هاوڵاتی ئاژانسی فەرمیی سووریا رایگەیاند، فڕۆکەکانی ئیسرائیل ئەمڕۆ سێشەممە فڕۆکەخانەی شاری حەلەبیان بۆردوومان کرد و بەهۆیەوە فڕۆکەخانەکە لەکارکەوت. ئاژانسی فەرمیی سووریا (سانا) رۆژی سێشەممە، 7-3-2022، رایگەیاند: ئیسرائیل هێرشێکی ئاسمانی لە ئاراستەی دەریای سپی ناوەڕاستەوە لە ڕۆژئاوای لاتقیە ئەنجام دا و فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی حەلەبی کردە ئامانج" و زیانێکی ماددی زۆری بە فڕۆکەخانەکە گەیاندووە. لە ساڵی رابردووەوە هێرشەکانی ئیسرائیل بۆ سەر فڕۆکەخانەکانی سووریا چڕ بوونەتەوە، کە ئامانجیەتی "رێگری لە ئێران بکات لەوەی لەڕێگەی ئەو فڕۆکەخانانەوە چەک و هاوکاری بە هاوپەیمانەکانی لە سووریا و لوبنان بگەیەنێت". تائێستا زانیاری لەبارەی زیانە مرۆییەکانەوە نییە و بەرپرسانی ئیسرائیلیش هیچ روونکردنەوەیەکیان لە بارەی هێرشەکە نەداوە. نزیکەی 10 ساڵە، هێزی ئاسمانیی ئیسرائیل ناوە ناوە هێرش دەکاتە سەر سووریا بە دیاریکراویش دیمەشق و ناوچەکانی دەوروبەری و شوێنی گردبوونەوەی میلیشیای چەکداری، کۆگای چەک و توونێل و رێگەی گواستنەوەی کەرەستەی سەربازی، دەکاتە ئامانج وبەدەگمەن ئیسرائیل ئەنجامدانی ئەو جۆرە هێرشانە پشتڕاست دەکاتەوە، بەڵام بەردەوام لەڕێگەی بەرپرسە باڵاکانییەوە ئەو جۆرە هێرشانە بە رێگری لە ئێران بۆ زیادکردنی هەژموونی سەربازی لە سووریا وەسف دەکات.
هاوڵاتی شارەزایەکی بواری کەشناسی رایگەیاند، " لە کاتەکانی نیوەڕۆی سبەی چوارشەممەوە بارانبارینی تاوتاو و هەورە بروسکە لەناوچە جیاجیاکانی سنوری ئیدارەی گەرمیان و پارێزگای سلێمانی و هەڵەبجە دەستپێدەکاتەوە کە تا بەرەبەیانی پێنجشەممە بەردەوام دەبێت و هۆشداری دروستبونی لافاو دەدات. ئاراس جەبار شارەزای بواری کەشناسی لەڕاگەیەندراوێکدا رایگەیاندوە، "لە ئەنجامی هاتنی بارستە هەوایەکی زۆر شێداری دەریای ناوەراست و باشوری ناوچەکە لە کاتەکانی نیوەڕۆی سبەی چوارشەممەوە بارانبارینی تاوتاو و هەورە بروسکە لەناوچە جیاجیاکانی سنوری ئیدارەی گەرمیان و پارێزگای سلێمانی و هەڵەبجە دەستپێدەکاتەوە کە تا بەرەبەیانی پێنجشەممە کاریگەری بەهێزی ئەم ناسەقامگیریە دەستپێدەکات و ئەگەری بارانی زۆر بەخوڕ و بەردەوام لەم ناوچانەدا دەبێت لەگەڵ چالاکبونی هەورە بروسکەی بەهێز و بارینی تەرزە بۆیە هۆشداری لەدروستبونی لافاو ئەدەین لەسەرجەم ناوچە نزمەکانی سنوری ئیدارەی گەرمیان و پارێزگای سلێمانی و هەڵەبجە". ئاماژەی بەوەشکردوە، "کاریگەری ئەم شەپۆلە لەسەر ناوچەکانی سنوری پارێزگای دهۆک و هەولێر لاواز دەبێت زیاتر ئەگەری نمە باران بۆ بارانێکی کەم دەبێت لەناوچەکانی سنوری ئیدارەی راپەرین و پارێزگای کەرکوک و سنوری نێوان پارێزگای هەولێر و کەرکوک، لەم ناوچانەشدا ئەگەری تاوە بارانی بەخوڕ و هەورە بروسکە دەبێت، بەڵام بەگشتی رێژەکەی کەمتر دەبێت." سەبارەت بە پلەکانی گەرماش ڕایگەیاند،" پلەکانی گەرما سبەی بە جێگیری دەمێننەوە، خێرای با زۆربەی کاتەکان مامناوەند چالاک دەبێت لەنێوان 15-30 کیلۆمەت لەکاتژمێرێکدا بە ئاڕاستەی باشوری رۆژهەڵات دەبێت". ئەوەشیخستۆتەڕو، "بۆ رۆژی پێنجشەممە هەورە بروسکە و تاوە بارانی پچر پچر تا کاتەکانی ئێوارە لەناوچەکانی سنوری پارێزگای سلێمانی، هەڵەبجە ، ئیدارەی گەرمیان بەردەوامی دەبێت و لەشەودا کۆتایی پێدێت، بەڵام بەهێزی ئەم حاڵەتە سبەی شەوە لەم ناوچانەدا کە ئەگەر هەیە بە جیاوازی ناوچەکان 40 تا 80 ملیممەتر زیاتر باران ببارێت".
هاوڵاتی لە ڕاپۆرتێکی دەنگی ئەمریکادا کە ئەمڕۆ بڵابۆتەوە هاتووە کە ئەدهەم بارزانی، ئامۆزای مەسعود بارزانی وئەندامی پێشووی سەرکردایەتی پارتی دیموکراتی کوردستان ئامادەکاری دەکات بۆ دامەزراندنی قەوارەیەکی سیاسی نوی بەناوی " هێڵی سێیەم" لە راپۆرتێکی دەنگی ئەمریکادا کە ئەمڕۆ دووشەممە بڵاوکراوەتەوە باس لەوە دەکات کە لە ئێستادا ئەدهەم بارزانی سەرقاڵی کۆکردنەوەی پشتیوانی و کۆکردنەوەی کەسە دیار و ناودارە سیاسیەکانە لەدەرەوە وناوەوەی هەرێم بۆ دامەزراندنی ئەو قەوارە نوێیە، بەپێی وتەی یەکێک لە دامەزرێنەرانی قەوارەکەش هۆکاری دامەزراندنی ئەو قەوارەیە " ڕەخنەکانیانە لە حیزبە سیاسەکانی هەرێم" ئەمەس لەکاتیکدایە کە ئەدهەم بارزانی جگە لەوەی سەرکردایەتی چەندین قەوارە ودامەرزاوەی سیاسی کردووە لە ساڵانی ڕابردوودا، هاوکات ئەندامی پێشووی سەرکردایەتی پارتی بوو لە ڕابردوودا بەڵام بەهۆی تێکچونی پەیوەندیەکانیەوە لەگەڵ پارتی دیموکراتی کوردستان وازی لە پۆستەکەی هێنا. وریا سەعید ڕەواندزی، کەسی دووەمی لیستی " هێڵی سێیەم" لەبارەی حیزبە نوێیەکەی ئەدهەم بارزانییە " دەڵێت،" ههڵسهنگاندنی وردمان نهکردووه بۆ پێگه و قهبارهمان، بهڵام کاری باشمان لهناوخۆی ههرێم و دهرهوهی وڵات کردووه، پهیوهندی فراوانمان لهگهڵ کهسایهتییه سیاسییه کاریگهرهکان دروستکردووه و بههۆی ناڕهزایهتییهکانی خهڵکیش، دهتوانین بۆشاییه سیاسیهکان پڕبکهینهوه و پێگهمان ههبێت". هەروەها وریا سەعید ڕەواندزی ئاماژەی بەوەش داوە کە جیاواز دەبن لە حیزبە سیاسیە ئۆپۆزسیۆنەکانی دیکەی هەرێم و جیاواز لەوان کار دەکەن، هاوکات لەبارەی ناوی ئەو کەسانەی بەشدارن لە دامەزراندنی ئەو قەوارەیە هیچ لێدوانێکی نەداوە وباسیشی لەوەکردووە تاوەکو ئێستا قەوارەکەیان لە کۆمیسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەکان تۆمارنەکردووە تاوەکو بەشداری لە خولی نوێی هەڵبژاردنەکان بکەن، وتیشی لەماوەیەکی نزیکدا لەوبارەیەوە کۆدەبنەوە. هاوکات وریا سەعید ڕەواندی وتیشی، تاوەکو ئێستا بڕیاریان نەداوە لەبارەی شوێن و بارەگای قەوارەکەوە. ئەدهەم بارزانی، لە ساڵای ١٩٦٢ لەدایک بووە و لەماوەی تەمەنیدا لە چەندین پۆستی باڵادا بووە وەک ڕاوێژکاری سیاسی جەلال تاڵەبانی، سەرکۆکۆماری عێراق، لەساڵی ١٩٩١ یشدا ئەندامی پەرلەمانی کوردستان بووە، هاوکات لە ئێستادا پەیوەندیەکانی لەگەڵ پارتی دیموکراتی کوردستان تێکچووە و لەساڵی ٢٠٢٢ وە لە وڵاتی ئێرانە.
هاوڵاتی جۆو بایدن، لە بۆنەیەکدا لە ویلایەتی ئالاباما باسی لە دەستکەوتەکانی خولی پێشووی سەرۆکایەتییەکەی کرد لە کۆشکیدا، لەوانە دەستنیشانکردنی یەکەم ژنی ڕەشپێست، کە ببێتە دادوەر لە دادگای باڵای ئەمریکا و چەندین دەستکەوتی تری سیاسیی و کۆمەڵایەتی. جۆو بایدن ویلایەتی ئالاباما لە یادی 58 ساڵەی "یەکشەممەی خوێناوی" کردووە کە ٥٨ ساڵ لەمەوبەر سەربازانی حکومەت هێرشیان کردە سەر خۆپیشاندەرانی ئاشتیخواز کە داوای مافی دەنگدانیان دەکرد لەوکاتەدا. ڕۆژی یەکشەممە لە بەردەم سەدان کەس لە پردی ئێدمۆند پێتۆس، سەرۆکی ئەمریکا ڕایگەیاند، پەیامی من بۆ ئێوە ئەمەیە، ئێمە گرنگیتان پێدەدەین، ئەمە کاتی هەڵبژاردنە و پێویستمان بە هەموان هەیە بەشداری بکەن. ئەمە لەکاتێکدایە ساڵی داهاتوو هەڵبژاردنی سەرۆکایەتی ئەمریکا بەرێوەدەچێت و لە ئێستاوە چەندین کەسایەتی دیاری سیاسیی و کۆمەڵایەتی لە ئەمریکا دەستیان بە ڕکابەرییەکانیان کردووە.
هاوڵاتی دوای کۆبونەوەیەکی پێنج کاتژمێری نێوان لایەنەکانی بەشداری لە هاوپەیمانی گەلی ئۆپۆزسیۆنی تورکیا، کەمال کڵچدارئۆغلۆ سەرۆکی جەهەپە، وەک کاندیدی هاوبەشی هاوپەیمانێتیەکە بۆ پۆستی سەرۆکایەتی تورکیا دیاریکرا. ئەمڕۆ کەمال کلچدارئۆغلۆ سەرۆکی پارتی گەلی کۆماری، عەلی باباجان سەرۆکی پارتی دەڤا، ئەحمەد داود ئۆغلۆ سەرۆکی پارتی ئایندە، تەمەل کارامولائۆغلۆ سەرۆکی پارتی سەعادەت، گولتەکین ئویسال سەرۆکی پارتی دیموکرات و مەراڵ ئاکشەنەر سەرۆکی ئیی پارتی (پارتی باش)، لە ماڵی سەرۆکی پارتی سەعادەت لە کاتژمێر چواری ئێوارەوە کۆبونەوە. کۆبونەوەکە پێنج کاتژمێر بەردەوام بوو و لە کۆنفڕانسێکی رۆژنامەنووسی هاوبەشدا، کەمال کلچدارئۆغلۆ سەرۆکی پارتی گەلی کۆماری (جەهەپە) وەک کاندیدی هاوبەشی هاوپەیمانی گەلی ئۆپۆزسیۆن دیاریکرا.
هاوڵاتی مەسیحیەکان لە پەرلەمانی عێراق تانە لە بڕیاری قەدەغەکردنی خواردنەوە کحولییەکان دەگرن ودەڵێن " نادیموکراسیە" ئەندامانی حیزبی کریستیانەکان لە پەرلەمانی بەغدا تانەیان لە بڕیاری قەدەغەکردنی خواردنەوە کحولییەکان گرت ودەڵێن بڕیارەکە " نادیموکراسییە" ئەندامانی حیزبی بابیلۆن کە پێنج کورسیان لە پەرلەمانی عێراق هەیە تانەیان لە بڕیارەکەی پەرلەمانی عێراق گرت وبە نا دیموکراسی ناویان برد، هاوکات سکاڵاشیان لەسەر یاساکە کردووە و دەڵێن بڕیارەکە مافی کەمینەکان " پێشێل دەکات" و ئازادی سنوردار دەکات، هەروەها دەشڵێن ئەو بڕیارە "نادەستوریە". ئەندامانی حیزبە سیاسیە کریستیانەکان هەوڵدەدەن ئەو یاسایە هەڵبوەشێننەوە، ئەمەش دوای ئەوەی کە مانگی ڕابردوو بڕیارەکە بەفەرمی دەرکرا لەلایەن پەرلەمانی عێراقەوە سەرەڕای دژایەتیکردنی لەلایەن ئەندامانی دیکەی پەرلەمانەوە، هەروەها ڕۆژی شەممە بەفەرمی فەرمان بە گومرگەکان کرا بۆ قەدەغەکردنی هاودەرکردنی خواردنەە کحولییەکان. ئەمەش لەکاتێکدایە کە تا ئێستا نازانرێت تاچەند ئەو بڕیارە بە وردی جیبەجێ دەکرێت، هاوکات ناڕەزایی بەشێک لە هاوڵاتیانی هەرێمی کودستانی لێکەوتەوە، سەرماد عەباس بریکاری خانووبەرەیە و کارەکەی لە بەغدای پایتەختی عێراق بووە، بە ئاژانسی هەواڵی ئاژانسی فرانس پرێسی راگەیاندووە، قەدەغەکردنەکە تەنها دەبێتە هۆکاری گەرمکردنی بازاڕی ڕەش بۆ خواردنەوە کحولییەکان، هەروەها سەرمەد عەباس وتیشی، مامۆستا و فێرکارە موسڵمانەکان خواردنەوەی کحولی قەدەغە دەکەن"بەڵام ئەمانە ئازادییەكی كەسین كە ناتوانن لە هاوڵاتیانی قەدەغە بكەن". پڕۆژە یاساکە لەلایەن مەحمود ئەلحەسەنەوە پێشنیار کراوە لەسەرەتادا کە ئەوکاتە دادوەر ویاسادانەر بووە، یاساکە لە ساڵی ٢٠١٦دا لەلایەن پەرلەمانەوە دەرچووە، کە بەپێی یاساکە غەرامەکردن تا ٢٥ ملیۆن دیناری عێراقی دەبێت لە ئەگەری سەرپێچیکردندا. مەحمود ئەلحەسەن لەبارەی یاساکەوە وتویەتی یاساکە دەستوریە وبەپێی ماددەی دووەمی دەستوری ساڵی ٢٠٠٥ ی عێراقە کە ئەوەش دەگونجێت لەگەڵ یاساکەدا کە دەڵێت هەرشتێک دژی یاسای ئیسلام بێت قەدەغەیە.
ئۆکرانیا رایگەیاند تەنها لە شەوێکدا لانیکەم 13 فڕۆکەی بێفڕۆکەوانی ئێران تێکشکێنراوە کە لە لایەن روسیاوە دژی وڵاتەکەیان بەکارهێنراوە. یوری ئیهنات، وتەبێژی هێزە ئاسمانییەکانی ئۆکرانیا بە میدیای وڵاتەکەی راگەیاندوە؛ لە شەوی یەکشەممەدا 15 فڕۆکەی بێفڕۆکەوانی ئێران لە جۆری (شاهید131 و 136) لە لایەن سوپای روسیاوە و ئاڕاستەی ئۆکرانیا کراون. ئیهانت ئاماژەی بەوە کردوە؛ لە کۆی ئەو ئەو ژمارە لە فڕۆکەی بێفڕۆکەوان، 13 دانەیان لە رێگەی قەلغانی بەرگریی ئاسمانیی ئۆکرانیا تێکشکێنراون. بە وتەی ئیهانت، روسیا لە باکورەوە بە فڕۆکەی بێفڕۆکەوانی ئێران ناوچەکانی رۆژهەڵات و ناوەندی ئۆکرانیا دەکاتە ئامانج. بە پێی زانیارییەکانی ئیسرائیل تا ئێستا ئێران لانیکەم هەزار و 700 فڕۆکەی بێفڕۆکەوانی رادەستی روسیا کراون کە زۆربەیان لە جۆری (خۆکوژن) و توانای تەقینەوە و وێرانکاریی ئەو فڕۆکە بێفڕۆکەوانانە زۆر زیاد کراوە بە ئامانجی زیانی گەورە لە دژی ئۆکرانیا. ئۆکرانیا جەخت لەوە دەکاتەوە هاوکارییەکانی ئێران بۆ روسیا زیانی زۆری بە وڵاتەکەی گەیاندوە و داوای لە ئەمریکا و وڵاتانی ئەوروپا کردوە رێگریی بەکەن لە گەیاندنی هاوکارییە سەربازییەکان و رەوانەکردنی فڕۆکەی بێفڕۆکەوان و موشەکی ئێران بۆ روسیا.
ئەمڕۆ بەهای دۆلاری گەیشتە نزمترین ئاستی 13 رۆژی رابردوی لە ئێران و بەهای هەر دۆلارێک بۆ کەمتر لە 50 هەزار تمەن دابەزی. ئەمڕۆ دوشەممە کاتژمێر (5:30) ئێوارە بە کاتی هەرێمی کوردستان بەهای یەک دۆلار لە بازاڕەکانی ئێران گەیشتە 49 هەزار و 450 تەمەن و ئەوەش نزمترین بەهایە کە ئەو دراوە لە ماوەی 13 رۆژدا تۆماری کردبێت. دۆلار لە ماوەی هەشت رۆژدا 10 هەزار تمەن دابەزینی بەخۆیەوە بینیوە و بەرپرسانی وڵاتەکەش دەڵێن بەهای راستەقینەی یەک دۆلار لە ئێران 41 هەزار تمەنە. دوانیوەڕۆی رۆژی یەكشەممە (26/2/2023) بۆ یەكەمجار لە مێژودا بەهای یەك دۆلار لە ئێران گەیشتە 60 هەزار و 50 تمەن و ئەوەش بە ژمارەیەکی پێوانەیی دۆلار لەقەڵەم درا. لە ئیستادا کە بەهای یەک دۆلار بۆ 49 هەزار دابەزیوە ئەو بەهایە بە کەمترین بەهای دۆلار لە 13 رۆژی رابردودا ئەژمار دەکرێت. لەگەڵ سەردانی رافایل گروسی، بەرێوبەری ئاژانسی نێودەوڵەتیی وزەی ئەتۆمیی بۆ تاران و کۆبونەوە لەگەڵ بەرپرسانی وڵاتەکە بریارە هەوڵەکان بۆ چاودێریی ویستگە ئەتۆمییەکانی ئێران دەست پێبکاتەوە و بڵاوبونەوەی ئەو هەواڵانە کاریگەریی لە بەرزی و نزمیی بەهای دۆلار بەرامبەر بە تمەن هەیە. بڵاوبونەوەی هەر هەواڵێکی ئەرێنی بۆ دەستپێکردنەوەی دانوستانە ئەتۆمییەکان، بەهای تمەن بەرامبەر دۆلار بەرز دەکاتەوە و بەرپرسانی کۆماری ئیسلامی ئێران رایانگەیاندوە ئامادەن لە چوارچێوەی رێککەوتنی ئەتۆمیدا هاوکاریی ئاژانسی نێودەوڵەتیی وزەی ئەتۆمیی بکەن.
هاوڵاتی پارتی باش بە سەرۆکایەتی مەراڵ ئاکشەنەر گەڕایەوە نێو هاوپەیمانی گەلی ئۆپۆزسیۆن و لە ئێستادا هاوپەیمانێتیەکە لەکۆبونەوەدایە بۆ دیاریکردنی کاندیدی هاوبەشی ئۆپۆزسیۆن کە دوای کۆبونەوەکە ئاشكرا دەکرێت. پارتی باش رۆژی هەینی نارەزایەتی دەربڕیبوو کە کەمال کلچدارئۆغلۆ سەرۆکی پارتی باش بکرێتە کاندیدی پۆستی سەرۆکایەتی تورکیا و بۆیەش لە هاوپەیمانێتی گەلی شەش لایەنی ئۆپۆزسیۆن کشایەوە. ئەمڕۆ بە دەستپێشخەری پارتەکانی دیکەی نێو هاوپەیمانێتیەکە، پارتی باش گەڕایەوە نێو هاوپەیمانێتیەکە و لە ئێستادا سەرۆکی پارتەکان لە کۆبونەوەدان بۆ دیاریکردنی کاندیدی هاوبەش کە بە ئەگەرێکی زۆرەوە کاندیدەکە کەمال کلچدارئۆغلۆیە. مەرال ئاکشەنەر سەرۆکی پارتی باش بەرلەوەی بەشداری لە کۆبونەوەکەی ئەمڕۆ سەرۆکانی هاوپەیمانی گەل بکات، لەگەڵ ئەکرەم ئیمامئۆغلۆ سەرۆکی گەورەشارەوانی ئەستەنبوڵ و مەنسور یاڤاش سەرۆکی گەورەشارەوانی ئەنقەرە کۆبووەوە کە پێی وابوو پێویست بوو یەکێک لەو دوو سەرۆک شارەوانیانە بکرێتە کاندیدی هاوبەشی ئۆپۆزسیۆن. لە ئێستادا چاوەڕێی دەکرێت، کۆبونەوەکە تەواو بێت و ئۆپۆزسیۆن بە فەرمی کاندیدی خۆی بۆ پۆستی سەرۆکایەتی تورکیا ئاشکرا بکات. هەر ئەمڕۆ، کابینەی حکومەتی تورکیاش لە کۆبونەوەدایە و پرسی سەرەکی کۆبونەوەکە هەڵبژاردنەکانە.
هاوڵاتی له كۆبونهوهی ئهمڕۆی ئهنجوومهنی وهزیراندا، سهرۆكی حكومهتی ههرێمی كوردستان ئەمڕۆ دوشەممە رایگهیاند، "چەندینجارە داوا لە تیمی وەزاری یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان دەکرێت بەشداری لە کۆبونەوەکانی ئەنجومەنی وەزیران بکەن و لە ئاستی بەرپرسیارێتی خۆیان و متمانەی خەڵک و پەرلەمان بن، بەڵام بەداخەوە تا ئێستا رێگەیان پێ نەدراوە بەشداری بکەن." بەگوێرەی راگەیەندراوێکی حکومەتی هەرێم، ئەمڕۆ دوشەممە بە سەرپەرشتی مەسرور بارزانی ئەنجومەنی وەزیرانی هەرێمی کوردستان کۆبۆوە، لە دەستپێکی کۆبونەوەکەدا، سەرۆک وەزیران بە ناوی ئەنجومەنی وەزیرانەوە، پیرۆزبایی لە خەڵکی کوردستان کرد بە بۆنەی ساڵیادی راپەرینی جەماوەری ساڵی 1991 کە وەرچەرخانێکی مێژویی بو لە خەباتی بزاڤی رزگاریخوازی گەلی کوردستان لە پێناو ئازادیدا، سەرۆک وەزیران جەختی لە گرنگیی هاوهەڵوێستی و یەکگرتویی و یەکڕیزی خەڵکی دڵسۆز و نیشتمانپەروەری کوردستان کردەوە لە پێناو پاراستنی دەستکەوتە نیشتمانییەکان و داکۆکیکردن لە مافە دەستورییەکانی خەڵکی کوردستان. لە بەشێکی دیکەی وتەکانیدا، سەرۆک وەزیران داوای لە تیمی وەزاری یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان کرد کە بگەڕێنەوە بۆ کۆبونەوەکانی ئەنجومەنی وەزیران، چونکە "بەشدارینەکردن لە کۆبونەوەکان و راکردن لە بەرپرسیاریەتی، هیچ کێشەیەک چارەسەر ناکات"، مەسرور بارزانی باسی لەوەشکردوە، "چەندینجارە داوا لە تیمی وەزاری یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان دەکرێت بەشداری لە کۆبونەوەکانی ئەنجومەنی وەزیران بکەن و لە ئاستی بەرپرسیارێتی خۆیان و متمانەی خەڵک و پەرلەمان بن، بە نوسراوی فەرمیش، داوایان لێکراوە کە بگەڕێنەوە، بەڵام بەداخەوە تا ئێستا رێگەیان پێنەدراوە بەشداری بکەن". سەرۆک وەزیران وتیشی، "ئەنجومەنی وەزیران شوێنی خزمەتکردنی خەڵک و چارەسەرکردنی کێشەکانە و بەشداری نەکردن لە کۆبونەوەکان و راکردن لە بەرپرسیاریەتی، چارەسەری هێچ کێشەیەک ناکات و بە پێچەوانەوە، بەرامبەر بە سوێندی یاسایی خۆیان و خەڵکی کوردستان دەکەونە بەردەم بەرپرسیاریەتییەکی گەورە".
ئێران رایگەیاند؛ پەیوەندیی باشیان لەگەڵ بەرپرسانی عێراق هەیە و چاوەڕێی ئەوەیان لێدەکەن نەیارانی کۆماری ئیسلامیی لە چەک داماڵن و رادەستیان بکەنەوە. ناسر کەنعانی، وتەبێژی وەزراەتی دەرەوەی ئیران ئەمرۆ دوشەممە لە کۆنگرەیەکی رۆژنامەوانی لە تاران رایگەیاند؛ دانوستان و کۆبونەوەکان لە ئاستی باڵای ئەمنیی و ئاسایشیدا پێکهێنانی دەستەیەکی ئەمنیی نێوان ئێران و عێراقی لێکەوتوەتەوە بە مەبەستی پاراستنی ئاسایش و سەقامگریی دوو وڵاتەکە. کەنعانی وتی: پارێزگاریی لە یەکپارچەیی سنوری عێراق دەکەن و جەخت لەوە دەکەنەوە کە خاکی ئەو وڵاتە نابێت بە هیچ شێوەیەک ببێتە هەڕەشە و مەترسیی بۆسەر کۆماری ئیسلامی و حکومەتی بەغدا بەپرسیارە لە پاراستنی سنورەکانی خۆی لەگەڵ ئێران. بە وتەی ئەو لە "دیداری هەفتەی رابردوی حسێن ئەمیرعەبدوڵاهیان، وەزیری دەرەوەی ئێران لەگەڵ بەرپرسانی بەغدا جەخت لەوە کراوەتەوە کە چەکدارانی نەیاری کۆماری ئیسلامی (پارتەکانی رۆژهەڵاتی کوردستان) لە چەک دابماڵرێن و رادەستی ئێران بکرێن". وتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئێران جەختی لەوە کردوەتەوە کە کۆماری ئیسلامی پەیوەندیی دۆستانە و برایانەی لەگەڵ بەرپرسانی بەغداد هەیە و چاوەڕێی ئەوەیان لێدەکەن لە روی ئەمنییەوە هاوکاری وڵاتەکە بن و لە خاکی عێراقەوە مەترسیی بۆ ئێران دروست نەکرێت چونکە بۆ پشتیوانیی لە هاوڵاتییانی خۆیان وڵاتەکەیان پاشەکشێ بۆ کەس ناکات.
هاوڵاتی رۆژنامەی وۆڵ ستریت جۆرناڵ دوێنێ یەکشەممە هەواڵی ئەوەی بڵاوکردەوە کە وەزارەتی بەرگریی ئەمریکا (پنتاگۆن)، پێیوایە چین کاری سیخوڕی بەو ئامێری بەرزکەرەوانە دەکات کە لە بەندەرەکانی ئەمریکادا بۆ گواستنەوەی بار، بەکاردەهێندرێن. ئەو ڕۆژنامەیە بڵاویکردۆتەوە کە بەشێک لە بەرپرسانی ئاسایشی نەتەوەی و پنتاگۆن، ئەو بەرزکەرەوانە بە "ئەسپەکەی تەڕوادە" وەسف دەکەن و پێیانوایە کە هەستەوەری تایبەت لەو بەرزکەرەوانە بەستراون کە دەتوانن چاودێری بارەکان بکەن و شوێنی گەیشتنیان بخەمڵێنن. ئەمەش دوای ئەوەهات وەزارەتی بەرگریی ئەمریکا لە چواری شوباتدا و بە فەرمانی جۆ بایدن، باڵۆنێکی بەرزەفڕی چینی خستەخوارەوە کە گومان دەکرا باڵۆنێکی تایبەت بە کاری سیخوڕی بێت، هەروەها بەهۆی نیگەرانییەکانی ئەمریکا لە ئاسایشی نەتەوەیی لە ئامێرە ئەلیکترۆنییەکانی سەرجەم دامەزراوەکانی دەوڵەتدا، بەکارهێنانی تۆڕی کۆمەڵایەتیی تیک تۆک قەدەغە کرا کە دروستکراوی وڵاتی چینە. لە هەواڵەکەدا وەڵامی بەرپرسێکی باڵیۆزخانەی چین لە واشنتۆن، بۆ ئەو بابەتە خراوەتەڕوو کە باسی لەوە کردبوو نیگەرانییەکانی واشنتۆن لە بەرزکەرەوەکانی چین لە ئەمریکا، هەوڵێکی "شێتانە"یە بۆ رێگریکردن لە هەماهەنگی بازرگانیی و ئابووریی نێوان هەردوو وڵات، ئەمەش زیان بە بەرژەوەندییەکانی ئەمریکا دەگەیەنێت. هەروەها ئەوەش خراوەتەڕوو کە کۆمپانیای "ZPMC"ی چینی کە گەورەترین کۆمپانیای تایبەت بە بەرزکەرەوەیە لەسەر ئاستی جیهان و ماوەی ٢٠ ساڵە لە ئەمریکا چالاکی هەیە، لەگەڵ کۆمپانیای "Microsoft Corp" کار دەکات. لە هەواڵەکەدا ئەوەش ئاشکرا کراوە کە بەرپرسانی کۆمپانیاکە هیچ روونکردنەوەیەکیان دەربارەی ئەو دەنگۆیانە نەخستووەتەڕوو، بەرپرسانی ئەمریکاش هیچ بەرزکەرەوەیەکیان نەدۆزیوەتەوە کە بۆ کاری هەواڵگری بەکارهێندرابێت. بەڵام وۆڵ ستریت جۆرناڵ، بانگەشەی ئەوە دەکات ساڵی ٢٠٢١ لە بەندەری بالتیمۆر لە میانەی پشکنینی کەشتییەک کە ئامێرە بەرزکەرەوەکانی کۆمپانیای "ZPMC"ی دەگواستەوە، هەندێک کەلوپەلی تایبەت بە کاری هەواڵگری دۆزراونەتەوە.
هاوڵاتی لە هێرشێکی خۆکوژیدا ئەمڕۆ دوشەممە بۆسەر ئۆتۆمبێلێکی پۆلیس لە هەرێمی بەلوچستان باشووری رۆژئاوای پاکستان، نۆ پۆلیس کوژران و ١١ی دیکەش برینداربوون. عەبدولحەی عامر، بەرپرسی پۆلیس لە شاری کاچیی باشووری رۆژئاوای پاکستان بە ئاژانسی فرانس پرێسی گوت، "خۆکوژەکە ماتۆڕێکی لێدەخوڕی و لە پشتەوە خۆی بە ئۆتۆمبێلێکدا کێشاوە" کە پۆلیسی دەگواستەوە وتیشی ،رووداوەکە لە شارۆچکەی داداری سەر بە پارێزگای بەلوچستان روویداوە، کە 120 کیلۆمەتر لە باشووری رۆژهەڵاتی پارێزگای بەلوچستانی وڵاتەکەوە دوورە. هەرچەندە تائێستا هیچ کەسێک بەرپرسیارێتیی خۆی لە تەقینەوە خۆکوژییەکە رانەگەیاندووە، شەهباز شەریف، سەرۆکوەزیرانی پاکستان لە راگەیێندراوێکدا گوتی، "تیرۆری بەلوچستان بەشێکە لە ئەجێندایەکی شەڕانگێزانە بۆ تێکدانی سەقامگیریی وڵات." هاوکات مانگی رابردوو لە ئەنجامی هێرشێکدا بۆ سەر کۆمەڵگەیەکی پۆلیس لە کاراچی، پێنج پۆلیس کوژران. ئەوەش چەند هەفتەیەک دوای تەقینەوەی مزگەوتێک لە شاری پیشاوەر هات، کە بووە هۆی گیانلەدەستدانی سەروو 80 پۆلیس.
هاوڵاتی بەهاى دینارى عێراقى بەرامبەر دۆلار دابەزى، لە کاتێکدا بانکى ناوەندى زیاتر لە 172 ملیۆن دۆلارى خستە بازاڕەوە، کە نزیکەى 50 ملیۆن دۆلارى لە رۆژى پێشوو زیاتر بوو. ماڵپەڕی بانکی ناوەندیی عێراق بڵاوی کردەوە کە ئەمڕۆ، ١٧٢ ملیۆن و ٨٢١ ھەزار و ٥٨١ دۆلار خراوەتە بازاڕەوە ،راشیگەیاندووە لەو ١٧٢ ملیۆن و ٨٢١ ھەزار و ٥٨١ دۆلارەی کە ئەمڕۆ خراوەتە بازاڕەوە، ١١٠ ملیۆن و ٧٢١ ھەزار و ٥٨١ دۆلاری بۆ حەواڵکردن بووە ٦٢ ملیۆن و ١٠٠ ھەزار دۆلاریش بۆ فرۆشتنی کاش بووە. بەراورد بە رۆژى یەکشەممە، بانکى ناوەندى 49 ملیۆن و 998 هەزار دۆلارى زیاتری خستە بازاڕەوە وئەو بڕە بەراورد بەدوێنێ یەکشەممە بەڕێژەی لەسەدا ٣٧ بەرزبوونەوەی تۆمار کردووە. ئەو گۆڕانکارییە لە بەهاى دینار بەرامبەر دۆلار هاوکاتە لەگەڵ رێوشوێنێکى دیکەى بانکى ناوەندى بە زیادکردنى بڕى 25%ى پشکى دۆلارى کۆمپانیاکانى فرۆشتنى دراو، کە لە 5ى ئادارەوە کەوتە وارى جێبەجێکردن و بڕەکەى هەفتانە کرایە 200 ملیۆن دۆلار لەبرى 150 ملیۆن دۆلار، کە پێشتر پشکى هەفتانەى ئەو کۆمپانیایانە بوو، کە لە بانکى ناوەندى بە نرخى 131 هەزار دینار پێیان دەفرۆشرا. بانکی ناوەندیی عێراق فرۆشتنی یەک دۆلاری ئەمریکی بە ھەزار و 320 دینار بۆ بانک و دامەزراوە داراییە نابانکییەکان دیاریی کردووە، بەڵام ئەمڕۆ لە بازاڕەکاندا نرخی یەک دۆلاری ئەمریکی بە ھەزار و 557 دینار مامەڵەی پێوە دەکرێت
هاوڵاتی بەپێی لێکۆڵینەوەیەک کە ڕۆژنامەیەکی ئیسپانی بە ناوی ئێل پایس لە ڕۆژی دووشەممەدا بڵاوی کردەوە، دەسەڵاتدارانی یۆنان بەلایەنی کەمەوە 2.2 ملیۆن یۆرۆ (2.3 ملیۆن دۆلار) یان دزیوە لەو کۆچبەر و پەنابەرانەی کە لە ماوەی شەش ساڵی ڕابردوودا دەستگیرکراون لەسەر سنورەکانی ئەو وڵاتە. بە سەیرکردنی داتاکانی ڕێکخراوە ناحکومییەکان و دامەزراوەکانی پەیوەندیدار بە کۆچبەران لە پارێزگای ئیڤرۆس و پارێزەران و سەرچاوەکانی دیکە ، ئێل پایس ڕایگەیاند کە دەکرێت ژمارەی راستەقینەی پارەی دزراوەکان "بەشێوەیەکی بەرچاو بەرزتر بێت" بەهۆی ئەوەی زۆرێک لەو هاوڵاتییانەی دیپۆرتکراونەتەوەو ئەو پارانەی لە پەنابەرەکانی وەردەگرن لەلایەن ڕێکخراوە ناوخۆییەکانەوە تۆمار نەکراوە. ئەو ڕۆژنامەیە دەشڵێت تەنها پارە نییە کە لە پەنابەران وەردەگیرێت بەڵکو مۆبایل و کەلوپەلی بەنرخی وەک خشڵ و زێڕ وەردەگیرێت . لە ڕاپۆرتەکەی ئێل پایس دا ئەوەشهاتووە کە ئەم جۆرە دزییە لە ساڵی ٢٠١٧ نەبووە نا ئاسایی بووە بەڵام تا ساڵی ٢٠٢٢ بە پێی کات بە شێوەیەکی سیستەماتیکی زیادی کردووە هاوکات بگوێرەی ئەو زانیارییانەی لە کۆمسیۆنی نەتەوەیی مافی مرۆڤی یۆنانی دەستی کەوتووە 93٪ ی ئەو کۆچبەرانەی لە وێ دەستگیرکراون تووشی فشار بوون هەروەها لە ساڵی 2022دا کەلوپەل و پارەیان دزراوە لە هەمان کاتدا 88٪ یان وتویانە کە ئەشکەنجە دراون. لەم بارەیەوە هۆپ پارکەر لە تۆڕی چاودێری توندوتیژی سنوورەکان بە ئێل پایس گووتوە" هەندێک جار بەرپرسانی سەر سنورەکە مۆبایلەکان دەشکێنن یان هەڵیدەگگرن بەڵام بە دڵنیاییەوە هەچ پارەیەک بگرن بە پەنابەرەکان هەڵیدەگرن هەروەها ئەگەر بۆیان دەرکەوت کە کەسێک پارەکەی خۆی شاردۆتەوە، ئەوا لێیاندەدەن وەک سزا". بە گوێرەی لێکۆڵینەوەکەی ئێل پایس لە کاتی گرتنی کۆچبەران یان پەنابەراندا پێش ئەوەی هەلی ئەوەیان پێبدرێت کە داوای مافی پەنابەری بکەن دەیانبەنە بنکەی پۆلیس و عەمبارەکان یان سەربازگەی سەربازی کە لەوی دزییان لێ دەکرێت و بە تووندی مامەڵەیان لەگەڵ دەکرێت پاشان دەیاننێرنەوە بۆ تورکیا. هاوکات ئیڤا کۆسێ لە هیومان ڕایتس وۆچ بە ئێل پایس ی وت کاتێک ئامێرەکانی پەیوەندیکردن لە پەنابەرەکان دەسەنن هیچ شتێکیان پێنابێت وەک بڵگە بەکاری بهینن کە دزییان لێکراوە و پارەکانیان لێدەسەنن و ڕوتیاندەکەنەوە ئەوە بەشێکە لە ستراتیجێک بۆ ئەوەی ڕێگەیان لێبگرن لە هەوڵدان بۆ گەڕانەوە بۆ یۆنان.
