ئەمریکا وەڵامی هەڕەشەکانی ئێران لە تۆڵەکردنەوەی قاسم سولەیمانی، فەرماندەی پێشوی فەیلەقی قودس دەداتەوە و هۆشداریی توند دەداتە ئەو وڵاتە. وەزارەتی دەرەوەی ئەمریکا لە راگەیەنراوێکدا ئاشکرای کردوە واشنتۆن لەسەر هەڕەشەکانی تاران لە بەرپرسان و هاوڵاتییانی ئەمریکی هۆشداریی توندی داوەتە ئێران. پێگەی (ئەڵعەرەبیە) لە زاری بەرپرسانی وەزارەتی دەرەوەی ئەمریکا بڵاوی کردوەتەوە کە واشنتۆن بە تارانی راگەیاندوە؛ بە هەموشێویەک هاوڵاتییانی ئەمریکی لە هەر شوێنێکی جیهان بن لە لایەن هێزەکانی وڵاتەکەیانەوە دەپارێزرێن. وەزارەتی دەرەوە رایگەیاندوە؛ ئێران نابێت هێز و ئیرادەی ئەمریکا بۆ پاراستنی هاوڵاتییانی تاقی بکاتەوە چونکە روبەڕوی کاردانەوەی توند دەبێتەوە. هۆشداراییەکەی ئەمریکا دوای ئەو دێت کە فەرماندەیەکی سەربازیی سوپای پاسداران دروستکردنی موشەکی نوێی بە ناوی (کڕوزی پاوە) ئاشکرا کرد و هەڕەشەی تۆڵەسەندنەوەی لە ژمارەیەک بەرپرسی باڵای پێشوی ئەمریکا کرد. ئەمیرعەلی حاجی زادە، فەرماندەی هێزی ئاسمانی سوپای پاسدارانی ئێران کە ساڵی 2020 سەرپەرشتیی موشەکبارانی بنکەی (عەین ئەسەد)ی ئەمریکای لە عێراق کردوە وتویەتی ئامانجی ئێران لەو کاتەدا کوشتنی سەربازانی ئەمریکا نەبوە چونکە ئێران تۆڵەی کوشتنی قاسم سولەیمانی بە کوشتنی دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی پێشوی ئەمریکا و مایک پۆمپیو، وەزیری دەرەوەی پێشو و فرانک مەکێنزی، سەرۆک ئەرکانی پێشوی ناوەندیی هێزە چەکدارەکانی ئەو وڵاتە دەکاتەوە. لێدوانی ئەو فەرماندەیەی سوپای پاسداران لە کاتێکدا قاسم سولەیمانی، فەرماندەی پێشوی فەیلەقی قودس بە بڕیاری دۆناڵد ترەمپ و بە فڕۆکەی بێفڕۆکەوان لە (3/1/2022) فڕۆکەخانەی بەغدا کوژرا.
هاوڵاتی سەرۆکایەتی ئەرکانی سوپای ئۆکراینا بڵاوی کردەوە کە سوپای رووسیا دوێنێ ١٤ هێرشی مووشەکیی و ١٩ هێرشی ئاسمانیی کردووەتە سەر وڵاتەکەی. لە راگەیەندراوێکدا سەرۆکایەتی ئەرکانی سوپای ئۆکراینا، پێشهاتەکانی جەنگی بڵاوکردەوە و ئەوەی خستووەتەڕوو کە رووسیا هێرشەکانی بۆسەر کوپیانسک، لیمان، باخموت، ئاڤدیڤکا و شاهتێرسک چڕکردووەتەوە و سەربازانی ئۆکراینا ٧١ هێرشی رووسەکانیان تێکشکاندووە. لە راگەیەندراوەکەدا، هەروەها باس لەوە کراوە کە هێزەکانی رووسیا بۆ دیاریکردنی ئامانجەکانیان بە بەردەوامی لە ئاسمانەوە پشکنین دەکەن و هاتووە ''سوپای رووسیا دوێنێ ١٤ هێرشی مووشەکیی و ١٩ هێرشی ئاسمانیی ئەنجامداوە. لەڕێگەی سیستمەکانی مووشەکهاوێژەوە ٥٧ جار بۆردومانی کردووە. هاووڵاتییانی مەدەنی زیانیان بەرکەوتووە و برینداربوون''. ئەوەش ئاشکرا کراوە کە هێزەکانی ئاسمانیی ئۆکراینا لە ماوەی ٢٤ کاتژمێری رابردوودا، ١٢ هێرشیان کردووەتە سەر ئەو ناوچانەی چەکەکانی سەربە سوپای رووسیای لێن، هەروەها سێ فڕۆکەی بێ فڕۆکەوانی رووسیایان خستووەتە خوارەوە، یەکەکانی تۆپهاوێژیش دوو ناوچەی کۆبوونەوەی یەکەکانی رووسیا و شوێنی راداریان لەناوبردووە.
هاوڵاتی دوای ئهوهی ئهمڕۆ له كهناراوهکانی ناوچەی کالابریا لە باشووری ئیتاڵیا، بهلهمێكی كۆچبهران نقوم بوو و بەهۆیەوە لانیكهم 40 كهس گیانیان لهدهستدا، سەرۆکی کۆمیسیۆنی یهكێتی ئەوروپا رایدهگهیهنێت، پێویسته ئهوروپا به یاسای مافی پهنابهرێتیدا بچێتهوه. بەیانیی ئەمڕۆ بەلەمێک لە کەنارە ئاوییەکانی ئیتاڵیا ژێرئاو کەوت و تاوەکو ئێستا لانیکەم 40 کۆچبەر گیانیان لەدەستداوە. بەگوێرەی میدیای وڵاتەکە، تاوەکو ئێستا لانیکەم تەرمی 28 کەسیان دۆزراونەتەوە و تەرمی 12 کەسەکەی دیکە نەدۆزراوەتەوە؛ 40 کەسی دیکەش رزگارکراون دوای ئەم ڕوداوە ئۆسۆلا ڤۆندێرلاین سەرۆکی کۆمیسیۆنی یهكێتی ئەوروپا، داوای پێداچوونهوه یبه مافی پهنابهرێتی کرد. یاسا نوێیەکانی ئیتاڵیا کەشتیی هاوکاریی کۆچبەران ناچار دەکەن لە یەک کاتدا تەنیا یەک هەوڵی رزگارکردنی کۆچبەران بدەن. ئەوەش لەلایەن رەخنەگرانی حکومەتە راستڕۆکەی ئیتاڵیاوە وەکو هۆکارێکی ژێرئاوکەوتنی بەلەمی کۆچبەران لێکدەدرێتەوە. بەرپرسانی ئیتاڵیا هۆکاری ژێرئاوکەوتنی بەلەمەکەیان بۆ ئەوە گەڕاندەوە کە "زۆر سەرنشینی هەڵگرتبوو و بەهۆی شەپۆلە تووندەکانەوە بووەتە دوو پارچەوە". هاوکات میدیاکانی ئیتاڵیا باس لەوە دەکەن، لەسەر یەختەکە 150 بۆ 250 کۆچبەر هەبوون و تا ئێستا نزیکەی 40 کەسیان رزگارکراون. ئەم "تراژیدیایە" لەکاتێکدایە کە حکومەتە راستڕۆکەی ئیتاڵیا تاوەکو دێت رێکارەکان لەسەر کۆچبەران تووندتر دەکات. بەگوێرەی نەتەوە یەکگرتووەکان، لە سەرەتای ئەمساڵەوە، 16 هەزار و 601 کۆچبەر لە رێگەی دەریای نێوەڕاستەوە چوونەتە ئەوروپا و لانیکەم 195 کەس لەو رێگەیەدا گیانیان لەدەستداوە یانیش بێسەروشوێن بوون. لە ساڵی 2022شدا، بەگوێرەی نەتەوە یەکگرتووەکان، 159 هەزار و 410 کۆچبەر گەیشتوونەتە ئەوروپا و هەزار 953 کەسیش گیانیان لەدەستداوە.
هاوڵاتی وەزارەتی سەرچاوەکانی ئاوی عێراق ئەمڕۆ یەکشەممە رایگەیاند کۆگەی ئاوی عێراق کەمترە لە هەشت ملیار مەتر سێجا، بەردانەوەی ئاویش لە وڵاتانی دراوسێوە بەر رێژەی 70٪ کەمبووەتەوە ، ئەمەش بۆتە هۆی کەمبوونەوەی ئاو کە لە هەندێک لە پارێزگاکانی باشووری عێراق. وەزارەتی سەرچاوەکانی ئاوی عێراق راگەیێندراوێکی لەبارەی کەمبوونەوەی ئاوی رووباری دیجلە و فورات بڵاوکردەوە و رایگەیاند، ئەو کەمبوونەوەیەی لە پشکە ئاوییەکانی بەشێک لە پارێزگاکانی باشوور لەم رۆژانەدا هەیە، هۆکارەکەی دەگەڕێتەوە بۆ کەمیی ئەو داهاتە ئاوییانەی لە تورکیاوە دەگاتە بەنداوی موسڵ لەسەر رووباری دیجلە و بەنداوی حەدیسە لەسەر رووباری فورات. وەزارەتی سەرچاوەکانی ئاوی عێراق هۆکارێکی دیکەی کەمبوونەوەی ئاوی گەڕاندووەتەوە بۆ کەمیی بارانبارین و زیادبوونی داواکاری لەسەر ئاو بۆ دڵنیایی ئاودانی بەروبوومە کشتوکاڵییەکان بۆ وەرزی ئێستای زستان کە پلانی بڕیاردراوی تێپەڕاندووە، جگە لەوەش جووتیاران پابەندنەبوون بە جێبەجێکردنی سیستمی نوێی ئاودان. وەزارەتی سەرچاوەکانی ئاو هەروەها دەڵێت: ئەو بڕە ئاوانەی کە گەرەنتی کراون لە هەردوو رووباری دیجلە و فورات بەشی هەموو پێداویستییە کشتوکاڵییەکان و ئاوی خواردنەوە و پێداویستییەکانی دیکەش دەکات. باس لەوەش دەکات "بەڵام پێشێلکارییان بوونەتە هۆی کەمبوونەوەی تێکڕای ئاوی گەیشتوو بەو پارێزگایانە." وەزارەتی سەرچاوەکانی ئاو داوا لە حکومەتە خۆجێییەکان دەکات کە پشتیوانیی وەزارەت بکەن لە لابردنی زێدەڕۆییەکان، داواش لە جووتیاران و خاوەن پڕۆژەکان دەکات پابەندی پشکە ئاوییە بڕیارلێدراوەکان بن و پێشێلکاریی نەکەن لەسەر پشکی پارێزگاکانی دیکە بۆ ئەوەی گەیشتنی ئاو بە سەرجەم پارێزگاکان گەرەنتی بکرێت.
هاوڵاتی – دهۆك یاسای رزگاربووە ئێزدییەكانی دەستی داعش كە لە 1ی ئاداری 2021 لە ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق پەسەندكرا و تایبەتە بە قەرەبووی ماددی و مەعنەوی ئەو ژنانەی لەلایەن داعشەوە رفێنرابوون و رووبەرووی توندوتیژی بوونەوە، بەئامانجی دابینكردنی ژیانێكی شایستە و دوبارە تێكەڵكردنەوەیان بە كۆمەڵگا، بەڵام دووساڵ تێپەری هێشتا یەك ژن قەرەبوو نەكراوەتەوە. حەلا سەفیل، ژنێكی رزگاربووی دەستی داعشە و سێ جار كڕین و فروشتنی پێوەكراوە و حەوت جار هەوڵی هەڵهاتنی داوە، لە 1 تەموزی 2017 لەژێر دەستی داعش رزگاری بووە، ئەو كە خەڵكی كۆمەڵگای تلقەسەبە سەر بە قەزای شنگال بە هاوڵاتی وت:» لەكاتی دەرچوونی یاساكە دڵمان خۆشبوو، بەڵام زیاتر لەدوو ساڵە لە چاوەڕوانیدان و تائێستا یەك دینارمان وەرنەگرتووە، تەنیا لە رۆژی 3ی ئابی هەموو ساڵێك كۆمەڵێك بەڵێن و قسەی گەورە دەكەن دواتر هەمووی لەبیر دەكەن». چەكدرانی داعش لە ئابی 2014 دەستیانگرت بەسەر قەزای شەنگالدا، شەش هەزار و 417 هاوڵاتی ئێزیدییان رفاند، دواتر زیاتر لە سێ هەزارو 562 و ئافرەت و منداڵ و پیاو رزگاركران، بەڵام تا ئێستا چارەنوسی زیاتر لە 2 هەزار 693 كەس دیارنیە. هەرمان میرزا بەگ، جێگری میری ئێزدییان بە هاوڵاتی وت: « رزگاربووان لەبەرئەوەی ئێزدین حكومەتی عێراق هیچ شتێكیان بۆ ناكات، پرۆژەی یاسای رزگاربووانی دەستی داعش زیاتر لەدوو ساڵە لەسەر كاغەز ماوەتەوە و یەك ژن قەرەبوو نەكراوە، بە وڵاتانی ئەوروپا و زۆر كەسمان وتووە حاڵی رزگاربووانی دەستی داعش زۆر خراپە ئەوەش بۆ ئەوەی ئەوان لەرێگای خۆیانەوە فشار لەسەر حكومەتی عێراق بكەن تا یاساكە جێبەجێ بكەن بەڵام هەر سوودی نەبووە». هەرمان میرزا بەگ وتیشی:» داعش گەورەترین ستەمی بەرامبەر ژن و كچانی ئێزدی كردووە، پێویست بوو پێش چەند ساڵێك هەموویان قەرەبوو وەربگرین، هەوڵەكانمان بەردەوام دەبن لەگەڵ حكومەتی هەرێم و عێراق تا بە زووترین كات بڕیارەكە بكەوێتە بواری جێبەجێكردن و رزگاربووانی دەستی داعش قەرەبوی خۆیان وەربگرن». لەگرنگترین ماددەكانی ناو یاساكە پێدانی موچەیەكی مانگانەیە كە دوو هێندەی موچەی خانەنشینی بێت، ئێستا كەمترین موچەی خانەنشینی لە عێراق 500 هەزار دینارە و بەو پێیەش رزگاربوانی ئێزدی تا لەژیاندابن دوو هێندەی ئەو مووچەیە وەربگرن، هەر لەیاسایەكەدا پێدانی پارچەیەك زەوی نیشتەجێبوون یان شوقە بۆ رزگاربووان جێگیركراوە و لەگەڵ كردنەوەی ژمارەیەك ناوەندی دەروونی بۆ چارەسەر و گەڕانەوەی ئەو خانمانەی بەهۆی رفاندنیانەوە لە خوێندن دابڕاون. نازو دربۆ، خەڵكی گوندی وەردی سەر بە قەزای شەنگالە، لەكاتی پەلاماری داعش منداڵێكی 9 مانگی هەبووە لە 3ی ئابی 2014 لەگەڵ خێزانەكەیدا كەوتوونەتە دەستی داعش، ئەو بە هاوڵاتی وت: « چەكدارانی داعش ستەمیان لە هەموو كەسێك كرد، بەڵام ئەوەی لەبەرامبەر ئێمە كردییان لەهەموویان بەئازارتر و ناخۆشتر بوو، ئێستاش حكومەتی عێراق هیچ رێزێك لە ئێمە ناگرێت و وادەزانێت كە هیچمان بەسەردا نەهاتووە، زیاتر لە دوو ساڵە ریكلام بۆ یاسای رزگاربووانی دەستی داعش دەكەن، بەڵام من چی لە یاسایەك بكەم كە تەنها لەسەر كاغەز ماوەتەوە، دوو ساڵە هیچ شتێكمان وەرنەگرتووە و هیچ ئومێدیشمان بەو یاسایە نیە، چونكە ئیرادەیەكی بەهێز و توكمە نیە بۆ جێبەجێكردنی یاسایەكە». نازو دربۆ ئێستا لە ژێر خێوەتێكدا لەگەڵ خێزانەكەی دەژیت، ئاماژەی بۆ ئەوەكرد: كەسوكارەكەی دەفتەرێك و 50 وەرەقەیان داوەتە قاچاغچیەك بەو شێوەیە لە 18ی ئابی 2015 رزگاری بووە»، و وتیشی: دۆخی ژیانمان نەك خراپە بەڵكو هەر وێرانەیە، هەشت ساڵە لەژێر خێوەتدا دەژین نەدەتوانین بگەرێینەوە بۆ زێدی خۆمان و لە هەرێمی كوردستانیش هاوكارییەكان بەرادەیەكی زۆر كەمبوونەتەوە، هەموو كەسێك باش دەزانێت حاڵی ئێمە چۆنە، بەڵام هیچ شتێك بۆ ئێمە ناكەن و داوا لە هەموو بەرپرسانی عێراق دەكەم چیتر جێبەجێكردنی ئەو یاسایە دوانەخەن و چونكە هەموو رزگاربووان زۆر پێویستیان بە هاوكارییە».
هاوڵاتی دەستەی دەستپاکی عێراق بڵاویکردەوە شاندێک لە فەرمانگەی تایبەتمەندی چاکسازی گەیشتوونەتە ئیمارات بۆ تەواوکردنی رێکارەکانی رادەستکردنەوەی ئەو کەسانەی تۆمەتبارکراون بە گەندەڵی. دەستەی دەستپاکی عێراق رۆژی ۹ی ئەم مانگە بڵاویکردەوە، حەمدیە جاف بەرپرسی پێشووی بانکی بازرگانی عێراق کە بەهۆی گەندەڵییەکانییەوە بە شاژنی گەندەڵیی عێراق ناوی دەرکردووە، لە ئیمارات دەستگیر کراوە٠ حەمدیە جاف بە شاژنی گەندەڵیی عێراق ناوی دەرکردووە لەسەر كۆمەڵێك دۆسیەی گەندەڵی كارگێڕی و دارایی لەلایەن دادگاوە حوكم دراوە، بەڵام بۆ وڵاتی ئیمارات هەڵهاتبوو هاوکات دەستەی دەستپاکی پێشتر چەند دۆسیەیەكی گەڕاندنەوەی لەدژی حەمدیە جاف رێكخستبوو كە ژمارەیان 17 دۆسیە بووەو پێشكەشی سەرۆكایەتی داواكاری گشتی كردبوون بۆ ئەوەی بنێردرێن بۆ ئیمارات بەمەبەستی رادەستكردنەوەی حەمدیە جاف بەڕێگەی دیپلۆسی. بەپێی وتەی دەستەی دەستپاکی، حەمدیە جاف لەو كاتەی كە بەڕێوەبەری گشتی بانكی بازرگانی عێراقی بووە، بەبڕی یەك ملیار و 116 ملیۆن و 24 هەزار و 788 دۆلاری ئەمریكی و 90 ملیارو 786 ملیۆن و 20 هەزارو 500 دیناری عێراقی، زیانی بە دارایی گشتی عێراق گەیاندووە. هاوکات ساڵی ٢٠٢١ بەڵگەیەک لەسەر حەمدیە جاف بڵاوکرایەوە کە قەرزی زیاتر لە 600 ملیۆن دۆلاری بە ئەندامانی خێڵە ( جاف ) کەی داوە بۆ پڕۆژەی خەیاڵاوی لەهەرێمی کوردستان بەبێ گەرەنتی ڕاستەقینە.
هاوڵاتی کۆنسوڵی گشتیی ئیمارات لە هەرێمی کوردستان ئەمڕۆ یەکشەممە سەردانی نێچیرڤان بارزانی کرد و بانگهێشتنامەیەکی فەرمیی سەرۆکی وڵاتەکەی بە سەرۆکی هەرێمی کوردستان گەیاند بۆ سەردانیکردنی ئیمارات. بەگوێرەی راگەیەندراوێکی سەرۆکایەتیی هەرێمی کوردستان، لە کۆبوونەوەیەکدا؛ ههردوولا جهختيان له پتهوكردنى پهيوهندييهكانى عێراق و ههرێمى كوردستان لهگهڵ ئيمارات و فراوانكردنى هاريكاريى هاوبهشى نێوانيان كردهوه و دۆخى سياسى و ئابووريى عێراق و ههرێمى كوردستان و پهيوهندييهكانى ههولێر بهغدايان تاوتوێ كرد. سەرۆکایەتیی هەرێمی کوردستان لەبارەی ناوەڕۆکی بانگهێشتنامەکە دەڵێت، سەرۆکی ئیمارات "وێڕاى سڵاو و رێز بۆ سهرۆك نێچيرڤان بارزانى، ئاماژهى به خواست و گرنگيدانى وڵاتهكهى به پهيوهندييهكانى لهگهڵ ههرێمى كوردستان و هاريكاريى هاوبهشى نيوانيان له بواره جياكاندا كردووه، ههروهها بۆ گۆڕينهوهى بيروڕا دهربارهى بهرژهوهندييه هاوبهشهكانى نێوان ههردوولا، چاوى لهوهيه له ئيمارات پێشوازى له سهرۆك نێچيرڤان بارزانى بكات." نێچیرڤان بارزانی رایگەیاند، "به خۆشحاڵييهوه بانگهێشتنامهكهى" سەرۆکی ئیمارات بۆ وڵاتەکە قبووڵ دەکات و پێیوایە پەیوەندیی نێوان هەرێمی کوردستان و ئیمارات لە قۆناخێکی باش و گرنگ دایە. لە بەشێکی دیکەی کۆبوونەوەکەدا؛ نێچیرڤان بارزانی و کۆنسوڵی گشتیی ئیمارات لە هەرێمی کوردستان باسیان لە "پرسى بودجه و ياساى نهوت و گاز لهنێوان حكومهتى ههرێمى كوردستان و حكومهتى فيدراڵيى عێراق و دۆخى شنگال"ـیش کردووە.
پێنج مانگە رژێمی سوریا، رێگە نادات بتڵی غاز بگاتە دەستی ئاوارەکان لە کەمپەکانی کانتۆنی شەهبای رۆژئاوای کوردستان. لەو کەمپانە پێویستی ٢٠٠ هەزار ئاوارە کە زۆربەیان خەڵکی عەفرینن بە غاز هەیە. لەگەڵ ئەوەشدا نزیکەی ٣ هەزار خانەوادەی زیانلێکەوتووی بومەلەرزەکەی ٦ی شوبات، لە گەڕەکەکانی شێخ مەقسود و ئەشرەفیەی حەلەب روویان لەو کەمپانە کردووە. بەرپرسانی بەڕێوەبەرایەتی کۆگای غازی کانتۆنی شەهبا بە ئاژانسی هاوارنیوزی راگەیاندبووە، لە ٢٩ی ئەیلولی ٢٠٢٢ەوە تاوەکو ئێستا، رژێمی سوریا رێگەی نەداوە، غاز بگاتە دەستی ئاوارەکان. باسی ئەوەشیان کردووە، مانگانە پێویستی هاوڵاتیان بە ٣٥ هەزار بتڵی غاز هەیە، بەڵام گەمارۆی رژێمی سوریا بەردەوامە و رژێم رایگەیاندووە کە لەمەودا رێگە دەدەن دوو مانگ جارێک ٧ هەزار بتڵی غاز رەوانەی شەهبا بکرێت. لەبەرامبەر ئەو دۆخەش، ئاوارەی کەمپەکانی شەهبا، ناچارن بۆ دروستکردنی خواردن، خۆشووردن و خۆگەرمکردنەوە پلاستیک بسووتێنن کە ئەوەش کاریگەریەکی خراپ لەسەر تەندروستیان دادەنێت. لە ماوەی دوو مانگی رابردوودا، بەهۆی سووتاندنی پلاستیکەوە، جار لە کەمپی سەردەم ئاگرکەوتووەتەوە.
ئاژانسی فرانس پرێس، بەرەبەیانی ئەمڕۆ یەکشەممە 26ی 2ی 2023 بڵاویکردەوە له نزیك كهنارهوهكانی شاری كرۆتۆن له ناوچهی كالابریا له باشووری ئیتاڵیا بهلهمێكی كۆچبهران نقووم بووه. باس لەوە کراوە، لانیكهم 30 كۆچبهر گیانیان لهدهستداوه. میدیایی ئیتاڵیاش بڵاویان کردەوە، لەسەر یەختەکە 150 بۆ 250 کۆچبەر هەبوون و تا ئێستا نزیکەی 40 کەسیان رزگارکراون. هاوكات ئاژانسی "ئەنسا"ی ئیتاڵی بڵاویکردەوە، ژمارەی گیان لهدهستدانی ئهو كۆچهبهرانهی له یەختەکە نقوم بوون دەگاتە 30 كهس، ئاماژەی بەوەشدا، کە ئۆپەراسیۆنەکانی گەڕان بهدوای كۆچبهرهكان هێشتا بەردەوامه، بەڵام شەپۆلە ئاوییهكان رێگرن لە کاری تیمەکانی فریاگوزاری. هاوکات، ئاژانسی هەواڵی "AGI"ـی ئیتاڵیش لە زاری ئەندامێکی تیمەکانی فریاگوزاریەوە رایگەیاند، شەپۆلە بەهێزەکانی دەریا یەختەکەیان کردووە بە دوو بەشەوە و لەنێو قوربانییەکانیشدا منداڵێكی ساوا هەیە.
ئەمڕۆ و سبەینێ کەشوهەوا گۆڕانکاریی بەسەردا نایات و پلەکانی گەرما بە جێگیری دەمێننەوە. بەڕێوەبەرایتی کەشناسیی و بومەلەرزەزانیی هەرێمی کوردستان، بڵاویکردەوە، “ئەمڕۆ یەکشەممە ئاسمان بەگشتى ساماڵە، لە ناوچە شاخاوییەکان هەندێک پەڵە هەور دەبێت، پلەکانی گەرما نزیک دەبێتەوە لە تۆمارکراوەکانی رۆژی پێشوو”. سەبارەت بە کەشی سبەینێ کەشناسی دەڵێت، “سبەینێ دووشەممە ئاسمان ساماڵ دەبێت، لە ناوچە شاخاوییەکان هەندێک پەلە هەور دەبێت، پلەکانی گەرما نزیکدەبێتەوە لە تۆمارکراوەکانی ئەمڕ”. لە کۆتایدا ، کەشناسی بەرزترین پلەکانی گەرمای بە پلەی سیلیزی بەم شێوەیە ڕاگەیاند. هەولێر: 21 پلەى سیلیزى سلێمانی: 18 پلەى سیلیزى دهۆک: 20 پلەى سیلیزى، کەرکوک: 25 پلەى سیلیزى هەڵەبجە: 20 پلەى سیلیزى زاخۆ: 21 پلەى سیلیزى سۆران: 18 پلەى سیلیزى گەرمیان: 27 پلەى سیلیزى
سزای سێدارەی زیندانییەکی دیکە لە سنە جێبەجێکرا و بەوەش ژمارەی سێدارەدانی زیندانییانی کورد لە ئێران بەشێوەیەکی بەرچاو بەرز دەبێتەوە. رێکخراوەکانی مافی مرۆڤ بڵاویان کردەوە؛ بەرەبەیانی ئەمرۆ شەممە گەنجێک بەناوی حەمید رەحیمی لە زیندانی ناوەندیی شاری سنە لە رۆژهەڵاتی کوردستان لەسێدارە دراوە. حەمید رەحیمی تەمەن 34 ساڵی خەڵکی شاری دێولان لە پارێزگای سنە تۆمەتبار کراوە بە کوشتنی بە ئەنقەست و دوای چوار ساڵ مانەوە لە زیندان سزاکەی بەسەردا جێبەجێکراوە. سەرچاوەکانی هەواڵی رۆژهەڵاتی کوردستان ئاماژەیان بەوە کردوە کە لە ماوەی کەمتر لە دوو مانگدا 26 کەسی کورد لە شارەکانی رۆژهەڵاتی کوردستان و زینداکانی ئێراندا لەسێدارە دراون. بە پێی ئامارەکان لە ساڵی رابردوشدا لانیکەم 52 هاوڵاتیی کورد لە رۆژهەڵاتی کوردستان و ئێران لەسێدارە دراون کە ژمارەیەکیان بەهۆی تۆمەتی سیاییەوە بوە.
لە ڕووداوێکی هاتووچۆدا لە نزیک گوندی شوانکارە لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان، لانی کەم شەش کۆڵبەری خەڵکی سەلاسی باوەجانی کە بەرەو ناوچە سنوورییەکان دەڕۆیشتن، بەسەختی برینداربوون. بەپێی ڕاپۆرتی ڕێکخراوی هەنگاوو بۆ مافی مرۆڤ، کاتژمێرە سەرەتاییەکانی بەرەبەیانی یەکشەممە 26ی2ی2023 پێنج کۆڵبەری خەڵکی سەلاسی باوەجانی بەناوەکانی سەلاح ڕەحمانی، زەکەریا ئەحمەدی، مێرساد دەروێشی، زەکەریا (ناسنامەی نەزانراوە) و ماکوان (ناسنامەی نەزانراوە) لەگەڵ کۆڵبەرێکی دیکە کە هەتا ئێستا ناسنامەکەی ئاشکرا نەبووە لەنزیک گوندی شوانکارە سەر بەشارۆچکەی شاهۆ لە شاری ڕەوانسەر تووشی ڕووداوی هاتووچۆ بوون و برینداربوون. باس لەوەش کراوە، شەش کۆڵبەرە کە بۆ نەخۆشخانەیەک لە شاری جوانڕۆ گواستراونەتەوە و دۆخی تەندروستی دوو کەسیان ناجێگیرە.
دەستگیرکردنی دوو تیرۆرست لەلایەن دژەی تیرۆری عێراق ڕاگەیاندرا د دژەتیرۆری عێراق، دەستگیرکردنی دوو تیرۆریستی لە پارێزگاکانی ھەولێر و سلێمانی راگەیاند. دەزگای دژەتیرۆری عێراق لە راگەیەندراوێکدا بڵاوی کردەوە، کە ھێزەکانی سەربە دەزگای دژەتیرۆر لە میانی دوو ئۆپەراسیۆنی جیادا، دوو تیرۆریستیان لە پارێزگاکانی ھەولێر و سلێمانی دەستگیرکردووە. لە ڕاگەیاندراوەکە، باس لەوەش کراوە، کە ئۆپەراسیۆنەکان بە ھەماھەنگی و ھاوکاریی ھێزەکانی دژەتیرۆری ھەولێر و سلێمانی ئەنجامدراون
هاوڵاتی کۆبوونەوەی دارایی گروپی 20 ڕۆژی شەممە نەیانتوانی ناکۆکییەکان چارەسەر بکەن لەسەر شەڕی ئۆکرانیا و هەنگاوەکانیان بۆ داڕشتنەوەی قەرزی گەلانی هەژار بەرەوپێش بەرن. کۆبوونەوەی وەزیرانی دارایی و سەرۆکی بانکە ناوەندییەکانی گروپی 20 (جی 20) کە لەلایەن هیندستانەوە میوانداری دەکرێت، پێدەچێت درەنگانی ڕۆژەکە بەبێ بەیاننامەیەکی هاوبەش کۆتایی پێبێت، چونکە هیچ کۆدەنگییەک نەبوو لەسەر چۆنیەتی ناوزەدکردنی شەڕی ئۆکرانیا. ئەمەریکا و هاوپەیمانەکانی لە گروپی حەوت (G7) زلهێزە پیشەسازییەکان جەختیان لەسەر ئەوە کردووەتەوە کە ئەو بەیاننامەیەی ئەو گروپە دەر دەکات دەبێت بە شێوەیەکی گونجاو ڕووسیا ئیدانە بکات بەهۆی لەشکرکێشییەکەی ساڵێک لەمەوبەر بۆ سەر دراوسێکەی، بەڵام شاندەکانی ڕووسیا و چین دژی ئەو جۆرە دەستەواژەیە بوون. دوو لە نوێنەرانی چین ڕایانگەیاندووە، ڕووسیا و چین بە بەکارهێنانی پلاتفۆرمی جی 20 بۆ گفتوگۆکردن لەسەر بابەتە سیاسییەکان دڵتەنگ بوون. هیندستان کە سەرۆکایەتی ئەمساڵی جی 20ی بەدەستەوەیە، هەڵوێستی تاڕادەیەکی زۆر بێلایەنی لە بەرامبەر شەڕەکەدا هێشتووەتەوە و ڕەتیکردووەتەوە ڕووسیا بە هۆکاری ئەو لەشکرکێشییە بزانێت، بەدوای چارەسەری دیپلۆماسیدا دەگەڕێت و بەشێوەیەکی بەرچاو کڕینی نەوتی ڕووسیا بەرەوپێش بردووە. هیندستان و چین لەنێو ئەو وڵاتانە بوون کە ڕۆژی پێنجشەممە بەشداریان نەکرد کاتێک نەتەوە یەکگرتووەکان بە زۆرینەی دەنگ داوای لە مۆسکۆ کرد هێزەکانی لە ئۆکرانیا بکشێنێتەوە و شەڕەکان ڕابگرێت. جی 20 لە ساڵی 1999 دامەزراوە دوای قەیرانی دارایی ئاسیا وەک کۆڕێک بۆ وەزیرانی دارایی و پارێزگارەکانی بانکی ناوەندی بۆ تاوتوێکردنی کێشە ئابووری و داراییە جیهانییەکان گروپی بیست (G20) 19 وڵات لەخۆدەگرێت (ئەرجەنتین، ئوسترالیا، بەرازیل، کەنەدا، چین، فەرەنسا، ئەڵمانیا، هیندستان، ئیندۆنیزیا، ئیتالیا، ژاپۆن، کۆماری کۆریا، مەکسیک، ڕوسیا، سعودیە، ئەفریقای باشوور، ئەندامانی جی 20 نوێنەرایەتی نزیکەی 85٪ ی جی ئێم دی جیهانی دەکەن، زیاتر لە 75٪ ی بازرگانی جیهانی، وە نزیکەی دوو لەسەر سێی دانیشتوانی جیهان.
هاوڵاتی بەڕێوەبەرایەتی هەواڵگری سەربازی ڕایگەیاند، ئەمڕۆ شەممە هێزە ئەمنیەکان لە پارێزگای دیوانیە ژن و پیاوێکیان دەستگیرکردوە کە سەرقاڵی فرۆشتنی کچە تەمەن دو ساڵانەکەیان بون. بەڕێوەبەرایەتی هەواڵگری سەربازی لە ڕاگەیەندراوێکدا ئاماژەی بەوەدا، ئەو دو کەسە کە هاوسەری یەکترن لەکاتی فرۆشتنی کچە تەمەن دو ساڵانەکەیاندا دەستگیرکراون، پرۆسەی دەستگیرکردنیشیان بە هەماهەنگی لەگەڵ فیرقەی پێنجی پۆلیسی فیدراڵی ئەنجامدراوە. باسی لەوەشکردوە، هەردو تۆمەتبارەکە رەوانەی دادگا کراون و پەڕاوی لێکۆڵینەوەیان بۆکراوەتەوە، کچە تەمەن دو ساڵانەکەش رەوانەی شوێنێکی پارێزراو کراوە. هاوکات بازرگانیكردن بە مرۆڤ له پهرلهمانی عێراق به یهكێك لهتاوانه گهورهكان دانراوه و له ساڵی 2012 یاسای بهرهنگاربونهوهی بازرگانیكردن بهمرۆڤی پهسهندکراوە. یهكێك لهسزاكانی ناو یاساكهش دهگاته لهسێدارهدان، لیژنهیهكی تایبهتیش لهوهزارهتی ناوخۆ لهژێر ناوی لیژنهی ناوهندی بهرهنگاربونهوهی بازرگانیكردن به مرۆڤ دروستكراوه بۆ جێبهجێكردنی ئهو یاسایه
