کێ گفتوکۆکانی هەسەدە و دیمەشقی تێکدا و بووە هۆی دروستبوونی شەڕ؟

هاوڵاتی کۆمپانیای تەکنەلۆجیا مێتا کە خاوەنی ئینستاگرام، فەیسبووک و وەتسئەپە، پلاتفۆڕمی نوێی تۆڕی کۆمەڵایەتیی سریدس "Threads" کە دەبێتە رکابەری تویتەر، خستەکار. ئەگەر دەتەوێت بزانی پلاتفۆڕمە نوێیەکەی مارک زوکەربێرگ چۆنە، چاو دابخە و تویتەر بهێنە پێش چاوی خۆت، بەڵام بە تایبەتمەندیی کەمترەوە بۆ ئێستا. خاڵێکی سەرنجڕاکێشیش هەیە، ئەوەی ئەم تۆڕە کۆمەڵایەتییە جیادەکاتەوە و هۆکارێکی زوو بڵاوبوونەوەیەتی، تەنیا بە یەک کلیک دەتوانی هەژماری تایبەت بە خۆت دروست بکەیت.  رۆژی پێنجشەممە، 6ـی تەممووزی 2023، مارک زوکەربێرگ، بەڕێوەبەری جێبەجێکاری مێتا کە خاوەنی فەیسبووک، ئینستاگرام و واتسئەپیشە بەردەستبوونی سۆشیاڵ میدیایەکی نوێ بە ناوی سرێدز Threads راگەیاند کە بە دژبەر و رکابەری تویتەری ئیلۆن مەسک دادەنرێت؛ بەمەش رکابەرێتیی نێوان ئیلۆن مەسک و مارک زوکەربێرگ هێندەی دی قووڵتر دەبێتەوە.  تۆڕی کۆمەڵایەتی Threads لە ماوەی چوار کاتژمێری یەکەمیدا، پێنج ملیۆن ئەندامی تێپەڕاند. بەپێی راگەیەندراوێک کە مێتا بڵاوی کردووەتەوە، باس لەوە کراوە کە "Threads" پاتفۆرمێکی نوێیە کە لەلایەن تیمی ئینستاگرامەوە دروستکراوە بۆ چات و بڵاوکردنەوەی نووسین. لە راگەیەندراوەکەدا ئاماژە بەوە کراوە کە بەکارهێنەران دەتوانن لەڕێگەی ئەکاونتی ئینستاگرامەکانیانەوە بچنە ناو پلاتفۆرمە نوێیەکەوە. بەپێی راگەیەندراوەکە، سنووری نووسین لەو پلاتفۆرمە 500 پیتە، هاوکات دەتوانرێت لینک، وێنە و ڤیدیۆی پێنج خولەکیش بڵاو بکرێتەوە. لە راگەیەندراوەکەدا باس لەوە کراوە کە "Threads" بۆ سیستەمی iOS و ئەندرۆید لە زیاتر لە 100 وڵاتدا بەردەستە و دەتوانرێت لە App Store و Google Play Store دابەزێنرێت و لە ماوەی چوار کاتژمێری یەکەمیدا، پێنج ملیۆن ئەندامی تێپەڕ کرد. سرێدز، بە گەورەترین رکابەری تویتەر دادەنرێت؛ پێشتر رکابەری زۆری بۆ پەیدا بووە، بەڵام تویتەر هەر لە ریزی یەکەمی کاتاگۆرییەکەیدا ماوەتەوە.  دروشمی سەرەکیی Threads بریتییە لە “Say More” واتە "زیاتر بڵێ" و دەتوانیت لە یەک سرێد دا 500 پیت بنووسیت، لەکاتێکدا لە تویتێکدا تەنیا مافی نووسینی 280 پیتت هەیە بۆ ئەوانەی هەژمارەکانیان پشتڕاستنەکراوەتەوە.   

هاوڵاتی حزبەكانی ڕۆژهەڵاتی كوردستان بەهۆی لەبەرچاوگرتنی دۆخی هەرێم چالاكی چەكدارییان دژ بە ئێران ڕاگرتووە و نایانەوێت كێشە بۆ باشوور دروست ببێت. لەمانگی شوباتی ئەمساڵەوە، كۆماری ئیسلامی ئێران لەڕێگەی حكومەتی هەرێمی كوردستانەوە داوای لەحزبەكانی ڕۆژهەڵاتی كوردستان كردووە چەك دابنێن یاخود بارەگاكانیان لەهەرێم چۆڵ بكەن و بچنە چەند كەمپێكەوە كە نەتەوەیەكگرتوەكان سەرپەرشتی بكات. لەكۆتایی مانگی شوباتی 2023 وەفدێكی باڵای ئێران سەردانی بەغدای كرد و لەگەڵ بەرپرسانی باڵای عێراق كۆبوەوە، پرسی سەرەكیش بوونی بارەگای حزبەكانی ڕۆژهەڵاتی كوردستان بوو كە نەیاری كۆماری ئیسلامی ئێرانن. بەرپرسانی پارتەكانی رۆژهەڵاتی كوردستان دەڵێن نایانەوێت كێشە بۆ هەرێمی كوردستان دروست ببێت و خەباتی چەكداریان راگرتووە. ئارام مودەڕیسی، ئەندامی كۆمیتەی ناوەندی كۆمەڵەی زەحمەتكێشانی كوردستان لەلێدوانێكدا بەهاوڵاتی وت: «تائێستا بەفەرمی داواكاری چۆڵكردنی كەمپەكانمان لێنەكراوە ، بەڵام لەكۆنەوە پابەندی هەندێك ڕێوشوێن بووین كە هەرێمی كوردستان دژی ئێران بەكاری نەهێنین زۆرجاریش پابەندی خۆمان بەبەڵێنەكانمان دووپاتكردووەتەوە». وتیشی:» لەدیداری دۆستانەماندا زۆرجار ئەوە باسكراوە كە پابەندی بەڵێنەكانمان بین و ئاساییە كۆماری ئیسلامی ئێران ئێمە وەك فشار بۆسەر هەرێم بەكاردەهێنێت و داواكاری یەكێتی و پارتیش ئەوەبووە كە هەرێمی كوردستان بۆ هێرشكردنە سەر ئێران بەكارنەهێنین». بەوتەی ئەو ئەندامەی كۆمیتەی ناوەندی كۆمەڵەی زەحمەتكێشانی كوردستانی ئێران، «چالاكیەكانیان لەناو كەمپەكاندا كەمكردووەتەوە و مانۆڕی سەربازیش ئەنجام نادەن، جگە لەوەی هێزەكانیشیان لەبەشێك لەناوچە سنوریەكان جێگۆڕكێ پێكردووە». «كەمپەكان زیاتر خێزانی ئەندامانی حزبەكانمانی تێدان و لەژێر چاودێری نەتەوەیەكگرتووەكاندایە و كەمپەكانیشمان بۆ لایەنی سەربازی بەكارنەهێناوە، لەچەند ساڵی ڕابردووشدا دوای بۆردومانەكان و فشارەكان كە خراوەتە سەر یەكێتی و پارتی هەستیاریەكانمان كەمكردووەتەوە و چالاكی سەربازیمان كەمكردووەتەوە». ئارام مودەڕیسی وای وت. مودەریسی ئەوەشی دووپاتكردەوە كە حزبەكانیان لەناو جەماوەردان و پێویست بە شەڕی چەكداری ناكات لەمكاتەدا و زیان بە خەباتی جەماوەری دەگەیەنێت. هەروەها ڕەزا كەعبی  سكرتێری كۆمەڵەی زەحمەتكێشانی كوردستانی ئێران بەهاوڵاتی وت:»  تائێستا هیچ شتێكی نوێمان پێنەوتراوە و لەشوێنی خۆمانین، ئەگەر داوای چۆڵكردنی كەمپەكانیشمان لێبكرێت ئەوا تاوتوێی دەكەین». پێشتر بەرپرسێكی سەربازی كۆمەڵەی شۆڕشگێری ئێران كەنەیویست ناوی ئاشكرا بكرێت بەهاوڵاتی وت:»حكومەتی هەرێم مۆڵەتی شەش مانگیان پێمان داوە كەبچینە دوو كەمپی سلێمانی و هەولێر یاخود هەرێمی كوردستان جێبهێڵین، وتیان ئێمە دەسەڵاتمان نییەو یەك ساڵە خەریكین لەبەر ئێوە تاران و بەغدا دەكەین». وتیشی:»»پێیان وتین دەبێت خۆتان رادەستی نەتەوەیەكگرتووەكان بكەن و سەركردەكانی رۆژهەڵات و هەرێم تائێستا لەوبارەیەوە خۆیان بێدەنگ كردووە، بەڵام بەرپرسانی سەربازی هەردوو كۆمەڵەو دیموكرات ئەوە رەتدەكەنەوە، لەكاتێكدا یەكێتی هەردوو كۆمەڵەكەی بانگ كردووە بۆ سلێمانی و پارتیش دیموكرات و پاكی بانگ كردووە بۆ هەولێر». سوپای پاسدارانی ئێران لەچەندین ناوچەی سەر سنوری هەرێمی كوردستان و رۆژهەڵاتی كوردستان هێزێكی زۆری كۆكردووەتەوە و چەندین جۆری چەك و سەكۆی موشەكی جێگیركردووە. حسێن ئەمیر عەبدوڵاهیان، وەزیری دەرەوەی ئێران لە چاوپێكەوتنێكدا لەگەڵ كەناڵی ئەلعالەم، بەشێك لە ناوەڕۆكی كۆبوونەوەكانی لەگەڵ بەرپرسانی عێراق ئاشكرا كرد كە بەشێكی پەیوەندی بە بوونی حزبەكانی ڕۆژهەڵات لە هەرێمی كوردستانەوە هەبوو. لە چاوپێكەوتنەكەدا ئەمیرعەبدوڵاهیان ڕایگەیاند:»لەگەڵ پێكهێنانی كۆمیتەیەكی باڵای هاوكاری ئەمنیی، بە ئامادەبوونی بەرپرسانی پەیوەندیداری هەرێم، دوو گەڕی گفتوگۆ لە تاران و بەغدا ئەنجام دراوە و هەر یەك لە فوئاد حسێن، وەزیری دەرەوە و قاسم ئەعرەجی، ڕاوێژكاری ئاسایشی نیشتمانی عێراق، ڕۆڵێكی گرنگیان لەوبارەیەوە بینیوە. ئەمیرعەبدوڵاهیان هەروەها ئاماژەی بۆ پڕۆژەیەك كرد، كە لە نێوان ئێران و عێراق پەیوەندیدار بە حزبەكانی ڕۆژهەڵاتی كوردستان ئامادەكراوە و وتی:  ئەو پرۆژەیە لە داهاتوویەكی نزیكدا واژۆ دەكرێت. سەبارەت بە بوونی حزبەكانی ڕۆژهەڵات لە هەرێمی كوردستان، وەزیری دەرەوەی ئێران جەختیكردووەتەوە، بوونی ئەو حزبانە “هەڕەشەن بۆسەر ئاسایشی عێراق، ئێران و تەنانەت هەرێمی كوردستانیش، دەبێت ئەم بابەتە بە یەكجاری و بۆ هەمیشە كۆتایی بێت». وەزیر دەرەوەی ئێران دووپاتیشیكردەوە  كە دەبێت هەموو بارەگاكانی بەرهەڵستكارانی دەوڵەتی ئێران لە هەرێمی كوردستان و ئەو بنكانەی مەشق و ڕاهێنانیان تێدا دەكەن، بۆ هەمیشە دابخرێن، وتیشی «بەهیچ جۆرێك پشوودرێژیمان نابێت بەرامبەر هەر چەشنە جموجۆڵێكی گروپە جودا خوازەكان، كە لە هەرێمی كوردستانەوە لە دژی كۆماری ئیسلامی ئەنجامی بدەن». وەزیری دەروەی ئێران هەروەها هەڕەشەی ئەوەشی كردووە، لە ئەگەری بەردەوامی جوڵەی حزبەكانی ڕۆژهەڵاتی كوردستان لە ناو خاكی هەرێم، كاردانەوە و بەرگرییەكی بەهێز و كاریگەریان دەبێت. دوای دەستپێكردنی ناڕەزایەتیەكانی سەرهەڵدانی “ژن، ژیان، ئازادیی” لە ڕۆژهەڵاتی كوردستان و ئێران، لە ناوەڕاستی مانگی ئەیلوولی ساڵی ڕابردوو، بە پاساوی ئەوەی هۆكاری بەرفراوانبوونی خۆپیشاندانەكانن، فشارەكانی دەوڵەتی ئێران بۆ سەر حزبەكانی ڕۆژهەڵات لە هەرێمی كوردستان زیاتر بوون و چەند جارێك بنكە و بارەگاكانی ئەو حزبانەی بۆردومان و توپباران كرد و لە ئەنجامیشدا ژمارەیەك لە ئەندامانی ئەو حزبانە و هاوڵاتیانی مەدەنی بوونە قوربانی. هاوڵاتی پەیوەندی بەچەندین بەرپرسی وەزارەتی ناوخۆو دەزگای ئاسایشی هەرێمەوە كرد، بەڵام ڕەتیانكردەوە هیچ لێدوانێك لەوبارەیەوە بدەن. بەپێی ئەو ئامارانەی لەبەردەستدان لەساڵی 2015وە تائێستا نزیكەی 160 هاووڵاتی هەرێمی كوردستان بەبۆردوومانەكانی توركیاو ئێران بەتایبەت لەگوندەكانی ناوچە سنورییەكان شەهیدبوون و زیاتر لە 220 هاووڵاتیش برینداربوون.

هاوڵاتی بەڕێوەبەری گشتی تەندروستی سلێمانی، تۆمارکردنی یەکەم حاڵەتی توشبون بە تای خوێنبەربون پشتڕاستدەکاتەوە و راشیدەگەیەنێت، ئەو توشبوە مامەڵەی راستەوخۆی لەگەڵ ئاژەڵدا هەبوە و دانیشتوی قەزای چوارقوڕنەیە لەسنوری ئیدارەی راپەڕین. د. سەباح هەورامی بەڕێوەبەری گشتی تەندروستی سلێمانی، لەکۆنگرەیەکی رۆژنامەوانیدا  رایگەیاند، یەکێک لەو نەخۆشانەی گومانی تای خوێنبەربونمان لێدەکرد، ئەنجامی پشکنینەکەی بەئەرێنی هاتوەتەوە و هەڵگری ڤایرۆسەکەیە. وتیشی، "ئەو نەخۆشە دانیشتوی چوارقوڕنەیە و سەربە بەڕێوەبەرایەتی گشتی تەندروستی ئیدارەی راپەڕینە و تەمەنی 45 ساڵە و رەگەزی مێیە، وەک خانەوادەکەیان پیشەیان بەخێوکردنی ئاژەڵی خۆماڵیە، پێشتریش ئێمە رامانگەیاندبو کە ئەو کەسانەی مەترسیان لەسەرە توشی ئەم نەخۆشیە بن ئەوانەن مامەڵەی راستەوخۆیان لەگەڵ ئاژەڵ هەیە، ئەم توشبوەش مامەڵەی راستەوخۆی لەگەڵ ئاژەڵ هەیە". هەروەها چەند کەسێکی دیکەیش لە پارێزگای سلێمانی گومانی تووشبوونیان بە تای خوێنبەربوون لێدەکرێت؛ سەباح هەورامی دەڵێت، ئەو کەسانەش لە نەخۆشانی دیکە جیاکراونەتەوە و چاوەڕێی ئەنجامی پشکنینەکانیان دەکەن، ئەگەر پشکنینەکانیان ئەرێنی بوو، شوێنیان بۆ ئەوانیش هەیە و دەیانخەنە ژێر چاودێریی پزیشکییەوە. سەباح هەورامی داوا دەکات خەڵک پابەندی رێنماییە تەندروستییەکان بن بۆ خۆپارێزی لە نەخۆشیی تای خوێنبەربوون و دەڵێت، زۆرینەی ئەو کەسانەی تووشی دەبن، مامەڵەی راستەوخۆیان لەگەڵ ئاژەڵدا هەیە. لەبارەی پشکنین بۆ کەسوکاری ئەو توشبوە، د. سەباح هەورامی وتی، " رێکاری تایبەتی خۆی هەیە و بەدواداچون بۆ هەمو بەرکەوتنەکانی ئەم نەخۆشە هەیبوە دەکرێت، پشکنینيش بۆ هەمو کەسوکارەکەی بۆکراوە و هیوادارین ئەنجامی پشکنینەکانیان پاک بێت". سەبارەت بەچارەسەرکردنی توشبوانی تای خوێنبەربون، وتی، "ئەو نەخۆشانەی تایان هەیە و نیشانەکانی خوێنبەربونیان هەیە دەخرێنە ژێر چاودێری وردەوە و جیایان دەکەینەوە لە نەخۆشەکانی دیکە تا ئەنجامی پشکنینەکەیان دەردەچێت". لەبارەی چارەسەری توشبوانی تای خوێنبەربون، بەڕێوەبەری گشتی تەندروستی سلێمانی ئاشکرایکرد، "ئەو چارەسەرەی ئێمە باسی دەکەین بنبڕکەر نیە، ئەم چارەسەرە بەکاردەهێندرێت بۆ ڤایرۆس، مەرج نیە ئەو نەخۆشەی ئەم چارەسەرە وەردەگرێت سودی لێ ببینێت و چاکببێتەوە".

هاوڵاتی لە جۆلەمێرگ 7 ئەندامی هەدەپە دەستگیرکران و لە ئەستەنبوڵ پۆلیس هەڵیکوتایە سەر باڵەخانەی هەدەپە ئاژانسی میزۆپۆتامیا رایگەیاند، لە شاری جۆلەمێرگی باکوری کوردستان، ئەمڕۆ ئۆپراسیۆنێک لەبەرامبەر ئەندامانی پارتی دیموکراتی گەلان (هەدەپە) ئەنجامدراوە. لە ئۆپراسیۆنەکەدا 7 کەس دەستگیرکراون و بۆ بەڕێوەبەرایەتی پۆلیسی جۆلەمێرگ گواستراونەتەوە و رێگە نادرێت تاوەکو 24 کاتژمێر پارێزەران سەردانیان بکەن. لەلایەکی دیکەوە سەرلەبەیانی ئەمڕۆ پۆلیس هەڵیکوتایە سەر باڵەخانەی پارتی دیموکراتی گەلان (هەدەپە) لە ناوچەی ئەسەنیورتی ئەسەتەنبوڵ. ئەندامانی هەدەپە سەرلەبەیانی ئەمڕۆ چوونە بەردەم باڵەخانەکەیان، بەڵام پۆلیسی رێگری کرد بچنە نێو باڵەخانەکە و دەستیان بە لێکۆلینەوە و گەڕان کرد. ئاژانسی میزۆپۆتامیا ئاشکرای کرد کە دەرگا و پەنجەرەی باڵەخانەکە لەلایەن پۆلیسەوە شکێندراون و دەستیان بەسەر ژمارەیەک بەڵگە و وێنەدا گرتووە.

هاوڵاتی پۆلیسی یۆنان هەڵییان کوتایە سەر کەمپی لاڤریۆی پەکەکە لە نزیک ئەسینای پایتەختی یۆنانە و پەنابەرانی لە کەمپەکە دەرکرد. میدیاکانی پەکەکە رایانگەیاند، پۆلیسی یۆنان هەڵیکوتاوەتە سەر کەمپەکە و نزیکەی 50 کەس کە زۆربەیان منداڵ و ژنن بە زۆر لە کەمپەکە دەرکراون و باسی ئەوەش کراوە کە ئەو پەنابەرانە بەسەر کەمپەکانی دیکەدا دابەش دەکرێن. لەلایەکی دیکەوە میدیا فەرمیەکانی یۆنان کەمپەکەیان وەک کەمپی 'تیرۆریستان' بەناو کرد. ئەم پێشهاتەش لە کاتێکدایە کە بڕیارە لەم مانگەدا کۆبونەوەی ناتۆ ئەنجام بدرێت و داواکاریەکانی تورکیا لەبەرامبەر ئەندام و بەڕێوەبەرانی پەکەکە لە کۆبونەوەکاندا قسەی لەسەر بکرێت. هەروەها وەزارەتی پەنابەرانی یۆنان رایگەیاند، لەسەر داوای پەنابەران، کەمپەکە داخراوە. ناوەندی کەلتوری کورد لە یونانیش ئەو بانگەشەیەی وەزارەتی پەنابەرانی رەت کردەوە و داوای کرد خۆپیشاندان ئەنجام بدرێت. بڕیارە ئەمڕۆ کاتژمێر 5ی ئێوارە لەبەردەم ئەکادیمی ئەسینا خۆپیشاندان ئەنجام بدرێت.

کاکەلاو عەبدوڵا لەکاتێکدا حکومەتی سوید بەپەلەیە و هەڵوەدانیەتی بۆ چوونە نێو رێکخراوی ناتۆ، بەڵام سوتاندنی قورئان لەنێو وڵاتەکەیدا بووەتە هۆی ئەوەی تورکیا رێگری زیاتری لێبکات و نەهێڵێت بەئاسانی ببێت بە بەشێک لە رێکخراوەکە. سوتاندنی قورئان لەلایەن سەلوان مۆمیکای تەمەن 37 ساڵ لە یەکەم رۆژی جەژنی قوربان لە ستۆکهۆڵمی پایتەختی سوید کاردانەوەیەکی جیهانی لێکەوتەوە و موسوڵمانان بێزاری خۆیان لەو کارە دەربڕی، بەڵام ئەو کارەی پەنابەرە بە رەگەز عێراقییەکە کێشەیەکی گەورەی بۆ سوید دروست کردووە بۆ بە ئەندام بوون لە رێکخراوی ناتۆ. ئەنقەرە توڕەیە و دەڵێت، ئەوانەی دەیانەوێت ببن بە بەشێك لە ناتۆ، نابێت چاوپۆشی لە ئیسلامۆفۆبیا بکەن، بەڵام ستۆکهۆڵم جەخت دەکاتەوە لەوەی کارەکەی سەلوان «یاسایی» بووە هەرچەندە بە «نەگونجاوی»شی وەسف دەکات. سوتاندنی قورئان و پەیوەندی بە بەشداربونی سوید لە رێکخراوی ناتۆ لەدوای هێرشی روسیا بۆ سەر ئۆکرانیا لە شوباتی ساڵی رابردوو، فینلەندا و سوید لە هەوڵدان بۆ چوونە نێو رێکخراوی ناتۆ تا وەک قەڵغانێک بەکاریبهێنن و روسیا نەتوانێت هەڕەشەی داگیرکارییان لێ بکات. هەرچەندە فینلەندا بە فەرمی بووە بە ئەندام لە رێکخراوەکە، بەڵام سوید نەیتوانییوە ئەو ئامانجەی بەدیبهێنێت، ئەویش بەهۆی ئەوەی تورکیا رێگری دەکات ببێتە ئەندامێک لە رێکخراوەکە، ئەمەش بەهۆی ئەوەی ئەنقەرە دەڵێت، خۆپیشاندانی هاوسۆزی بۆ کورد ئەنجام دەدرێت لە وڵاتەکەدا و سوید شوێنی «تیرۆرستانە» کە مەبەست لێی ئەندامانی پەکەکەیە. ئێستا کە سەلوان مۆمیکا قورئانی سووتاندووە، تورکیا زیاتر سوورە لەسەر ئەوەی سوید نەبێتە ئەندام لە ناتۆ. بڕیارە لە هەفتەی داهاتوو رێکخراوی ناتۆ کۆبونەوەی ساڵانەی خۆی لە پایتەختی لیتوانیا ئەنجام بدات و بە فەرمی سوید بکاتە بەشێک لە رێکخراوەکەی، بەڵام پێدەچێت کۆبونەوەکە ئامانجەکەی نەپێکێت، ئەمەش دەبێتە شەەرمەزارییەک بۆ رێکخراوەکە کە نەتوانێت ئەو ئامانجەی دایناوە بۆ خۆی جێبەجێی بکات. بەرپرسانی ناتۆ ترسی ئەوەیا هەیە سەرنەگرتنی ئەو کارە پەیامێکی شەرمەزارکەر و ترسناک بنێرێت بۆ نەیارانی، هەربۆیە پەلەیانە لە ئەنجامدانی کارەکە. یانس ستۆڵتنبێرگ، سەرۆکی ناتۆ لە کۆنفرانسێکی رۆژنامەوانیدا لەسەر ئەندامبوونی سوید وتی، «ئێستا کاتی ئەوەیە پێشوازی لە سوید بکەین وەک ئەندامێکی تەواوەتی ناتۆ.» لەدوای روداوی سوتاندنی قورئان لەلایەن سەلوان مۆمیکا لەبەردەم مزگەوتی گەورەی ستۆکهۆڵم، پۆلیسی سوید رایگەیاند، لەسەر بنەمای پاراستنی ئازادیی رادەربڕین، رێگەی بەو کارە داوە. ئۆلف کرستەرسن، سەرۆکوەزیرانی سویدیش لەسەر روداوەکە وتی، کارەکە «یاساییە بەڵام نەگونجاوە.» رەجەب تەیب ئەردۆغان، سەرۆککۆماری تورکیا، هەرزوو لەسەر بابەتەکە قسەی خۆی کرد و بە تووندی هێرشی کردەسەر بەرپرسانی رۆژائاوا کە رێگە دەدەن «بە سوکایەتیکردن» بە ئیسلام. «رۆژئاواییەکان فێردەکەین کە سوکایەتیکردن بە موسوڵمانان ئازادی رادەربڕین نییە،» ئەردۆغان وای وت. دوای چەند رۆژێک و لەدوای دروستبوونی کاردانەوەیەکی گەورە، لە یەکشەممەی رابردوو وەزارەتی دەرەوەی سوید بەیاننامەیەکی بڵاوکردەوە و رایگەیاند، «حکومەتی سوید بە تەواوەتی تێگەیشتووە ئەو کردەوەیە کردەوەیەکی ئیسلامۆفۆبیایە... ئەمەش بێڕێزییە بە موسڵمانان، بۆیە بە توندی سەرکۆنەی ئەو کردەوەیە دەکەین و بە هیچ شێوەیەک رەنگدانەوەی بۆچوونی حکومەتی سوید نییە.»   سەلوان مۆمیکا کێیە؟ سەلوان گەنجێکی پەنابەری بە رەگەز عێراقییە کە ماوەی پێنج ساڵە لە سوید دەژی. لە 20ی شوباتی 2022 رەگەزنامەی سویدی وەرگرتووە. پێشتر لەکاتی شەڕی داعشدا چووەتە نێو ریزەکانی حەشدی شەعبی و پارتێکی دامەزراندووە بەناوی یەکیەتی سریانی دیموکراتی و بووەتە سەرکردەی باڵی سەربازی پارتەکەی. مۆمیکا لە هەژماری فەرمی خۆی لە تۆڕی ئینستاگرام، خۆی وەک کەسێکی «بێ باوەڕی لیبڕاڵی سیکیولار» دەناسێنێت. هەرچەندە دەڵێت کە بێباوەڕە، بەڵام لەسەر دەستی راستی تاتۆیەک هەیە کە خاچی مەسیحییە. لەدوای سوتاندنی قورئان و سڕینی پێڵاوەکانی بە هەندێک لە لاپەڕەی قورئان، سەلوان قسەی بۆ سی ئێن ئێنی ئەمریکی کرد و لەسەر هەڵوێستەکەی وتی، «پێویستە ئەم پەرتوکە لە جیهاندا قەدەغە بکرێت بەهۆی ئەو مەترسییەی دروستی دەکات بۆ سەر دیموکراسی، رەوشت، بەهاکانی مرۆڤ، مافەکانی مرۆڤ و مافەکانی ژنان. ئەم پەرتوکە بۆ ئەم کات و سەردەمە نابێت.» تورکیا کوردو بێرێزیکردن بەئیسلامی کردووەتە بیانوو لەبەرامبەر سوید بۆ ئەوەی سوید ببێتە ئەندام لە ناتۆ، پێویستە سەرجەم ئەندامی رێکخراوەکە رەزامەندی لەسەر دەرببڕن بەڵام تورکیا و هەنگاریا دژی ئەو هەنگاوەن. تورکیا دەڵێت هەتا سوید بەرگری لە «بێڕێزیکردن و سوکایەتیکردن» بە ئیسلام و موسوڵمانان بکات و پەناگەیەک بێت بۆ «تیرۆرستان»، ناهێڵێت سوید ببێتە ئەندام لە رێکخراوەکە. هاکان فیدان، وەزیری دەرەوەی تورکیا، لەوبارەیە دەڵێت، «قبوڵکراو نییە لەژێر ناوی ئازادی رادەربڕین، ئەم کارانە دژ بە ئیسلام بکرێت.» هاوکات فەخرەدین ئاڵتون، بەرێوبەری پەیوەندییەکانی حکومەتی تورکیا هۆشداری ئەوەیدا کە، «ئەوانەی دەیانەوێت ببنە بەشێک لەناتۆ نابێت چاوپۆشی لە ئیسلامۆفۆبیا بکەن.» ئەم لێدوانانە ترسی دروستکردووە و میدیا جیهانییەکان باس لەوە دەکەن کە ئەنقەرە رێگر دەبێت لە سوید بۆ بوون بە ئەندام لە ناتۆ. بەرپرسێکی ئەوروپی کە ناوی نەهاتووە، بە سی ئێن ئێنی راگەیاندووە، «هەر دواخستنێکی سوید لە بوون بە ئەندامی ناتۆ ئەو هەستە دروست دەکات کە ئەردۆغان دەسەڵاتی هەیە بەسەر رێکخراوەکەوە.» «ئەردۆغان ئەم ساتە بەرکاردەهێنێت تا بەتەواوی سوید بگوشێت،» بەرپرسە ئەوروپییەکە وادەڵێت. بیانوی ئەنقەرە تەنها سوتاندنی قورئان نییە و دەڵێت هێشتا سوید بەپێی پێویست کاری نەکردووە بۆ رووبەرووبونەی «تیرۆریزم» لە وڵاتەکەی. لە کۆتایی مانگی رابردوو، سەرۆکایەتی تورکیا رایگەیاند رەجەب تەیب ئەردۆغان بە تەلەفون قسەی لەگەڵ یانس ستۆڵتنبێرگ کردووە و پێی راگەیاندووە، گۆڕینی یاساکانی سوید سەربارەت بە «تیرۆرزیم» قایلکەر نییە و «بێمانایە.» ئەنقەرە پێیوایە کە هێشتا لە سوید خۆپیشاندان بۆ پشتیوانی پەکەکە دەکرێت و وڵاتەکە هێشتا پەناگەیەکی ئارامە بۆ ئەندامانی پەکەکە. لە چەند هەفتەی رابردوودا سوید چەند یاسایەکی نوێی چەسپاند کە مەبەست لێیان راگرتنی پاڵپشتیییە لە وڵاتەکەدا بۆ ئەندامانی پەکەکە. لە هەفتەی رابردوودا، تۆبیاس بیلیستۆم، وەزیری دەرەوەی سوید، رایگەیاند پێویستە تورکیا بە ئەندامبونیان لە ناتۆ رازی ببێت چونکە پابەندی هەموو خاڵەکانی رێککەوتنەکەیان بوون لەگەڵ ئەنقەرە.

هاوڵاتی لە ماوەی دوو مانگی رابردوودا بەهۆی پێوەدانی دووپشکەوە، 50 کەس رەوانەی نەخۆشخانەی رەققە کراون و دۆخی تەندروستی هەندێکیان ناجێگیرە. بە هاتنی وەرزی هاوین و بەرزبوونەوەی پلەکانی گەرما، حاڵەتی پێوەدانی دووپشک و مار لە پارێزگای رەققە و دەورەبەری لە زیادبووندایە. تەنیا لە رەققە لە دوو مانگی رابردوودا بەهۆی پێوەدانی دووپشکەوە 50 کەس سەردانی نەخۆشخانەی نیشتیمانی ناوەندی رەققەیان کردووە. دکتور محەمەد ئەلجابر سەرۆکی ئۆفیسی پزیشکی نەخۆشخانەی نیشتیمانی رەققە لەم بارەیەوە بۆ ئاژانسی هەواڵی هاوار (هاوار نیوز) قسەی کرد و ئاماژەی بە مەترسی دووپشک و مار کرد لە سەر هاوڵاتیان. دکتور محەمەد ئەلجابر دەڵێت، لە دوو مانگی رابردوودا بەهۆی پێوەدانی دووپشکەوە 50 کەس سەردانی نەخۆشخانەکەی کردووە و ئەو کەسانە 12 بۆ 24 کاتژمێر لەژێر چاودێریا دەمێننەوە و ژمارەیەکیش لەژێر چاودێری ورددان. هەروەها باسی ئەوەشی کرد کە چەند حاڵەتێکی مار پێوەدانیش هەبووە.

هاوڵاتی لە کۆشکی سپیی ئەمریکا، پۆلیس بڕێک کۆکاینی دۆزییەوە. بەرپرسانی ئەمریکاش رایانگەیاند، کۆکەینەکە لە شوێنێکی کۆشکی سپی دۆزراوەتەوە، کە تایبەتە بە گەشتیاران. دەزگای هەواڵگریی ئەمریکا دوێنێ چوارشەممە ، رایگەیاند، "ئەوە پشتڕاست دەکەینەوە کە بڕێک کۆکەین لە کۆشکی سپی دۆزراوەتەوە و لێکۆڵینەوەکان لەوبارەیەوە بەردەوامە." ئەم هەواڵە کاردانەوەیەکی زۆری بەدوای خۆیدا هێنا بەتایبەت کە هەنتەر بایدن، کوڕی جۆ بایدن، چەندین جار لەلایەن میدیای ئەمریکی و نەیارەکانی بایدنەوە بەوە تۆمەتبار کراوە کە ئالوودەی مادەی هۆشبەرە. هاوکات کارین ژان پێر، سکرتێر رۆژنامەوانیی کۆشکی سپی، لە کۆنفرانسێکی رۆژنامەوانیدا رایگەیاند، کۆکەینەکە لە شوێنێکی کۆشکی سپی دۆزراوەتەوە کە تایبەتە بە گەشتیاران. کارین ئاماژەی بەوەش کردووە، "لە پشووی کۆتایی ئەم هەفتەیەدا، سەرۆک و خانمی یەکەم و خێزانەکەیان لە کۆشکی سپی نەبوون؛ ئەوان رۆژی هەینی رۆیشتن و دوێنی گەڕانەوە." لە دوای بڵاوبونەوەی هەواڵەکە دۆناڵد ترەمپ ڕکابەری جۆ بایدن بۆ سەرۆکایەتی ئەمریکا ڕایگەیاند  "هیچ کەسێک بڕوا بەوە دەکات کە ئەو کۆکاینەی لە کۆشکی سپی دۆزراوەتەوە جگە لە هەنتەر بایدن کەسێکی دیکە بەکاریهێنابێت؟". ئاژانسەکان بڵاویانکردۆتەوە کە دا وا کراوە پشکنین بۆ سەرجەم کارمەندانی کۆشکی سپی بکرێت.  

کرماشان دەبێتە یەکەم پارێزگا کە زۆرترین کاڵای ئێرانی لە رێگەی مەرزەکانیەوە بۆ باشوری کوردستان و عێراق رەوانە کردوە. عەلی ئەسغەر عەباس زادە، سەرپەرشتیاری چاودێری گومرگەکانی پارێزگای کرماشان رایگەیاند؛ لە سێ مانگی بەهاری ئەمساڵدا ئێران بە بەهای یەک ملیارد و 697 ملیۆن و 742 هەزار و 503 دۆلار کاڵا هەناردەی عێراق کردوە کە 42% لە رێگەی کرماشانەوە بوە. بە گشتی لەو سێ مانگەدا ئێران بە قەبارەی چوار ملیۆن و 514 هەزار و 726 تۆن کەڵای هەناردەی عێراق کردوە کە یەک ملیۆن و 801 هەزار و 80 تۆنی لە رێگەی مەرزەکانی کرماشانەوە بوە. بەهای ئەو کاڵایانەی کە لە سنوری کرماشانەوە هەناردەی باشوری کوردستان و شارەکانی عێراق کراوە گەیشتوەتە 704 ملیۆن و 695 هەزار و 300 دۆلار بوە. کرماشان لە ماوەی ئەو سێ مانگەدا لە روی بەهاوە 42% و لە روی کێشەوە 40%ی سەرجەم هەناردەی کاڵای ئێران بۆ عێراقی بەرکەوتوە و بەوەش بوەتە یەکەم پارێزگا لە ئێران کە زیاترین کاڵای بۆ عێراق هەناردە کردبێت. زۆرینەی هەناردەی کرماشان لە رێگەی مەرزی پەروێزخان بوە کە بەهاکەی گەیشتوەتە 258 ملیۆن و 140 هەزار و 367 دۆلار.

نوێنەری بەریتانیا لە ئەنجومەنی مافەکانی مرۆڤ رایگەیاند؛ دەبێت کۆماری ئیسلامی بەرپرسیارێتی کوشتن و تاوانی دڕندانە دژی خەڵک و خۆپیشاندەران لە ئەستۆ بگرێت. ریتا فرێنچ، نوێنەری بەریتانیا لە ئەنجومەنی مافەکانی مرۆڤی سەر بە نەتەوەیەکگرتوەکان لە یەکەم کۆبونەوەی ئەو ئەنجومەنە سەبارەت بە ئاشکراکردنی راستییەکانی دوای ناڕەزایەتییەکانی مەرگی ژینا ئەمینی، رایگەیاند؛ لانیکەم لەو ناڕەزایەتییانەدا 500 کەس لە لاین دەسەڵاتی کۆماری ئیسلامییەوە کوژراون. فرێنچ لەو کۆبونەوەیەدا کە دوێنێ چوارشەممە بەڕێوچو، وتی: زیاترین سەرکوت روبەڕوی ژنان و خۆپیشاندەرانی ئێران بوەتەوە و دەسەڵاتی کۆماری ئیسلامی بەشێوەیەکی دڕندانە ناڕەزایەتییەکانی سەرکوت کردوە و خۆپیشاندەرانی کوشتوە. نوێنەری بەریتانیا بە ئاماژەدان بە ڕۆڵی ژنان لە ناڕەزایەتییەکان، وتیشی کاتی ئازادیی لە ئێران هاتوە و دەبێت دادپەروەرانە مامەڵە لەگەڵ دانیشتوانی ئێران بکرێت چونکە دوای حەوت مانگ تێپەڕین بەسەر خۆپیشاندانەکاندا تا ئێستاش توندوتیژیی و پێشێلکردنی مافەکانی مرۆڤ لە ئێران بەردەوامە. لە یەکەم کۆبونەوەی ئەنجومەنی مافەکانی مرۆڤ دەستەی ئاشکراکردنی راستییەکان راپۆرتی توندوتیژییەکانی کۆماری ئیسلامی بەرامبەر ناڕەزایەتییەکانی رۆژهەڵات و ئێرانی راگەیاند و جگە لە نوێنەری بەریتانیا، نوێنەری یەکێتی ئەوروپا و ژمارەیەک لە وڵاتانی رۆژئاو هۆشدارییان دا لە زۆربونی سەرکوت و سێدارە لە ئێران.  

بەرپرسێکی شاری شنۆ رایگەیاند؛ ئەو شارە بە یەکێک لە جەمسەرەکانی بەرهەمهێنانی گێلاس ئەژمار دەکرێت و بڕێکی زۆر لە گێلاسەکەی رەوانەی وڵاتانی دەرەوە دەکرێت. عەلی تورابی، قائیمقامی شاری شنۆ لە رۆژهەڵاتی کوردستان رایگەیاند؛ لە ئەمساڵدا و تا ئێستا زیاتر لە دوو تۆن گێلاس لە باخەکانی شنۆ بەرهەم هێنراوە کە 500 تۆنی هەناردەی وڵاتی روسیا کراوە. بە وتەی تورابی جۆری گێلاسی شنۆ وای کردوە زیاترین خواستی لە ناوخۆ و دەرەوەی ئێران هەبێت و شارەکەش بوەتە جەمسەرێکی سەرەکیی بەرهەمهێنانی گێلاس. بە پێی ئامارەکان سێ هەزار و 272 دۆنم باخی گێلاس لە شاری شنۆ هەیە کە هەزار و 280 دۆنم لەو باخانە بەریان نەبوە بەڵام سەرەڕای ئەوەش بە گشتی بەربومی گێلاس لە شارەکە زیاتر لە دوو ملیۆن تۆن بوە.

هاوڵاتی پارتی و یەكێتی بەجیا لەگەڵ لایەنەكان لەگفتوگۆدان بۆ ئەوەی لیستێكی هاوبەش دروستبكەن لەكاتێكدا هێشتا یەك لیستی بوونی نییە بۆ هەڵبژاردنی ئەنجومەنی پارێزگاكان و پارتیش ڤیتۆی لەسەر یەكێتی هەیە. هەڵبژاردنی ئەنجومەنی پارێزگاكانی عێراق بەكەركوكیشەوە لەڕۆژی 18-12-2023 بەڕێوەدەچێت، كورد تائێستا لەكەركوك و ناوچەكانی كوردستانیەكانی دەرەوەی ئیدارەی هەرێم بڕیاری یەك لیستی نەداوە و وەك هەڵبژاردنەكەی ڕابردوو بە لیستی جیاواز بەشداری دەكات. ڕزگار حاجی حەمە بەرپرسی دەزگای هەڵبژاردنی یەكێتی لەلێدوانێكدا بەهاوڵاتی وت: «جارێ چاوەڕێی وەڵامی لایەنە سیاسیەكانین، یەكێتی پێی باشە هەموو لایەنە كوردستانیەكان بەیەك لیست بەشداری بكەن لەو ناوچانە و ڤیتۆشمان لەسەر هیچ لایەنێك نیە». بەپێی یاسای هەڵبژاردنی ئەمجارە هەموو كاندیدێك دەنگی خۆی دەهێنێت، بەڵام نەبوونی یەك لیستی دەنگەكان دەفەوتێنێت ئەگەر ئەو كاندیدە دەنگی پێویست بەدەست نەهێنێت، رزگار حەمە پێیوابوو ناكرێت حزبێك دەنگی لەكەركوك نەبێت و تەنها دەنگەكان بفەوتێت، ئەگەر یەك لیست بین ئەوە ڕوونادات و هیچ دەنگێكی كورد نافەوتێ». «قسە لەگەڵ هەموو لایەنەكان كراوە تا یەك لیست بین لەناوچە كێشە لەسەرەكان و پەیاممان ناردووە بەڵام تائێستا قسەی كۆتایی لەسەر نەكراوە، ئەگەر یەك لیستیش بین كوردستانی دەبێت و هەر لایەنە و بانگەشە بۆ كاندیدی خۆی دەكات». ڕزگارحاجی حەمە وای وت.   پارتی ئامادەیە لەگەڵ ئەو لایەنانەی كوردیش نین هاوپەیمانی بكات بەڵام لەگەڵ یەكێتی نا مەسعود مەلا پەروێز، بەرپرسی پەیوەندییەكانی پارتی لەكەركوك، لەلێدوانێكدا بە هاوڵاتی وت:» لەگەڵ هەموو لایەنە كوردستانیەكان لەكەركوك قسەمان كردووە و هەفتەی داهاتووش پرسی بەشداریكردنی لایەنەكان بەیەك لیست یەكلایی دەكەینەوە». وتیشی:»بەڵام لەگەڵ یەكێتی لەو ناوچانە ناچینە یەك لیستەوە و بۆ لایەنەكانی دیكەش كە كورد نین دەرگامان كراوەیە». بەرپرسی پەیوەندیەكانی پارتی لەكەركوك دەشڵێت: «دەمانەوێت بەبێ یەكێتی لیستێكی كوردستانی دروست بكەین، سەردانی ئەو لایەنانەش دەكەین كە كورد نین و بڕوایان بە كوردستانی بوونی كەركوك هەیە، تا ئەوانیش بەشداربن لە لیستەكەدا.»   یەكگرتووی ئیسلامی كوردستان پێی باشە كورد بە یەك لیست بەشداری بكات خەلیل ئیبراهیم، وتەبێژی یەكگرتووی ئیسلامی كوردستان لەلێدوانێكدا بەهاوڵاتی وت:»هێشتا بڕیارمان نەداوە چۆن بەشداری هەڵبژاردنی ئەنجومەنی پارێزگاكان بكەین بەتایبەتیش لەكەركوك، بەڵام كورد یەك لیست بێت باشترە و ئێستاش لەگفتوگۆداین لەگەڵ لایەنەكان».   كۆمەڵی دادگەری: ئەگەرێكی بەهێزە لەگەڵ یەكگرتوو و بزوتنەوە و حزبێكی توركمانی ببینە یەك لیست رێباز سابر، بەرپرسی مەڵبەندی كۆمەڵی دادگەری لەكەركوك لەلێدوانێكدا بەهاوڵاتی وت: «وەكو كۆمەڵی دادگەری پڕۆژەیەكمان ڕاگەیاندووە كە هەموو حزبەكان بۆ هەڵبژاردنی ئەنجومەنی پارێزگاكان لەعێراق لەكەركوك بە یەك لیست دابەزن و هەندێك كۆبوونەوەشمان ئەنجامداوە». وتیشی: «ئەگەر توانیمان ئەو یەك لیستییە دروست بكەین ئەوە بڕوامان وایە لەگەڵ ئەوپەڕی تێبینیمان لەسەر ئەدای بەڕێوەبردنی حزبەكانی دەسەڵات لەكەركوك لەڕابردوودا، پێویستە كورد بەیەك لیست دابەزێ تا پارێزگاری لەپێگەی كورد بكەین». بەرپرسی مەڵبەندی كەركوكی كۆمەڵی دادگەری دەشڵێت:» ئەگەر بكرێت هەموومان پێكەوە بین باشترە تا دەنگی كورد پەرتەوازە نەبێت». «ئەگەر نیەت هەبێ بۆ یەكڕیزی ئەوا دەكرێت كورد یەك لیست بێ بەتایبەت ئەگەر لایەنەكان سازش لەسەر هەندێك داواكارییان بكەن، بۆیە هەموو ئەگەرێك كراوەیە بەتایبەت لەگەڵ لایەنە ئیسلامیەكان ببینە یەك لیست لەوانەش یەكگرتوو و بزوتنەوە و حزبی عەدالەی توركمانی كە ئەمە ئەگەرێكی لەپێشترە» رێباز سابیر وای وت. چوارشەممەی ڕابردوو لەسەر بانگهێشتی ئەنجومەنی سەركردایەتی كەركوك_گەرمیانی پارتی، چەند لایەنێكی سیاسی  بەبێ یەكێتی و گۆڕان و كۆمەڵ و یەكگرتوو لە شاری هەولێر كۆبوونەوە. ئامانج لە كۆبوونەوەكە پێكهێنانی لیستێكی هاوبەش بوو بۆ هەڵبژاردنی ئەنجومەنی پارێزگای كەركوك.   زەحمەتكێشان: كۆتایی بەبیرۆكەی یەك لیستی لەكەركوك هاتووە شوان محەمەد ئەندامی مەكتەبی سیاسی حزبی زەحمەتكێشانی كوردستان، كە حزبەكەی بەشداری كۆبوونەوەكەی لەگەڵ پارتیدا كردووە، لەلێدوانێكدا بەهاوڵاتی وت:» كۆبوونەوەكە راوێژكاری بوو، پارتی داوایكرد لەگەڵ ئەوان بەیەك لیست بەشداری هەڵبژاردن بكەین، چونكە كۆتایی بە بیرۆكەی یەك لیستی هێنراو یەكێتی و پارتی بە جیا بەشداری هەڵبژاردن دەكەن.» بڕیارە لە 18ی كانونی یەكەمی 2023 بۆ چوارەم جار هەڵبژاردنی ئەنجومەنی پارێزگاكان لە (15) پارێزگای عێراق بە كەركوكیشەوە بەڕێوەبچێت،كۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەكانی عێراق تا كۆتایی مانگی تەموزی دیاریكردووە تا لیست و قەوارەكان ناوی خۆیان تۆماربكەن. لە (24ی 6ی 2018)ەوە كۆتایی بە ماوەی یاسایی كاری ئەنجومەنی پارێزگاكانی هەرێمی كوردستان هاتووە،بەڵام هیچ لایەنێكی پەیوەندیدار باس لە هەڵبژاردنی ئەنجومەنی پارێزگاكانی هەرێم ناكات. بەپێی یاسای ژمارە چواری ساڵی 2023ی هەمواری سێیەمی هەڵبژاردنی ئەنجومەنی نوێنەران و ئەنجومەنی پارێزگاو قەزاكانی ژمارە (12)ی ساڵی 2018، ژمارەی كورسی ئەنجومەنی پارێزگاكانی عێراق كە ژمارەیان (15) پارێزگایە جگە لە پارێزگاكانی هەرێمی كوردستان، هیچ پارێزگایەك نابێت كورسییەكانی لە (12) كورسی كەمتربێت و هەر پارێزگایەك ژمارەی دانیشتوانی بۆ هەر كوردسییەك زیاتر بوو لە (200 هەزار) كەس ئەوا كورسییەكانی بۆ زیاد دەكرێت لەسەر بنەمای ئاماری وەزارەتی پلاندانی عێراق لە ساڵی (2019)، كۆی ژمارەی ئەندامانیش (275) ئەندامە، وەك پابەندبوون بە دەستوری هەمیشەیی عێراق ڕێژەی (25%)ی كورسییەكان بۆ كۆتای ئافرەتان دەستەبەركراوە، سەرەڕای دیاریكردنی كورسی كۆتای پێكهاتەكان بۆ هەر ئەنجومەنی پارێزگایەك.

ئەمریکا رایگەیاند؛ ‌هێزەکانی کۆماری ئیسلامی هەوڵیان داوە دەست بەسەر دوو کەشتی گواستنەوەی نەوتدا بگرن بەڵام هەوڵەکەیان پوچەڵ کراوەتەوە. یەکەی پێنجەمی هێزی دەریاوانی ئەمریکا لە بەیاننامەیەکدا رایگەیاند؛ ئەمڕۆ چوارشەممە هێزەکای کۆماری ئیسلامی ئێران تەقەیان لە دوو کەشتی گواستنەوەی نەوت لە کەنداو کردوە و هەوڵیان داوە دەست بەسەر ئەو کەشتیانەدا بگرن. هێزی دەریاوانی ئەمریکا ئاماژەی بەوە کردوە هێز ئێران لە رێگەی بەلەمە تیژڕەوەکانییەوە هەوڵی راگرتنی کەشتییەکانی داوە لە سنوری ئاوە نێودەوڵەتییەکانی کەنداو و دواتر ئەو هێزانە روبەڕوی ئاماژە و ئاگادارکردنەوەی هێزە دەریاوانییەکانی ئەمریکا لەو سنورە بونەتەوە و بە ناچاری شوێنەکەیان جێهێوشتوە. بە پێی بەیاننامەکە؛ سەرەڕای ئەوەی هێزەکانی ئێران تەقەیان لەو کەشتیانە کردوە بەڵام هێزی دەریاوانی ئەمریکا رێگەی نەداوە ئەو دوو کەشتییە بکەوێتە دەست هێزەکانی کۆماری ئیسلامی و شکست بە هەوڵی داگیرکردنی کەشتییەکان هێنراوە. لە لایەکی دیکەوە ئاژانسی هەواڵی (ئەسۆ شیەتێدپرێس) بڵاوی کردوەتەوە؛ بەلەمەکانی ئێران لە دوریی 28 میلی دەریایی لە دوری مەسقەتی پایتەختی عۆمان تەقەیان لە دوو کەشتی یۆنان کردوە کە نەوتی وڵاتی ئیمارات-یان گواستوەتەوە. ئەمریکا رایگەیاندوە؛ لە دوو ساڵی رابردود لانیکەم پێنج کەشتی گواستنەوەی نەوت لە لایەن ئێرانەوە دەستی بەسەردا گیراوە و سوپای پاسداران و هێزەکانی ئەو وڵاتە کێشەیان بۆ ژمارەیەک کەشتی دیکەی بازرگانیی دروست کردوە.

هاوڵاتی لەبەردەم فەرمانگەی رەگەزنامەی ناحیەی گرعوزێرئەمرۆ 5_7_2023، سێ پولیس بەدار و شەق لەگەنجێکی ئێزیدییان دا خودێدا حەسەن،بەڕێوەبەری ناحیەی گرعوزێر بە هاوڵاتی وت" ئاگاداری ڕوداوەکەین، بەدواداچوونی ووردمان کردووە و لەگەڵ پولیس قسەمان کردوە" وتیشی "بەداخەوە ئەو گەنجە زۆر بەشێوەیەکی توند لێی دراوە کەئەمەش جێگای قبوڵکردن نیە" پەیامنێری ھاوڵاتی لەسەر ڕوداوەكە وتی، ئەوگەنجە لەدایک بووی 2001 ەو، خەڵکی ناحیەی گرعوزێرە، وەک هەر هاوڵاتیەکی ئاسایی چووەتە سەرەوە بۆ بەرێکردنی مامەڵەکەی کەئەویش دەرهێنانی کارتی نیشتیمانی یە، بەڵام دەڵێن بەھۆی لادانی لە ڕیزەكە بەو شێوەیە لێیدراوە" ڤیدیۆی ڕوداوەكە لەتۆڕە کۆمەڵایەتیەکان دەنگی داوەتەوەو، بەپێی ئەو زانیاریانەی دەست هاوڵاتی کەوتووە، مەحما خەلیل پەرلەمانتاری پێکهاتەی ئێزیدی لە ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق بابەتەکەی داوەتە نوسینگەی سەرۆک وەزیرانی عیراق  

هاوڵاتی نیوەڕۆی ئەمڕۆ ژمارەیەک دوکانداری بازاڕی سلێمانی  لەبەردەم شارەوانی سلێمانی گردبونەوەیەکیان ئەنجامدا و دەڵێن، "بە پیک شتەکانیان شکاندوین و ڕێکخستنەوە بازاڕ ئاوا نابێت". ئەمڕۆ چوارشەممە  ژمارەیەک  خاوەن پیشە بە نوێنەرایەتی زیاتر لە ١٠٠ دواکانداری بازاڕی بەختیاری پشت مزگەوتی بنتەبەق لە شاری سلێمانی دوای ئەوەی لە لایەن کارمەندانی شارەوانییەوە سەردانکراون و بەشێک لە کەلوپەلەکانیان شکێندراوە بە ناوی" ڕێکخستنەوەی بازاڕ" لەبەردەم شارەوانی سلێمانی گردبوونەوە. نوێنەری دوکاندارە ناڕازییەکان ڕایگەیاند "شارەوانی سلێمانی دەڵێت کە بڕیارەکە لە سەرو خۆیانەوە هاتووە". باسی لەوەشکرد کە" ڕێکخستنەوە بازاڕ گرنگە و لەگەڵیاین بەڵام دەبێت بە پێی یاسا بێت." و دەشڵێت، "پابەندی بڕیاری شارەوانی دەبین گەر سەرجەم دواکانەکانی ناو بازاڕ بگرێتەوە نەک تەنها سەد دوکان و ژمارەیەکی دیاریکراو". دوکاندارەکان دەڵێن زیاتر لە دوو ساڵە مۆڵەتیان پێدراوە کە دەتوانن مەترێک لە دوکانەکانیان بێنە دەرەوەو کەلوپەلەکانیان نمایش بکەن بەڵام ئێستە بڕیارەکە هەڵوەشێندراوەتەوە و ئەمڕۆ سەرجەم ئەو دووکاندارانە نەچونەتە سەر کار و دووکانەکانیان داخستووە کە بە وتەی خۆیان "لەم بێکاری ی بێ موچەییەدا زیانی زۆریان لێدەدات".