.jpg)
هاوڵاتی بەرێوبەرایەتی کەشناسی و بومەلەرزەزانی هەرێمی کوردستان رایگەیاند، باران بارین دەستپێدەکات و لەهەندێ شوێندا هەورەتریشقەی لەگەڵ دەبێت. بەپێی پێشبینییەکانی بەرێوبەرایەتییەکە، ئەمڕۆ تاوە باران دەستپێدەکات بەتایبەتی لە ناوچە شاخاوییەکان و هەندێک جار هەورە تریشقەی لەگەڵ دەبێت. هاوکات ئەوەش هاتووە کە ئاسمان لەنێوان هەوری تەواو و نیمچە هەوردا دەبێت و لە ئەنجامی کەمێک خێرایی با، ئەگەری بەرز بوونەوەی تۆزو خۆڵێکی سووک هەیە تا کاتەکانی ئێوارە، بە بەراورد بە تۆمارەکانی دوێنێش پلەکانی گەرما بە نزیکەی 2 تا 4 پلە نزم دەبێتەوە.
هاوڵاتی میدیاکانی رۆژئاوای کوردستان بڵاویانکردەوە کە لەماوەی 10 رۆژدا تورکیا 356 هێرشی کردووەتە سەر رۆژئاوای کوردستان و 264 شوێن و پێگەی بە ئامانج گرتووە. بەپێی ئەو ئامارەی میدیاکانی رۆژئاوا بڵاویانکردووەتەوە، لەنیو ئەو 256 هێرشەی ئەنجامدراوە، "267 هێرشیان بە تۆپخانە و چەکی قورس، 25یان بە فڕۆکەی سەربازیی و 64یان بە فڕۆکەی بێفڕۆکەوانەوە ئەنجامدراون." هاوکات لەو هێرشانەدا چەند جارێک چەند پێگە و شوێنێک بۆردومانکراون و ئەو شوێنە بە ئامانجگیراوانە بریتین لە "29 شوێنی ژێرخان و 185 شوێنی نیشتەجێبوون و 38 شوێنی سەربازی، کە 25یان دەگەڕێنەوە بۆ هێزەکانی حکومەت و 7 زەوی کشتوکاڵی و 3 کارگەی پیشەسازی و قوتابخانەیەک و نەخۆشخانەیەکیش بەئامانج کراون." لەبارەی زیانە گیانییەکانیشەوە میدیاکانی رۆژائاوا دەڵێن لەو ماوەیەدا بەهۆی ئەم هێرشانەی تورکیاوە، نۆ هاوڵاتی سڤیل شەهید بوون و 15ی دیکەش برینداربوون، هەروەها 39 شەڕڤان شەهید بوون و 34ی دیکەش برینداربوون. لەدوای تەقینەوەکەی ئەنقەرە لە یەکی ئەم مانگەوە، حکومەتی تورکیا دەستیکردووە بە بۆردومانی چڕی هەرێمی کوردستان و رۆژئاوای کوردستان بەبیانووی ئەوەی ئەو کەسانەی تەقینەوەکەیان ئەنجامدا لە رۆژئاواوە هاتوون، بەڵام بەرپرسانی رۆژائاوا رەتیدەکەنەوە و دەڵێن ئەوە تەنها بەهانەیە لەلایەن ئەنقەرەوە بەکاردێت تا هێرشیان بکاتەسەر.
هاوڵاتی ئاگربەستێکی سێ قۆڵی بۆ ماوەیەکی کاتی لە باشوری غەززە راگەیاندرا لەنێوان میسر و ئەمریکا و ئیسرائیل تا فەڵەستینییەکان بتوانن بە ئاسانی تێپەڕن. ئاژانسی هەواڵی رۆیتەرز بڵاویکردەوە ئاگربەستەکە لەکاتژمێر 9ی بەرەبەیانەوە بەکاتی کوردستان دەستی پێکردووە و تا کاتژمێر دووی دوانیوەڕۆ بەردەوام دەبێت و سنوری رەفحیش لە نێوان غەززە و میسر دەکرێتەوە کە دەکەوێتە باشوری شارەکە. بەڵام بزوتنەوەی حەماس بە ئاژانسی رۆیتەرزی راگەیاندووە هیچ زانیارییەکیان لەوبارەیەوە نییە کە ئاگربەستێکی مرۆیی ئەنجام درابێت و هیچ زانیارییەکیشیان نییە پشتڕاستی بکاتەوە کە میسر بەنیازی ئەوە بێت سنوری رەفح بکاتەوە. بەپێی ئاماری نەتەوە یەکگرتووەکان لەماوەی تەنها هەفتەیەکی جەنگی نێوان حەماس و ئیسرائیل یەک ملیۆن کەس لە غەززە ئاوارە بوون کە جێی دانیشتوانی دوو ملیۆن و 200 هەزار کەسە.
.png)
هاوڵاتی مۆسکۆ لە چوارچێوەی ئۆپراسیۆنە نێودەوڵەتییەکانی بۆ گەڕاندنەوەی خێزانی ( داعشی )هاوڵاتییەکانی وڵاتەکەی 34 منداڵیان لە کامپەکانی رۆژئاوای کوردستانەوە گێڕایەوە. بەپێی راگەیەندراوێکی نووسینگەی رۆژنامەوانی کۆمسیۆنی مافەکانی منداڵان،شەوی رابردوو، شەممە فڕۆکەیەک کە 34 منداڵی رووسیای تێدابووە، لە سوریاوە گەیشتووەتەوە رووسیا ولە فڕۆکەخانەی چکالۆڤسکی لە نزیک مۆسکۆ نیشتەوە. لە میانی کۆنگرەیەکی رۆژنامەوانیدا پاش گەیشتنی فڕۆکەکە،ماریا لوڤۆڤا بیلۆڤا، کۆمیساری مافەکانی منداڵان لە رووسیا ڕایگەیاند، کە هەموو منداڵەکان “هەست بە باشی دەکەن” و لە نەخۆشخانەکان پشکنینی پزیشکییان بۆ دەکرێت و دواتر دەنێردرێنەوە بۆ لای کەسوکارەکانیان لە 10 هەرێمی جیای رووسیا. ئەو بەرپرسە رووسییە ئاماژەی بەوەشکرد، کارکردن بۆ گەڕانەوەی منداڵان لە سوریا بەردەوام دەبێت، بەو پێیەی گروپێکی دیکە “بەم زووانە” دەگێڕدرێنەوە، ئاماژەی بەوەشکرد، لە ئێستادا بەڵگەنامە بۆ زیاتر لە 150 منداڵ دەرچووە بۆ ئەوەی بە هەماهەنگی لەگەڵ هەسەدە و بەڕێوبەرایەتی خۆسەریدا. بەپێی راگەیەندراوەکە، منداڵانی گێڕدراوە پیکدێن لە 23 کوڕ و 11 کچ لە نێوان تەمەنی 4 بۆ 16 ساڵدا. لە ساڵی 2018ەوە رووسیا 513 منداڵی لە ناوچەکانی رۆژهەڵاتی ناوەڕاستەوە گێڕاندۆتەوە، لەنێویاندا 382 منداڵیان لە سووریاوە بوون
.jpg)
هاوڵاتی وتەبێژی وەزارەتی دارایی هەرێمی کوردستان دەڵێت، ئومێد دەکەن هەفتەی داهاتوو 700 ملیار دینارەکەی بەغدا بچێتە سەر هەژماری بانکیی وەزارەتی دارایی و دوای ئەوە دەست بە دابەشکردنی مووچەی مانگی ئاب دەکرێت. هونەر جەمال، وتەبێژی وەزارەتی دارایی هەرێم رایگەیاند؛ "هەفتەی داهاتوو 700 ملیار دینارەکەی بەغدا دەچێتە سەر هەژماری بانکیی وەزارەتی دارایی و دوای ئەوە دەست بە دابەشکردنی مووچەی مانگی ئاب دەکەین، مانگی پێشوو لەبەر ئەوەی لە سێ بانکەوە پارەی مووچە هاتە سەر هەژمارەکەمان، رێکارەکانی دابەشکردنی مووچە هەفتەیەکی خایان، بەڵام ئەم مانگە رێکارەکان کاتێکی کەمتری پێدەچێت". هاوکات دارا سێكانیانی ئهندامی ئهنجومهنی نوێنهران لە لێدوانێكی رۆژنامەوانیشدا رایگەیاندوە، "گوژمهی یهكهمی ئهو 700 ملیار دیناره رهوانه كراوه، لهچهند رۆژی داهاتوشدا گوژمهی دوهم رهوانه دهكرێت بهتایبهت لهدوای 17 و 18ی مانگهوه دهبێت كه عێراق دهست بهدابهشكردنی موچه دهكات و پارهكهی ههرێمیش رهوانه دهكرێت". ئهوهشی رونكردهوه، "چۆن مانگی پێشو موچهی فهرمانبهران رهوانهكرا، ئهم مانگهش بهههمانشێوه رهوانه دهكرێت، بهڵام رۆژهكهی دیارینهكراوه، بانكهكان كۆمهڵێك رێكاری خۆیان ههیه بۆ ناردنی پاره، ئهوهی گرنگه بڕیاردراوه بۆماوهی سێ مانگ پاره رهوانه بكرێت و ههرێمیش پابهندكراوه بهدانهوهی ئهو قهرزه". سهبارهت بهموچهی مانگهكانی (تشرینی یهكهم/10، تشرینی دوهم/11 و كانونی یهكهم/12)ی ئهمساڵی موچهخۆرانی ههرێم، دارا سێكانیانی ئاشكرایكرد، "گرفتهكه لهدوای ئهم سێ مانگهیه، دهبێت شاندێك بێتهوه بهغدا بۆئهوهی رێكهوتنێكی دیكه لهگهڵ حكومهتی فیدڕاڵی ئهنجامبدات، ئهوهی كه گرفتیشه تا ئێستا نهوتی ههرێمی كوردستان لهڕێگهی بۆری توركیاوه ناگوازرێتهوه بۆ بازاڕهكانی جیهان".
هاوڵاتی نوسینگهی محهمهد شیاع سودانی سهرۆك وهزیرانی عێراق ڕایدهگهیهنێت، تاوهكو ئێستا لهگهڵ لیژنهكهی حكومهتی ههرێم نهگهیشتون به رێكهوتنی یاسایی بۆیه حكومهتی فیدڕاڵی ههڵنهساوه به ناردنی پاره بۆ ههرێمی كوردستان بهپێی یاسای بودجهی ساڵانی 2023-2024-2025. سۆران عومهر له ههژماری تایبهتی خۆی لهتۆڕی كۆمهڵایهتی فهیسبوك نوسویهتی، "له رۆژی 28ی (ئاب/8)ی 2023 نوسراوێكم بهژماره (617/د) ئاڕاستهی سهرۆك وهزیرانی عێراق كرد دهربارهی جێبهجێنهكردنی یاسای بودجه و پارهدار نهكردنی ههرێمی كوردستان بهپێی ئهو پشكهی لهیاساكهدا بۆی دیاریكراوه". نوسینگەی سهرۆك وهزیران لهوهڵامدا رایگهیاندوه، "لیژنهی پێكهاتوی ههردو حكومهتی ههرێم و فیدڕاڵی نهگهیشتونهته هیچ تهوافوقێكی یاسایی، بۆیه ههرێمی كوردسانیان پارهدار نهكردوه بهپێی یاسای بودجه". ئەو پەرلەمانتارە لەم بارەیەوە نوسیویەتی، "ئهوهی جێی سهرنجه حكومهتی عێراق لهسهر پشكی ههرێم باس لهوه دهكات نهگهیشتونهته تهوافقی یاسایی، لهكاتێكدا جێبهجێكردنی یاسای بودجهی ئهمساڵ تهنها دو مانگی ماوه، ههرێم بهو قهرزهش كه وهریدهگرێت موچهی سێ مانگی دواكهوتوه و تاوهكو ئێستا دیار نیه چارهنوسی ئهو موچانه بهكوێ دهگات".
.jpg)
هاوڵاتی ئیدارهی سهربهخۆی راپهڕین رایگهیاند، سبهی دوشهممه پرۆسهی دابهشكردنی نهوت دهستپێدهكات بۆ ئهو هاوڵاتیانهی ساڵی رابردو نهوتیان وهرنهگرتوه، لهدوای ئهوانیش دهست بهدابهشكردنی نهوتی ئهمساڵ دهكرێت. ئەوەش لەکاتێکدایە، ئەمڕۆ یەکشەممە، فەرمانگەى میدیا و زانیارى رایگەیاند: بۆ زستانی ئەمساڵ تا ئێستا زیاتر لە 11 ملیۆن لیتر نەوت بەسەر هاووڵاتییان دابەش کراوە. هاوکات هەفتەی رابردوو وەزارەتی سامانە سروشتییەكانی حكومەتی هەرێمی كوردستان لەڕاگەیەندراوێكدا ئاماژەی بۆ ئەوەكرد كەپڕۆسەی دابەشكردنی نەوتی سپیی ماڵان دەستیپێكردووەو سەرەتا لەناوچە شاخاوییەكانەوە دەستپێدەكەن. هەر بەپێی راگەیەندراوەكەی وەزارەتی سامانە سروشتییەكان بودجەی پڕۆسەی دابەشكردنی نەوتی سپی ماڵان لەلایەن حكومەتی هەرێمەوە دابینكراوەو هەر خێزانێك بڕی 200 لیتر نەوتی سپی پێدەدرێت لەبەرامبەر 100 هەزار دیناردا. بەوتەی وەزارەتی سامانە سروشتیەكان، بڕی شەش ملیۆن و 600 هەزار لیتر نەوت بۆ ناوەندەكانی خوێندنی حكومی لەسەرجەم بەڕێوەبەرایەتییەكان دابینكراوە كە لەپێنجی تشرینی یەكەمەوە دەست بەدابەشكردنی كراوە. لەم پەیوەندەدا گەیلان جەمال، بەڕێوەبەری تاقیگەی ناوەندی وەزارەتی سامانە سرووشتییەكان لەلێدوانێكدا بەهاوڵاتی وت:» ئاگاداری پرسی دابەشكردنی نەوت نیم و زانیاریم نییە، ساڵی رابردووش بەهەمان شێوەی ئەمساڵ بەرمیلێك نەوت بە 100 هەزار دینار بەهاووڵاتیان دراوە». وتیشی: «نەوت لەناو شارەكان دابەشنەكراوەو ساڵی رابردوو و رابردووتریش دابەشكردنی نەوت لەناوچە شاخاوییەكان كۆتایی پێنەهاتووە». بەپێی بەدواداچوونەكانی هاوڵاتی نرخی جۆرەكانی نەوت لەبازاڕدا جیاوازەو نەوتی كەركووك هەرزانترین نرخی هەیە، كەبەم شێوەیەن: نرخی نەوتی بێجی بە 185 هەزار دینارە، نەوتی بەغدا بە 170 هەزار دینارو نرخی نەوتی كەركوكیش بە 160 هەزار دینارە. ئەمە لەكاتێكدایە كە زستانی ساڵی رابردوو نرخی بەرمیلێك نەوت گەیشتە 305 هەزار دینار کە بەرزترین ئاست بوو بەڵام لەگەڵ دەستپێکردنی دابەشکردنی نەوت نرخەکەی دەستی بەدابەزین کرد. لەم ڕاپۆرتەی ڕۆژنامەی هاوڵاتی زانیاری زیاتر سەبارەت بەم پرسە وەربگرە : دوو ساڵە حكومەتی هەرێم تەنیا لەناوچە شاخاوییەکان سەرقاڵی دابەشكردنی نەوتە
.jpg)
هاوڵاتی وهزارهتی خوێندنی باڵا و توێژینهوهی زانستی حكومهتی ههرێم، 70 كورسی وهك سكۆلهرشیپ بۆ خوێندنی (بهكالۆریۆس و ماستهر و دكتۆرا)ی له وڵاتی روسیای فیدڕاڵ راگهیاند كه بهپێی ژمارهیهك مهرج و رێنمایی، فێرخوازان دهتوانن داواكاری پێشكهش بكهن. وهزارهتی خوێندنی باڵا و توێژینهوهی زانستی، مامۆستا و فهرمانبهران و هاوڵاتیانی ههرێمی كوردستان ئاگادار دهكاتهوه، روسیا 70 كورسی خوێندنی وهك سكۆلهرشیپ بۆ تهواوكردنی خوێندنی (بهكالۆریۆس و ماستهر و دكتۆرا) بۆ ساڵی خوێندنی (2024-2025)ی پێشكهش به ههرێمی كوردستان كردوه، ههركهسێك ئهم مهرجانهی خوارهوهی تێدا بهرجهسته دهبێت و ئارهزوی خوێندنی له زانكۆكانی ئهو وڵاته دهكات مەرجەکان بۆ خوێندنى بەکالۆریۆس: • پێشکەشکار دەبێت هاووڵاتی هەرێمی کوردستان بێت. • دەبێت لە هیچ دامەزراوەیەکى حکومەتی هەرێمی کوردستان دانەمەزرا بێت. • بۆ ئەو پێشکەشکارانەی کە داواکاری بۆ پسپۆری پزیشکی پێشکەش دەکەن دەبێت کۆنمرەی پۆلی 12ـی زانستییان لە 85% کەمتر نەبێت، بۆ ئەوانەشى کە پسپۆری ددان و دەرمانسازی پێشکەش دەکەن دەبێت کۆنمرەی پۆلی 12ـی زانستییان لە 80% کەمتر نەبێت، هەروەها بۆ ئەو خوازیارانەى کە داواکاری بۆ پسپۆری ئەندازیاری پیشکەش دەکەن دەبێت کۆنمرەی پۆلی 12ـی زانستییان لە 75% کەمترنەبێت. • کاندیدی سەرکەوتوو لەلایەن وڵاتی روسیا پشتگیری دارایی دەکرێت، بۆ وردەکاری زیاتر تکایە سەردانی وێبسایتى سکۆلەرشیپەکەیە (https://education-in-russia.com ) بکەن. مەرجەکان بۆ خوێندنى باڵا/ ماستەر: • پێشکەشکار دەبێت هاووڵاتی هەرێمی کوردستان بێت. • پێشکەشکار ئەگەر فەرمانبەر یا مامۆستا بێت لە یەکێک لە دامەزراوەکانی هەرێمی کوردستان، دەبێت بە لایەنی کەم دوو ساڵ خزمەتی هەبێت لە پاش بە دەستهێنانی دوایین بروانامە. • دەبێت کۆنمرەی بەکالۆریۆسی لە 65% کەمتر نەبێت. • داواکار دەبێت لە هەمان بواری خۆی داواکاری بۆ بەرنامەی ماستەر پێشکەش بکات. (واتا بەکالۆریۆس و ماستەرەکەی لە هەمان بوار بێت). • کاندیدی سەرکەوتوو ئەگەر دامەزراو بێت، لە لایەن وەزارەتی پەیوەندیدار تەنها مۆڵەتی خوێندنی پێدەدرێت واتا بە موچەی بنەڕەتی و دەرماڵە جێگیرەکان. • کاندیدی سەرکەوتوو لەلایەن وڵاتی روسیا پشتگیری دارایی دەکرێت، بۆ وردەکاری زیاتر تکایە سەردانی وێبسایتى سکۆلەرشیپەکە (https://education-in-russia.com ) بکەن. مەرجەکان خوێندنى باڵا/ دکتۆرا: • پێشکەشکار دەبێت هاووڵاتی هەرێمی کوردستان بێت. • پێشکەشکار ئەگەر فەرمانبەر یان مامۆستا بێت لە یەکێک لە دامەزراوەکانی هەرێمی کوردستان، دەبێت بە لایەنی کەم دوو ساڵ خزمەتی هەبێت لە پاش بە دەستهێنانی دوایین بروانامە. • دەبێت کۆنمرەی ماستەری لە 70% کەمتر نەبێت. • داواکار دەبێت لە هەمان بواری خۆی داواکاری بۆ بەرنامەی دکتۆرا پێشکەش بکات. (واتا ماستەر و دکتۆراکەی لە هەمان بوار بێت). • کاندیدی سەرکەوتوو ئەگەر دامەزراو بێت، لەلایەن وەزارەتی پەیوەندیدار تەنها مۆڵەتی خوێندنی پێدەدرێت واتا بە موچەی بنەڕەتی و دەرماڵە جێگیرەکان. • کاندیدی سەرکەوتوو لەلایەن وڵاتی روسیا پشتگیری دارایی دەکرێت، بۆ وردەکاری زیاتر تکایە سەردانی وێبسایتى سکۆلەرشیپەکە (https://education-in-russia.com ) بکەن. وەزارەتی خوێندنی باڵا ئاماژەی بەوەشکردووە، لەبەر ئەوەی پێشکەشکردن راستەوخۆ لەرێگەی وێبسایتى سکۆلەرشیپەکەیە (https://education-in-russia.com ) وەزارەت هیچ فایلێکى لەبەردەست نییە تا کاری لەسەر بکات، بۆیە تا دەرچوونی ئەنجامی سکۆلەرشیپەکە بە هیچ شێوەیەک سەردانی وەزارەت مەکەن. هەروەها ئاماژەی بەوەشكردووە، کاندیدی سەرکەوتوو پێویستە دۆسیەی ئەلیکترۆنی لە وەزارەتی خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی لە رێگەی ئەم لینەکەوە پڕبکاتەوە (https://scholarship.digital.gov.krd/#/login). هاوکات وەزارەتی خوێندنی باڵا روونیکردووەتەوە، هەرر پێشکەشکارێک ئەم مەرج و رێنماییانەی سەرەوەی تیایدا بەرجەستە نەبێت، دواجار مۆڵەتی خوێندنی پێنادرێت و بروانامەکەی بۆ یەکسان ناکرێت.
هاوڵاتی پەرلەمانی عێراق چەند بڕیارێکی لەبارەی دۆخی فەڵەستینەوە دەرکرد و تێیدا داوا لە حکومەت دەکات هەستێت بە یارمەتیدانی خەڵکی فەڵەستین ود اوا لە ئەنجومەنی ئاسایش دەکرێت چەند ڕێکارێک بگرێتەبەر بۆ وەستاندنی جەنگەکە. ئهنجومهنی نوێنهرانی عێراق لهكۆبونهوهی ئهمڕۆیدا حهوت بڕیار و راسپاردهی تایبهت به بۆردومانهكانی سوپای ئیسرائیل بۆسهر كهرتی غهززه دهركرد كه یهكێك له راسپاردهكان، گرتنهبهری رێوشوێنی پاڵپشتی و ناردنی پێداویستی فریاگوزاریه لهلایهن حكومهتی عێراقهوه بۆ كهرتی غهززه. دەقی بڕیار و راسپاردەكانی پەرلەمانی عێراق: 1- ئیدانەکردنی هێرشکردنەسەر خەڵکی فەڵەستین و جەختکردنەوە لەوەی مافی خەڵکی فەڵەستینە بەرگری لە خۆیان بکەن. 2- داوا لە حکومەتی عێراق دەکەین کە سەرجەم ڕێکارەکان بگرێتەبەر بۆ یارمەتیدانی خەڵکی فەڵەستین بەتایبەت خەڵکی غەززە. 3- داوا لە پەرلەمانی عەرەبی دەکەین بۆ ئەوەی دانیشتنێکی بەپەلە لە بەغداد ساز بکات بۆ ڕاگەیاندنی هەڵوێستی وڵاتانی عەرەبی لەو بارەیەوە. 4- داوا لە نەتەوەیەکگرتوەکان دەکەین کە هەنگاوبنێت بۆ کردنەوەی ڕێڕەوێک بۆ گەیاندنی هاوکاری بە هاوڵاتییانی فەڵەستین. 5- داوا لە ئەنجومەنی ئاسایش دەکرێت چەند ڕێکارێک بگرێتەبەر بۆ وەستاندنی جەنگەکە. 6- چەند پەنجەرەیەکی فەرمی بکرێتەوە بۆ کۆکردنەوەی کۆمەکی حکومی و نا حکومی بۆ یارمەتیدانی فەڵەستینییەکان. 7- جەخت لە هەڵوێستی عێراق دەکرێتەوە کە نەگۆڕاوە و پاڵپشتی دۆسیەی فەڵەستین دەکەن.
.png)
هاوڵاتی تەنها لە حەوت ڕۆژی یەکەمی شەڕی نێوان ئیسرائیل و فەڵەستین یەک ملیۆن کەس ئاوارە بوون و ژمارەیەکی زۆریان لە لە پەناگەکانی نەتەوە یەکگرتووەکان لە سەرانسەری ناوچەکە دەمێننەوە. بەڕێوەبەری پەیوەندییەکانی ڕێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ کاروباری پەنابەران لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست جولیەت توما بە ئاژانسی فرانس پرێسی ڕاگەیاند، "نزیکەی یەک ملیۆن کەس لە حەوت ڕۆژی یەکەمی شەڕی غەزە ئاوارە بوون و ژمارەکە بەرەو بەرزبوونەوە دەڕوات". ئەوەشی ڕونکردەوە ،" نزیکەی نیو ملیۆن لە دانیشتوانی غەزە لە ماوەی ٢٤ کاتژمێردا لە پەناگەکانی نەتەوە یەکگرتووەکان لە سەرانسەری ناوچەکە دەمێننەوە و ئاوارەبوون و بەهۆی گرتنەوەی ئاو لە لایەن ئیسرائیلەوە غەززە " بەرەو وشکبوونەوە" دەچێت و وتیشی تیمەکانی نەتەوە یەکگرتووەکانیش دەستیان کردووە بە دابەشکردنی ئاو. هاوکات نەتەوە یەکگرتووەکان و چەند گروپێکی مرۆیی نێودەوڵەتی بە توندی ڕەخنەیان لە و داوایەی ئیسرائل گرت کە داوای لە دانیشتوانی غەززە کردووە ناوچەکانیان چۆڵبکەن بەهۆی ئەنجامدانی "ئۆپراسیۆنی زەمینی و ئاسمانی و ئاوی بۆ سەر ئەو ناوچەیە. بەڕێوبەری نەتەوە یەکگرتووەکان ئەنتۆنیۆ گۆتێرێس لە تۆڕی کۆمەڵایەتی ئێکس نوسیویەتی " گواستنەوەی زیاتر لە یەک ملیۆن کەس لە ناوچەیەکی جەنگی چڕدا بۆ شوێنێک کە هیچ خۆراک و ئاو و شوێنی نیشتەجێبوونی تێدا نییە، کاتێک تەواوی خاکی غەزە گەمارۆدراوە، زۆر مەترسیدارە و مەحاڵە." سوپای ئیسرائیل داوای لە یەک ملیۆن و 100 هەزار دانیشتووی باکووری کەرتی غەززە کردووە ماڵەکانیان چۆڵبکەن و رووبکەن لە باشووری کەرتەکە بۆ ئەمەش دوو رێگەی دیاری کردبوو؛ لە کاتی رۆیشتنی کاروانی خەڵکی فەلەستین بەرەو باشووری کەرتی غەززە، بە هەمان ئەو دوو رێگەیەی بۆیان دیاریکرابوو، لەلایەن ئیسرائیلەوە بۆردوومان کرا، بە وتەی وەزارەتی دەرەوەی فەلەستینیش، لەو بۆردوومانەدا 12 کەس کوژراون کە ژن و منداڵ بوون. لەبارەی رووداوەکەوە وەزارەتی بەرگریی ئیسرائیل هاتەدەنگ و راگەیاند، لێکۆڵینەوە لە رووداوەکە دەکەن. کات لە دانیشتوانی غەززە دەڕوات و سوپای ئیسرائیلیش داوایان لێدەکات ناوچەکە چۆڵبکەن و پەنا بۆ باشوری کەرتی غەززە نزیک سنورەکانی میسر ببەن، زیاتر لە نیوەی دانیشتوانی غەززە لە بەشی باکوری کەرتەکە دەژین، زۆربەی ئەو دانیشتوانەش لە ناوخۆی کەرتەکەدا ئاوارەبون، زۆربەیان لە مەودایەکی 583 کیلۆمەتر چوارگۆشەیدا جێگیر بون.
هاوڵاتی وەزیری دەرەوەی ئێران هۆشداری بە ئیسرائیل دەدات کە ئەگەر بچنە نێو غەززەوە، ئەوا حەماس ئیسرائیل دەکاتە "گۆڕستان"، سەرۆکوەزیرانی ئیسرائیلش دەڵێت، "حەماس ریشەکێش دەکەین." سوپای ئیسرائیل خۆی بۆ چوونە نێو غەززە ئامادە دەکات و چەندین چەکی نزیک کردووەتەوە لە سنور تا بتوانیت ئۆپەراسیۆنێکی گەورە ئەنجام بدات. بۆ یەکەمجار کابینەی نوێی حکومەتی ئیسرائیل کە بە کابینەی جەنگ ناسراوە و دوای هیرشەکەی حەماس پێکهێرا، کۆبووەوە و لە کۆبونەوەکەدا بنیامین ناتانیاهۆ، سەرۆکوەزیرانی ئیسرائیل رایگەیاند، هەموو گەلی ئیسرائیل لەگەڵیانە و بەرەو "ریشەکێشکردنی حەماس" دەڕۆن. هاوکات ئەمیر عەبدوڵاهیان، وەزیری دەرەوەی ئێران، رایگەیاند کە ئەگەر سوپای ئیسرائیل بچێتە نیو غەززەوە ئەوا، "سەرکردەکانی بەرگری ئیسرائیل دەکەنەوە گۆڕستان بۆ سەربازانی داگیرکەر." وەزیری دەرەوەی ئێران وتیشی کە ئەگەر "جەنگ فراوان ببێت، ئەمریکاش زیانی گەورە دەکات." رۆژنامەی نیویۆرک تایمزی ئەمریکی لە زاری سێ بەرپرسی باڵای ئیسرائیلەوە رایگەیاندووە کە ئامانجی ئیسرائیل لەو ئۆپەراسیۆنەدا لەناوبردن و ریشەکێشکردنی سەرکردە باڵاکانی حەماس و نەهێشتنی گروپەکەیە لە غەززە. تا ئێستا بەهۆی شەڕی هەردوولاوە 1300 ئیسرائیل و دوو هەزار و 329 فەڵەستینی کوژراون کە ماوەی زیاتر لە هەفتەیەکە بەردەوامە. ئێران پشتگیری لە بزوتنەوەی حەماس دەکات و گومان هەیە کە لە هێرشەکەدا پشتگیری کردبێت، بەڵام بەرپرسانی ئەمریکا دەڵێن هێشتا هیچ بەڵگەیەکیان لەسەر تێوەگلانی تاران نەدۆزیووەتەوە.
هاوڵاتی وتەبێژی بەنزینخانەکانی سلێمانی رایگەیاند ئێوارەی ئەمڕۆ نرخی هەر سێ جۆری بەنزین لە شاری سلێمانی بەرێژەی جیاواز دادەبەزێت. بەهمەن قادر، وتەبێژی بەنزینخانەکانی سلێمانی رایگەیاند، لە ئێوارەی ئەمڕۆ و لەدوای کاتژمیر 4:00 نرخی بەنزینی نۆرماڵ 50 دینار و بەنزینی مومحەسەن 25 دینار دادەبەزێت. بەهمەن قادر وتیشی، کە نرخی بەنزینی سوپەریش بەهەمان شێوە 25 دینار لێ کەم دەبێتەوە. بەهۆی بەرز و نزمی لە نرخی دۆلار، نرخی بەنزین لە شارەکانی هەرێمی کوردستان جێگیر نییە و لەگەڵ هەر بەرزبوونەوەیەکی نرخی دۆلار، نرخی بەنزینینش بەرز دەبێتەوە.
هاوڵاتی بۆ دووەم جار مەکتەبی سیاسی یەکێتی کۆبوەوە و لەکۆبونەوەکەدا ئەرکی ئەندامانی مەکتەبی سیاسی دیاریکرا. سەعدی ئەحمەد پیرە، وتەبێژی یەکێتی لە کۆنگرەیەکی رۆژنامەوانیدا رایگەیاند، لەکۆبونەوەی ئەمڕۆی مەکتەبی سیاسیدا ئەرکی ئهندامانی مەکتەبی سیاسی دەستنیشانکراوە. ئەندامانی مەکتەبی سیاسی یەکێتی ئەم ئەرکانەیان پێ سپێدراوە: قوباد تاڵەبانی لە ئەرکی سەرپەرشتیاری سکرتاریەتی سەرۆک مام جەلال دەمێنێتەوە و بەردەوام دەبێت. سەعدی ئەحمەد پیرە وەک وتەبێژی یەکێتی بەردەوام دەبێت. سەرکەوت زەکی لێپرسراوی مەکتەبی رێکخستن. تەلار لەتیف لێپرسراو ناوەندی کاروباری یاسایی. عیماد ئەحمەد لێپرسراوی راگەیاندن و روناکبیری. دەرباز کۆسرەت رەسوڵ رێکخستنی پەیوەندییەکان. بورهان سەعید سۆفی لێپرسراوی رێکخراوە دیموکراتییەکان. بڵێسە جەبار فەرمان لێپرسراوی مەکتەبی كاروباری شههیدان. یوسف گۆران لێپرسراوی مەکتەبی دیراساتی. نزار ئامێدی لێپرسراوی مەکتەبی یەکێتی لە بەغدا. رزگار حاجی حەمە بەردەوام دەبێت لە ئەرکی لێپرسراوی دەزگای هەڵبژاردن. شوان قادر ئەرکی دارایی و ئیدارەی گشتی. شاڵاو شێخ سەڵاح لێپرسراوی مەکتەبی سەرۆکی یەکێتی نیشتمانی کوردستان.
هاوڵاتی سوپای ئیسرائیل رایگەیاند فەرماندەیەکی بالای بزوتنەوەی حەماسیان کوشتووە کە بەرپرس بووە لە هێرشی ناوچەی کبوتز. سوپای ئیسرائیل لە هەژماری فەرمی خۆی لە تۆڕی کۆمەڵایەتی ئێکس رایگەیاند لە هێرشێکی ئاسمانیدا دوای کۆکردنەوەی زانیاری لەلایەن دەزگای هەواڵگری مۆساد و دەزگای هەواڵگری سوپاوە، بیلال ئەلقیدرەیان کوشتووە کە فەرماندەی یەکەی نوخبە بووە لە کەتیبەی خان یونس. سوپای وڵاتەکە باس لەوەش دەکات، بیلال ئەلقیدرە "بەرپرس بووە لە هێرشی سەر کۆمەڵگەی جێنشینی کبوتز و نیر ئۆز" لە باشوری ئیسرائیل لە هەفتەی رابردوودا کاتێک چەکدارانی حەماس دزەیان کردە نێو ئیسرائیلەوە. بەپێی وتەی سوپای ئیسرائیل تەنها لە شەوی رابردوودا 100 پێگەیان بە ئامانج گرتووە کە ناوەند، ناوچەی سەربازی، هەڵدەری موشەک، پێگەی موشەک و بنکەی حەماس بوون. پێشتریش سوپای ئیسرائیل کوشتنی دوو فەرماندەی حەماسی راگەیاند کە بەرپرس بوون لە ئەنجامدانی هێرشەکەی هەفتەی رابردوو بۆ سەر ئیسرائیل کە ئەوانیش میراد ئەبو میراد، بەرپرسی سیستەمی ئاسمانی حەماس و عەلی قادی، فەرماندەی هێزێکی کۆماندۆی حەماس بوون. تا ئێستا بەهۆی شەڕ و پێکدادانەکانی ئیسرائیل و حەماس، 1300 ئیسرائلی و دوو هەزار و 329 فەڵەستینی کوژراون.
هاوڵاتی میدیاکانی ئێران بڵاویانکردووەتەوە، دوو هونەرمەند کە هاوسەری یەکترن لە ماڵەکەی خۆیان لە کەرەج بە چەقۆ کوژران. بەپێی هەواڵی میدیا ئێرانییەکان شەوی شەممە ١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣، داریووش مێهرجوویی هونەرمەند و سینەماکاری ناوداری ئێرانی و وەحیدە محەممەدی فەڕ، نووسەر و فیلمنامەنووس لە ماڵەکەی خۆیان لە کەرەج بە چەقۆ کوژراون. میدیا ئێرانییەکان دەڵێن، تەرمی ئەم ژن و مێردە هونەرمەندە لە ڤیلاکەی خۆیان لە کەرەج دۆزراوەتەوە. محەممەد مێهدی عەسگەرپوور، بەرێوەبەری ماڵی سینەمای ئێران، لە لێدوانێکدا لەگەڵ ئاژانسی هەواڵی ئیسنا، هەواڵی کوشتنی داریووش مێهرجوویی و هاوسەرەکەی وەحیدە محەممەدی فەڕی لە ماڵەکەی خۆیان لە کەرەج پشتڕاستکردەوە. وەحیدە محەممەدی فەڕ، نووسەر و هاوژینی داریووش مێهرجوویی، چەند مانگ لەمەوپێش لە لاپەڕەی تایبەتی خۆی لە تۆڕی کۆمەڵایەتی ئینستاگرام رایگەیاند کەسێک هاتۆتە ماڵەکەیان و بە چەقۆ هەڕەشەی لێکردووە. وەحیدە محەممەدی فەڕ هەروەها نووسیبووی ماوەیەک لەمەوپێش هاتوونەتە ماڵیان و مۆبایل و لاپتۆپەکانیان دزیوە و دوو سەنتووریش کە ناو و رەسمی بەهرام رادان و داریووش مێهرجوویی لەسەر بووە درزاوە. نووسەران و چالاکانی کەلتووری ، هەواڵی کوشتنی ئەم سینەماکارە ئێرانەوە لەگەڵ شەپۆلی کوشتنە زنجیرەییەکان بەراورد دەکەن کە لە دەیەی ١٩٩٠ روویدا. رۆژی ٢٢ی تشرینی دووهەمی ١٩٩٨ داریووش فرووهەر و پەروانە ئەسکەندەری، لە ماڵی خۆیان لە شەقامی سەعدی لە تاران کوژران. رۆژی ٣/١٢/١٩٩٨ محەممەد موختاری، نووسەر و وەرگێڕ لە پرۆسەی کوشتنە زنجیرەییەکان کوژرا. رۆژی ٩/١٢/١٩٩٨ محەممەد جەعفەر پوویەندە، هاوڕێی محەممەد موختاری، نووسەر و وەرگێڕ ڕفێندرا و چەند رۆژ دواتر تەرمەکەی دۆزرایەوە.
