بەرپرسێکی ئێران ئاشکرای دەکات وڵاتەکە بەرهەمهێنان و فرۆشی چەکی زیاد کردوە و نزیکەی 60 جۆرە چەک و تەقەمەنیی نوێی دروست کردوە. مەهدی فەرەحی، جێگری وەزیری بەرگریی ئێران رایگەیاند؛ ناوەندی پیشەسازیی و بەرگریی وڵاتەکە بەراورد بە ساڵی رابردو گەشەی 200%ی بەخۆیەوە بینوە و فرۆشتنی و هەناردەکردنی بەرهەمەکانی ئەو ناوەندەش بۆ دوو هێندە و نیو زیادی کردوە. بە وتەی فەرەحی ناوەندی پیشەسازیی بەرگریی ئێران 57 جۆری نوێی چەکی دروست کردوە کە ژمارەیەکیان رادەستی هێزە سەربازییەکانی ناوخۆی وڵاتەکە دەکرێن و ژمارەیەکیشیان هەناردەی وڵاتانی دەرەوە کراون. ئاماژەی بەوەش کردوە ئەو چەکانەی دروستکرداون لە جۆری پێشکەوتو و سەردەمییانەن و سود لە پسپۆڕ و شارەزای بەتوانا وەرگیراوە. ناوەندی پیشەسازیی و بەرگریی ئێران موشەک، درۆن،هێلیکۆپتەر، بەلەمی جەنگی، زرێپۆش و چەند جۆرێک لە چەکی دیکە دروست دەکات. بە پێی زانیارییەکانی ئیسرائیل تا ئێستا ئێران لانیکەم هەزار و 700 فڕۆکەی بێفڕۆکەوانی رادەستی روسیا کراون کە زۆربەیان لە جۆری (خۆکوژن) و توانای تەقینەوە و وێرانکاریی ئەو فڕۆکە بێفڕۆکەوانانە زۆر زیاد کراوە بە ئامانجی زیانی گەورە لە دژی ئۆکرانیا. پێشتر یۆئاڤ گاڵانت، وەزیری بەرگریی ئیسرائیل لە کۆنفڕانسی ئاسایشیی میونخ لە ئەڵمانیا رایگەیاند؛ ئێران سەرقاڵی دانوستانە بۆ فرۆشتنی فڕۆکە بێفڕۆکەوانەکانی بۆ زیاتر لە 50 وڵاتی جیهان.
هاوڵاتی خۆبەڕێوەبەری باکور و رۆژهەڵاتی سوریا ئاماژەی بەوەکرد، رژێمی سوریا رێگری لە هاوکاری خەڵکی سلێمانی دەکات کە بگاتە دەستی زیانلێکەوتووانی بومەلەرزەکەی ٦ی شوبات. خۆبەڕێوەبەری باکور و رۆژهەڵاتی سوریا لە ماڵپەری خۆیدا راگەیەندراوێکی لەبارەی هاوکاری خەڵکی سلێمانی هەرێمی کوردستان بۆ زیانلێکەوتووانی بومەلەرزە بڵاوکردەوە و باسی ئەوەی کرد کە شەش رۆژە رژێمی سوریا لە دەروازەی تاییهە دەستی بەسەر ئەو هاوکاریەکدا گرتووە کە خەڵکی سلێمانی بۆ زیانلێکەوتووانی شەهبا، شێخمەقسوود و ئەشرەفیە ناردووە. خۆبەڕێوەبەری دەڵێت، بەر لە شەش رۆژ، ئەوان ٢٥ بارهەڵگری مرۆییان وەرگرت کە لەلایەن خەڵکی سلێمانیەوە بۆ زیانلێکەوتووانی بومەلەرزەکە رەوانەکرابوو و وتی، " هاوکار بووە کە هاوکاریەکە بگاتە دەروازەی تاییهە، بەڵام تاوەکو ئێستا حکومەتی دیمەشق رێگەی نەداوە هاوکاریەکان بگاتە دەستی خەڵکی ناوچەکە." خۆبەڕێوەبەری ئەوەشی راگەیاند کە زۆر جار داوای کردووە کە بابەتی هاوکاری بۆ زیانلێکەوتووەکان بە سیاسی نەکرێت، بەڵام لایەنەکان ئەو یەکە رەت دەکەنەوە و لایەنەکان هاوکاریکردنی زیانلێکەوتووەکان پشتگوێ دەخەن.
.jpeg)
هاوڵاتی سەرۆكی لیژنەی دارایی پەرلەمانی عێراق رایگەیاند، گەیشتوونەتە قۆناغی کۆتایی رەشنووسی پێداچوونە بە مووچەی فەرمانبەران، بەپێی ئەو پڕۆژەیاسایەش کەمترین مووچەی بنەڕەتی فەرمانبەران ٤٢٥ هەزار دینار دەبێت. عەتوان عەتوانی، سەرۆكی لیژنەی دارایی پەرلەمانی عێراق، ئەمڕۆ دووشەممە، دوای کۆبوونەوەی لەگەڵ لیژنەی هەموارکردنەوەی پێوەرەکانی مووچەی فەرمانبەران ڕایگەیاند، "هەنگاو دەنێین بۆ هەموارکردنەوەی پێوەرەکانی مووچەی فەرمانبەرانی دەوڵەت بۆ بەدیهێنانی دادپەروەری". ئەوەشی رونکردەوە، بەپێی ئەو پڕۆژەیاسایە کەمترین مووچەی بنەڕەتی فەرمانبەرانی ئاسایی (فەرمانبەری پلە ١٠) ٤٢٥ هەزار دینار دەبێت، جیا لە دەرماڵە و شایستەکانی دیکە، واتە مووچەکانیان بە رێژەی ١٥٠٪ زیاد دەکرێت ". ئەمەشلەکاتێکدایە، ئهمڕۆ دووشهممه ، نووسینگهی راگهیاندنی سهرۆكوهزیرانی عێراق بڵاویكردەوە ، سهرۆكوهزیرانی عێراق رهشنووسی پڕۆژهیاسای بودجهی ساڵانی 2023، 2024 و 2025 پهسهند كرد و رهوانهی پهرلهمانی عێراقی كرد. هاوکات محەممەد شیاع سوودانی، سەرۆکوەزیرانی عێراق دوای پەسندکرنی پڕۆژەیاسای بودجەی ساڵانی 2023، 2024 و 2025، کۆنفرانسێکی رۆژنامەوانی سازکرد و لەبارەی قەبارەی بودجەی 2023 گوتی، 197 ترلیۆن و 828 ملیار دینارە.
هاوڵاتی سەرۆک وەزیرانی بریتانیا ئەمڕۆ دوشەممە رایگەیاند، "شەڕی داگیرکاریەکانی روسیا بۆ ئۆکرانیا و هەروەها هەڕەشەکانی چین لەسەر تایوان، جیهانی خستۆتەبەردەم مەترسیەکی گەورەوە، بۆیە هۆشداریدەدەین لەوەی دەیەیەکی پڕمەترسی چاوەڕوانی جیهان دەکات". بەگوێرەی ئاژانسی هەواڵی سکای نیوز، ریشی سوناک سەرۆک وەزیران رایگەیاندوە، "جەنگی روسیا دژ بە ئۆکرانیا و هەروەها هەڕەشەکانی چین بۆسەر تایوان بون بەهەڕەشەی جیهانی و لەئێستادا مەترسی راستەقینەن لەسەر ئاسایشی جیهان، سەرەڕای پەکخستن، جیهانیان بۆ چەند بەرەیەک دابەشکردوە". لەبەڵگەنامەیەکی 63 پەڕەییدا، سەرۆک وەزیرانی بریتانیا ئاشکرایکردوە، "جیهان لەبەردەم گەورەترین دەیەی مەترسیداردایە لەسەر ئاستی سەلامەتی و هەڕەشەکان، جیهان بەرەو ئاقارێک هەنگاو دەنێت کە گرفتەکانی کۆنتڕۆڵ نەکراو بن، لەهەموشیان مەترسیدارتر جەنگی ئەتۆمیە". لەبەڵگەنامەکەدا سەرۆک وەزیرانی بریتانیا رونیکردۆتەوە کە چۆن ژینگەی ئەمنی و ئاسایش گۆڕانکاریان بەسەرداهاتوە لەماوەی دو ساڵی رابردودا، هەروەها ئەو هەڕەشە و ئاڵنگاریانەی هاتونەتەبەردەم رۆژئاوا و جیهان و ئۆکرانیا رونکردۆتەوە. هەر لەو بەڵگەنامەیەدا ریشی سوناک دەڵێت، "شەڕی روسیا، داگیرکاری نایاساییە بۆسەر ئۆکرانیا و جۆرێکە لەشەڕی چەکسازی و بۆتە هۆکاری ئەوەی قەیرانی خواردن و وزە لەسەر ئاستی بریتانیا و ئەوروپا و جیهان دروستببێت و ببنە کێشەی جیهانی، بەهەمانشێوە هەڕەشەکانی چین بۆسەر تایوان ئەم قەیرانانە زیاتر قوڵدەکەنەوە، لەم پێناوەدا بودجەیەکی سێ ملیار پاوەندی بۆ گەشەپێدانی سەربازی و چەکدارکردنی وڵاتەکەی پێشنیازکردوە". ئەم بەڵگەنامەیە لەچوارچێوەی بودجەی حکومەتدایە کە سەرۆک وەزیرانی بریتانیا ئاڕاستەی کابینەکەی کردوە کە پێشنیازیکردوە، بودجەی بەرگری 2.5% زیادبکرێت، بەڵام بڕی زیادکردنە و ماوەکەی دیارینەکردوە.
هاوڵاتی پارتی سۆسیال دیموکراتی ئەڵمانیا کە ئۆلاف شۆلز سەرۆکوەزیرانی ئەڵمانیا لەو پارتەیە، پشتگیری خۆی بۆ هەدەپە دەربڕێ و رایگەیاند، کۆتایی بە سکاڵا سیاسیەکەی دژی هەدەپە بهێنن. پارتی سۆسیال دیموکراتی ئەڵمانیا (ئێس پی دی) کە هاوبەشی سەرەکی دەسەڵاتە لەو وڵاتە و ئولاف شۆلز سەرۆکوەزیران لەو پارتەیە تویتێکی بۆ پشتگیریکردن لە پارتی دیموکراتی گەلان (هەدەپە) بڵاوکردەوە. لە تویتەکەی (ئێس پی دی)دا هاتووە، " داوا دەکەین کۆتایی بە سکاڵا سیاسیەکەی دژی پارتە براکەمان هەدەپە بهێندرێت. بەهۆی رابردووی خۆمانەوە دەزانین کە دەتوانن دامەزراوەکانمان دابخەن، بەڵام ناتوانن داواکاری یەکسانی، دادپەروەری و ئازادی بێدەنگ بکەن." لە تویتەکەی پارتە ئەڵمانیەکەدا هاتووە، لارس کلینگبیل سەرۆکی پارتەکە و سەرپیل میدیاتلی یاریدەدەری سەرۆکی پارتە، حەفتەی ئاییندە سەردانی تورکیا دەکەن و لە سەردانەکەیاندا چاویان بە میدحاد سانجار هاوسەرۆکی گشتی هەدەپە دەکەوێت. داواکاری گشتی تورکیا بەکر شاهین لە حوزەیرانی ساڵی ٢٠٢١دا لەدژی بە ئامانجی داخستنی هەدەپە، سکاڵای لەدژی ئەو پارتە تۆمار کرد. لە داواکاریەکەدا کە ٨٤٣ لاپەڕە بوو، داوا لە دادگای دەستووری تورکیا کرا کە هەدەپە دابخرێت و قەدەغەی سیاسی لەسەر ٤٥١ ئەندامی پارتەکە دابنرێت. تاوەکو ئێستا دۆسیەی داخستنی هەدەپە یەکلایی نەبووەتەوە. لە ٥ی کانونی دووەمی ئەمساڵدا، دادگای دەستووری تورکیا، بودجەی گشتی پارتەکەی لە گەنجینەی دەوڵەت بڕی، بەڵام حەفتەی رابردوو ئەو بڕیارە هەڵوەشایەوە، هەمان رۆژ دادگای دەستووری، دانیشتنی دادگایی داخستنی هەدەپە کە بڕیاری ١٤ی ئەم مانگە بەڕێوە بچێت، بۆ ١١ی نیسانی ئەمساڵ دواخست.
هاوڵاتی کۆمسیۆنی باڵای هەڵبژاردنەکانی تورکیا، ١٨ی ئازاری وەک وادەی هەڵمەتی هەڵبژاردنەکانی سەرۆکایەتی و پەرلەمانی ئەو وڵاتە دیاری کرد. ئەحمەد یەنەر سەرۆکی کۆمسیۆنی باڵای هەڵبژاردنەکانی تورکیا (یەسەکە)، لە کۆنفڕانسێکی رۆژنامەوانیدا رایگەیاند، هەڵمەتی هەڵبژاردنی سەرۆکایەتی کۆمار و پەرلەمان کە لە ١٤ ئایار بەڕێوەدەچن، لە ١٨ی ئایارەوە دەستپێدەکات و وتی، "سەبارەت بە دەنگدان لە وڵات و دەرەوەی وڵات، کارەکانی دیاریکردنی رێکارەکان بەردەوامن". دوێنێش کۆمسیۆنی باڵای هەڵبژاردنی تورکیا، رێوشوێنەکانی هەڵبژاردنەکانی سەرۆکایەتی و پەرلەمانی تورکیا ئاشکرا کرد. بەگوێرەی رێوشوێنەکان، تاوەکو کاتژمێر ١٨:٠٠، نابێت هیچ میدیایەک باسی ئەنجامی هەڵبژاردن و هەڵسەنگاندن بۆ هەڵبژاردنەکان بکات. میدیاکان دەتوانن لە کاتژمێر ٢١:٠٠ بەدواوە دەست بە ڕۆماڵ و هەڵسەنگاندن بکەن، بەڵام ئەگەر کۆمسیۆن بە پێویستی ببینێت، دەتوانرێت بەر لە کاتژمێر ٢١:٠٠ رۆماڵی کەناڵەکان دەست پێبکرێت. بەگوێرەی کۆمسیۆنی هەڵبژاردن، ٣٦ پارتی سیاسی دەتوانن بەشداری لە هەڵبژاردنەکاندا بکەن کە ئەمانەن: "پارتی داد و یەکڕیزیی، پارتی داد، پارتی داد و گەشەپێدان، پارتی دایکی نیشتمان، پارتی سەربەخۆی تورکیا، پارتی یەکگرتنی گەورە، پارتی تورکیای گەورە، پارتی گەلی کۆماری، پارتی دیموکراسی و پێشکەوتن، پارتی چەپی دیموکراتیک، پارتی دیموکرات، پارتی کرێکاران، پارتی ئایندە، پارتی گەنج، پارتی یەکگرتنی دەسەڵات، پارتی ماف و ئازادی، پارتی ئازادی گەلان، پارتی دیموکراتیکی گەلان، پارتی داوای ئازاد، ئیی پارتی، پارتی نیشتمان، پارتی گەل، پارتی بزوتنەوەی نەتەوەپەرست، پارتی رێگەی نیشتمانی، پارتی سەعادەت، پارتی چەپ، پارتی گۆڕانی تورکیا، پارتی کرێکارانی تورکیا، بزوتنەوەی کۆمۆنیستی تورکیا، پارتی کۆمۆنیستی تورکیا، پارتی نیشتمان، پارتی خۆشگوزارانی نوێ، پارتی داهێنان، پارتی تورکیای نوێ، پارتی سەوزەکان و چەپی داهاتوو و پارتی سەرکەوتن."
هاوڵاتی سەرۆکوەزیرانی عێراق رایدەگەیێنێت، لەگەڵ هەرێمی کوردستان لەبارەی یاسای نەوت و گاز گەیشتوونەتە رێککەوتنی کۆتایی. لەبارەی پشکی هەرێمی کوردستان لە پڕۆژەیاسای بودجەی گشتیی 2023ـش دەڵێت، 12.06%ـە و پێشتر لەسەر ئەوە رێککەوتن کراوە. محەممەد شیاع سوودانی، سەرۆکوەزیرانی عێراق دوای پەسندکرنی پڕۆژەیاسای بودجەی ساڵانی 2023، 2024 و 2025، کۆنفرانسێکی رۆژنامەوانی سازکرد و گوتی، لەگەڵ حکومەتی هەرێمی کوردستان لەسەر تەواوی کێشە هەڵپەسێردراوەکانی نێوان هەولێر و بەغدا گەیشتوونەتە رێککەوتن. سەرۆکوەزیرانی عێراق لەبارەی قەبارەی بودجەی 2023 گوتی، 197 ترلیۆن و 828 ملیار دینارە. ئهمڕۆ دووشهممه ، نووسینگهی راگهیاندنی سهرۆكوهزیرانی عێراق بڵاویكردووهتهوه، ئهنجوومهنی وهزیرانی عێراق له كۆبوونهوهی ئاسایی ئهمڕۆیدا به سهرۆكایهتی محهممهد شیاع سوودانی، سهرۆكوهزیرانی عێراق رهشنووسی پڕۆژهیاسای بودجهی ساڵانی 2023، 2024 و 2025 پهسهند كرد و رهوانهی پهرلهمانی عێراقی كرد. هاوکات ئەنجومەنی وەزیران رێکارە کارگێڕییەکانی بۆ بەپارێزگاکردنی هەڵەبجەشی پەسەندکرد و وەک 19هەمین پارێزگای عێراق ناساندی.
هاوڵاتی مەسرور بارزانی، سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان سەبارەت بە رووداوەکانی هاتووچۆ لە هەرێمی کوردستان ئەمڕۆ یەکشەممە پەیامێکی بڵاوکردەوە و تێیدا رایگەیاند، دەبێت وەزارەتی ناوخۆ پێداچوونەوە بە سیستەمی هاتووچۆ بکات و رێکارەکانی پێدانی مۆڵەتی شوفێری توندتر بکەن. مەسرور بارزانی، سەرۆکوەزیرانی هەرێمی کوردستان ئەمڕۆ (دووشەممە، 13-3-2023) لە راگەیەندراوێکدا سەبارەت بە گیانلەدەستدانی پێنج ئەندامی یەک خێزان بە ڕوداوی هاتوچۆ هەروەها گیانلەدەستدانی 11 کەسی دیکە لەماوەی ئەم پێنج رۆژەدا بە رووداوی هاتووچۆ، گوتی "پرسە و سەرەخۆشی و هاوخەمی خۆم، ئاراستەی کەسوکار و بنەماڵەی قوربانییەکان دەکەم و هاوبەشی خەمیانم و هیوای چاکبوونەوەی خێراش، بۆ بریندارەکان دەخوازم". وتیشی، "جێی نیگەرانی و داخێکی زۆرە ، ساڵانە ژمارەیەکی زۆری خەڵک لە هەرێمی کوردستان، لە ئەنجامی ڕووداوەکانی هاتووچۆوە، گیان لە دەست دەدەن. بۆیە داوا لە هاونیشتمانییان و شوفێران دەکەم، کە پابەندبن بە ڕێنماییەکانی هاتووچۆ و خۆیان و کەسوکاریان بپارێزن و دووربن لە تیژڕۆیی." لە بەشێکی دیکەی راگەیەندراوەکەدا سەرۆکوەزیران دەڵێ "دەبێ وەزارەتی ناوخۆ پێداچوونەوە بە سیستەمی هاتووچۆ بەگشتی و رێنمایی و یاساکانی هاتووچۆ و رێگاوبانەکان بکات و، رێکارەکانی پێدانی مۆڵەتی شۆفیری تووندتر بکەن. پێویستە هەموو رێکار و ئامادەکارییەک بکرێت بۆ سنووردانان بۆ ڕووداوەکانی هاتووچۆ و دڵنیابوون لە پابەندبوونی هەمووان بە مەرجەکانی سەلامەتی و یاساکانی هاتووچۆ".
هاوڵاتی ئهنجوومهنی وهزیرانی عێراق ئەمڕۆ دووشەممە رهشنووسی پڕۆژهیاسای بودجهی ساڵانی 2023، 2024 و 2025ی پهسهندكرد و رهوانهی پهرلهمانی عێراقی كرد وهەڵەبجەش وەک 19هەمین پارێزگای عێراق ناسێندرا . ئهمڕۆ دووشهممه (13ـی ئادار/مارسی 2023)، نووسینگهی راگهیاندنی سهرۆكوهزیرانی عێراق بڵاویكردووهتهوه، ئهنجوومهنی وهزیرانی عێراق له كۆبوونهوهی ئاسایی ئهمڕۆیدا به سهرۆكایهتی محهممهد شیاع سوودانی، سهرۆكوهزیرانی عێراق رهشنووسی پڕۆژهیاسای بودجهی ساڵانی 2023، 2024 و 2025 پهسهند كرد و رهوانهی پهرلهمانی عێراقی كرد. هاوکات ئەنجومەنی وەزیران رێکارە کارگێڕییەکانی بۆ بەپارێزگاکردنی هەڵەبجەشی پەسەندکرد و وەک 19هەمین پارێزگای عێراق ناساندی. ئەم كۆبوونهوهیه له كاتێكدایه، دوێنێ یەکشەممە، تەیف سامی، وەزیری دارایی عێراق رایگەیاندبوو، ئامادەکردنی رەشنووسی پرۆژەیاسای بوودجەی گشتیی فیدراڵیی بۆ ساڵی 2023 تەواوکراوە و ئاماژەی بەوەشدابوو، رەشنووسی پرۆژەیاسای بوودجەی گشتیی بەمەبەستی تاوتوێکردن و پەسەندکردنی، رەوانەی ئەنجوومەنی وەزیران کراوە. ئەمەشلەکاتێکدایە ئهمڕۆ دووشهممه وەزارەتی دارایی و ئابووری حکومەتی هەرێمی کوردستان له راگەیەندراوێکدا رایگەیاند: "لە چوارچێوەی رێککەوتنی حکومەتی هەرێم و حکومەتی عێراقی فیدراڵ ئەمڕۆ بڕی 400 ملیار دینار گەیشتە سەر هەژماری بانکی وەزارەتی دارایی و ئابووری هەرێم".
وەزارەتی پلاندانانی عێراق تۆمارکردنی (١١) هەزار و (٥٢٣) ڕووداوی هاتووچۆی لە ماوەی ساڵی ڕابردوودا ڕاگەیاند. وتەبێژی فەرمی وەزارەتی پلانانی عێراق، عەبدولزەهرا ئەلهنداوی ئەمڕۆ دووشەممە 14ی3 لە بەیاننامەیەکدا کە ئاژانسی هەواڵی فەرمی عێراق (ئینا) بڵاویکردەوە وتوێتی، "ژمارەی قوربانیانی ڕووداوەکانی هاتوچۆ لە ماوەی ساڵی ڕابردوودا بە ڕێژەی (6.8%) زیادی کردووە، هەروەها ژمارەی قوربانیانی ڕووداوەکانی هاتووچۆ بە ڕێژەی (6.8%) زیادی کردووە بریندارەکان بە ڕێژەی (12.9%) زیادی کردووە بە بەراورد بە ساڵی 2021. ئاماژەی بەوەشکرد کە "ژمارەی مردن بەهۆی ئەم ڕووداوانەوە گەیشتە (3021)، لەو ژمارەیە (2474) نێر گیانیان لەدەستداوە، بە ڕێژەی (81.9%)، و... (547) مێینە گیانیان لەدەستداوە، بە ڕێژەی (18.1%) لە کۆی ژمارەی گیان لەدەستدانەکان، کە بەرزبوونەوەی (6.8%) تۆمارکردووە بە بەراورد بە ساڵی ڕابردوو. وتەبێژەی باسی لەوە کردوه، "ژمارەی قوربانیانی ڕووداوەکانی هاتوچۆ بۆ ساڵی 2021 گیانلەدەستدان گەیشتە (2828)، هەروەها بۆ بریندارانی بریندارانی ڕووداوەکانی هاتوچۆ بۆ ساڵی 2022، گەیشتە (12677)، تۆمارکردنی" ڕێژەی بەرزبوونەوەی (12.9%). بە بەراورد بە ساڵی 2021، کە (11230) بریندار هەبوون. ئەلهنداوی ئاماژەی بەوەدا کە "ڕووداوەکانی پێکدادان بەرزترین ڕێژەی تۆمارکردووە، گەیشتووەتە (6493) ڕووداو، بە ڕێژەی (56.3%) لە کۆی ڕووداوەکان، دواتر ڕووداوەکانی ڕاکردن (3724) ڕووداو بە ڕێژەی (32.3%) ، پاشان ڕووداوی وەرگەڕان (1098) ڕووداو، بە ڕێژەی (9.5%).ڕووداوەکانی تر گەیشتە (208) ڕووداو، بە ڕێژەی (1.8%)، ئەمەش ئاماژەیە بۆ ئەوەی کە “کە پێدادان و وەرگەڕانی ئوتومبێل بەرزترین ڕێژەی ڕووداوەکانی هاتوچۆیە بە ڕێژەی (79.2%). هەروەها سەبارەت بەو ڕووداوانەی کە بەهۆی ئۆتۆمبێلەوە ڕوویانداوە، ڕێژەکە (8.1%) بووە، و بەهۆی ڕێگاکەشەوە، بە ڕێژەی (6.2%).) سەبارەت بە کۆی ڕوداوەکانی ، ڕێژەی (6.5%)ی کۆی ژمارەی ڕووداوەکان بوون.
دەزگای داد لە ئێران بۆ یەکەمجار ئاشکرای دەکات لانیکەم 22 هەزار کەس لە ناڕەزایەتییەکانی دوای مەرگی ژینا ئەمینی بەندکراون و سەرۆکی ئەو دەزگایەش دەڵێت لێبوردنی گشتیی 85 هەزار بەندکراوی وڵاتەکەی گرتوەتەوە. غوڵامڕەزا موحسینی ئێژەیی، سەرۆکی دەزگای دادی کۆماری ئیسلامی ئێران رۆژی دوشەممە ئاشکرای کرد 22 هەزار کەس لە دەستگیرکراوانی ناڕەزایەتییەکانی رۆژهەڵاتی کوردستان و شارەکانی ئێران بەر لێبوردنی گشتیی دەکەون و ژمارەیەکیشیان بە دانانی بارمتە لە دەرەوەی زیندانەکان لە ژێر چاودێریدان. ئێژەیی ئاماژەی بەوە کردوە؛ لێبوردنی گشتیی کە لە لایەن عەلی خامنەیی، رێبەری کۆماری ئیسلامی ئێران راگەیەنراوە 82 هەزار زیندانیی گرتوەتەوە و پێدەچێت ئەو ژمارەیە زیاتر بکات و تا ئێستا 25 هەزار کەس لە زیندانەکان ئازاد کراون بەڵام ئەو لێبوردنە تۆمەتبارانی توندوتیژیی و دزیی نەگرتوەتەوە. وتەکانی ئێژەیی لە کاتێکدا بە پێی ئاماری رێکخراوەکانی مافی مرۆڤی ئێران لە ماوەی 150 رۆژی ناڕەزایەتییەکاندا لانیکەم 28 هەزارکەس دەستگیرکراون کە نزیکەی هەشت هەزار کەسیان لە رۆژهەڵاتی کوردستان بوە. بە پێی هەندێک بەڵگەنامەی سوپای پاسداران نزیکەی 39 هەزار کەس لە ناڕەزایەتییەکاندا دەستگیرکراون کە ژمارەیەکیان لە زیندانە نهێنییەکاندا بەندکراون و چارەنوسیان نادیارە و ناویان وەک زیندانی یان دەستبەسەرکراو تۆمار نەکراوە.
سعودیە رایگەیاند رێککەوتنی تاران و ریاز بەرهەمی دوو ساڵ کۆبونەوە لە عێراق و عومان-ە و مەرج نییە هەمو کێشەکانیان لەگەڵ کۆماری ئیسلامی کۆتایی پێبێت. فەیسەڵ بن فەرحان، وەزیری دەرەوەی سعودیە رۆژی دوشەممە بە رۆژنامەی (شەرقلئەوسەت)ی راگەیاند؛ بڕیارە لە دوو مانگی داهاتودا هەندێک لە پەیوەندییەکانی نێوان سعودیە و کۆماری ئیسلامی ئێران دەست پێبکەنەوە و مەرج نییە هەندێک کێشە و ناکۆکیی نێوان دوو وڵاتەکە چارەسەر بکرێت و کۆتایی پێبێت. فەرحان وتویەتی: سعودیە ئامادەکاریی دەکات بۆ دەستپێکردنەوەی پەیوەندییەکانی لەگەڵ ئێران و لەو چوارچێوەیەشدا بۆ ئەوان ئاساییە لەگەڵ بەرپرسانی کۆماری ئیسلامی کۆببینەوە. وەزیری دەرەوەی سعودیە ئاماژەی بەوە کردوە ریاز و تاران دوای دوو ساڵ دانوستان و کۆبونەوە لە عێراق و عوممان بە نێوەندگیریی چین رێککەوتنی نێوانیان واژۆ کردوە. لە لایەکەی دیکەوە ناسر کەنعانی وتەبێژی وەزرەتی دەرەوەی ئێران لە کۆنگرەیەکی رۆژنامەوانیدا ئاشکرای کرد دوای رێککەوتن لەگەڵ سعودیە رەنگە بەمزوانە لەگەڵ هەندێک وڵاتی ناوچەکە و بە تایبەت وڵاتی ئۆردون بگەنە رێککەوتن. ئێران بەهۆی ناکۆکییەکانی لەگەڵ سعودیە پەیوەندییەکانی لەگەڵ زۆربەی وڵاتانی عەرەبی و بە تایبەت وڵاتانی عەرەبی کەنداو کێشە و ناکۆکیی تێکەوتوە، پێدەچێت دوای رێککەوتنی ریاز و تاران هەوڵی ئاساییکردنەوەی پەیوەندییەکانی لەگەڵ ئەو وڵاتانە بدات.
ئەمڕۆ ئاسمان لە نێوان نیمچە هەور و پەڵە هەوردا دەبێت و پلەکانی گەرما نزیک دەبێتەوە لە تۆمارەکانی دوێنێ. دەشڵێت، "سبەینێ ئەگەری نمە بارن هەیە." ئەم بەپێی بڵاوکراوەیی کەشناسی هەرێم. بەشی پێشبینی لە بەڕێوەبەرایەتی گشتی کەشناسی و بومەلەرزەزانی هەرێمی کوردستان، لە بڵاوکراوەیەکدا، کەشو هەوای ئەمڕۆ و سبەینێی بڵاوکردووەتەوە کەشناسی ، ئەمڕۆ ئاسمان لەنێوان نیمچە هەور و پەڵە هەوردا دەبێت. دەربارەی کەشی کەشناسی ئاماژەی داوە ، سبەینێ سێشەممە، ئاسمان نیمچە هەور دەبێت هەندێ کات بۆ هەوری تەواو دەگۆرێت ئەگەری نمە بارانی کەمی پچرپچر هەیە لەناوچە جیاجیا کاندا و پلەکانی گەرما هاوشێوەی تۆمارەکانی ئەمڕۆ دەبێت و گۆڕانکاری تێدا نابێت. لە کۆتایدا کەشناسی ، بەرزترین پلەکانی گەرمای پێشبینیکراو بە پلەی سیلیزی بەم شێوەیە ڕاگەیاند : هەولێر : 24پلەى سیلیزى سلێمانی: 22پلەى سیلیزى دهۆک: 24پلەى سیلیزى کەرکوک: 26پلەى سیلیزى هەڵەبجە: 22 پلەى سیلیزى زاخۆ: 25پلەى سیلیزى سۆران:23پلەى سیلیزى گەرمیان: 27 پلەى سیلیزى
ڕاوێژكارێكی محەمەد سودانی، ئهمڕۆ ئهنجومهنی وهزیران كۆدەبێتەوە بۆ گفتۆگۆکردن و پهسهندكردنی پڕۆژهیاسای بودجهی 2023. زیا ناسری، راوێژكاری راگهیاندنی محهمهد شیاع سودانی، سهرۆك وهزیرانی عێراق ئەمڕۆدووشەممە 13ی3 له پەڕەی فەرمی خۆی له تۆڕی تویتهر بڵاویکردەوە ، "ئهمڕۆ دووشهممه ئهنجومهنی وهزیرانی عێراق كۆبونهوهیهكی تایبهت بهمهبهستی پهسهندكردنی پڕۆژهیاسای بودجهی 2023 ئهنجام دهدات". ئاماژەی بە باشی پڕۆژه یاسای ئەمساڵی بودجە کردوەو دەڵێت ، "چاوهڕێ دهكرێت پڕۆژهیاسای بودجهی ئهمساڵ پڕۆژهیاسای خزمهتگوزارییهكان و گهشهپێدانی بهردهوام بێت، چونكه بهشێكی بهرچاوی بودجه بۆ كهرتی وهبهرهێنان و پڕۆژهكان خهرج كراوه". تهیف سامی، وهزیری دارایی عێراق دوێنێ یەکشەممە ، تەواوبونی ئامادەکردنی پڕۆژە یاسایی بوردجەی 2023 عێراق و ناردنی بۆ ئەنجومەنی وەزیران ڕاگەیاند ، یاساکەی به "ناوازه " لە قەڵەم دابوو. بەپێی زانیاری ئەندامانى لیژنەى دارایی پەرلەمانى عێراق، بڕى پارەى بودجەى 2023ـى عێراق نزیکەى 200 ترلیۆن دینار دەبێت کە دەبێتە گەورەترین بودجە لە مێژووى عێراقدا. لای خۆیەوە، فارس عیسا، سەرۆکی نوێنەرایەتیی حکومەتی هەرێمی کوردستان لە بەغدا لەبارەی پشکی هەرێمی کوردستان لەو بودجەیە، "بەگوێرەی داتاکانی وەزارەتی پلاندانانی عێراق، دانیشتووانی هەرێمی کوردستان 13.95%ـی عێراق پێکدەهێنن، بەڵام گفتوگۆ لەسەر 12.67٪ بۆ هەرێمی کوردستان کراوە و ئێمە داوای زیاترمان کردووە. بەگشتی لە 12.67 کەمتر نابێت
واشنۆن رایگەیاند هیچ جۆرە رێککەوتنێک لەگەڵ کۆماری ئیسلامی ئێران نەکراوە بۆ ئازادکردنی سێ هاوڵاتیی ئەمریکی-ئێرانی و سەرچاوەیەکیش ئاشکرای دەکات هەوڵی ئازادکردنی پارە بلۆککراوەکانی ئێران لە عێراق و دوو وڵاتی دیکە دەدرێت. جۆن کێربی، وتەبێژی ئەنجومەنی ئاسایشی نیشتیمانی ئەمریکا ئەمڕۆ یەکشەممە رایگەیاند؛ لێدوانی بەرپرسانی ئێران لەسەر رێککەوتن لەگەڵ واشنتۆن بۆ ئازادکردنی سێ هاوڵاتیی ئەمریکی-ئێرانی راست نییە . کێربی وتی: بەداخەوە بەرپرسانی ئێران دەستبەرداری لێدوانی ناڕاست نابن و ئەو درۆیانە کاریگەریی خراپی لەسەر باری دەرونیی بنەماڵەکانی سێ هاوڵاتی دەستگیرکراوی ئەمریکا لە ئێران داناوە. وتەکانی کێربی دوای لێدوانی حسێن ئەمیرعەبدوڵڵاهیان، وەزیری دەرەوەی ئێران دێت کە رایگەیاند؛ پێشکەوتنی باش بۆ ئازادکردنی زیندانییەکانی ئەمریکا لە ئێران هەیە و تاران و واشنتۆن گەیشتونەتە رێککەوتنێکی ناڕاستەوخۆ. لە لایەکی دیکەوە پێگەی (ئەلعەربیە)ی سعودیە لە زاری سەرچاوەکانیەوە بڵاوی کردوەتەوە کە ئەمریکا دەیەوێت لە بەرامبەر ئازادکردنی (سیامەک نەمازی، عیماد شەرقی، موراد تەهباز) بڕی 10 ملیارد دۆلار لە پارە بلۆککراوەکانی ئێران لە وڵاتانی عێراق،ژاپۆن و کۆریای باشور بە مەرج ئازاد بکات. مەرجەکانی ئەمریکا بریتین لەوەی کە ئەو پارانە نابێت راستەوخۆ رەوانەی ئەژمارەکانی کۆماری ئیسلامی بکرێن و دەبێت بۆ مەبەستی کڕینی خۆراک و دەرمان و پێداویستییە سەرەکی و مرۆییەکانی خەڵکی ئێران بەکاربهێنرێن.
