هاوڵاتی ژمارەیەک لە پزیشکانی پسپۆڕی چاو لە ئێران بە بەیاننامەیەک هۆشدارییان داوە لەبەکارهێنانی چەکی ساچمەیی دژی خۆپیشاندەران و بە پێی ئامارەکانیش نزیکە 600 کەس چاویان روبەڕوی زیانی زۆر بوەتەوە. 270 پزیشک و پسپۆڕی چاو لە ئێران هۆشداراییان داوە بەهۆی بەکارهێنانی چەکی ساچمەیی زیانی زۆر بەو کەسانە گەیشتوە کە هێزە ئەمنییەکان بەو جۆرە چەکە تەقەیان لێکردون و تا ئێستا نزیکەی 580 کەس یان چاو یان هەردوچاویان لەدەستداوە. هەروەها 140 پزیشکی پسپۆڕی چاو لە نامەیەکدا ئەو ئەنجومەنی پزیشکانی چاو لە ئێران ئاشکرایان کردوە ژمارەیەک زۆر لە گەنجان و لاوان بە چەکی ساچمەیی چاویان پێکراوە و ئاستی زیانەکانی ئەو چەکەش بەڕادەیەکە کە لە زۆر حاڵەتدا ناچار بە دەرهێنانی ئەو چاوانە بون کە بەرکەوتەی چەکی ساچمەیی بون. هاوکات پێشتر نەخۆشانەی فاڕابی کە تایبەتە چاو ئاشکرای کردبو کە 400 کەس بەهۆی چەکی ساچمەی یان چاوێک و لە هەندێک حاڵەتیشدا هەردووچاویان لەدەستداوە. جێگەی باسە چەکی ساچمەیی هەر گولـلەیەکی زیاتر لە 100 ساچمە لەخۆی دەگرێت و هێزە ئەمنییەکانی ئێرانیش بۆ هێرشکردنە سەر خۆپیشاندەران ئەو چەکە مەترسیدارە بەکاردەهێنن. تکایە وێنەکان کەمێک هەستیارن ئاگادار بن
هاوڵاتی دەزگای روانگە براوەکانی خەڵاتی روانگەی بۆ 10 بەشی جیاواز راگەیاند. ئەمڕۆ هەینی، 25-11-2022، دابەشکردنی خەڵاتەکانی دەزگای روانگە لە هۆڵی سەعد عەبدوڵڵا لە شاری هەولێر بەڕێوەچوو. لەو بەشداربووانەی کە بەرهەمیان پێشکێشی دەزگاکە کردووە 566یان کوڕ و 297یان کچن. لە 10 پارێزگا و شاری جیاواز 36 کەس بەربژێر بوون بۆ بردنەوەی خەڵاتەکانی دەزگای روانگە. بەشەکانی ئەمساڵ بریتین لە: دەستپێشخەری کار، داهێنانی زانستی، پرۆگرامسازی، کورتە چیرۆک، هۆنراوە، وێنەکێشان، کورتە فیلم، هونەری ریسایکلین، تاکژەنینی میوزیک و فۆتۆگرافی. ناوی براوەکانی خەڵاتی ڕوانگە بۆ بەشە جیاوازەکان بەم شێوەیەیە: براوەکانی خەڵاتی روانگە بۆ شیعری عەرەبی: - جەواد محەممەد عەلی - یەکەم - حوسێن عەلی ساحێب - دووەم - سەیدۆ ئەحمەد حەسۆ - سێیەم براوەکانی خەڵاتی روانگە بۆ شیعری کوردی: - خەڵات زرار کازم- یەکەم - رۆژ مستەفا عەبدوڵڵا - دووەم - عەلی فارس حوسێن - سێیەم براوەکانی خەڵاتی روانگە بۆ وێنەکێشان: - محەممەد مخلف عەبدولڕەزاق- یەکەم - کەمەند کامەران مەحموود - دووەم - ئەمیر داود محەممەد عەلی - سێیەم براوەکانی خەڵاتی روانگە بۆ پرۆگرامسازی: - عەبدولهادی عەباس عەبدوڵڵا - یەکەم - ئەمین سیروان سابیر - دووەم - هەسار شوان عەبدوڵڵا - سێیەم براوەکانی خەڵاتی روانگە بۆ کورتە چیرۆک – عەرەبی: - ئەسما مەهدی رازی - یەکەم - دەلال بەشار عەبدوڵڵا - دووەم - عەلی ئەکبەر جەواد شەهیب - سێیەم براوەکانی خەڵاتی روانگە بۆ کورتە چیرۆک - کوردی: - نازیلا پێشڕەو حوسێن - یەکەم - بینایی عیزەدین عەلی - دووەم - رەیان رەمزی ئادەم - سێیەم براوەکانی خەڵاتی روانگە بۆ تاکژەنی: - بڵند مەهدی عەبدوڵڵا - یەکەم - پەری چالاک سدیق - دووەم - عومەر مەحموود حەبیب - سێیەم براوەکانی خەڵاتی روانگە بۆ داهێنانی زانستی: - کاردین کاروان عەلی- یەکەم - نینار ئاراز لەتیف - دووەم - عەلی سامی سەیدە - سێیەم براوەکانی خەڵاتی روانگە بۆ فۆتۆگرافی: - موقتەدا کازم سبات - یەکەم - عەلی قاسم سەهیود - دووەم - مەحموود عۆدە جاسم - سێیەم براوەکانی خەڵاتی روانگە بۆ هونەری ریسایکلکراو: - عەلی جەمال کازم - یەکەم - دڵشاد شیمال محەممەد - دووەم - سیدرە محەممەد رافع - سێیەم براوەکانی خەڵاتی روانگە بۆ کورتە فیلم: - شەهد فەرەیدوون محەممەد - یەکەم - سەرهات نەریمان خەمۆ - دووەم - رێزدار کەریم حەمەدئەمین - سێیەم
.png)
هاوڵاتی لە شارەکانی پارێزگای سیستان و بەلوچستان خۆپیشاندان و ناڕەزایەتییەکان دەستی پێکردەوە پشتیوانیی لە کورد کرا و پێشەوای سوننەکانیش لە زاهیدان رایگەیاند وەڵامی دەسەڵاتی ئێران بۆ کورد نابێت کوشتن بێت. دوای بەڕێوچونی نوێژی هەینی لە شارەکانی زاهیدان و خاش و سەراڤان و ئێرانشەهر لە پارێزگای سیستان و بەلوچستان لە باشوری رۆژهەڵاتی ئێران خۆپیشاندان بۆ پشتیوانیی لە رۆژهەڵاتی کوردستان بەڕێوچو و خۆپیشاندەرانی بەلوچ بە زمانی کوردی رایانگەیاند " کورد تەنها نییە و بەلوچ پشتیوانییە". خۆپیشاندانەکانی ئەو پارێزگایە بەهۆی تەقەی زۆری هێزە ئەمنییەکانەوە بریندار و کوژراوی لێکەوتەوە و سەرچاوەکانی هەواڵ کوژرانی چوار کەس و برینداربونی دەیان کەسیان بڵاو کردوەتەوە. مەولەوی عەبدولحەمید، پێشەوای سوننەکان و پێشنوێژی مزگەوتی زاهیدان لە وتاری ئەمڕۆیدا پشتیوانیی خۆی بۆ کورد لە رۆژهەڵاتی کوردستان دەربڕی و رایگەیاند؛ کوردەکان هاوشێوی بەلوچەکان بە باشترین شێوە نیشتیمانی خۆیان پاراستوە و ناکرێت دەسەڵات وەڵامی ناڕەزایەتییەکانیان بە کوشتن و خوێنڕشتن بداتەوە. عەبدولحەمید وتیشی: بەهۆی توندوتیژییەکانی دەسەڵاتی کۆماری ئیسلامییەوە هەلی چاکسازی لەبارچوە و دەبێت هەوڵی گۆڕانکاریی بدرێت. لە سەرتای سەرهەڵدانی ناڕەزایەتییەکان تا ئێستا زیاتر لە 108 کەس لە پارێزگای سیستان و بەلوچستان کوژراون و هاوکات ژمارەی کوژراوانی رۆژهەڵاتی کوردستان تا ئێستا گەیشتوەتە 105 کەس. ڤیدیۆی خۆپیشاندانەکانی پارێزگاکانی سیستان و بەلوچستان بۆپشتیوانی لە کوردانی ڕۆژهەڵات
هاوڵاتی بەڕێوەبەرایەتی کۆمەڵگای دەروازەی نێودەوڵەتی پەروێزخان رایگەیاند، ئەو دەنگۆیانەی سەبارەت بە داخستنی دەروازەی نێودەوڵەتی پەروێزخان بڵاوکراونەتەوە سەرجەمیان دوورن لە راستییەوە. ئەمڕۆ هەینی، بەڕێوەبەرایەتی کۆمەڵگای دەروازەی نێودەوڵەتی پەروێزخان لە راگەیەنراوێکدا، ئەو دەنگۆیانەی سەبارەت بە داخستنی دەروازەی نێودەوڵەتی پەروێزخان بڵاوکراونەتەوە ڕەتکردەوەو ڕایگەیاند سەرجەمیان دوورن لە راستییەوە. ڕاشیگەیاند، جموجۆڵی بازرگانی لە دەروازەی نێودەوڵەتی پەروێزخان ئاساییە، بەڵام بەهۆی لەکارکەوتنی سیستمی هاتووچۆی گەشتیاری ئێرانەوە، ئەمڕۆ هەینی رێکەوتی ٢٥ی ١١ی ٢٠٢٢ هاتوچۆی گەشتیاریی لە دەروازەکە لە کاتژمێر ١١ی پێشنیوەڕۆ تا کاتژمێر ٥ی ئێوارە راگیرا. وتیشی لەئێستادا ئەو گرفتە چارەسەر کراوە و هاتوچۆی گەشتیاریش لە دەروازەکە ئاسایی بووەتەوە.
هاوڵاتی سەرۆکی ئازەربایجان رایگەیاند وڵاتەکی ترسی لە ئێران و مانۆڕە سەربازییەکانی نییە بەڵام هیچ کاتێک دۆخەکە بەم شێوەیە ئاڵۆز نەبوە. ئیلهام عەلیێڤ، سەرۆکی وڵاتی ئازەربایجان رۆژی هەینی رایگەیاند؛ باکوو هەموو کاتێک وەڵامی گونجاوی دەبێت بۆ ئەو لێدوان و هەوڵانەی کە دژی وڵاتەکەی دەگیرێتەبەر و ئێران هیچ کات هاوشێوەی ئەم ماوەیە هەڕەشە و بێڕێزیی بەرامبەر ئازەربایجان بەکارنەهێناوە. عەلیێڤ وتی: ئازەربایجان لەسەردەمی سەرۆک کۆماریی محەمەد خاتەمی، مەحمود ئەحمەدی نەژاد و حەسەن رۆحانی، ناکۆکییەکانی لەگەڵ ئێران لە شێوەی ئێستا نەبوە، چونکە رونە ئیبراهیم رەئیسی، سەرۆک کۆماری ئێران دەیەوێت بیروباەڕەکانی بەسەر باکودا بسەپێنێت. ئەو وتوشیەتی رەفتارەکانی ئێران بە ئەنجامدانی مانۆڕی سەربازیی و بەکارهێنانی زمانی زبر و توند دژی ئازەربایجان جێگەی تێڕامانە چونکە 20 ساڵە هەڵوێستی لەو شێوەیە لە پەیوەندییەکانی نێوان تاران و باکو روی نەداوە. سەرۆکی ئازەربایجان جەختی لەوە کردەوە کە لە بەرامبەر مانۆڕە سەربازییەکانی ئێران، وڵاتەکەی مانۆڕی سەربازیی ئەنجام دەدات و سڵ لە هەڕەشەکانی ئەو وڵاتە ناکاتەوە. لە ماوەی رابردودا ئێران مانۆڕێکی سەربازیی بۆ ماوەی حەوت رۆژ لە سنورەکانی لەگەڵ وڵاتی ئازەربایجان ئەنجام دا و هەڕەشەی هێرشکردنە سەر بنکەکانی ئیسرائیلی کرد. هاوکات ئێران وڵاتی ئازەربایجان تۆمەتبار دەکات بەوەی ئیسرائیل لە ناو خاکی ئەو وڵاتەوە بە فڕۆکەی بێفڕۆکەوان دژی وێستگە ئەتۆمییەکان هێرشی سەربازیی ئەنجام دەدات.
هاوڵاتی عومەر ئیلخانیزادە جێگری سكرتێری كۆمەڵەی شۆڕشگێڕی زەحمەتكێشانی كوردستانی ئێران دەڵێت: حكومەتی هەرێم داوای لە ئێمە نەكردوە چەك دابنێین، و پێشم وانییە قەد هەرێمی كوردستان تەسلیمی ئەوەبێت. ئیلخانیزادە لە چاوپێكەوتنێكیدا لەگەڵ هاوڵاتی رایگەیاند: ئێمە پێش رووخانی سەدام حسێنیش لێرە بووین و لەنێو ئەو گەلەدا بووین، ئێمە پشتیوان بووین لەڕاپەڕیندا پشتیوان بووین لەدروستكردنی هەرێمی كوردستاندا و گەلی ئێمە لەڕۆژهەڵات بەهەموو قودرەتی خۆیەوە پشتیوانی كردووە لەهەموو پێشكەوتنێك لەو هەرێمە، بۆیە ئەو داوایە لەلایەن هەرێمیشەوە دڵنیام ناتوانرێت قبوڵبكرێت لەلایەن رووناكبیران و خەڵكی ئەو هەرێمە، پەیوەندییەكی مێژوویی نێوانی كوردستانی رۆژهەڵات و باشوور هەیە، پێموایە ئەو داواكارییە ناتوانرێت قبوڵبكرێت و تائەو جێیەی ئێمە مەعلوماتمان هەیە دەوڵەتی عێراقیش بۆی ئاسان نییە. وتیشی: جیا لەوە من بەفڕوفیشاڵی دەزانم ئێرانێك كە دەیەوێت لەكوردستانی عێراق هێرشبكاتە سەر ئێمە، لەنێو خاكی ئێرانداو لەنێو كوردستانی ئێراندا لەژێر پالامارو زەبری شۆڕش و ئاخێزێكی جەماوەری گەورەدایەو لەباری نێونەتەوەییەوە تڕۆو ریسوا بووەو تەریك كەوتووەتەوە، من پێموانییە ئەوە كارێكی ئاسان بێت و ئەگەر ئەو كارەبكات كارێكی شێتانەیە كەمەرگی خۆی بەدواوە دێت، ئەو كوردستانی ئێرانی بۆ رانەگیراوە قابیلە بتوانێت ئەو كارە لێرە بكات و ئەوە كارێكی شێتانەو ئەحمەقانەیەو بەزیانی خۆی سەد لەسەد هەڵدەگەڕێتەوە، هەروەك چۆن هێرشەكانی بۆ ئێمەی كردووە هیچ شتێكی دەستكەوت بۆ ئەو نەبووە ئەگەر زەربەیەكی لەئێمە دابێت شۆڕشی ئێمەی پتەوتر كردووەو یەكگرتوویی زۆرتر كردووە.
عەمار عەزیز 25 هەزار تۆن بەشەخۆراكی هاووڵاتیان لەكۆگاكاندا دەمێننەوە، هۆكاری سەرەكی مانەوەی ئەم خۆراكانە دەگەڕێتەوە بۆ ئەوەی دابەشكردنی خۆراكی هەموو پارێزگاكە دراوە بەیەك كۆمپانیاو هەروەها كەمی ئەو بارهەڵگرانەی كە بەشی خۆراكی مانگانە دەگۆزانەوە بۆ قەزاو ناحیەو گوندەكان هۆكارێكی تری مانەوەی ئەو خۆراكانەیە، هاووڵاتیەك دەڵێت:»كە خۆراك وەردەگرم نازانم هی چی مانگێكە كەپرسیار دەكەم پێم دەڵێن شەكر هی فڵان مانگە، زەیت و برنج هی مانگی پێشووە، فاسۆلیا و نۆك هی ئەم مانگەیە حكومەت وایلێكردووە خەڵك سەری لێتێكچووە». ئەنجومەنی پارێزگای دهۆك لە رۆژی 17ی ئەم مانگە دانیشتنێكی یاسایی لەسەر خۆراكی هاووڵاتیانی سنوری پارێزگای دهۆك ئەنجامدا، دوای گفتۆگویەكی زۆر لەسەر پرسەكە بەكۆی دەنگ بڕیاردا لەماوەی مانگێكدا پێویستە ئەو خۆراكە بەسەر هاووڵاتیان دابەش بكرێت. لەناوەڕاستی ئەم مانگە ئەنجومەنی پارێزگا لیژنەیەكی تایبەتی بۆ بەدواداچوونی خۆراكی هاووڵاتیان پێكهێنا، لیژنەكە لە راپۆرتێكدا ئاشكرایكرد؛ كە 22 هەزار و429 تۆن و96 كێلو خۆراك لەكۆگاكاندا ماون و دابەشنەكراون، لەگەڵ سێ هەزار و813 تۆن بەشەخۆراكی ئاوارەكان لەكۆگاكان ماوەو دابەشنەكراون. جۆر و بڕی خۆراكەكان بەم شێوەیەیە،3511 هەزار تۆن و 964 كیلۆ شەكر، هەزار و818 تۆن و89 كێلوی زەیت، دوو هەزارو443 تۆن و666 كێلو لەتكەنۆك، هەزار و943 تۆن و 306 كێلو دۆشاوی تەماتە،حەوت هەزارو 948 تۆن و 756 كیلۆ برنج،87 تۆن و542 كیلۆ فاسۆلیا، هەزار و676 تۆن و637 كێلو نیسك. ئیدریس هەركی، ئەندامی ئەنجومەنی پارێزگای دهۆك بەهاوڵاتی راگەیاند:» پێش چەند رۆژێك ئەنجومەنی پارێزگای دهۆك لیژنەیەكی تایبەت بەكێشەی خۆراكی هاووڵاتیانی پێكهێنابوو، دوای بەدواداچوون دەركەوت كەزیاتر لە25 هەزار تۆن بەشە خۆراكی هاووڵاتیان لەكۆگاكاندان و دابەشنەكراون، دوای گفتۆگۆیەكی زۆر لەسەر بابەتەكە، ئەنجومەنی پارێزگای دهۆك بڕیاریدا ماوەی مانگێك مۆڵەت بدات بە بەڕێوەبەرایەتی كۆگاكان و لایەنی پەیوندیدار كە دەبێت لەماوەی مانگێگدا ئەو خۆراكانە دابەش بكرێن، هەروەها داواشیكردووە بەڵێندەرانی دابەشكردنی خۆراك زیادبكرێن «. لەبارەی هۆكاری مانەوەی ئەو خۆراكانە، ئدریس هەركی وتی:» بەپێی ئەو بەدواداچوونەی جڤاتی پارێزگای دهۆك كردویەتی هۆكارەكە بۆ بەڵێندەر دەگەڕێتەوە لەسنوری پارێزگای دهۆك هەمووی یەك بەڵێندەر هەیە، ئەوەش بەهیچ شێوەیەك نابێت، لەهەولێر پێنج بەڵێندەر هەن بەلایەنی كەمی بۆ دهۆك پێویستە سێ بۆ چوار بەڵێندەری هەبێت، هەروەها كەمی ئەو بارهەڵگرانەی كە بەشی خۆراكی مانگانە دەگۆزانەوە بۆ قەزاو ناحیەو گوندەكان، دوای سێ رۆژ لەدەركردنی بڕیارەكەی ئەنجومەنی پارێزگا، ئەندامێكی جڤاتی پارێزگا لەگەڵ قایمقامی دهۆك و بەڕێوەبەری كۆگاكانی دهۆك كوبوونەوەیان كرد، هەموو هەوڵێك دەدەین كە ئەو خۆراكانە بەسەر هاووڵاتیاندا دابەش بكرێت، هەروەها بەدواداچوونەكانیشمان بەردەوام دەبێت تاجارێكی تر خۆراك بەم شێوەیە دوانەكەوێت، چونكە ئەمە سادەترین مافی هاووڵاتیانە كە خۆراك لەكاتی خویدا وەربگرێت». دیوالی كەریم، دانیشتووی شاری دهۆكە لەبارەی دواكەوتنی بەشەخۆراك بەهاوڵاتی وت: « كە خۆراك وەردەگرم نازانم هی چی مانگێكە، كەپرسیار دەكەم پێم دەڵێن شەكر هی فڵان مانگە، زەیت و برنج هی مانگی پێشووە، فاسۆلیا و نۆك هی ئەم مانگەیە حكومەت وایلێكردووە خەڵك سەری لێتێكچووە دوای چەند هەفتەیەك یان 10رۆژ دەڵێن فلانە شت هاتووە، پێش چەند ساڵێك لەسەرەتای مانگ هەموو شت پێكەوە وەرماندەگرت ئێستا كەس لێی نازانێت». «دواكەوتنی دابەشكردنی خۆراك پلانێكی لەپشتەوەیە، ئەوەش لەبەرژەوەندی بازرگانەكانە تا شتەكانی خۆیان هەر بەگرانی بفرۆشن، لەم نێوانەشدا تەنها خەڵك بووەتە قوربانی». سەبارەت بەو پرسە ماجد سەید ساڵح، جێگری پارێزگاری دهۆك بۆ كاروباری تەكنیكی بەهاوڵاتی وت: «دابەشكردنی خۆراكی بایەعی یەك خولەكیش رانەگیراوە، بەڵام زۆر جار بڕێكی زۆر لەخۆراك لەپارێزگاكانی عیراق دەگاتە دهۆك فشارێكی زۆر لەسەر بەرێوەبەرایەتی دابەشكردنی خۆراك دروست دەبێت و ئەوانیش ناتوانن هەمووی لەیەك كاتدا دابەش بكەن، هەماهەنگیەكی باش لەگەڵ لایەنی پەیوەندیدار هەیە بۆ چارەسەركردنی كێشەكان» لەبارەی زیادكرنی بەڵێندەرێكی تر بۆ دابەشكردنی خۆراكی هاووڵاتیان، ماجد سەید ساڵح دەڵێت:»لە2022 تەنها یەك بەڵێندەر گرێبەستی لەگەڵ عێراق كردووە تا ساڵی داهاتوو ناتوانین هیچ بەڵێندەرێكی تر زیاد بكەین، لە پلانماندایە بۆ ساڵی ئاییندە بەلایەنی كەمی دوو بەڵێندەری تر زیاد بكەین، دوای راپۆرتەكەی ئەنجومەنی پارێزگا تەواوی لایەنە پەیوەندیدارەكانمان راسپاردووە كە دەبێت خێراتر خۆراك دابەش بكرێت». جەوهەر عەزیز، قایمقامی قەزای دهۆك بە هاوڵاتی وت «ئاگاداری ئەو كێشەیەین، بەنووسراو ئیدارەی پارێزگای دهۆكمان ئاگاداركردووە كەدەبێت ئەو خۆراكەی لەكۆگاكاندایە دابەشبكرێت، 21ی تشرینی دووەم كۆبوونەوەمان كردو لەگەڵ بەڕێوەبەری كۆگاكان و جفاتی پارێزگای دهۆك، داوامان كردووە كەدەبێت ئەو ماوەیەی كەجفاتی پارێزگای دهۆك دەستنیشانكردووە ئەو خۆراكە دابەشبكرێت، هەرچیەكی كردبێت دەبێت بەڵێندەرو بەڕێوەبەری كۆگاكان پابەندی بڕیارەكەی جفاتی پارێزگای دهۆك بێت». وتیشی»زۆر جار هاووڵاتیانیش هاوكارنین، بەنموونە شەكرو برنجی دوو مانگ بەسەریەكەوە دێت هاووڵاتیان سەردانی بریكارەكانی خۆیان ناكەن بۆ وەرگرتنی بەشەخۆراكی خۆیان، لەم حاڵەتەدا بریكارەكە ناتوانێت خۆراكی مانگێكی تر وەربگرێت، چونكە شوێن نیە لێی دابنێت، دەبێت بۆ ئەوەش رێكخستنێك بكرێت و ماوەیەك بۆ هاووڵاتیان دەستنیشان بكرێت كە لەو ماوەیە سەردانی بریكارەكانی خۆیان بكەن، پشتگیری تەواو لە راپۆڕتەكەی ئەنجومەنی پارێزگای دهۆك دەكەین و خەڵكی خۆمان دڵنیادەكەینەوە كەئەو خۆراكەی دابەشنەكراوە لەكاتێكی نزیكدا هەمووی دابەشدەكرێت». هاوكات نیهاد حەسەن، بەڕێوەبەری كۆگاكانی بەشەخۆراكی مانگانەی هاووڵاتیان بەهاوڵاتی وت:»لە7و 8ی ئەم مانگە سەرووی 76 ئۆتۆمبێلی بارهەڵگر لەشاری ئوم قەسر و بەسڕە گەیشتوونەتە دهۆك، لەماوەی 10رۆژێكدا باری هەموو بارهەڵگرەكانمان داناوە، هەندێكجار ئەوەش بۆ ئێمە دەبێتە كێشەو ناتوانین یەكسەر باری ئۆتۆمبێلەكان خاڵی بكەین، چونكە كۆگاكان پڕدەبن شوێن نیە لێی دابنێن، لەلایەكی تر پێویستمان بەدروستكردنی چەند كۆگایەكی ترە»، وتیشی»ئەوەی لەسەرشانمانە وەكو وەرگرتنی خۆراك لەبارهەڵگرەكان و چۆنیەتی دابەشكردنی بەزیادیشەوە كردوومانە.
.jpg)
هاوڵاتی لە ڕاگەیەندراوێکدا هەپەگە کە بەبۆنەی ٤٤ هەمین ساڵیادی دامەزراندنیانەوە کوشتنی ٥ سەرباز ووبرینداربونی ٢ سەربازی داگیرکەری تورکی ڕاگەیاند. ناوەندی راگەیاندن و چاپەمەنی هێزەکانی پاراستنی گەل – هەپەگە بڵاویکردەوە "لە ئەنجامی چيند چالاکیەکی گەریلاکانی ئازادیدا بەبۆنەی ٤٤ هەمین ساڵیادی دامەزرانی پەکەکە پێنج داگیرکەر سزادراون و دوو داگیرکەریش بریندار بوون." وتوشیەتی: "سوپای تورکی داگیرکەر گۆڕەپانەکانی بەرخودانی هەشت جار بە بۆمبی قەدەغەکراو و سێ جاریش بە چەکی کیمیایی بۆردومان کردووە." ئاشکراشیکردووە: "داگیرکەران پێنج جار بە فڕۆکەی شەڕ، ١٠ جار بە هەلیکۆپتەری هێرشبەر و بەدەیان جاریش بە کاتیوشا، تانک و چەکی قورس بۆردومانی ئەنجامداوە." دەقی ڕاگەیەندراوەکەی هەپەگە: ئەنجامی چالاکیەکان: لەچوارچێوەی هەڵمەتی شۆڕشگێڕیی هەڵۆکانی زاگرۆس: ٢٤ی تشرینی دووەم کاتژمێر ١٠:٣٠ لە گۆڕەپانی بەرخودانی سیدا، تیمە گەڕۆکەکانمان ٢ جار بە چەکی قورس لە داگیرکەرانیاندا. لە ئەنجامدا لانیکەم ٣ داگیرکەر سزادران. ٢٤ی تشرینی دووەم کاتژمێر ١٩:٠٠ لە گۆڕەپانی بەرخودانی سیدا تیمە گەڕۆکەکانمان بە چەکی قورس گورزیان لە داگیرکەراندا. لە چوارچێوەی هەڵمەتی شۆڕشگێریی شەهید ساڤاش مەرەشی جەنگی خابوردا؛ ٢٤ی تشرینی دووەم لە گۆڕەپانی بەرخودانی شاخی جودی هێزەکانمان گروپێکی داگیرکەرانیان خستە ژێر چاودێرییەوە. تیمە گەڕۆکەکانمان کاتژمێر ٠٩:٣٠ بۆسەیان بۆ داگیرکەران نایەوە و لە ئەنجامدا ٢ داگیرکەر سزادرا، ٢ داگیرکەریش برینداربوون. ٢٤ی تشرینی دووەم کاتژمێر ١٠:٣٠ و ١٢:٣٠ تیمە گەڕۆکەکانمان لە گۆڕەپانی بەرخودانی شاخی جودی ٢ جار بە چەکی قورس لەداگیرکەرانیاندا. هێرشەکانی سوپای تورکی داگیرکەر بە بۆمبی قەدەغە و چەکی کیمیایی: ٢٤ی تشرینی دووەم لە گۆڕەپانی بەرخودانی شاخی جودی سەنگەرەکانی شەر لە شاخی شەهید چەکدار ٣ جار و لە گۆڕەپانی بەرخودانی سیداش سەنگەرەکانی شەڕی شەهید فەلات ٥ جار بە بۆمبی قەدەغە بۆردومان کران. ٢٤ی تشرینی دووەم لە گۆڕەپانی بەرخودانی سیدا سەنگەرەکانی شەڕی شەهید فەلات ٣ جار بە چەکی کیمیایی بۆردومان کران.
هاوڵاتی پرۆژەیەکی شیعریی فەرەنسی بەناوی (ژینابەندان؛ ژن ژیان ئازادی) بۆ پشتیوانی لە ژنانی کوردستان و ئێران دروست دەكرێت. پرۆژەکە لە سەرەتای مانگی تشرینی یەکەم دەستی پێکرد و بۆ ماوەی مانگ و نیوێک زیاتر لە ٣٠ شیعر بۆ ژن ژیان ئازادی نووسراون. شیعرەکان بەشێکیان وەرگێڕدراون بۆ زمانی کوردی. زانیاری زیاتر لەسەر پرۆژەكە بخوێنەرەوە؛ ژینابەندان ژن ژیان ئازادی #Jinamahsaamini پرۆژەیەکی شیعریی فرەنسییە بۆ پشتیوانی لە ژنانی کوردستان و ئێران بە دەستپێشخەریی نەزەند بەگیخانی و نیکۆل باریێر "ژینابەندان: ژن ژیان ئازادی" پرۆژەیەکی شیعریی فڕەنسییە بۆ پشتیوانی لە ژنانی کوردستان و ئێران دروست کراوە. پرۆژەکە بە دەستپێشخەریی شاعیری کورد لە فڕەنسا نەزەند بەگیخانی و هاوکاریی شاعیری فڕەنسی نیکۆل باریێر دەستی پێکردووە. لە سەرەتادا هەردوو شاعیر باگەوازێکییان لە فرەنسا ئاراستە شاعیرانی فرەنسی و فرانکۆفۆن کرد، داوایان کرد هەر شاعیرێک شیعرێ بنووسێ و پێشکەشی ئەم پڕۆژەیەی بکات بۆ پشتیوانیکردنی ژنانی کوردستان و ئێران دژی چەوسانەوە و بۆ ئازادی و رزگاری. پرۆژەکە لە سەرەتای مانگی تشرینی یەکەم دەستی پێکرد و بۆ ماوەی مانگ و نیوێک زیاتر لە ٣٠ شیعر بۆ ژن ژیان ئازادی نووسراون. شیعرەکان بەشێکیان وەرگێڕدراون بۆ زمانی کوردی. پرۆژەکە بە دوو شێوە بڵاودەکرێنەوە: یەکەمیان لە ڤیدیۆیەک کە ١٠ شیعری لەخۆی گرتووە و بە ژێرنووسی کوردی لە ماوەی ١٠ دەقیقە پەخش دەکرێت. ئەم بەشەی پڕۆژەکە لە ٢٥ ی تشرینی دووەم، رۆژی جیهانیی بەرەنگاربوونەوەی توندوتیژی دژی ئافرەت، بڵاودەکرێتەوە. بەشی دووەمی پڕۆژەکە لە کتێبێکی شیعری بە زمانی فرەنسی، لە دەزگای هارماتان، بەشی میللەت و کولتور و ئەدەبیاتی رۆژهەڵات، کە شاعیر نەزەند بەگیخانی سەرپەرشتی دەکات، چاپ دەکرێت. لەو کتێبەدا نەزەند بەگیخانی و نیکۆل باریێر پێشەکییەک دەنووسن کە باس لە رەگ و دەستەواژەی "ژینابەندان " و دروشمی "ژن ژیان ئازادی " کە لە بزووتنەوەی سیاسی کوردییەوە سەریهەڵداوە، دەکات. لەم پێشەکییەدا باس لە بارودۆخی کورد و ژنان لە کوردستان و ئێران دەکەن. باس لەو چەوساندنەوە هەمەجۆرانە دەکەن کە لە رووی نەتەوەیی و ئایینی و جێندەرییەوە لە وڵاتی ئێران لەسەر دەستی سیاسەتمەدارانی ئیسلامی و فارسی و پیاوسالاری بەرەوڕووی دەبنەوە. ژنان بە گشتی لە ئێران بەرەوڕووی چەوساندنەوەی پیاوسالاری و توندڕەویی ئیسلامی سیاسی دەبنەوە، بەڵام ژنانی کوردستان زۆر زیاتر لە ژنانی فارس دەچەوسێنرێنەوە و چەوساندنەوەکان تێکهەڵکێشن و دۆخی نەتەوەیی و بێ دەوڵەتی و پەراوێزخراوی و دابڕان لەخۆدەگرن. ژینابەندان کە سەرناوی پرۆژەکەیە، وشەیەکی لێکدراوە لە ناوی ژینا (مەهسا ئەمینی) و بەندان پێكهاتووە. بەندان لە وشەی خەنەبەندان-ەوە وەرگیراوە کە ئاهەنگی کۆتایی ژیانی کچانە و چوونە ناو قۆناغێکی نوێیە لە ژیانی ژنان. لە دوای مەرگی ژینا، مێژووی ژنان لە کوردستان و ئێران ئێستا دوو قۆناغ لەخۆی دەگرێت: قۆناغی پێش ژینا و دوای مەرگی ژینا. بە دروشمی "ژن ژیان ئازادی " پڕۆژەکە ستایش لە ئاهەنگی شۆڕشێک دەنێ کە بە خوێن رەنگکراوە، وەک خەنەبەندان و کۆتایی سەردەمێک و سەرەتای ئازادییە.
پهيامێك له سهرۆكى ههرێمى كوردستانهوه ئهمڕۆ 25ى نۆڤهمبهر له ڕۆژى جيهانيى بهرهنگاربوونهوهى توندوتيژى دژى ئافرهتاندا، ههموو پشتگيرييهك بۆ خهبات و ئازادى و مافهكانى ژن و يهكسانی دووپات دهكهينهوه. وهك ههميشه له ههوڵ و كار و كۆشش بهردهوام دهبين بۆ بهدهستهێنانى زياتر و پاراستنى مافهكانى ئافرهت و هێنانهكايهى كۆمهڵگهيهك كه ژن تيايدا ئازاد و يهكسان بێت و به هيچ پاساوێك ههڕهشهى توندوتيژى و كوشتنى لهسهر نهبێت. تا ئافرهت ئازاد نهبێت، كۆمهڵگهيهكى ئازاد و يهكسان و ئارام و مهدهنيى پێشكهوتوو نايهته ئاراوه. لهم يادهدا دووپاتى دهكهينهوه كه به ههموو شێوهيهك ڕووبهڕووى ههموو جۆره توندوتيژى و دهستدرێژى و پێشێلكارييهك بهرامبهر به ماف و ئازاديى ژنان دهبينهوه و له كاركردن بهردهوام دهبين بۆ نههێشتنى بيرى توندڕهوى و ڕهخساندنى زهمينهيهكى باشترى بهشدارى و هاوبهشيى ئافرهت له كايهى سياسى و كارگێڕيى ههرێمى كوردستاندا. لهگهڵ لايهنه پهيوهنديدارهكانى ناوخۆ و لهسهر ئاستى نێودهوڵهتيش هاريكار و ههماههنگ دهبين بۆ ئهوهى ئافرهت له ههموو ڕوويهكهوه لەناو خێزان و له شوێنی کار و له سەرجەم بوارە گشتییەکاندا پارێزراو بێت و دوور بێت لە هەراسان و توندوتیژی. سڵاو و پێزانین بۆ هەموو ئەو ئافرەتانە و ئهو لايهن و ڕێكخراوانهی ڕۆژانە لە خەباتدان بۆ بەدیهێنانی ئازادی و ئاشتی و مافەکانیان. سڵاو بۆ گيانى پاكى قوربانييانى توندوتيژى دژى ئافرهتان و ههموو ئهو خانمانه دهنێرين کە لهپێناو ئازادى و يهكسانى و ئاشتيدا خهبات و تێكۆشانيان كردووه. لە ههر شوێنێكى جيهان بن، به ڕێز و شكۆوه ياديان دهكهينهوه. نێچيرڤان بارزانى سهرۆكى ههرێمى كوردستان 25ى نۆڤهمبهرى 2022
هاوڵاتی مەزلۆم کۆبانێ فەرماندەی گشتی هەسەدە رایگەیاند، دەرەنجامەکانی هێرشەکانی تورکیا بۆ هەموو جیهان مەترسیدار دەبێت و سەرهەڵدانەوەی داعشی لیدەکەوێتەوە. ژەنەڕاڵ مەزلۆم کۆبانێ فەرماندەی گشتی هێزەکانی سوریای دیموکرات بە "بی بی سی"ی ئینگلیزیی ڕاگەیاند، ئۆپەراسیۆنی زەمینی تورکیا، سەرهەڵدانەوەی دەوڵەتی ئیسلامی (داعش)ی لێدەکەوێتەوە. کۆبانێ ئاماژەی بەوەشکرد، هێرشەکانی تورکیا دەبێتە هۆی هەڵگیرسانی شەڕی ناوخۆیی دووەم لە سوریا و وەستاندنی ئۆپەراسیۆنەکانی هەسەدە لە دژی داعش. هەروەها وتی، "وەک هاوبەشانی هاوپەیمانی نێودەوڵەتی، شەڕمان کرد و شکستمان بە داعش هێنا، بەڵام هێرشەکانی دەوڵەتی تورکیا، هەوڵە هاوبەشەکانی هەسەدە و هاوپەیمانی نێودەوڵەتی بۆ ئارامی ناوچەکە شکست پێدەهێنێت." فەرماندەی هەسەدە هوشداریدا کە دووبارەبوونەوەی هێرشەکانی تورکیا راستەوخۆ کاریگەری لەسەر توانای هێزەکانیان دەبێت بۆ پاراستنی ئەو کەمپانەی کە خێزانەکانی داعشی تێدا نیشتەجێیە و دەڵێت، "هێزەکانمان سەرقاڵی پاراستنی گەل و خێزانەکانمان دەبن، بۆیە شەڕڤانان ناتوانن پاسەوانی کەمپەکان بکەین". ئاماژەی بەوەشکرد، “سوپای تورکیا دامەزراوە مەدەنی و خزمەتگوزارییەکانی کردە ئامانج، وەک وێستگەکانی کارەبا و وێستگەکانی بەرهەمهێنانی نەوت. ئەمەش دەتوانێت کۆچی بەکۆمەڵ و ئاوارەبوونی ناوخۆیی لێدەکەوێتەوە. ماوەی هەشت ساڵە شانبەشانی کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی شەڕی تیرۆر دەکەین، پێکەوە شەڕمان کردووە بۆ شکستپێهێنانی داعش، بەڵام هێرشەکانی دەوڵەتی تورکیا هەموو دەستکەوتەکان لەناو دەبەن و دەرئەنجامەکانی ئەمە بەڕاستی نەک تەنها بۆ ئێمە، بەڵکو بۆ هەموو جیهان مەترسیدار دەبێت." قسەکانی مەزلۆم عەبدی فەرماندەی گشتی هەسەدە لەکاتێکدایە کە دوێنێ، هەسەدە بە فەرمی هەموو چالاکیەکانی لە چوارچێوەی هاوپەیمانی نێودەوڵەتی دژی داعشدا راگرت.
هاوڵاتی بهرپرسێكی ئهمنی ئۆكرانی كوژرانی دوو راوێژكاری سهربازی ئێرانی له ههرێمی كریمیا راگهیاند و دووپاتیشیكردهوه، ههموو ئهو ئێرانیانه به ئامانج دهگرین كه دێنه ناو خاكی ئۆكرانیا. ئۆلێكسی دانیلۆڤ سكرتێری ئاسایشی نیشتمانی و بهرگری ئۆكرانیا به رۆژنامهی گاردیانی بهریتانی راگهیاند، دوو راوێژكاری ئێرانی له ههرێمی كریمیا له رێگهی بۆردومانهوه كوژران، كه بۆ هاوكاری سوپای رووسیا و چۆنییهتی بهكارهێنانی فڕۆكهی بێفڕۆكهوانی (شاهد 136)ـی ئێرانی لهوێ بوون. لهمبارهیهوه هیچ بهرپرسێكی ئێرانی ئهو ههواڵهیان پشتڕاست نهكردووهتهوه، وێڕای ئهوهش ژمارهی كوژراوه ئێرانییهكانی ناو ئۆكرانیا تا ئێستا ئاشكرانهكراوه. پێشتریش راپۆرته رۆژنامهوانییهكانی ئیسرائیل بڵاویان كردبووهوه، كه 10 راوێژكاری سهربازی ئێرانی له ئاكامی بۆردومانهكانی سوپای ئۆكرانیا كوژراون. دانیلۆڤ به رۆژنامهی گاردیانی راگهیاندووه، "ناكرێت له شوێنێك بیت، كه بۆت نییه لهوێ بیت". گوتیشی: ئهوان ئاسایشی ئۆكرانیایان وێرانكردووه، بۆیه دهبێت بیانكوژین". لهسهرهتادا ئێرانییهكان رهتی ئهوهیان كردهوه، كه درۆنیان به رووسیا دابێت، پێشتر تاران ئهوهی راگهیاندبوو، درۆنی بچووكیان پێش ههڵگیرساندنی جهنگی ئۆكرانیا داوهته مۆسكۆ. ههروهها تاران رهتی ئهوهش دهكاتهوه كه راوێژكاری سهربازییان ناردبێته رووسیا، دانیلۆڤ لهمبارهیهوه گوتی: "ئێرانییهكان بهردهوامن له رهتكردنهوهی ئهوهی كه درۆنیان به رووسهكان داوه، ئهمه پهیوهسته بهكات، ههموو شتێك له داهاتوو ئاشكرادهبێت". دهشڵێت: "گوماندهكرێت تاران مووشهكی بالیستیشی به رووسیا دابێت".
هاوڵاتی گوتەبێژى وەزارەتى دەرەوەى عێراق رایگەیاند، "هەڵوێستى تاکڕەویى دوژمنکارانە و دنەدەر" جا لەلایەن کۆمارى ئیسلامیى ئێرانەوە بێت یان تورکیا، لە بەرژەوەندیى پەیوەندى هاوبەشی نێوانیاندا نییە. هۆشداریش دەدات بۆردوومانەکانی ئەو دوو وڵاتە، هەوڵەکانى بنبڕکردنى تیرۆر لە ناوچەکە پەرت دەکات و ئەوەش "لە بەرژەوەندى هیچکام" لە لایەنەکانى ناوچەکە نییە. ئەحمەد سەحاف، گوتەبێژى وەزارەتى دەرەوەى عێراق بە ئاژانسى فرانس پرێسی راگەیاند: بۆردوومانەکانى ئێران و تورکیا هەوڵەکانى بنبڕکردنى تیرۆر پەرت دەکات لەسەر ئاستى ناوچەکە و هەوڵەکان لە کارى لەپێشینەى دیکەدا بە فیڕۆدەچن، کە لە بەرژەوەندیى هیچ کام لە لایەنەکانى ناوچەکە نییە و ئاستى گرژى ناوچەکە بەرزدەکاتەوە، هەروەها کاریگەریى دەبێت لەسەر سرووشتى کارلێکى پەیوەندى نێوان ئێران و تورکیا لەگەڵ عێراق. ئەحمەد سەحاف گوتیشى: "ئێمە لە وەزارەتى دەرەوە پێمانوایە کە هەڵوێستى تاکڕەوى دوژمنکارانە و دنەدەر کە لە کۆمارى ئیسلامیى ئێرانەوە بێت یان لەلایەن تورکیاوە لە بەرژەوەندى پەیوەندى هاوبەشی نێوانمان نییە، ئەوە جگە لەوەى کە ئاوێنەى تێڕوانینێکى ئاشتەوایی نابێت، کە خزمەتى هەموو لایەک بکات لەسەر بنەماى رێزگرتنى دراوسێیەتى و پەیماننامە نێودەوڵەتییەکان."
هاوڵاتی رێکخراوی یونیسێف سەربە نەتەوە یەکگرتووەکان رایگەیاند، منداڵان لەسەدا ٤٠ی تووشبووانی کۆلێرا لە هایتی پێکدەهێنن. بەڕێوەبەری نووسینگەی پرۆگرامە فریاگوزاریەکانی رێکخراوی یونیسێف، مانوێل فۆنتێن لە کۆتایی سەردانەکەی بۆ هایتی کە چوار رۆژی خایاند، رایگەیاند: "کۆلێرا و بەدخۆراکی هۆکاری زیادبوونی ژمارەی گیانلەدەستدانی منداڵانن لە هایتی". گوتیشی: "لە هەر پێنج تووشبووی کۆلێرا لە هایتی، دوو تووشبوو کە دەکاتە لەسەدا ٤٠ منداڵن". بەپێی نەتەوە یەکگرتووەکان لە هەر ١٠ تووشبووی کۆلێرا لە هایتی، نۆ حاڵەت لەو ناوچانە تۆماردەکرێن کە منداڵان تیایدا بەدەست بەدخۆراکی توندەوە دەناڵێنن. ئەو بەرپرسەی نەتەوە یەکگرتووەکان هەروەها گوتی: "لە هایتی لەئێستادا، سێ مەترسی لەسەر ژیانی منداڵان هەیە کە بریتین لە بەدخۆراکی، کۆلێرا و توندوتیژی چەکداریی". بەڕێوەبەری نووسینگەی پرۆگرامە فریاگوزاریەکانی یونیسێف، مانوێل فۆنتێن لە درێژەی قسەکانیدا گوتی: "لە ماوەی چەند کاتژمێرێکدا، سکچوونی توند و رشانەوە منداڵ وشک و لاواز دەکات تا ئەو رادەیەی کە رەنگە پێش پێدانی چارەسەری پزیشکی پێویست گیان لەدەست بدەن". فۆنتەین گوتیشی: "کۆلێرا و بەدخۆراکی تێکەڵەیەکی کوشندەن، یەکێکیان دەبێتە هۆکاری تووشبوون بەوەی دیکە". لە سەرەتای بڵاوبوونەوەی نەخۆشی کۆلێرا لە هایتی لە دووی تشرینی یەکەمەوە، وەزارەتی تەندروستیی هاتیی کە ژمارەی دانیشتوانی نزیکەی ١١ ملیۆن کەسە، ٢٠ حاڵەتی گیانلەدەستدان و زیاتر لە ١٠ هەزار و ٦٠٠ حاڵەتی تووشبوونی تۆمارکردووە. قەیران و ئاژاوە لە هایتی لە چەند هەفتەی رابردوودا توندتر بووەتەوە، بەتایبەتی دوای ئەوەی گەمارۆی باندە تاوانکارەکان بووە هۆی کەمیی خۆراک، ئاو و سووتەمەنی لە کاتێکدا وڵاتەکە رووبەڕووی بڵاوبوونەوەی نەخۆشییەکە (کۆلێرا ) بووەتەوە.
هاوڵاتی کەناڵی تەلەڤیزیۆنی ئیخبارییەی سعوودی بڵاویكردهوه،لە سعوودیە دوو کەس بەهۆی باران بارینی بەخوڕەوە گیانیان لەدەستدا و گەشتی ئاسمانی لە فڕۆکەخانەی جیددە خۆرئاوای وڵاتەکە راگیرا. هاوکات بەهۆی باران بەخوڕەوە چەندین رێگا و تونێلی ناوچەی مەککەی پیرۆز داخراون. گوتەبێژی دامەزراوەی بەرگریی شارستانی لە ناوچەی مەککەی پیرۆز، محەمەد قارنی لە لێدوانێکیدا بۆ کەناڵی ئیخبارییە ئاماژەی بەوە کرد، لە جیددە دوو کەس بەهۆی بارانی بەخوڕەوە گیانیان لەدەستداوە. محەمەد قارنی داوای لە هاووڵاتییانیش کرد لە دۆخێکی زۆر پێویستدا نهبێت له ماڵ نەچنە دەرەوە. کەناڵی ئیخبارییە، زانیاری ژێرئاوکەوتنی چەند گەڕەکێکی شاری جیددەی بڵاو کردەوە و ئەوەی راگەیاند کە دەوامی خوێندنگاکان وهستێندراوه و گەشتی فڕۆکەکان راگیراوە.
