هاوڵاتى بهپێى ئهو پڕۆژهیهى لهلایهن لیژنهى یاسایى پهرلهمانى عێراقهوه ئاماده کراوه سزاى پهیوهندى لهگهڵ ئیسڕائیل "لهسێدارهدان یان زیندانى ههتاههتایى"دهبێت و ئهوهش ههموو بهرپرسان و فهرمانبهران دهگرێتهوه. لیژنهى یاسایى له پهرلهمانى عێراق رایگهیاندووه که لیژنهکهیان راپۆرتى کۆتایى خۆى لهسهر پڕۆژهیاساى بهتاوانناساندنى ئاساییکردنهوهى پهیوهندییهکان لهگهڵ ئیسرائیل ئامادهکردووهو ئهگهر ئهمڕۆ پهرلهمان بۆ دهنگدان لهسهر پڕۆژهکه کۆدهبێتهوه دهنگى لهسهر دهدرێت. حهسهن ئهلعهزاری، سهرۆکى فراکسیۆنى سهدر و ئهندامى لیژنهى یاسایى له پهرلهمانى عێراق لهراگهیهنراوێکدا ئاماژهى بهوهشکردووه که لیژنهکهیان راپۆرتى کۆتایى خۆى لهسهر پڕۆژهیاساى بهتاوانناساندنى ئاساییکردنهوهى پهیوهندییهکان لهگهڵ ئیسرائیل تهواوکردووه. سهرۆکایهتى پهرلهمانى عێراق بڵاویکردهوه، رۆژى پێنجشهممه 26ى ئایارى 2022 پهرلهمان کۆدهبێتهوه و کارنامهى کۆبونهوهکهش له یهک برگه پێکهاتوه ئهویش بریتیه له دهنگدان لهسهر پڕۆژهیاساى بهتاوانناساندنى ئاساییکردنهوهى پهیوهندییهکان لهگهڵ ئیسرائیل. بهپێى رهشنوسى پڕۆژهیاساکهى پهرلهمان ههر جۆره پهیوهندییهکى فهرمى و نافهرمى لهسهر ئاستى تاک و بهکۆمهڵیش لهگهڵ ئیسرائیل له ناوهوه یان دهرهوهى عێراق، سزاکهى "لهسێدارهدان یان زیندانى ههتاههتایى" دهبێت. بهپێى رهشنوسهکه حوکمهکانى یاساکه بهسهر ئهو لایهنانهدا جێبهجێ دهکرێت: * عێراقییهکانى ناوخۆى وڵات و دهرهوه، بهرپرسان و فهرمانبهرانى دهوڵهت، ئهوانهى بۆ خزمهتى گشتى راسپێردراون له هاوڵاتییان و سهربازان، ههروهها ئهو بیانییانهى لهناو عێراقدان. * سهرجهم دامهزراوهکانى دهوڵهت و دهسهڵاته فیدڕاڵى و دهسته سهربهخۆکان. * حکومهتهکانى ههرێمهکان و ئهنجومهنه پهرلهمانییهکانیان و سهرجهم فهرمانگه و دامهزراوهکانیان. * پارێزگارهکان و ئهنجومهنهکانى پارێزگا ناڕێکخراوهکان له ههرێمێکدا و یهکه کارگێڕییه خۆجییهکان و فهرمانگهکانیان. ههروهها(دامهزراوه میدیاییهکانى عێراق، ئامرازهکانى پهیوهندیى کۆمهڵایهتی، دامهزراوهکان و رێکخراوهکانى کۆمهڵگهى مهدهنى له عێراق، کۆمپانیاکانى تایبهت و کۆمپانیا و دامهزراوه بیانییهکان و وهبهرهێنهران، گهشتکردن له خاکى ئیسرائیلهوه و به پێچهوانهوه قهدهغهیه).
هاوڵاتى وهزیرى سامانه سروشتیهکانى حکومهتى ههرێمى کوردستان دهستلهکارکێشانهوهى ڕاگهیاندو سهرۆکى حکومهتیش واژۆى لهسهر کردووه. ئهمڕۆ پێنجشهممه 26ى ئایارى 2022لهڕاگهیهندراوێکدا نووسینگهى سهرۆکى حکومهتى ههرێم ڕایگهیاند: "لهماوهى ڕابردوودا بارى تهندروستیى بهڕێز د.کهمال ئهتروشى وهزیرى سامانه سروشتیهکان جێگیرنهبووه، بۆیه چهندینجار بهمهبهستى چارهسهرى مۆڵهتى وهرگرتووه، ئێستاش دووباره بهڕێزیان بهمهبهستى چارهسهری، بهنیازه سهردانى دهرهوه بکاتو پرۆسهى چارهسهریشى کاتى زیاترى پێویسته". ههروهها ئاماژه بهوهکراوه که "لهبهر ئهو هۆیه بهڕێزیان بهویستى خۆی، دهستلهکارکێشانهوهى ئاراستهى جهنابى سهرۆکى حکومهت کرد". لهبهشێکى ترى ڕاگهیهندراوهکهدا ئاماژه بهوهشکراوه، "بۆ ئهوهى ئامادهنهبوونى د.کهمال ئهتروشى کاریگهریى نهرێنى لهسهر کاروبارى وهزارهت نهبێت، سهرۆکى حکومهت دهستلهکارکێشانهوهکهى پهسندکردو بڕیاریداوه که بهرێزیان وهک ڕاوێژکارى سهرۆکى حکومهت بۆ کاروبارى وزه، بهپێى تواناو دۆخى تهندروستیی، لهخزمهت بهردهوامبێت". هاوکات بۆ پڕکردنهوهى شوێنى وهزیرى سامانه سروشتیهکان نوسینگهى سهرۆکى حکومهت ئاشکرایکردووه: "کهمال محهمهد ساڵح وهزیرى کارهبا ڕاسپێردرا، بهوهکالهت کاروبارى وهزارهتى سامانه سروشتیهکان بهڕێوهببات".
سازدانی: ئارا ئیبراهیم وتەبێژی كۆماجڤاكێن كوردستان(كەجەكە) هەموو زانیارییەك لەبارەی ئۆپەراسیۆنەكەی سوپاكەی ئەردۆغان دەخاتەڕوو و ئەوە دووپاتدەكاتەوە كە «شەڕ بەردەوامە، خۆڕاگری گەریلا لە زاپ و ئاڤاشین شكستی بەسوپای تورك هێناوە». زاگرۆس هیوا، وتەبێژی كۆماجڤاكێن كوردستان(كەجەكە) لەمچاوپێكەوتنەیدا لەگەڵ هاوڵاتى پارتی تۆمەتبار دەكات بەهاوكاری كردنی سوپاكەی ئەردۆغان و دەڵێت:»پەدەكە هەموو هاوكارییەكی سوپای تورك دەكات لەڕووی هەواڵگری و هەواڵگری سەربازی و راگەیاندن و پەیوەندییەكان و گەمارۆ خستنەسەر هەرێمەكانی گەریلا».، هەروەها دەشڵێت:» پارتی خۆیان دەڵێن دەستیان بەسەر هەزارو 200 ماسكدا گرتووە كە ئەو ماسكانە دەتوانێت گیانی هەزارو 200 گەریلا بپارێزێت، بەڵام پەدەكە(پارتی دیموكراتی كوردستان) بەهاوكاری توركیا دەستبەسەر ئەو ماسكانەدا دەگرێت». هاوڵاتى: لەدوای ئۆپەراسیۆنی «چنگی قوفڵ» تائێستا زیانەكانی سوپاكەی ئەردۆغان چین؟ زاگرۆس هیوا: ئۆپەراسیۆنەكەی دەوڵەتی تورك كە لە 15ی نیسان و بەتایبەت لە 9ی شەوی 17ی نیساندا دەستی پێكرد، ئێمە دوای مانگێك ئامارێكمان بڵاوكردەوە كە لەماوەی مانگێكدا 427 سەربازی تورك كوژراون و 88 دیكەیان بریندار بوون، بەڵام لەدوای ئەو بەروارەوە تائێستا 155 سەربازی دیكەی تورك كوژراوە، واتا بەكۆی گشتی 582 كوژراو سەربازی سوپای تورك بەدەست و بەرخودانی گەریلا كوژراون. شەڕ بەردەوامە، خۆڕاگریی گەریلا لــــەزاپ و ئاڤاشین شكستی بەسوپای تورك هێناوە هاوڵاتى: سوپاكەی ئەردۆغان چەكی كیمیاوی بەكاردەهێنێت و وەك باستان كردووە كۆمەڵكوژی ئەنجامدەدات، ئەو چەكە كیمیاویانە چۆن بەكاردەهێنێت و لەكوێوە دەستی دەكەوێت؟ زاگرۆس هیوا: توركیا زۆرجار چەكی كیمیاوی دژی گەریلا بەكارهێناوە لەساڵەكانی نەوەدەكان و دواترو ساڵی دوو هەزاریش، تائێستاش هەر بەكاریدەهێنێت. زۆرترین چەكی كیمیاوی لەلایەن سوپای توركەوە كە بەكارهاتووە لە 2020 زۆر زیادی كردووە، ساڵی رابردوو واتا 2021، بەدیاری كراوی 327 جار چەكی كیمیاوی دژی گەریلا بەكارهێناوەو 39 گەریلا شەهید بوون. ئەمساڵ بەتەكبیری تایبەتی هەڤاڵانی گەریلا كە دەرسیان لەوەی ساڵی رابردوو وەرگرتووە، زۆرتر تەكبیری سروشتیی ئەنجام دەدەن بەو هۆیەوە چەكە كیمیاویەكە كاریگەری كەمترە، بەڵام ئەمساڵ هەشت هەڤاڵی دیكەمان بەو چەكە كیمیاویانە شەهید بوون. دیارە یەكێك لەتەكبیریەكانی گەریلا، ماسكی بەرگری كردنە لەچەكی كیمیاوی، بەڵام پەدەكە(پارتی دیموكراتی كوردستان) گەمارۆی خستۆتەسەر هەرێمەكانی گەریلا، ئەو ماسكەش بەئاسانی بەدەستی گەریلا نەگەیشتتوەو پارتی خۆیان دەڵێن دەستیان بەسەر هەزارو 200 ماسكدا گرتووە كە ئەو ماسكانە دەتوانێت گیانی هەزارو 200 گەریلا بپارێزێت، بەڵام پەدەكە(پارتی دیموكراتی كوردستان) بەهاوكاری توركیا دەستبەسەر ئەو ماسكانەدا دەگرێت و بەهەڵمەتی چەواشەكاری دەڵێت بۆ ئاژاوەنانەوەو تەقینەوە بووە. ئەو چەكە كیمیاویانە بەدیاری كراوی لەوڵاتانی ئەڵمانیاو بەریتانیا بەكاردێت، چوار جۆرن و هەندێكیشی دروستكراوی دەوڵەتی توركیا بۆ خۆیەتی، هەندێجار كە لەدژی تونێل و شوێنی داخراو بەكاریدەهێنێت هەرچ گازێك بەكاردەهێنێت لەشوێنی داخراو، چەكی كیمیاوی ئەگەر گازی فرمێسكڕێژ و بیبەریش بێت دەكەوێتە چوارچێوەی چەكی كیمیاییەوە و خۆی بەرهەمی دەهێنێت. مرۆڤ دەتوانێت بڵێت كە لەگەڵ چەكی كیمیاوی، (((تێرموبارەك))) بەكاردەهێنێت كە لەشەڕی ئێستای روسیاو ئۆكرانیا بەكاردەهێنرێت، وڵاتانی نێودەوڵەتی وشیارنین بەرانبەر ئەوەی بەكاریدەهێنێت، بەڵام سەردانمان كردووە بۆ دەزگا نێودەوڵەتییەكان، بەڵام توركیا بەرتیل و رەشووە دەداتە ئەو رێكخراوانەو ئەو رێكخراوانەش خۆیان لەپرسەكە لادەدەن، چونكە ئەو رێكخراوانە خەڵكانی توركیاو ئەڵمانیای تێدایەو نایانەوێت كێشە بۆ رێكخراوەكانیان دروست ببێت. پارتی ئابڵۆقەی خستۆتە سەر هەرێمەكانی گەریلا ، پارتی دەڵێت:» پەكەكە سوپای توركیای پەلكێش كردووەو توركیا رەوایە هاتووە، بەڵام پەكەكە هێزێكی نامەشروعەو توركیا هێزێكی مەشروعە، بچووكترین لۆمەی توركیا ناكات». هاوڵاتى: سوپای ئەردۆغان هیچ شوێنێكیان كۆنترۆڵ كردووە لەدوای ئۆپەراسیۆنی»چنگی قوفڵ»؟ زاگرۆس هیوا: سوپای تورك بەحوكمی ئەوەی تەكنەلۆژیای پێشكەوتووی هەیەو بەكاریدەهێنێت و پارتی هەموو هاوكارییەكی لۆجستی دەكات و سەربازەكانی بۆ دەگوازێتەوە بەهەلیكۆپتەر سەربازەكان لەهەرێمی كوردستانەوە بۆ هەرێمەكانی گەریلا دەگوازرێنەوە، سوپای تورك لەشكری بڵاوكردووەتەوە، بەڵام نەیتوانیوە هیچ شوێنێك كۆنترۆڵ بكات، لەهەموو ئەو هەرێمانە سوپای تورك هەیەو گەریلاش هەیەو شەڕو پێكدادان بەردەوامەو سوپای توركیا نەیتوانیوە هیچ شوێنێك كۆنترۆڵ بكات، وەكو چۆن لەیەكەم رۆژی ئۆپەراسیۆنەكەیان شەڕو پێكدادان هەیە، ئێستاش بەهەمان شێوەیە سەختر بووە، چەكی (((تێر موبارەك))) و چەكی دیكەش بەكاردەهێنن بەرانبەر گەریلا. هاوڵاتى: پارتی تا چ ئاستێك هاوكاری سوپای توركیا دەكات؟ زاگرۆس هیوا: پەدەكە(پارتی دیموكراتی كوردستان) لەو ئۆپەراسیۆنەی توركیادا هەموو ئاسانكارییەك دەكات بۆ ئەوەی سوپای تورك بتوانێت هەرێمی زاپ و ئاڤاشین داگیر بكات، هاوكارییەكانی پارتی بۆ لەشكری داگیركەری توركیا لەبواری (هەواڵگری، هەواڵگری سەربازی، سیاسی، راگەیاندن، دبلۆماتی، لۆجستی، پەیوەندییە نێودەوڵەتییەكان) هاوكاری توركیا دەكات. پارتی وا نیشانی دەدات كەئەم ئۆپەراسیۆنەی تورك مافی خۆیەتی، پەكەكە تۆمەتبار دەكات، تەنانەت لەپەیوەندییە نێودەوڵەتییەكانیدا لەجیاتی ئەوەی توركیا شەرمەزار بكات و داوا بكات توركیا بكشێتەوەو هاتی سوپای تورك بە رەوا نیشان دەدات و پشتگیری دەكات، بەڵام بوونی گەریلا بە نامەشروع دادەنێت. پارتی ئابڵۆقەی خستۆتە سەر هەرێمەكانی گەریلا ، پارتی دەڵێت:» پەكەكە سوپای توركیای پەلكێش كردووەو توركیا رەوایە هاتووە، بەڵام پەكەكە هێزێكی نامەشروعەو توركیا هێزێكی مەشروعە، بچووكترین لۆمەی توركیا ناكات». هەوڵدانی سوپای تورك بۆ ئەوەیە هەرێمی زاپ و ئافاشین لێك جیابكاتەوەو گارەو حەفتانین و خواكورك لەیەك جیابكاتەوە و بۆ ئەوەی گەریلا نەتوانن تێیدا هاتوچۆ بكەن و چەك و خواردەمەنی بگەیەنن، هەر كەسێك بیەوێت هاوكاری پەكەكە بكات لەناو گەل زەختی دەخاتەسەر تەنانەت دەیكوژێت وەكو چۆن ساڵی رابردوو كەسێكیان كوشت لە رەنگ براك كە خەڵكی شیلادزێ بوو. هاوڵاتى: توركیا لەڕێگەی فڕۆكەی درۆنەوە بێجگە لەشكركێشییەكەی خەڵكی مەدەنی لەچەمچەماڵ و سلێمانی و شارباژێر دواتریش كەمپی مەخمور تیرۆر دەكات، بۆ ئەمەیان پێتانوایە كێ هاوكارییان دەكات؟ زاگرۆس هیوا: وەكو چۆن سەلمێندراوە، دەزگای میت بەهاوكاری دەزگای پاراستنی پارتی، توانیویەتی خۆی رێكبخات لەهەولێرو سلێمانی و كەركوك و دهۆك، سوپای تورك بەهاوكاری پارتی ئەم كارەی كردووە. دەسەڵاتی ئەو شارانە بەرپرسن لەپاراستنی گیانی هەموو كەسێك كە ژیان دەكەن، ئەم فرۆكەی كەشفە بەبێ زانیاری كەسێك لەو ناوچانەدا لەسەر زەوی ناتوانێت كاریگەری هەبێت، ئەوەی لەچەمچەماڵ و سلێمانی و مەخمور رودەدات هەمووی بەهۆی ئەو زانیاریانەوەیە كە دەزگای پاراستنی پارتی دەیداتە میت، كە پاراستنی پارتی رێكیدەخات و هاوكاری توركیا دەكات. دەسەڵاتی ئیدارەی زۆنی سەوزو یەكێتی پێویستە وشیار بێت لەبەرانبەر ئەو كارەی پاراستنی پارتی كردوویەتی و دەیكات لەناو خەڵك و دەزگا ئەمنییەكانداو تەكبیری بۆ دەكات. هاوڵاتى: گەریلای ژنان تا چ ئاستێك هاوشانی پیاوانی گەریلا رۆڵیان لەبەرخودان دژی سوپاكەی ئەردۆغان هەیە؟ زاگرۆس هیوا: گەریلای ژن، (یەژاستار) لەو شەڕانەدا رۆڵی پێشەنگایەتی دەگێڕن، لەئاستی شەڕڤان و هەم لەئاستی فەرماندەشدا، لەبەرەی پێشووەی ئەو شەڕەدان. یەكێك لەفەرماندەو گەریلای ژن، هەڤاڵ مزگین روناهی لەیەكەم رۆژەكانی ئۆپەراسیۆنەكەدا لەكاتی بەرپەرچدانەوەی دوژمن گەیشتە كاروانی شەهیدان، بەكردەوەو بەخوێنی خۆی سەلماندی كە پێشەنگی خۆڕاگرییە لەبەرانبەر داگیركەری و لەشكركێشی توركیادا، چونكە زیهنیەتی دەوڵەتی داگیركەری توركیا نەك تەنها دوژمنی گەلی كوردە، دوژمنی ژنیشە، زیهنیەتی ئەردۆغان لەسەر بنەمای دوژمنانەیەتی ژنە، لەبەرئەوە ژنان بەئەركی خۆیانی دەزانن رووبەڕووی سوپای تورك ببنەوە. ئەو خۆڕاگرییەی گەریلای ژنان(یەژاستار) بەرانبەر ئەرتەشی توركیا دەیكات، خۆڕاگرییەكە لەسەر ناوی هەموو ژنانی كوردستان و رۆژهەڵاتی ناوین لەبەرانبەر دەسەڵاتێكی فاشیست و ژن كوژی وەك ئەردۆغان و دەوڵەت باغچەلییە. دەنگی ئەكەپەو مەهەپە ئێستا بەپێی راپرسییەكان كەوتووەتە خوار لەسەدا 30%یەوە، ناتوانن ئەو زۆرینەیە بەدەستبهێنن و ببنەوە خاوەنی دەسەڵات، بەتایبەت ئەكەپە لەبەرئەوەی دەنگی زۆری دۆڕاند، چونكە چووە هاوپەیمانی لەگەڵ مەهەپەی دەوڵەت باغچەلی كردووە، دەنگەكانیان كەمتر بووەتەوە، مەهەپە ناتوانێت بەندی لەسەدا 10% تێپەڕ بكات، لەبەرئەوە بەندەكەیان هێناوەتەوە لەسەدا 7%، زۆرتریش دەنگەكانیان كەمدەكات. هاوڵاتى: بڕیارە ساڵی داهاتوو هەڵبژاردن لەتوركیا بكرێت، پێتانوایە یەكێك لەئامانجەكانی ئەردۆغان بۆ ئەوەیە لەو هەڵبژاردنەدا شكست نەهێنێت؟ زاگرۆس هیوا: ئامانجی ئەم ئۆپەراسیۆنانە بۆ ئەوەیە كە بتوانن سەركەوتوو بن لە بۆ ئەوەی دەنگیان لەهەڵبژاردنەكاندا زیادبكات، لە 2021 لەهەرێمی گارە خۆیان تاقیكردەوەو شكستیان خوارد، لەبەرئەوە شكستیان خوارد هەڵبژاردنیان نەكرد. لەزاپ و مەتیناو ئاڤاشین خۆیان تاقیكردەوە دیسان شكستیان خوارد، ئەمساڵیش هاتوون خۆیان تاقیبكەنەوە بۆ ئەوەی كە بەو بنكە جەماوەرییە فاشیستەی خۆیان بڵێن كە ئەوە ئێمە سەركەوتنمان بەدەستهێنا بەرانبەر كوردو كوردمان پاكتاوكرد تا بچن بۆ هەڵبژاردن، یەكێك لەحساباتەكانی ئەم هەڵبژاردنەیە كە لە 2023 بڕیارە ئەنجام بدرێت. دەنگی ئەكەپەو مەهەپە ئێستا بەپێی راپرسییەكان كەوتووەتە خوار لەسەدا 30%یەوە، ناتوانن ئەو زۆرینەیە بەدەستبهێنن و ببنەوە خاوەنی دەسەڵات، بەتایبەت ئەكەپە لەبەرئەوەی دەنگی زۆری دۆڕاند، چونكە چووە هاوپەیمانی لەگەڵ مەهەپەی دەوڵەت باغچەلی كردووە، دەنگەكانیان كەمتر بووەتەوە، مەهەپە ناتوانێت بەندی لەسەدا 10% تێپەڕ بكات، لەبەرئەوە بەندەكەیان هێناوەتەوە لەسەدا 7%، زۆرتریش دەنگەكانیان كەمدەكات. وەزارەتی ناوخۆی توركیا خۆیان دەڵێن لەزستاندا هەزار ئۆپەراسیۆنمان ئەنجامداوە، گەریلا لەهەموو ناوچەكانی باكوری كوردستان چالاكی هەیەو بوونی هەیەو چالاكییەكانی كاریگەری گەورەی هەیە. بەڵام بۆ رای گشتی وا نیشانی دەدەن كەگەریلا لەباكور نەماوە. هاوڵاتى: بەشێك لەنەیارانتان دەڵێن بۆ لەباكوری كوردستان چالاكیەكانتان كەمترن بەراورد بەباشوری كوردستان؟ زاگرۆس هیوا: وەكو چۆن گەریلا دژی سوپای داگیركەری تورك لەباشور چالاكی هەیە لەباكوریش هەمانە، بەدیاری كراوی چەند رۆژێك لەوان و فاراشین و لەناو شارەكاندا چالاكی هەیە، چاپەمەنی باشور لەجیاتی ئەوەی سەرچاوەی راگەیاندنی گەریلا بەبنەما وەربگرێت زۆرتر گوێ لەسەرچاوەی دەوڵەتی تورك دەگرێت. هەندێ راگەیاندن بەڕەوایەتی پارتی دەڵێن پەكەكە لەباكور چالاكی نییە، چالاكییەكانی راناگەیەنن، ئەوە بەپێچەوانەیە لەباكور شەڕ هەیە، ئەو هەموو ئۆپەراسیۆنەی لەباكور دەكرێت سوپای تورك خۆیان باسی دەكەن، ئێستا لەماردین و شڕناخ و ئاماد ئۆپەراسیۆن و پێكدادان هەیە، بۆچی ئەوە راناگەیەنێت، ئەگەر شەڕ نییە بۆچی هێندە سوپای تورك ئۆپەراسیۆن ئەنجام دەدات. وەزارەتی ناوخۆی توركیا خۆیان دەڵێن لەزستاندا هەزار ئۆپەراسیۆنمان ئەنجامداوە، گەریلا لەهەموو ناوچەكانی باكوری كوردستان چالاكی هەیەو بوونی هەیەو چالاكییەكانی كاریگەری گەورەی هەیە. بەڵام بۆ رای گشتی وا نیشانی دەدەن كەگەریلا لەباكور نەماوە. راگەیاندنی باشور، نابێت گوێ لەچەواشەكاری بگرن، بەڵكو پێویستە گوێ لەناوەندەكانی چاپەمەنی پاراستنی گەل(هەپەگە) بگرن، بۆ هەواڵ و زانیاری كە ڤیدیۆی چالاكییەكان بڵاودەكاتەوە، سوپای تورك كوژراوەكانیان باس ناكات یان دەڵێت كەسێك یان دووان كوژراون، بەڵام بۆ خۆتان دەزانن لەڤیدیۆی چالاكییەكانی گەریلا دەبینن چەند سەربازی تورك دەكوژرێن، لەباكوری كوردستان چالاكییەكانی گەریلا لەباشوری كوردستان كاریگەرترو زیاترە. دژوارترین شەڕ نەك تەنها لە زاپ و ئاڤاشین هەیە، بەڵكو دژوارترین شەڕ لەئیمراڵی بەڕێوە دەبرێت كە رێیبەر ئاپۆ لەژێر ئەشكەنجەو گۆشەگیری زۆر دژواردایە بەدەر لەهەموو پێوانەیەكی ئەخلاقی دەوڵەتی و یاسایی. هاوڵاتى: ئەردۆغان مەرجی بۆ وڵاتانی سویدو فینلەندا داناوە بۆ بوون بە ئەندامی ناتۆ كە چالاكوانەكانی پارتی كرێكارانی كوردستانیان تەسلیم بكرێت؟ بۆچوونتان چییە لەسەر ئەوە؟ زاگرۆس هیوا: ئەردۆغان دەڵێت پەكەكەمان لەناوبرد، لەباكور نەماوە، لەفڵان شوێن لاوازمان كردن، بەڵام لەهەموو پەیوەندییە دبلۆماسییەكانیدا دژایەتی كوردو پەكەكە دەكات، ئەوەتا بڵێین، مەسەلەی فینلەنداو سوید كە دەیانەوێت ببنە ئەندامی ناتۆ، ئەردۆغان دەڵێت دەبێت فڵان كەسمان تەسلیم بكەن، هەتا هەندێ كەس كە پێنج شەش ساڵە لەژیاندا نەماوە داوای دەكات، ئەمە نیشانەی زیهنییەتی دژە كوردی ئەردۆغان پیشان دەدات. ئەردۆغان مردووەكانی كوردیشی پێ تەحەمول ناكرێت، بۆ نموونە دەتوانم پێتان بڵێم جۆن بۆڵتن كە راوێژكاری ئاسایشی نیشتمانی ئەمریكا بوو لەكابینەكەی دۆناڵد ترەمپ، ئێ نە ئەندامی ناوەندی پەكەكەیەو نە ئەندامی كۆنسەی پەكەكەیە، جۆن بۆڵتن یەكێك بوو لەئەساییەكانی ئەمریكا، باسی كردووە كە»لای ئەرۆغان باشترین كورد، ئەو كوردەیە كە مردووە» كە كەسێكی ئاوا بۆخۆی سەلمێنەری ئەو راستییەیە كە ئەردۆغان چەند دژی كوردە، بۆچی هەندێك پارتی دەیانەوێت پاكانە بۆ ئەردۆغان بكەن. ئەو قسانەی ئەردۆغان دەڵێت" پەكەكەمان لەناوبردووە" خۆی بەدرۆدەخاتەوە كە "پەكەكەمان لەناو بردووەو تەنها لەباشوور ماون و ئەویش لەناو دەبەین"، بۆ هەر كۆبوونەوەیەك ئەردۆغان باس باسی پەكەكەیە، ئەوە نیشانەی بەربڵاوی خەباتی پەكەكەیە و رزگاریخوازی كوردە، بەڵكو لەهەموو جیهاندا. بەدیاریكراوی ئەوانەی لەو وڵاتانەن ئەندامی پەكەكە نین، بەڵكو كوردن و خاوەن هەڵوێستن، بۆ ئەردۆغان هەموو ئەو كوردانە ئامانجن و پێی وایە پێویستە پاكتاو بكرێن و زیندانی بكرێن، پەكەكە بیت و پەكەكە نەبیت ئەردۆغان ئامانجییەتی كورد پاكتاو بكات. گەریلا چۆن لەشەڕی داعشدا پێشەنگ بووە ئێستاش گەریلا لەشەڕی بەرانبەر داگیركاری توركیادا پێشەنگە. ئەردۆغان و داعش هیچ جیاوازییەكیان نییەو ئەوە دوو خەلیفەكەی داعش بوو كاتێك لەژێر حیمایەی ئەردۆغان بوون لەئیدلیب، لای سوپای توركیا بوون ئەمریكا كوشتیانی، ئەوە گەورەترین سەلمێنەری ئەو راستیەیە كە ئەردۆغان و داعش دوانەی سیاسی و ئایدۆلۆژین، نابێت هەڵبخەڵەتێین كەتوركیا ئەندامی ناتۆیە، ئەردۆغان دژی هەموو گەلی كوردە. هاوڵاتى: حەوت ساڵە گۆشەگیری لەسەر عەبدوڵا ئۆجەلانە، بۆچی؟ زاگرۆس هیوا: لەهەموو یاسایەكی ئینسانی و ئەخلاقی بەدەر لەهەموو یاسای نێودەوڵەتی بەتایبەت یاسای توركیا ئەوە لەنیسانی 2015وە تائێستا گۆشەگیری زۆر دژوار لەسەر ئۆجەلان پەیڕەو دەكرێت، ئەو گۆشەگیرییە هیچ یاسایەكی دونیا قبوڵی ناكات، زیندانی گوانتانامۆی ئەمریكا ترسناكترین زیندانییە، بەڵام زیندانی ئیمراڵی بەدەیان جار لەزیندانی گوانتانامۆ زیاترە، تەنانەت ئەو شتانەی لەئیمراڵی تاقیدەكرێنەوە دواتر لەزیندانی دیكە بەكاریدەهێنن، سیستمێكە یەكێتی ئەوروپاو ئەمریكاش لێی بەرپرسیارن كەیاسا نێودەوڵەتی و مافی مرۆڤ بنپێ دەكەن، ئەشكەنجە هەیە، بۆ ئەوەی دەنگی ئۆجەلان نەگات بەگەلەكەی، بۆ ئەوەی كە دەنگی كپ بكەن ئەوەش بەشێكە لەو شەڕە سەرتاسەرییەی كە دژی گەلی كورد راگەیەندراوە، دژوارترین شەڕ نەك تەنها لە زاپ و ئاڤاشین هەیە، بەڵكو دژوارترین شەڕ لەئیمراڵی بەڕێوە دەبرێت كە رێیبەر ئاپۆ لەژێر ئەشكەنجەو گۆشەگیری زۆر دژواردایە بەدەر لەهەموو پێوانەیەكی ئەخلاقی دەوڵەتی و یاسایی. هاوڵاتى: هەماهەنگی توركیاو داعش چۆن پێناسە دەكەن؟ زاگرۆس هیوا: گەریلا لەپێشەوەی ئەو داگیركارییەی سەر باشووری كوردستان خۆڕاگری دەكات، ئەو شەڕە هیچ جیاوازی نییە لەهێرشەكانی داعش بۆ سەر باشووری كوردستان، توركیا ویستی سەرەتا لەڕێگەی داعشەوە باشووری كوردستان داگیر بكات، گەریلا یەكەم هێز بوو كەچوو لەبەرانبەریاندا شەڕی كرد لەشەنگال و شوێنەكانی دیكە، گەریلاو شەڕڤان و پێشمەرگە هەموو پێكەوە شكستیان بەداعش هێنا. ئێستا توركیا لەباكوورەوە هێرش دەكات لەسنوری باكووری هەرێمی كوردستانەوە هێرش دەكات، هەمان هێرشن و بەشێكن لەپیلانێكی دژ بەكورد، شەڕی داعش بەشێكی ئەو پیلانە بوون، تەواوكاری هێرشی داعشەو هیچ جیاوازییەك نییە لەنێوان شەڕی توركیاو داعشدا بۆ سەر باشووری كوردستان، پێویستە لەو چوارچێوەیەدا پێناسە بكرێت، گەریلا چۆن لەشەڕی داعشدا پێشەنگ بووە ئێستاش گەریلا لەشەڕی بەرانبەر داگیركاری توركیادا پێشەنگە. ئەردۆغان و داعش هیچ جیاوازییەكیان نییەو ئەوە دوو خەلیفەكەی داعش بوو كاتێك لەژێر حیمایەی ئەردۆغان بوون لەئیدلیب، لای سوپای توركیا بوون ئەمریكا كوشتیانی، ئەوە گەورەترین سەلمێنەری ئەو راستیەیە كە ئەردۆغان و داعش دوانەی سیاسی و ئایدۆلۆژین، نابێت هەڵبخەڵەتێین كەتوركیا ئەندامی ناتۆیە، ئەردۆغان دژی هەموو گەلی كوردە. هاوڵاتى: پێتانوایە دەبێت لەباشووری كوردستان چی بكرێت بۆ دژایەتی كردنی ئۆپەراسیۆنەكەی سوپای ئەردۆغان؟ زاگرۆس هیوا: كاردانەوەكان پێویستە بەرانبەر ئۆپەراسیۆنەكان زۆرتربكرێت، گەل لەهەر چوار بەشی كوردستان پشتیوانی گەریلا بێت و گەریلا بەتەنیا نەمێنێتەوە، هێزو لایەنە سیاسییەكان هەڵوێستیان هەبێت، لەهەموو بەشەكانی كوردستان گەریلا پاڵپشتی بكرێت. گوایە وانیشان دراوە كە ئۆپەراسیۆن كۆتایی هاتووەو خولوسی ئاكار، وەزیری بەرگری توركیا وای راگەیاندووە، بەڵام بابزانن ئۆپەراسیۆنەكەیان كۆتایی نەهاتووە بەدژواری شەڕ بەردەوامەو پێویستە هەموو كەس ئەوە بزانێت سوپای تورك پاشەكشەی نەكردووەو بەردەوامە لەهەڵمەتی دگیركاری، بەڵام خۆڕاگری گەریلا لەبەرانبەریاندا بەردەوامەو خۆتان دەیبینن گەریلا زاپ و ئاڤاشین و خواكوڕك و كورەژارۆی بۆ سوپای تورك كردووە بەدۆزەخ، بانگەوازی ئێمە بۆ هەموو چین و تووێژەكان رۆژنامەنووسان و نووسەران و رۆشنبیران و حزبە سیاسییەكان و مامۆستایانی ئاینی ئەوەیە بەهەڵوێستەكانیان دژی سوپای تورك و ئۆپەراسیۆنەكانیان بوەستنەوە
هاوڵاتى ئۆفیسى ههڵبژاردنهکانى سلێمانى له راگهیاندراوێکدا ئهوهى بڵاوکردهوه که ههفتهى داهاتوو پارهى چاودێرانى سنوقهکانى دهنگدان دابهش دهکهن. له راگهیاندراوهکهدا هاتووه" ئاگادارى سهرجهم ئهو کهسانه دهکهن که ڕۆژى دهنگدان وهک کارمهندى کۆمسیۆن کاریانکردووه له سنورى پارێزگاى سلێمانى (ناوشار) ڕۆژى یهکشهممه 29ى ئایار، دهتوانن بڕى ئهو پاداشته داراییه وهربگرن که له گرێبهستهکهیان دیاریکرابوو". شێوهى وهرگرتنهکه بهم جۆره دهبێت: ١- پێویسته کهسهکه خۆى ئامادهبێت یا بریکاردارى یاسایى . ٢-ناسنامهیهکى ناساندنى فهرمى پێبێت و بۆ کهسێک بریکاردارى یاسایى بنێرێت پێویسته وێنهى پهسندکراوى دادنوسى بریکارداریهکهى پێبێت . ٣-کارتى بایۆمترى دهنگدانى کهسهکه خۆى پێبێت که ڕۆژى دهنگدان لێى وهرگیراوه و دواتر وهریگرتووهتهوه، بۆ ئهوانهشى وهریان نهگرتووهتهوه دهتوانن له ھهمان ئهو ناوهندهى فۆڕمى کارمهندبوونى لێپێشکهشکردبوو وهریبگرێتهوه. ٤-سهبارهت بهو کهسانهشى له شار و شارۆچکهکانى سهر به پارێزگاى سلێمانی(دهرهوهى ناوهندى پارێزگا) له وادهیهکى تردا ئهو بانکانه دیاریدهکرێت و ئاگادار دهکرێنهوه.
هاوڵاتی ئەمینداری گشتی یەكگرتووی ئیسلامی دوای كۆبونەوەی لەگەڵ نێچیرڤان بارزانی، بەنوێنەرایەتی پارتی و یەكێتی بۆ چارەسەری مەلەفی نەوت و دۆسیەی داواكارییەكانی كورد دەچێتە بەغدا. رۆژی یەكشەممە 22ی ئایاری 2022، نێچیرڤان بارزانی سەرۆكی هەرێمی كوردستان سەردانی سلێمانی كردو دوای بەشداریكردنی لەدەرچوونی 503 ئەفسەری نوێ لەقەڵاچوالان لەگەڵ بەرپرسانی یەكەمی یەكێتی و گۆڕان و كۆمەڵ و یەكگرتووی ئیسلامی كۆبووەوە. سەرچاوەیەكی نزیك لەنێچیرڤان بارزانی سەرۆكی هەرێمی كوردستان ناوەڕۆكی سەردان و كۆبوونەوەی لەگەڵ سەڵاحەدین بەهادین بۆ هاوڵاتی ئاشكرا كردو وتی:"دوای كۆبوونەوەی لەگەڵ نێچیرڤان بارزانی، مامۆستا سەڵاحەدین یەكسەر چووە بەغدا و پەیامی یەكێتی و پارتی پێكەوە گەیاندە لایەنەكانی نزیك لەئێران بۆ ئەوەش كاك بافڵ و كاك نێچیرڤان بارزانی وەك نوێنەری هەموو كورد بەتایبەت پارتی و یەكێتی ناردوویانە تا بزانن چ لایەنێك لەگەڵ داواكارییەكانی كوردە". هەروەها ئەوەشی خستەڕوو، سەڵاحەدین بەهادین لەئەولەویەتی ئەو شتانەی باسی دەكات،" پرسی نەوتی هەرێمی كوردستان دەبێت"، وتیشی:» هێشتا كۆبوونەوەكانی سەڵاحەدین بەهادین تەواو نەبوون، بۆچوونی سەڵاحەدین بەهادین زۆر گرنگ دەبێت لەو بابەتەدا، تەبعەن دوای گەڕانەوەی ناوەرۆكی پەیامی ئەو لایەنانە دەداتە كاك نێچیرڤان بارزانی و كاك بافڵ تاڵەبانی». دەربارەی پرسی نەوتی خاو كە بەغدا داوای دەكات، ئەو كەسە نزیكەی نێچیرڤان بارزانی ئەوەی دووپاتكردەوە كە ئێران پێش دوو مانگ پێشنیازی بۆ مەسعود بارزانی، سەرۆكی پارتی كردووە كە" ئەگەر لەگەڵمان رێكبكەون دادگای فیدراڵی و بڕیارەكانی چارەسەر دەكرێن". هاوكات وتیشی:" تەنانەت خودی ئیسماعیل قائانی، بەرپرسی فەیلەقی قودس هاتە لای جەنابی كاك مەسعود و پێی وت رێككبكەون بۆ حكومەتی عێراق پرسی نەوت لە دادگای فیدراڵی چارەسەر دەكەین، بەڵام بە راستی پارتی سیقەو متمانەی نییەو گومانی هەیە، چونكە ئێستا میلیشیاكان هەر رۆژە و پرسێك دروست دەكەن و موشەك دەهاوێژن و هەڕەشە دەكەن".
هاوڵاتى سۆران عومهر، پهرلهمانتارى کۆمهڵى دادگهرى رایگهیاند که وهزارهتى تهندروستى عێراق دهرمانیان بۆ نهخۆشخانهى هیوا لهسلێمانى دابین کردووهو و دهشڵێت:" سوپاس بۆخوا ئهو گرفته چارهسهر دهبێت". سۆران عومهر، پهرلهمانتارى کۆمهڵى دادگهرى، له ئهکاونتى خۆى نوسویهتى:"بۆ نهخۆشخانهى هیوا له 14ى ئهم مانگه داواى دهرمانمان لهوهزیرى تهندروستى عێراق کرد، 24ى مانگ بڕیارى دابین کردنى دهرمانى ئاراستهى لایهنه پهیوهندیدارهکان کردوه، سوپاس بۆخوا ئهو گرفته چارهسهر دهبێت".
سەركۆ جەمال پزیشكی دادوەری پشتڕاستیكردووەتەوە كە لیای تەمەن 10 ساڵ بەهۆی پەلاماردانی سەگەوە گیانی لەدەستداوە باوكیشی سكاڵای هەیە لەسەر دەرهێنانەوەی تەرمی كچەكەی. لیای تەمەن 10 ساڵ، ئەو كچەی هەفتەی رابردوو لەگەڕەكی راپەڕینی شاری سلێمانی سەگ پەلاماریداو گیانی لەدەستدا. عەلی رەحیم، باوكی لیا بەهاوڵاتى وت: «تەرمی كچەكەم لەپەیمانگەی پزیشكی دادی سلێمانی وەرگرتەوەو جارێكی دیكە بەخاكمان سپاردەوە». هەروەها وتیشی: «بەپێی راپۆرتی پەیمانگەی پزیشكی دادی سلێمانی، دەركەوتووە كچەكەم بەهۆی پەلاماردانی سەگەوە گیانی لەدەستداوەو خواردوویەتی، بۆیە بنەماڵەكەمان لەسەر ئەو هەموو تۆمەتانەی ئاڕاستەمان كراوە، سكاڵاو هەڵوێستمان دەبێت». باوكی لیای تەمەن 10 ساڵ، باسی لەوەشكرد كەئەو سێ سەگەی كچەكەیان خواردووە، كوژراون، وتیشی:» من سەگەكانم نەكوشتووە». هەروەها سەركەوت ئەحمەد وتەبێژی پۆلیسی سلێمانی لەلێدوانێكدا بەهاوڵاتى وت:»لەسەر دۆسیەی لیا لێكۆڵینەوە لەگەڵ بنەماڵەی لیاو ئەو بنەماڵەیەش سەگەكانیان هەیە كراوەو بانگكراون بۆ پۆلیس، ئەوی دیكەی پەیوەندی بەداواكاری گشتییەوە هەیە». هاوكات بەرزان محەمەد بەڕێوەبەری پزیشكی دادی سلێمانی لەلێدوانێكدا بۆ هاوڵاتى، ئەوەی دووپاتكردەوە كەسەرجەم ئەو پرسیارانەی سەبارەت بەمردنی لیا لەپزیشكی دادوەری كراون لەلایەن داواكاری گشتییەوە بووەو بەفەرمی وەڵامیان داونەتەوە». پێشتر بەڕێوەبەرایەتیی پۆلیسی سلێمانی لە روونكردنەوەیەكدا كە رۆژی هەینی رابردوو بڵاویكردەوە، رایگەیاند: «بەبڕیاری دادوەرو بەئامادەبوونی مەفرەزەكانی بنكەی پۆلیسی راپەڕین، تیمەكانی بەشی بەڵگەی تاوان و پزیشكانی دادوەری، تەرمی لیا لەناو گۆڕەكەی دەرهێنراوەتەوەو توێكاری بۆ لاشەكەی دەكرێت و لێكۆڵینەوەش لە رووداوەكە بەردەوام دەبێت». 16ی ئەم مانگە هەواڵی گیانلەدەستدانی كچێكی 10 ساڵ لەسلێمانی بەهۆی پەلاماردانی سەگ بڵاوبووەوە، هەواڵەكەو پاشانیش لێدوانی باوكی منداڵەكە كاردانەوەی بەدوای خۆیدا هێنا بەتایبەتیش لەتۆڕە كۆمەڵایەتیەكان، بەو هۆیەشەوە لەسەر فەرمانی داواكاری گشتی گۆڕەكەی لیا هەڵدرایەوەو پشكنین بۆ تەرمەكەی كرا
هاوڵاتى له نیوهڕۆ خوانێکدا لهسلێمانى، نێچیرڤان بارزانى، جێگرى سهرۆکى پارتى ههیهک له شێخ جهعفهر، جێگرى سهرۆکى ههرێم و چیاى نهوشیروان مستهفا ئاشتدهکاتهوه بهئامادهبوونى بافڵ تاڵهبانى و قوباد تاڵهبانى. رۆژى یهکشهممه 22ى ئایارى 2022، نێچیرڤان بارزانى سهرۆکى ههرێمى کوردستان سهردانى سلێمانى کردو دواى بهشداریکردنى لهدهرچوونى 503 ئهفسهرى نوێ لهقهڵاچوالان لهگهڵ بهرپرسانى یهکهمى یهکێتى و گۆڕان و کۆمهڵ و یهکگرتووى ئیسلامى کۆبووهوه. شێخ جهعفهر شێخ مستهفا لهماڵهکهى خۆى له گهڕهکى راپهرین، نیوهڕۆ خوانێکى بۆ نێچیرڤان بارزانى رێکخست به ئامادهبوونى بافڵ تاڵهبانى و قوباد تاڵهبانى و بانگێشتى عومهر سهید عهلى رێکخهرى پێشووى بزوتنهوهى گۆڕان و چیاى نهوشیروان مستهفا کراوه و ئهوانیش داوهتهکهیان قبوڵ کردووه. سهرچاوهیهکى نزیک لهنێچیرڤان بارزانى بهرۆژنامهى هاوڵاتى وت:"نێچیرڤان بارزانى بزوتنهوهى گۆڕان و شێخ جهعفهر مستهفا جێگرى سهرۆکى ههرێمى ئاشتکردووهتهوه که لهساڵانى رابردوو شێخ جهعفهر دۆشکهى ناوه بهگردهکهى گۆڕانهوه". ههروهها وتیشی:» لهماڵى شێخ جهعفهر نیوهڕۆخوانێک ئاماده کراوهو عومهر سهید عهلی، چیاى نهوشیروان مستهفا بانگهێشت کراون، بافڵ تاڵهبانى و قوباد تاڵهبانیش لهوێ بوون، نێچیرڤان بارزانى ئاشتى کردوونهتهوه". هاوکات کهسه نزیکهکهى نێچیرڤان بارزانى ئهوهشى دووپاتکردهوه که" تهنانهت عومهرى سهید عهلى و چیاى نهوشیروان مستهفا هیچ قسهیهکیان لهسهر قسهکانى نێچیرڤان بارزانى نهبووهو پشتیوانیان کردووه و بافڵ تاڵهبانى و قوباد تاڵهبانیش لهگهڵ ئهوهبوون ئاشت ببنهوه".
هاوڵاتى سهرۆکى ههرێمى کوردستان ئهوه دووپاتدهکاتهوه ئهگهر بڕیارو ئیرادهى سیاسى ههبێت، دهرفهت ههیه لایهنهکان بگهنه چارهسهرێکى کۆکهرهوه و بنبهستى سیاسى تێپهڕێنێت. ئهمڕۆ چوارشهممه 25ى ئایارى 2022، نێچیرڤان بارزانى، سهرۆکى ههرێمى کوردستان، پێشوازى له بهڕێز مارک برایسۆن باڵیۆزى بهریتانیا له عێراق و شاندێکى سیاسى و سهربازیى یاوهرى کرد. له کۆبوونهوهیهکدا برهودان به پهیوهندییهکانى بهریتانیا لهگهڵ عیراق و ههرێمى کوردستان، دوایین پێشهاتهکانى پرۆسهى سیاسیى عیراق، دۆخى ناوخۆى ههرێمى کوردستان، شهڕى دژى تیرۆر و جموجۆڵهکانى داعش بهتایبهتى له ناوچهکانى مادهى سهد و چل، گۆڕانى کهشوههوا و کاریگهرییهکانى لهسهر عیراق و ههرێمى کوردستان و ناوچهکه، تاوتوێ کرا. ههردوولا جهختیان له گرنگیى ههبوونى تێڕوانین و لێکگهیشتنى هاوبهشى لایهنه عیراقییهکان بۆ چارهسهرى کردهوه و هاوڕا بوون لهوهى "ئهگهر بڕیار و ئیرادهى سیاسى ههبێت، دهرفهت ههیه لایهنهکان بگهنه چارهسهرێکى کۆکهرهوه که چهقبهستوویى و بنبهستى سیاسى تێپهڕێنێت". هاوکات نیگهرانییان له دۆخى شهنگال و پێشهاتهکانى ناوچهکه دهربڕى که بوونه هۆى دووباره ئاوارهبوونهوهى خهڵکى ئێزدى و جهختیان له گرنگیى پێکهوهکارکردنى حکوومهتى فیدرالى عیراق و حکوومهتى ههرێمى کوردستان بۆ گێڕانهوهى ئارامى بۆ ناوچهکه کردهوه. لهبهشێکى دیکهى گفتوگۆکانیاندا، سهردانى نێچیرڤان بارزانى بۆ سلێمانى و کۆبوونهوه لهگهڵ لایهنه سیاسییهکان، پهیوهندییهکانى ههولێر ـ بهغدا، پهیوهندییهکانى عیراق لهگهڵ دهوروبهر تاوتوێ کران.
سەركۆ جەمال یەكێتی و پارتی نزیكن لەوەی لەسەر پرسی سەرۆك كۆمار رێككەوتن ئەنجام بدەن، ئەو پۆستەی بەهۆیەوە یەكێتی و پارتی لێك دورخستەووەتەوە. سەرچاوەیەكی ئاگادار لەیەكێتی و نزیك لە بەرهەم ساڵح سەرۆك كۆماری عێراق لەلێدوانێكدا هاوڵاتى وت: «لێك نزیكبوونەوە لەنێوان یەكێتی و پارتی هەیە لەسەر پرسی سەرۆك كۆمار، بەڵام جارێ هیچ شتێك یەكلایی نەبووەتەوەو هێشتا گفتوگۆكان لەسەرەتادان، پێشتر گرێكان لەسەرۆك كۆمارەوە دروستبوو». سەرچاوە نزیكەكەی بەرهەم ساڵح وتیشی :»یەكێتی بەپارتی وتووە هێشتا كاندیدی یەكێتی بۆ پۆستی سەرۆك كۆمار دكتۆر بەرهەمە، بەڵام دەزانین مەسعود بارزانی سەرۆكی پارتی رای لەبارەی بەرهەم ساڵح نەگۆڕاوە». هاوكات ئەوەشی دووپاتكردەوە كە نێچیرڤان بارزانی و بەشێكی مەكتەبی سیاسی پارتی لەگەڵ ئەوەن پارتی لەگەڵ یەكێتی لەوبارەیەوە رێككەوتن بكەن، چونكە مەوقیفی یەكێتی لەوبارەیەوە قورسەو ناتوانن دەستبەرداری بەرهەم ساڵح ببن. هاوكات سەرچاوەیەكی نزیك لە نێچیرڤان بارزانی سەرۆكی هەرێمی كوردستان بۆ هاوڵاتى، لەبارەی سەردانەكەی بۆ سلێمانی زانیاری ئاشكرا كردو بەهاوڵاتى وت:»بافڵ تاڵەبانی پێشنیازی كردووە بۆ ماوەی ساڵێك هەڵبژاردن دوابخرێت، ئەگەر پارتی بەوە رازی بێت كاندیدی سەرۆك كۆمار مەجالی تێدایە گۆڕانكاری تێدا بكرێت، بەڵام نێچیرڤان بارزانی باسی ئەوەی كردووە رەنگە دۆستەكانمان (یوئێن، ئەمریكاو وڵاتانی ئەوروپا، رازی نەبن هەڵبژاردن زۆر دوابخرێت».
هاوڵاتى سەرۆكی هەرێمی كوردستان رۆژی یەكشەممەی ئەم هەفتەیە سەردانی سلێمانی كردو لەگەڵ لایەنە سیاسییەكان كۆبووەوەو پرسی هەڵبژاردن و سەرۆكایەتی كۆمارو زەمینەسازی بۆ كۆبوونەوەی مەكتەبی سیاسی نێوان پارتی و یەكێتی تاووتوێ كران. رۆژی یەكشەممە 22ی ئایاری 2022، نێچیرڤان بارزانی سەرۆكی هەرێمی كوردستان سەردانی سلێمانی كردو دوای بەشداریكردنی لەدەرچوونی 503 ئەفسەری نوێ لەقەڵاچوالان لەگەڵ بەرپرسانی یەكەمی یەكێتی و گۆڕان و كۆمەڵ و یەكگرتووی ئیسلامی كۆبووەوە. سەرچاوەیەكی نزیك لەنێچیرڤان بارزانی سەرۆكی هەرێمی كوردستان ناوەڕۆكی سەردان و كۆبوونەوەی لەگەڵ لایەنە سیاسییەكان بۆ هاوڵاتى ئاشكرا كردو وتی:» بەگشتی بەرهەمدار بووە». هەروەها وتیشی:» لەبارەی پۆستی سەرۆك كۆمار لەگەڵ بافڵ تاڵەبانی گفتوگۆی كردووە، كە پارتی دەیەوێت بەكاندیدێكی هاوبەش بچینە بەغداو ئەوەی ساڵی 2018 دووبارە نەبێتەوە، وەك پارتی ڤیتۆمان لەسەر هیچ كەسێك نییە بە»بەرهەم ساڵح»یشەوە، بەڵام دەمانەوێت لەسەر كارنامەیەك رێككەوتن بكرێت كە لەو ماوەیەدا چی دەكات بۆ كورد». هەروەها باسی لەوەشكرد كە بافڵ تاڵەبانی پێی راگەیاندووە كە ئەوان تائێستاش تاكە كاندیدیان بەرهەم ساڵحە، وتیشی:» كاك بافڵ پێشنیازی كردووە هەڵبژاردنی پەرلەمانی كوردستان بۆ ماوەی ساڵێك و زیاتر دوابخرێت، بەڵام نێچیرڤان بارزانی پێی وتووە كە رەنگە دۆستەكانمان (یوئێن، ئەمریكا، وڵاتانی ئەوروپا) فشار بكەن بۆ ئەنجامدانی هەڵبژاردنی پەرلەمان»، لەوەڵامدا «كاك بافڵ پێی وتووە ئەگەر پارتی بەوە رازی بێت كاندیدی سەرۆك كۆمار رەنگە مەجالی گۆڕینی تێدا بێت، بەڵام ئەگەر رازی نەبێت كاندیدەكەمان ناگۆڕین، . فشارمان لێبكرێت ئەوە بەرهەم ساڵح تاكە كاندیمان دەبێت». هاوكات باسی لەوەشكرد كە نێچیرڤان بارزانی بزوتنەوەی گۆڕان و شێخ جەعفەر مستەفا جێگری سەرۆكی هەرێمی ئاشتكردووەتەوە كە لەساڵانی رابردوو شێخ جەعفەر دۆشكەی ناوە بەگردەكەی گۆڕانەوە، وتیشی:» لەماڵی شێخ جەعفەر نیوەڕۆخوانێك ئامادە كراوەو عومەر سەید عەلی، چیای نەوشیروان مستەفا بانگهێشت كراون، بافڵ تاڵەبانی و قوباد تاڵەبانیش لەوێ بوون، نێچیرڤان بارزانی ئاشتی كردوونەتەوەو تەنانەت عومەری سەید عەلی و چیای نەوشیروان مستەفا هیچ قسەیەكیان لەسەر قسەكانی نێچیرڤان بارزانی نەبووەو پشتیوانیان كردووە و بافڵ تاڵەبانی و قوباد تاڵەبانیش لەگەڵ ئەوەبوون ئاشت ببنەوە». دەربارەی گفتوگۆكانی لەگەڵ سەڵاحەدین بەهادین، ئەمینداری گشتی یەكگرتوو ئەو كەسە نزیكەی نێچیرڤان بارزانی وتی:» دوای كۆبوونەوەی لەگەڵ نێچیرڤان بارزانی، مامۆستا سەڵاحەدین یەكسەر چووە بەغدا و پەیامی یەكێتی و پارتی پێكەوە گەیاندە لایەنەكانی نزیك لەئێران بۆ ئەوەش كاك بافڵ و كاك نێچیرڤان بارزانی وەك نوێنەری هەموو كورد بەتایبەت پارتی و یەكێتی ناردوویانە تا بزانن چ لایەنێك لەگەڵ داواكارییەكانی كوردە». هاوكات ئەوەشی خستەڕوو، كە سەڵاحەدین بەهادین لەئەولەویەتی ئەو شتانەی باسی دەكات، پرسی نەوتی هەرێمی كوردستان دەبێت، وتیشی:» هێشتا كۆبوونەوەكانی سەڵاحەدین بەهادین تەواو نەبوون، بۆچوونی سەڵاحەدین بەهادین زۆر گرنگ دەبێت لەو بابەتەدا، تەبعەن دوای گەڕانەوەی ناوەرۆكی پەیامی ئەو لایەنانە دەداتە كاك نێچیرڤان بارزانی و كاك بافڵ تاڵەبانی». دەربارەی پرسی نەوتی خاو كە بەغدا داوای دەكات، ئێران لەو پرسەدا چ رۆڵێكی هەیە، سەرچاوە نزیكەكەی نێچیرڤان بارزانی ئەوەی دووپاتكردەوە كە»ئێران پێش دوو مانگ پێشنیازی كردووە كە ئەگەر لەگەڵمان رێكبكەون دادگای فیدراڵی و بڕیارەكانی چارەسەر دەكرێن، تەنانەت خودی ئیسماعیل قائانی، بەرپرسی فەیلەقی قودس هاتە لای جەنابی كاك مەسعود و پێی وت رێككبكەون بۆ حكومەتی عێراق پرسی نەوت لە دادگای فیدراڵی چارەسەر دەكەین، بەڵام بە راستی پارتی سیقەو متمانەی نییەو گومانی هەیە، چونكە ئێستا میلیشیاكان هەر رۆژە و پرسێك دروست دەكەن و موشەك دەهاوێژن و هەڕەشە دەكەن». ئەو بەرپرسەی پارتی كە نزیكی نێچیرڤان بارزانییە ئەوەشی دووپاتكردەوە كە لەبارەی هەڵبژاردنەوە پارتی حەزناكات هەڵبژاردنەكان زۆر دوابخرێت، وتیشی:» خۆتان دەزانن كێشەكە ئەوەیە یاسای هەڵبژاردن داوای هەمواركردنەوەی دەكەن و كۆمسیۆن كارا نەكراوەتەوە، بەڵام پارتی دەیەوێت لەبەهاری ساڵی داهاتوو واتا مانگی چوارو پێنج هەڵبژاردنی پەرلەمان ئەنجامبدرێت، كاك نێچیرڤانیش ئەوەی بە لایەنە سیاسییەكان وتووە، بەڵام پێی وتوون دەبێت رێككبكەوین لەسەر وادەكەی». «سەردانەكەی نێچیرڤان بارزانی بۆ سلێمانی ئەوەبوو پەیامی سەركردایەتی پارتی گەیاند، دەربارەی كێشە سیاسییەكان وەكو جێگری سەرۆكی پارتی ئامادەیی هەبووە جگە لەبۆنەكەی قەڵاچوالان كە وەك سەرۆكی هەرێم بووە، بێگومان ئەو پەیامە بووە كە لەدوایین كۆبوونەوەی سەركردایەتی پارتی هاتووە، نە بارزانی و نە پارتی وەكو حزب نە ڤیتۆو هێڵی سوری لەسەر هیچ كەس و حزبێك نییە، تەنانەت گۆڕان لەهەڵبژاردنی ئەمدواییە هیچ كورسی نەهێنا بەڵام پارتی پێی وابوو دەبێت بۆچوون و هەڵوێستی بەهەند وەربگیرێت لەسەر پرسی بەغداد». سایتی هاوڵاتى، وەك یەكەمین دەزگای میدیایی لە رۆژی سەردانی نێچیرڤان بارزانی بۆ سلێمانی لە رێگەی بەدواداچوونەكانییەوە ئەوەی هەگبەی سەردانەكەی نێچیرڤان بارزانی بۆ سلێمانی ئاشكرا كرد كە لەكۆبوونەوەی مەكتەبی سیاسی و سەركردایەتی حزبەكەیدا راسپێردراوە كێشەكان لەگەڵ یەكێتی چارەسەر بكرێت و بۆ ئەو مەبەستەش نێچیرڤان بارزانی ئەو ئەركەی گرتۆتە ئەستۆ كە بە «پیاوە مرونەتەكەی ناو بنەماڵەی بارزانی و پارتی» ناسراوە. نێچیرڤان بارزانی دەیەوێت لە رێگەی سەرۆكایەتی هەرێمەوە لایەنە سیاسییەكان كۆبكاتەوە تا یەكهەڵوێستی بەرانبەر بەغدا دروست بكات لەبارەی دۆسیەی نەوتی هەرێم كە دادگای فیدراڵی داوای كردووە فرۆشتن و كێڵگە نەوتییەكان رادەستی بەغدا بكرێت. هەروەها نێچیرڤان بارزانی دەیەوێت بەتایبەت لەگەڵ یەكێتی لەبارەی پۆستی سەرۆك كۆمار گفتوگۆ بكات و پارتی و یەكێتی بگەیەنێتە رێككەوتن و ئەوەش وەك دەروازەی چارەسەركردنی كێشەكانی نێوانیان. هاوكات دەیەوێت ئەو مەترسیانەی لەسەر قەوارەی سیاسی هەرێمی كوردستان هەیە لەگەڵ لایەنە سیاسییەكاندا تاووتوێی بكات و سەركردایەتی لایەنەكان لەسەكۆی سەرۆكایەتی هەرێم كۆبكاتەوە پێكەوەو پرسی ئەنجامدانی هەڵبژاردنی پەرلەمانی كوردستان یەكلابكەنەوە لە رێگەی پەرلەمانەوە كە هەڵبژاردن دوابخرێت بۆ شەش مانگ بۆ ساڵێك.
هاوڵاتی نوێنەرایەتی حكومەتی هەرێمی كوردستان لە لەندەن رایگەیاند:" سەردانی فەرمی سەرۆكی حكومەتی هەرێم و كۆبونەوە لەگەڵ وەزیری ناوخۆ بەهیچ شێوەیەك پرسی ناردنەوەی زۆرەملێ باس نەكراوە و هیچ رێككەوتنێكیش لەوبارەیەوە نەكراوە". ئەمڕۆ 24ی ئایاری 2022، پاش خۆپیشاندان و گردبونەوەی چالاكوانانی رێكخراوەكانی مافی مرۆڤ لە لەندەنی پایتەختی بەریتانیا، نوێنەرایەتی حكومەتی هەرێمی كوردستان لە لەندەن لە راگەیەندراوێكدا بڵاویكردەوە: " بە پێویستی دەزانین ڕایبگەیەنین كە حكومەتی هەرێم هیچ جۆرە ڕێككەوتنێكی لەگەڵ بەریتانیا نییە بۆ ناردنەوەی زۆرەملێ". هەروەها راشیانگەیاند:" بەڕونی دەیڵێین كە لە سەردانی فەرمی سەرۆكی حكومەتی هەرێم و كۆبونەوە لەگەڵ وەزیری ناوخۆ بەهیچ شێوەیەك پرسی ناردنەوەی زۆرەملێ باس نەكراوە و هیچ ڕێككەوتنێكیش لەو بارەیەوە نەكراوە". هاوكات نوێنەرایەتی حكومەتی هەرێمی كوردستان ئەوەش دەخاتەروو كە پەیوەندیە دولایەنەكانی شانشینی یەكگرتوو لەگەڵ هەرێمی كوردستان قوڵ و دۆستانەن و لەسەر بنەمای هاوبەشی و بەرژەوەندی دولایەنەیە" ئەو پرسەی كە هەندێك كەس و لایەن دەیانەوێت چەواشەكاری و هەستی هاوڵاتیانی پێ بجوڵێنن بۆ بەرژەوەندی كورتخایەنی خۆیان بەكاریبهێنن ڕەتدەكەینەوە و ئەولەویاتەكانی پەیوەندی دولایەنە بەهیچ شێوەیەك پرسی ناردنەوەی بەزۆر نییە".
هاوڵاتی هێزەكانی پاراستنی گەل(هەپەگە) ئاشكرای دەكەن لە هەرێمەكانی زاپ و مەتینا و ئاڤاشین 19 سەربازی سوپاكەی ئەردۆغانیان لەناو بردووە، ئەوەش دووپاتدەكەنەوە" یەكەیەكی نهێنی داگیركەران لەلایەن گەریلاوە كۆنتڕۆڵكراوە". دەقی راگەیەندراوی ناوەندی راگەیاندن و چاپەمەنی (هەپەگە): لە ئەنجامی ئەو چالاكیانەدا كە لە هەریمەكانی ئاڤاشین و زاپ و مەتینا ئەنجامدراون ١٩ داگیركەر سزادراون و ٤ داگیركەری دیكەش بریندار بوون و زیایش لە سوێن و سیتەمی چاودێری دوژمن دراوە. هێزەكانمان بە ڕۆحی بەرخۆدانی ئاپۆیی و بوێریی بەرز، لە چەندین هەرێمدا لە دژی داگیركەران لە ٤٠ەمین ڕۆژی بەرخۆدانی مێژووییدا چالاكی كاریگەریان ئەنجامدا، سوپای تورك كە شكستی هێنا و هیچ ئەنجامیكی بەدەست نەهێناوە ٢٣ جار بە چەكی كیمیایی و ٣١ جار بە فڕۆكەی جەنگی و سەدان جار بۆردوومانی هەرێمەكانیان كردووە. ڕۆژی ٢٣ی ئایار لە دەوروبەری گردی وەرخەلی داگیركەرێك سزا درا لە كاتیكدا داگیركەران دەیانویست سیستەمێكی كامێرای حەراری لە ناوچەكەدا دابمەزرێنن، بە چەكی قورسەوە لەلایەن هێزەكانمانەوە كرانە ئامانج و لێیاندرا ئەو سیستەمی كامێرایەیە لەگەڵ خۆیان هێنابوو بەجێ هێشت و هەڵاتن. لە ڕۆژانی ٢٢ و ٢٣ ئایاردا چەندین چالاكی ئەنجام درا و ٧ داگیركەر سزادران و دوو داگیركەریش بریندار بوون و ئەوە جگە لە تێكشكاندنی چەند سیتەمیكی كامیرا و سەنگەر. داگیركەران ڕۆژی ٢٣ی ئایار سوپای توركی داگیركەر ١١ جار بە چەكی كیمیایی و تەقەمەنی سەنگەرەكانی ئەشكەوتی بریندار و گردی دۆزەخ و شەهید بەرخۆدانیانیان تۆپباران كرد. ڕۆژی ٢٣ی ئایار بنكەی كانی ماسی سوپای توركی داگیركەر لە شارۆچكەی كانی ماسی سەر بە دهۆك لەلایەن هێزەكانمانەوە كرایە ئامانج و سەنگەرێك تێكدرا. لە هەرێمی مەتینا یەكەیەكی نهینی داگیركەران لەلایەن گەریلاوە كۆنتڕۆڵكراوە و تیایدا دوو داگیركەر سزادراون و لە رۆژی ١٩ی مانگیشدا لە هەرێمی حەفتانین لە چالاكیەكی گەریلادا ٧ نداگیركەر سزادراون و ٢ داگیركەریش برینداربوون.
هاوڵاتی نایف كوردستانی كادری پێشكەوتوی پارتی دیموكراتی كوردستان كە لەسەر "سوكایەتی بە مەرجەعیەت" دەستگیركرا، دوای نزیكەی دوو مانگ مانەوەی لەزیندان، شەوی رابردوو بەبڕیارێك ئازاد كرا و وێنەیەكی بڵاوكردەوە كەئاڵایەكی لەملدایە لۆگۆی پارتی پێوەیە. نایف كوردستانی دوای ئەوەی لەكۆتایی مانگیسێی ئەمساڵ، لە تویتێكدا سوكایەتی بە مەرجەعی باڵای ئاینی شیعەكان لە عێراق كرد، كاردانەوەی زۆری بەدوای خۆیدا هێنا و بەو هۆیەوە لقی 5ی پارتی لەبەغدا لەلایەن لایەنگرانی مەرجەعیەتەوە سوتێندراو دواتر بەبڕیاری مەسعود بارزانی، بارەگای لقی 5ی پارتی روخێندرا. نایف كوردستانی بەبڕیاری رێبەر ئەحمەد، وەزیری ناوخۆی حكومەتی هەرێم دەستگیر كراو هەرچەند لەسەرەتادا رایگەیاند كە هاككراوە، بەڵام پاش دەستگیركردنی لە دانپێدانێكدا رایگەیاند:"یەكێتی ئەوكارەی پێكردووم و كەوتومەتە ژێر كاریگەری هاندانەوە بۆیە ئەو تویتەم كردووە"، شەوی ڕابردوش كە ئازاد كراوە ئاڵایەكی لەملدایە لۆگۆی پارتی پێوەیە و وێنەیەكی نوێی بڵاوكردووەتەوە. 27ی ئازاری 2022 تویتی كەسێك بەناوی "د. نایف كوردستانی" لەسەر مەرجەعیەت كە رایگەیاندبوو، "مەرجەعێكی عەرەبمان دەوێت كە لە ئەهلی ئالو بەیت بێت، نەك مەرجەعی هیندی و فارسی"، لایەنگرانی عەلی سیستانی توڕە كرد و لەبەردەم بارەگای پارتی لە بەغدا ناڕەزاییان دەربڕی و بارەگاكەیان بەتەواوی سوتاند، لەگەڵئەوەشدا داوای لێبوردنی كرد و تویتەكەی سڕییەوە. بۆ رۆژی دواتر و لە 28ئازاری ئەمساڵ، پارتی دیموكراتی كوردستان لەراگەیەنراوێكدا باسی لەوەكرد، بەتوندی سەركۆنەی ئەو تویتە دەكەن و كە ئەو كەسەش پەیوەندیی بە پارتییەوە نییە: "ئەو تویتە تەنیا گوزارشت لە رای تایبەتی خودی كەسەكە دەكات و بەهیچ شێوەیەك هەڵوێستی پارتی دیموكراتی كوردستان نییە، چونكە پارتی بڕوای راستەقینەی بە پێكەوەژیانی ئاشتییانە و رێزگرتن لە تەواوی بیروباوەڕە ئایینی و مەزھەبییەكان ھەیە".
هاوڵاتى هێزهکانى سوریاى دیموکرات(ههسهده) وهڵامى ههڕهشهکانى دوێنێ ئهردۆغان دهداتهوه که باسى ئۆپهراسیۆنێکى نوێى کردووه له باکورو رۆژههڵاتى سوریا که لهژێر کۆنترۆڵى ههسهدهدایه. دوێنێ ئهردۆغان سهرۆکى دهوڵهتى تورکیا دواى کۆبوونهوهى کابینهى کۆماریى تورکیا جارێکى دیکه نیازى خۆى بۆ ئهنجامدانى داگیرکاریى له باکوور و ڕۆژههڵاتى سووریا دهربڕییهوه و ڕایگهیاند:" هێرشێکى نوێ بۆ سهر باکوور و ڕۆژههڵاتى سووریا دهستپێدهکهین". هێزهکانى سووریاى دیموکرات(ههسهده) له وهڵامى ههڕهشهکهى ئهردۆغاندا بهیاننامهیهکى بڵاوکردهوه و ڕایگهیاند:" هیچ گۆڕانکارییهکى ستراتیژیى له جێگیرکردنى هێزه نێودهوڵهتییه گهرهنتیکارهکان له ناوچهکانى باکوور و ڕۆژههڵاتى سووریا ڕووینهداوه". ههروهها ئاماژه بهوهکراوه که “پهرهسهندنى دۆخهکه و نمایشکردنى هێز لهلایهن دهوڵهتى داگیرکهرى تورکهوه، بهشێکه له ههوڵهکان بۆ تێکدانى ناسهقامگیریى ناوچهکه، ئامانجى داگیرکهرانیش سهرلهنوێ زیندووکردنهوهى داعشه". هاوکات ئهوهشیان روونکردووهتهوه که هێزهکانیان لێکۆڵینهوه له ئاستى ههڕهشه چالاک و پێشبینیکراوهکانى دهوڵهتى تورکیا دهکهن بۆ سهر ناوچهکانى باکوور و ڕۆژههڵاتى سووریا و هاوبهشکردنى زانیاریى لهگهڵ هێزه گهرهنتیکاره نێودهوڵهتییهکاندا. هێزهکانى ئهمریکاو رووسیا له چهند ناوچهیهکى باکورو رۆژههڵاتى سوریادا جێگیرن و بنکهى سهربازیان ههیهو ئهو دوو وڵاتهن که ههسهده به هێزى گهرهنتیکارى نێودهوڵهتى باسیان دهکات، له ههر حاڵهتێکى هێرشى دهوڵهتى تورکیاو میلیشیاکانیدا ههسهده وهڵام دهداتهوه.
