆڕدرا بۆ زیندانی هەتاهەتایی. دوایین دیدار كەدەسەڵاتدارانی توركیا رێگەیان بەپارێزەرانی ئۆجەلان دا سەردانی ئۆجەلان بكەن ساڵی ٢٠١٧بوو، دوایین دیداریش كەئیدارەی زیندانیەكە رێگەیان بەپارێزەرانی دابێت پەیوەندییەكی تەلەفۆنیی بوو لەمانگی ٢ی ٢٠٢٠، لەوكاتەوە تائێستا ئۆجەلان هیچ پەیوەندییەكی تەلەفۆنی و دیداری لەگەڵ ئەنجامنەدراوەو بەوتەی بەرپرسانی پەكەكەش 31 مانگە هیچ زانیارییەك لەسەر رەوشی ئۆجەلان نییە. بەدەستگیركردنی ئۆجەلان، ئەو خەیاڵەی توركیا بۆ كۆتایی هێنان بەپەكەكە و جوڵانەوەی كورد لەباكوری كوردستان هەیبوو، نەك هەر نەهاتەدی، بەڵكو بیری ئۆجەلان لەزیندان فراوانتربوو، وەك «قانع «ی شاعیر دەڵێت: بیری ئازادی لەزیندان فراوانتر دەبێت قوڕ بەسەر ئەو دوژمنەی هیوای بەبەندیخانەیە دوای زیاتر لە دوو دەیە لەزیندانیكردن، نەك هەر بیری ئۆجەلان كاڵ نەبووەوە، بەڵكو ئۆجەلان تێزەكانی بۆ ژیان و ئازادی فراوانتربوون، بەشێوەیەك لەزیندان توانی زیاتر لە 10 كتێب بنوسێت ، لەوانەش پێنج بەرگی مانیفێستۆی شارستانی دیموكراتیك، مرۆڤی ئازاد، نەخشەڕێگا. جگە لەنوسینی كتێب، كاریگەری ئۆجەلان لەباكوری كوردستان و ڕۆژئاوای كوردستان زیاتربوو، تەنانەت لەڕۆژئاوای كوردستان لەژێر كاریگەری بیری ئاپۆدا لەساڵی 2011 هێزە كوردیەكان ئیدارەی خۆسەرییان پێكهێنا و تائێستاش ئەو ئیدارەیە سەرەڕای هەموو ئاستەنگ و دژایەتیەكانی بەردەمی بەردەوامە.
هاوڵاتی وتەبێژی حکومەتی هەرێم لەسەر هێرشەکانی تورکیا بۆ سەر کەمپی مەخمور رایگەیاند، ئەگەر کەمپەکە جوڵەی چەکداری تێدا نەبێت تورکیا بۆردومان ناکات، بەڵام ئەندامی کۆمیتەی پەیوەندییەکانی کەمپی مەخمور سوورە لەسەر ئەوەی کە جوڵەی چەکداری لە کەمپەکە نییە و تورکیا دەیەوێت "خەڵک بترسێنێت." بەیانی ئەمڕۆ هەیینی تورکیا بۆردومانی کەمپی مەخموری کرد و لە ئەنجامدا ژنێک برینداربوو. بێوار ئەمین، ئەندامی بەڕێوەبەرایەتی کۆمیتەی پەیوەندییەکان لە کەمپی مەخمور بە هاوڵاتی راگەیاند، جگە لە برینداربوونی ئەو ژنە و سووتانی بەشێکی جەستەی "پێنج خانووی هاوڵاتی سڤیل کرایە ئامانج، بەو هویەوە زیانی زۆر بە خانووی ئەو پێنج هاوڵاتییە کەوت دەرگا و پەنجەرە وزۆر شتی تر شکان، جگە لەمەش پێداویستی ناو ماڵیان هەموو شکا." ئەمە دووەم جارە لەم مانگەدا تورکیا هێرش دەکاتەسەر کەمپەکە و لە رۆژی 7ی ئەم مانگەش هیرشێکی بۆ سەر مزگەوتی کەمپەکە ئەنجامدا. لەسەر هێرشەکانی تورکیا بۆ سەر کەمپەکە پێشەوا هەورامانی، وتەبێژی حکومەتی هەرێمی کوردستان بە دەنگی ئەمریکای راگەیاندووە، "کەمپی مەخمور بیانووی داوەتە دەست لایەنی بۆردومانکەر، گەر جموجوڵی چەکداری لەنێو کەمپەکە نەبێت، تورکیا لەوپەڕی دونیاوە نایەت بۆ بۆردومانکردنی کەمپەکە. کەمپەکە بۆ ژن و منداڵ دروستکراوە، حەق نییە جوڵەی چەکداری تیا هەبێت و تورکیاش ئەو گومانەی هەیە." وتەبێژی حکومەتی هەرێم دەشڵێت، "ڕای حکومەتی هەرێم ڕوونە، دەبێت هەردوولا کێشەکان ببەنە دەرەوەی هەرێم. ئەرکی عێراقیشە بۆ پاراستنی سەروەری وڵاتەکەی، ڕێگری بکات لەهێنانی بەریەککەوتن بۆ ناو خاکی کوردستان." بەڵام بێوار ئەمین لەسەر جوموجوڵی چەکداری باس لەوە دەکات، "حکومەتی عێراق و یوئێنیش دەزانن، کەمپی مەخمور چەکداری تێدا نییە، تورکیا دەیەوێت خەڵک بترسێنێت و لە کەمپەکە دەرمان بکات."
هاوڵاتی ئەنجومەنی نارازی مامۆستایان راگەیاندراوێکی لەسەر بایکۆت بڵاوکردەوە و داوا لە مامۆستایان دەکات کە لە بایکۆت "بەردەوام بن" تا ئەو کاتەی پرسی مووچە چارەسەر دەبێت. لە راگەیاندراوەکە ئەنجومەنی مامۆستایانی نارازی دەڵێت، "بەئومێدەوە درێژە بە بایکۆت دەدەین و بەردەوام دەبین لە گەیاندنی دەنگی مووچەخۆران بە سەرجەم ناوەند و دەزگا پەیوەندیدارەکان تا ئەو کاتەی پرسی مووچە چارەسەری ریشەیی بۆ دەکرێت." ئەنجومەنەکە باس لەوەش دەکات کە توانیویانە بە هۆی بایکۆت کردنەوە نارەزایەتی مامۆستایان بگەیەننە "نەتەوەیەکگرتووەکان و هەموو ناوەندە نێودەوڵەتی و عێراقییەکان" و داوا لە مامۆستایان دەکات درێژە بە "نارەزایەتی و بایکۆت" بدەن. لە سەرەتایی ساڵی نوێی خوێندنەوە مامۆستایانی سنوری پارێزگای سلێمانی، هەڵەبجە، گەرمیان و بەشێک لە سنوری دهۆک بایکۆتی خوێندنیان کردووە بەهۆی دواکەوتنی موچەکانیانەوە.
نیگار عومەر (ژیان) لەڕێێ دوبارە بەکارهێنانەوە و پاڵاوتنی ئاوی زێراب و ڕێگریکردن لە تێکەڵبونی ئاوی زێراب بەسەرچاوەکانی تری ئاو، بۆتە هەوڵێکی خۆجێی ناحیەی شۆڕش بۆ بەرگرتن لە کەمبونەوەی سەرچاوە پاکەکانی ئاوخواردنەوە لە سەرتاسەری عیراقدا. قەزای چەمچەماڵ، بەتایبەت ناحیەی شۆڕش-ی سەر بەپارێزگای سلێمانی بۆخۆی گرفتی کەم ئاوی هەیە و دانیشتوانەکەی چەندین جار بەهۆی کەمئاویەوە کە هەفتەی یەک ڕۆژ یان کەمێک زیاتر لەوە ئاوی خواردنەوەیان بەسەردا دابەشدەکرێت، بۆ ئەو مەبەستە گردبونەوەیان کردووە. ناحیەکە ڕۆژانە پێویستی 60 هەزار لیتر ئاو هەیە، بەڵام لە ڕۆژێکدا 17 هەزار لیتر ئاوی پێ دەگات لە بەنداوی دوکانەوە، زیاد جاندار بەڕێوبەری ئاوی قەزای چەمچەماڵ وای وت. ئەو پرۆژەیەی (پاکردنەوەی ئاو)ی دەزگای ژیان لەساڵی 2019وە دروستکراوە کە ئاوی زێراب پاکیدەکاتەوە و بۆ کارەکانی نێو سەنتەری ڕێکخراوی ژیان کە چارەسەری دەروونی تێدا پێشکەشدەکرێت بۆ خەڵکی ناوچەکە. هێرۆ ئەحمەد، کارمەندی دەزگای ژیان لە قەزای چەمچەماڵ و چارەسەرکاری دەروونی کە دە ساڵە لەگەڵ ڕێکخراوی ژیان فاوەندەیشندا کاردەکات باس لەو پرۆژەیە دەکات،" ئێمە لەساڵی 2019 سەنتەرێکی چارەسەرکاریی دەروونیمان کردەوە لەقەزای چەمچەماڵدا بیرمان لەوەکردوە کە چۆن ئاو بۆ کارەکانی نێو ئەم سەنتەر دابینبکەین و ڕێگری بکەین لەوەی کە ئاوی زێرابی سنورەکە تێکەڵ بە سەرچاوی ئاوی خواردنەوە بێت. ژیان فاوندەیشن ڕێکخراوێکی قازانج نەویستە و لە قەزای چەمچەماڵ بەشێک لە ناوچەکانی دیکەی هەرێمی کوردستان و عێراق کاردەکات، لە ساڵی 2010ەوە لە قەزای چەمچەماڵ دەستی بەکارەکانی کردوە، لەبوارەکانی یاسایی، دەروونی، پزیشکیی، کۆمەڵایەتیی و هۆشیاریی خزمەت گوزاریەکانی پێشکەش بە خەڵک دەکات. عبدول موتەلیب ڕەفعەت، پسپۆری ژینگە و سەرچاوەکانی ئاو دەڵێت، "ئێستا کۆى ئاوى نێو بەنداوەکانى عیراق لە ١٠ ملیار م٣ کەمترە. لە کاتێکدا، لە ٢٠١٩دا زیاتر لە ٧٠ ملیار م٣ ئاو خەزنکراوو هەبووە، لە مێژووى عیراق ئەمە یەکەمجارە ئاستى ئاو بەو شێوەیە داببەزێت، هاوکات یەکێک لەو ناوچانەی بەدەستی کەمئاوییەوە دەناڵێنن قەزای خورماتوو سەر بەپارێزگای سەڵاحەدینە. سەرچاوەی ئاوی خواردنەوەی قەزاکە لەمەشروعێک پێکدێت کە لە بەنداوی دوکانەوە سەرچاوە دەگرێت و بەشێوەیەکی سەر کراوە ڕاکێشدراوە بۆ نێو قەزاکە و بەدرێژای ئەو ماوەی کە تێدەپەڕێت پاشماوەی ماڵان و ئاوی زێرابی تێدەچێت بەوتەی شارەزایانی ئاو لەقەزاکە شیاوی خواردنەوە نییە. قەزای خورماتوو سەر بەپارێزگای سەڵاحەدینە کە هاوسنورە لەگەڵ پارێزگای کەرکوک ژمارەی دانیشوانەکەی زیاتر لە 200 هەزار خەڵک دەبێت تەنها سەرچاوەی ئاوی خاوردنەوە قەزاکە ئەو پرۆژەیەی ئاوەیە کە بۆی ڕاکێشراوە. قەزای خورماتوو دەکەوێتە باشوری خۆرئاوای چەمچەماڵەوە و (٧٩) کیلۆمەتر لەو شارەوە دوورە. ئاو ئاوەدانی دروستدەکات و لە هەرچ جێگەیەک ئاوی لێ بوبێت، خەڵک کۆچیان بۆکردووە و ژیانی خۆیان لەنزیک سەرچاوە ئاویەکان درێژە پێداوە، بۆیە ئێستا دانیشتوانیی خورماتووش بەدوای زامنکردنی بەشە ئاوی پاکیی خۆیاندا دەگەڕێن. ئاو و ئاوەدانی جگە لەو سودە ژینگەییەی پڕۆژەکە کە پاڵاوتنی ئاوی زێرابە و تێکەڵ نابێت بەسەرچاوەی ئاوی پاک، چەند سودێکی دیکەی هەیە وەک کشتوکاڵ کردن و ئاژەڵداری . پرۆژەکە پاڵاوتن و پاککردنەوەی ئاوی زێرابە و گۆڕینی ڕێڕەی ئاوی زێرابە بۆ نێو سەنتەرەکە و دواتر لەڕێگەی شەش فلتەرەوە ئاوەکە پاکدەکرێتەوە کە ڕۆژانە زیاتر لە 15هەزار لیتر ئاو دەپاڵێوێت. هێرۆ دەڵێت، "ئەو پرۆژەیە لەڕێگەی کۆمەڵێ ئامێر و ڕێگەی دەستکرد کەهەمو کارەکانی لەلایەن خۆمانەوە کراوە بەجێ گەیەندراوە؛ ئاوەکە پاکدەکەینەوە دواتر بەکاری دێنینەوە، سودی پرۆژەکە ئەوەیە ڕێگری دەکەین لە پیسبونی ئاوی خواردنە و بەکارنەهێنانی ئاوی پاک بۆ کارەکانمان". هێرۆ دانیشتوی ناحیەی شۆڕشە و لەگەڵ ئازار و مەینەتێکیەکانی ڕزگاربوانی شاڵاوێ ئەنفالدا گەورەبوە، بۆیە هەوڵدەدات پارێزگاری لە ژینگە بکات و بیخاتە خزمەتی ژنان و منداڵان و خەڵکەوە. " ئامانجمان پاراستنی سەرچاوەکانی ئاو و دروستکردنی ژینگەیەکی جوانە تا چارەسەریی دەروونی تیادا بکەین،" هێرۆ وا دەڵێت. لە نێو سەنتەرەکەدا، هەوڵیان داوە کە ئەو ژیانە سروشتییەی پێشتر خەڵکی گوندەکان تێیدا دەژیان هاوشێوەی ئەو سروشتە بەکار بێنین بۆ چارەسەر. "باخچەیەکی فراوانمان دروستکردوە کە میوە جۆراو جۆری تێدایە بە ڕێگەی ئاودێریی زانستی ئاوی دەدەین؛ ئاژەڵی جۆراو جۆر بەخێو دەکەین؛ جگە لەوەی خانوی قوڕمان دروستکردوە و چارەسەرەکانی تێدا ئەنجامدەدەین، ئەو کەسانەی کە دێن و سەردانمان دەکەن تێکەڵی سروشتیان دەکەینەوە ،" هێرۆ وای ووت. بەشی زۆری کێشەکەی خورماتوو لە شوینێکی ترەوە دەست پێدەکات؛ نەبیل موسا چالاکوانی ژینگە و سەرچاوەکانی ئاو وتی،" ئاوی قەزای خورماتو کە لەدوکانەوە دێت لێرەوە هەرچی زێرابی سلێمانیە تێکەڵی دەبێت و تا دەگاتە ئەو شوێنەش لە چەندین شوێنی دیکەش بەهەمان شێوە ئاوی زێراب تێکەڵی دەبێت ئەم ئاوە مەترسیە بۆ تەندروستی چەندین گرفت دروست دەکات، دەتوانرێت لەڕێی دانانی پاڵاوگەی پاکردنەوەی ئاو یان لە جێگەی مەشروعی سەرکراوە بە بۆڕی ڕابکێشرێت بۆ ڕزگاربوون لە زبڵ و خاشاک و زێرابی ماڵان ". بەکر نەجمەدین شارەزای ئاو و خاوەنی دوکانی وەرشەی دانای فلتەر بۆ ماڵان دانیشتوی قەزای خورماتو وتی،" ڕێژەی پیس بون لەئاوی خورماتودا لەم ڕۆژانەی کە فحسم بۆ کردوە زیاتر بوە لە (700TDS)، ئەم ڕێژەیە لەئاوی ئاسایدا دەبێت 40 لەسەد بێت بەڵام هەندێ کات ئەم ڕێژەیە بەرز دەبێتەوە بۆ (TDS1300). (TDS) ) ڕێژەی پیسبونە لە ئاودا. بە ووەتەی ئەو خاوەنکارە، "جاری وایە ئاوەکە ئەوندە پیسدەبێت کرمی تێدایە و لەئامێرەکانەوە دەردەچێت و بە ئامێر دەیبینین. زۆر جار پیسی نێو ئاوەکە بە جیهازی فلتەریش پاک نابێتەوە پێویستی بەوەیە پاڵاوگەی ئاوی بۆ دابنرێت و پاک بکرێتەوە بەڵام دیارە حکومەت خەمی خەڵکی نیە و نایکات". نەبیل موسا ئەوەشی وت،" ئەو مەوادانەی کە لەئاوی زێرابدایە نەک زیانی بۆ مرۆف هەیە بەڵکو کشتوکاڵ دەسوتێنێت و ماسی لەناو دەبات و خاک دەسوتێنێت، دەبێت بیر لەوە بکرێتەوە ئاوی زێراب پاکبکرێتەوە، خەڵکی بەتوانامان هەیە دەتوانێ هەر لەکوردستان بەئامێری ناوخۆ گەورەترین پرۆژە دروست بکریت بۆپاک کردنەوەی ئاوی زێراب و ڕزگارکردنی سەرچاوەکانی ئاوی خواردنەوەمان، تێچوی ئەم کارانە هەر بەقەد ئوتێلێکی پێنج ئەستێرەیی تێدەچێت." پرۆژەکەی ناحیەی شۆڕش لەلایەن ئەڵمانیاوە کۆمەکی دارایی کراوە و تێچوی پرۆژەکە نزیکەی (١٥٠) هەزار دۆلار دەبێت. هاوڕێ ڕەسۆڵ بەڕێوبەری دەزگای ژیان لەچەمچەماڵ وتی،" ئەم پرۆژەیە کە بۆ سەنتەرێکی چارەسەری دەرونی دروست کراوە لە مانگێکدا نزیکەی 3هەزار خەڵک دێت و سەردانمان دەکات و چارەسەری دەرونی وەردەگرن کە چەند خزمەت گوزاریەکی دیکەشمان هەیە هاوڵاتی سنورەکە سودی لێ دەبینێت". وتیشی،" بەزۆری ئەو کەسانەی کە دێت سەردانمان دەکەن ژن و منداڵن بۆیە ئێمە لە ڕێگەی ژینگەوە هەم خزمەت بەژینگە دەکەین وە سودی لێ دەبینین بۆ چارەسەری دەرونی". عبدل موتەلیب ڕەفعەت وتی،" پرۆژەی پاڵاوتنی ئاو لە جیهاندا گرنگی پێدەدرێت؛ دەتوانرێت سودی لێ ببینێرت بۆ پیشەسازی، بیناسازی، کشتوکاڵ و ئاژەڵداری، چونکە ساڵانە 70 لە سەدی ئاوی جیهان بۆ کشتوکاڵ دەچێت؛ ئەگەر سود لەئاوی زێراب وەربگرین، پاشەکەوتێ ئاوی خواردنەوە دەکرێت. پرۆژەکەی چەمچەماڵیش هەیە وادەکات هاوکاربێت کە ئاوی خواردنەوە بەکار نەهێنرێت بۆ کاری تر". ئەگەر چی بەڕێوبەری ئاوی قەزای خورماتو سەرچاوەی ئاوەکەیان بە شیاو ناو دەبات بەڵام نۆکۆڵی لەوە ناکات کە خاشاک و زێرابی تێ دەچێت ئیسماعیل مستەفا، بەڕێوبەری ئاوی قەزای خورماتو وتی،" ئێمە دەزانین سەرچاوەی ئاوەکەمان خەڵک خاشاکی تێ فڕێ دەدات بەڵام چەندین جار داوامان کردوە کە ڕێگەی دیکە بەکاربێنین بۆ ئەوەی ئاوێکی شیاوتر بۆ دانیشتوانی قەزاکە دابین بکەین بەڵام تاوەکو ئێستا هیچ وەڵامێکمان وەرنەگرتووە". وتیشی،" جێگەی خەزانێکی ئاوی کۆنمان هەیە، دەتوانرێت ئەوە چاک بکرێتەوە و ئامێری پاڵاوتنی بۆ دابینبکەین بۆ ئەو مەبەستە داوا لەسەری خۆمان دەکەین هاوکارمان بن" نازەنین محمد چالاکوانی ژنان لە قەزای خورماتو وتی،" زۆر جار دەڕۆین سەردانی پزیشک دەکەین پێمان دەڵێن هۆکاری زۆری هەوکردن و نەخۆشیەکانی گورجیلە و میزڵدان بەهۆی ئاوی پیسەوەیە، بەهەمان شێوەش کاریگەری لەسەر منداڵان هەیە، بەڵام لایەنی ئیداری قەزاکە بەدەنگی ئەم گرفتە نەهاتون بە بابەتێکی سەرەکی نازانن". وتیشی،" پێویستە هۆشیاری زیاتر بڵاو بکەینەوە لەسەر ئەم بابەتە چونکە ئەمە پەیوەندی بەژیانی هەمومانەوە هەیە وە حکومەت هەوڵ بدات خەزانی پاڵاوتن دروستبکات". جگە لەوەی ئاوی خورماتوو بۆ خواردنەوە شیاو نییە، بەڵام مەترسی نەمانی لەسەرە. پڕۆژەیەک و زیاتر لە ئامانجێک پرۆژەکەی ناحیەی شۆڕش مانگانە زیاتر لە سێ هەزار کەسێک سودی ڕاستەوخو ونا ڕاستەوخۆی لێ دەبینێت. ئەو کەسانەی سەردانی سەنتەری چارەسەری دەرونی دەکەن بە شوێنێکی بەسوود، دڵڕفێن و جوان ناوی دەبەن. لەیلا محمد، کە سەنتەرەکە چارەسەر وەردەگرێت وتی،"سەنتەرە کە بوەتە شوێنێکی ئارام بۆ خەڵکەکە؛ ئەو کاتانەی سەردانی ئەوێ دەکەین وادەزانین بەهەشتە هەرچی خەم و کێشەمان هەیە بیرماندەچێتەوە؛ تێکەڵی سروشتی جوانی ئەو شوێنە دەبین و باخەکان خزمەت دەکەین و میوەو بەرهەمەکانیش دەخۆین." هاوکات، بەڕێوبەری ئاوی قەزای چەمچەماڵ پرۆژەکە بەپرۆژەیەکی "سەرکەوتوو و گرنگ" ناوی دەبات کە خزمەت بە ژینگە دەکات. زیاد جاندار، بەڕێوەبەری ئاوی قەزای چەمچەماڵ وتی،" ئەو پرۆژەیە سەرکەوتوو و گرنگەو خزمەتی بە سەرچاوەکانی ئاوی سنورەکەی کردوە، چونکە چەمچەماڵ خۆی بە بەردەوامی گرفتی کەم ئاوی هەیە ". وتیشی،" ڕۆژانە قەزای چەمچەماڵ پێویستی بە 50بۆ 60 هەزار لیتر ئاو هەیە، بەڵام ڕۆژانە 17 هەزار لیتر ئاومان پێدەگات؛ ناتوانین وەک پێویست ئاو دابەشبکەین، بۆیە پڕۆژەی لەو شێوازە پێویستە زیاتر بایەخی پێ بدرێت ". نەبیل موسا دەڵێت، ئەو جۆرە کارانە وەک هەوا پێویستن. " کاتێک ئاوی خواردنەوە بەکار دێنیت بۆ کشتوکاڵ گرفتی کەمئاوی دروست دەکات". گرفت لە کوێدایە سەرەڕای "سوود و گرنگی پڕۆژەکە"، بەربەستەکانی بەردەم پرۆژەی (پاکردنەوەی ئاو)ی ناحیەی شۆڕش لە چەند روویەکەوەیە. هێرۆ باسی گرفتەکانی پرۆژەکە دەکات و وتی ،"لەکاتی باراناودا کە ڕێژەی ئاو زیاد دەبێت زەختێک دەکەوێتە سەر فلتەرکان بۆ پاک کردنەوەی ئاوەکە بۆیە ناچار دەبین لەو ڕۆژانەدا کار بە ئامێرەکانی پاکردنەوەی ئاوەکە ناکەین وە کێشەیەکی دیکەی ئەوەی کە هەموو خەڵک حەز بەکارکردن ناکات لەم پرۆژەدا ڕەنگە هۆکاری بۆنی ئاوەکە بێت تا ئێستاش لای خۆمان خەڵک ئەوە قبوڵ ناکات کە ئاوی زێراب بەکاربێنێتەوە". عەبدول موتەلیب ڕەفعت وتی، "دەبێت ڕێژەی مادەی زیانی بەخشی ناو ئاوەکە زۆر کەم بکرێتەوە گەر کەمنەکرێتەوە لە ڕێگەی رووەک یان ئاژەڵەوە دەگوزرێتەوە بۆ مرۆڤ و دەبێتە هۆی نەخۆشی شێرپەنجە." هاوکات بۆنی ئاوەکە کێشەیەکی ترە، بەکر نەجمەدین، شارەزای بواری ئاو،" گەورەترین کێشەی ئاوی زێراب بۆنی ئەو ئاوەیە کە لەهەر شوێنێک بێت بۆنێکی ناخۆشی هەیە و ئەمەش مەترسی نەحۆشی بۆ ئەو کەسانە دروست دەکات کە کاری لێ دەکەن یان نزیکی بن". ئەوەشی وت،" لەکاتی باراناودا ڕێژەی ئاوەکە زۆر دەبێت و هەندێ کات دەمی فلتەرەکان دەگرێت و ئەمەش ڕێگری دەکات لەوەی ئاوەکە بەباشی پاک بێتەوە بۆیە دەبێت لەو کاتەدا زو زو فلتەرەکان پاک بکرێتەوە". هێرۆ وتی،"ئەم پرۆژەیە لەلایەن خەڵکی شارەزاو پسپۆری بوارەکەوە دروست کراوە و هەوڵمان داوە گرفتی بۆنی ناخۆشی ئاوەکە چارەسەربکەین بەتێکردنی کلۆر و ڕێگەی داخراوی بۆ بەکار بێن تا دەگاتە نێو فلتەرەکان دواتر پاکی بکەینەوە، وە کارمەندی تایبەتمان داناوە تا هەرچ کات پێویستی بەپاک کردنەوە بوو فلتەرەکان بۆ ئەوەی پاکی بکەنەوە ڕێگە نەدەین هیچ موادێکی زیان بەخش بە فلتەرکاندا تێپەڕێ". هێرۆ ئەوەشی وت، ئامانجیان خزمەتکردنی مرۆڤایەتیە لەهەرچ شوێنێک بێت، بۆیە ئەم پێشنیازە دەخەینە ڕو بۆ دەزگای ژیان تا بتوانین هاوشێوەی پرۆژەی (پاکردنەوەی ئاو)ی ناحیەی شۆڕش لە ناوچەکانی دیکەش جێبەجێ بکەن. شوێنی تر زۆرن لە عێراق کە پێویستییان بە پڕۆژەی لەو شێوەیەیە، بەڵام پێدەچێت خورماتوو یەکێک بێت لە کاندیدە شایستەکان. ئەم ڕاپۆرتە لە چوارچێوەی پڕۆژەی دەنگەکانمان کە ڕێکخراوی ئینتەرنیوز جێبەجێی دەکات، بەرهەم هاتووە.
