هاوڵاتی دوای ئەوەی لەماوەی ڕابروودا گەورەترین دزی پارە لەعێراق کراو بڕی سێ ترلیۆن و ٧٠٠ ملیار دینار لە پارەی باجی بانکی رافیدەین دزا، لە ئێستادا بەرپرسانی عێراق ناوەناوە ئاماژە بەگەڕانەوەی بڕی جیاوازی پارەکە دەکەن. لە نوێترین گۆڕانکاریەکاندا سەرۆکی دەستەی دەستپاکی ئاماژە بەگەڕانەوەی بڕی 4ملیار لە پارەکە دەکات. حەیدەر حەنون سەرۆکی دەستەی دەستپاکی عێراق لە کۆنگرەیەکی ڕۆژنامەوانی ڕایگەیاند: ئەو 4 ملیارە بەشێکە لەو 17 ملیارەی لای یەکێک لەتۆمەتبارەکان بوە بەشێکه لەپارەی دزینی سەدە ئەو ئاماژەی بەوەشدا له چەند ڕۆژی ئایندە حکومەتی بەغدا بڕیاری 80میۆن دۆلار دۆلار لە ئەمریکاوە دەگەڕێنێتەوه کە بەقاچاخ بردرابوون. وتیشی، ھەموو پارانەی دەگەڕێنرێنەوە لە لقێکی بانکی رافیدەین لە ناو وەزارەتی بەرگری عێراق کۆدەکرێتەوە تا ئەو کاتەی ھەموو پارەکە دەگەڕێنرێتەوە و دواتر رادەستەی وەزارەتی دارایی عێراق دەکرێت. جێی ئاماژە بۆ کردنە پێشتر سودانی سەرۆک وەزیرانی عێراق گەڕانەوەی بڕی 452 ملیار دیناری پارەی دزراوی بانکی ڕافیدەین ڕاگەیاند بەهۆی گەورەیی قەبارە ئەم دزییه لەعێراق ناونرا دزی سەدە
.JPG)
سزای سێدارە بەسەر دوو گەنجی دەستگیرکراوی ناڕەزایەتییەکان لە ئێراندا سەپێنرا و بەوەش ژمارەی ئەو کەسانی سزای سێدارە دەیان گرێتەوە بۆ زیاتر لە 100 کەس بەرز دەبێتەوە. ئەمیر هاشمی، بەڕێوبەری راگەیاندنی دەزگای داد لە ئێران بڵاوی کردەوە؛ سزای سێدراە بۆ دوو دەستگیرکراوی دیکەی ناڕەزایەتییەکان لە لایان دادگای وڵاتەکەوە دەرچوە و سێ سزای سێدارەش راگیراوە. هەر یەکە لە محەمەدمەهدی کەرەمی تمەن 22 ساڵ و محەمەد حسێنی ئابرام بە تۆمەتی بەشداریی لە ناڕەزایەتییەکان و کوشتنی ئەندامێکی سەر بە سوپای پاسداران لە چلەی مەرگی حەدیس نەجەفی، سزای سێدارەیان بەسەردا سەپێنراوە. لە دۆسیەی کوشتنی روحەڵڵا عەجەمیان کە ئەندامی سوپای پاسداران بوە جگە لە کەرەمی و ئابرام ، سزای سێدارە بەسەر سێ کەسی دیکەدا سەپێنڕاوە بەڵام سزای سێدارەی ئەوە سێ کەسە جارێکی دیکە چوەتە بەردەم دادگای پێداچونەوە و لە ئێستادا سزاکان هەڵپەسێراون. رۆژی رابردوش سزای سێدارە بەسەر دوو گەنج بە ناوەکانی مەهدی مەحەمەدی فەرد و محەمەد برۆغنی دا سەپاند کە تەمەنیان 18 و 19 ساڵ بو. بە گشتی تا ئێستا لانیکەم 104 کەس لە دەستگیراوانی ناڕەزایەتییەکان سزای سێدارە دەیان گرێتەوە و رەنگە ئەو ژمارەیەش بەشێوەیەکی بەرچاو زیاد بکات بە تایبەت کە بە پێی ئامارە نافەرمییەکان زیاتر 24 هەزار کەس لە ناڕەزایەتییەکانی رۆژهەڵاتی کوردستان و ئێران دەستگیر کراون.
هاوڵاتی محەمەد شیاع سودانی، سەرۆک وەزیرانی عێراق رایگەیاند، حکومەتەکەی پێداگرە لەسەر مامەڵەکردن لەگەڵ هەڵەبجە وەک پارێزگایەک. ئەمڕۆ رۆژی سێشەممە 3-1-2023، محەممەد شیاع سوودانی، سەرۆکوەزیرانی عێراق لەبارەی بڕیاری بەپارێزگاکردنی هەڵەبجە رایگەیاند: "حکومەت رژدە لەپشتبەستن بە بڕیاری مامەڵەکردن لەگەڵ ھەڵەبجە وەکو پارێزگایەکی عێراق، چونکە ھەڵەبجە شیاوی زۆر شتە بۆی بکەین، لەسەرمان ئەرکە پشتیوانی بکەین و پشتیوانی دانیشتووانەکەی بکەین. ئەوان قوربانییان دا و خوێنی زۆریان بەخشی. لە قۆناخی داھاتوو کار لەسەر ئەو بڕیارە دەکەین." وەڵامەکەی محەممەد شیاع سوودانی لە کۆنگرەیەکی رۆژنامەڤانیدا هات کە لەدوای کۆبوونەوەی ئاسایی ئەنجوومەنی وەزیرانی عێراق بەڕێوەچوو هاوکات، هەڵەبجە لە ساڵی 2014ەوە بوە بەپارێزگا، بەڵام تاوەكو ئێستە كۆمەڵێك ناوەندی حكومی و ناحكومی لێنەكراوەتەوە، بەرپرسانی هەڵەبجەش دەڵێن، لەئێستادا شارەکە پێویستی زیاتری بە تەواوکردنی فەرمانگەکان و خزمەتگوزاری زیاتر هەیە. جێگەیباسە، ژمارەی دانیشتووانی هەڵەبجە 120 هەزار کەسە. پارێزگاکە لە قەزایەک و چوار ناحیە پێکهاتووە؛ قەزای ناوەندی هەڵەبجە و ناحییەکانی خورماڵ، بیارە، بەمۆ، سیروان.
(2).jpg)
هاوڵاتی مەسعود ستایشی، وتەبێژی دەسەڵاتی دادوەری ئێران ئەمڕۆ ڕایگەیاند، دەسەڵاتی دادوەری ئێران تۆمەتی سیخوڕیکردنی خستە پاڵ دوو هاوڵاتی فەڕەنسی، هەروەها سزایەکیشی بەسەر هاوڵاتیەکی بەلجیکیدا سەپاند، بەڵام سزاکە ئاشکرا نەکراوە. دەسەڵاتی دادوەری ئێران لەبارەی ناسنامەی ئەو دوو هاوڵاتیە فەڕەنسیەوە و هەروەها هاوڵاتیەکی بەلجیکیش کە سزایەکی نادیاریان بەسەردا سەپێنراوە هیچ زانیاریەکی نەخستۆتەڕووهاوکات ،لەبارەی ئەو تۆمەتانەی خراونەتە پاڵ هەریەک لەو هاوڵاتە بیانیانە، دەسەڵاتی دادوەری ئێران ڕایگەیاندووە کە هەوڵی سیخوڕێکردن وتێکدانی ئاسایشی ئێرانیان داوە. ماڵپەڕی تاسنیمی ئێرانی، ڕۆژی سێشەممە لەبارەی ئەو هاوڵاتیە بەلجیکیەوە ڕایگەیاند، ئەو هاوڵاتیە بەلجیکیە کە دەستگیرکراوە بەتۆمەتی سیخوڕیکردن وپارەدان بەوگروپانەی کە دژی ئێران دەجوڵێنەوە دەسبەسەرکراوە وسزایەکی نادیاریشی بەسەردا سەپاوە. جێگەیباسە، دەستگیرکردنی ئەم دوو وهاوڵاتیە لەکاتێکدایە کە مانگی تشرینی دووەم وەزیری دەرەوەی فەڕەنسا کاترین کۆلۆنا ڕایگەیاند، ئێران دوو هاوڵاتی فەڕەنسی دەستگیرکردووە کە ناسنامەیان دیارنیە، بەمەش ژمارەی ئەو هاوڵاتیانەی لە ئێران دەستبەسەرکراون گەشتە حەوت کەس. هاوکات جگە لە هاوڵاتیانی فەڕەنسی، لەسەرەتای شۆڕشی ژینا ئەمینی ئێران دەیان هاوڵاتی بیانی دەستگیرکردووە بە تۆمەتی سیخوڕیکردن.
هاوڵاتی سەرۆکی کۆمەڵەی پەنابەرە گەڕاوەکان لە هەرێمی کوردستان ژمارهی ئهو هاوڵاتیانهی ئاشكرا کرد كه ساڵی رابردوو له ههرێمی كوردستانهوه کۆچیان کردوە بۆ ئەوروپا. ئەمڕۆ سێشەممە لە کۆنگرەیەکی ڕۆژنامەوانیدا بەکر عەلی، سەرۆکی کۆمەڵەی پەنابەرە گەڕاوەکانی هەرێمی کوردستان ڕایگەیاند، تەنها لە ساڵی 2022 نزیکەی 19 هەزار و 200 هاوڵاتیی هەرێمی کوردستان بەرەو وڵاتانی ئەوروپا کۆچیانکردوە. وتیشی، بە پێی ئەو ئامارانەی لە بەردەستیاندایە ژمارەی کۆچکردن لە 2022 بە بەراورد بە 2021 کەمی کردووە. ئەوەشی ڕونکردەوە لە 2021 دا نزیکەی 29 هەزار هاوڵاتی هەرێم بۆ دەرەوەی وڵات کۆچیانکردبوو. سەبارەت بە ژمارەی ئەو هاوڵاتییانەی گیانیان لەدەستداوە ڕایگەیاند،، ساڵی رابردو لەرێگەی کۆچدا 29 هاوڵاتی هەرێم گیانیانلەدەستداوە و ژمارەیەکی دیکەش بێسەروشوێنن و تائێستا چارەنوسیان نادیارە.
هاوڵاتی ئەندامێکی پەرلەمانی کوردستان رایدەگەیەنێت، پێداویستی هەرێمی کوردستان بۆ نەوتی سپی لە ساڵێکدا 258 ملیۆن لیترە، بەڵام تائێستا کە گەیشتونەتە مانگی یەک، تەنها 17 ملیۆن لیتر نەوت دابەشکراوە و 83%ـی هاوڵاتیانی هەرێم نەوتیان وەرنەگرتوە. کاروان گەزنەیی ئەندامی لیژنەی وزەو سامانە سروشتییەکان لە پەرلەمانی کوردستان لە کۆنفڕانسێکی رۆژنامەوانیدا رایگەیاند، "چەندین ناوچەی ھەرێمی کوردستان زیاتر لە سێ ساڵە نەوتی تێدا دابەشنەکراوە و ھەرچەندە ئەمساڵیش حکومەت نەوتی سپی بە نرخی ١٠٣ ھەزار و ٥٠٠ دینار بە ھاووڵاتیان فرۆشت، بەڵام شکستیھێنا و لەم وەرزی سەرمایەدا ٨٣%ی خەڵک بە ١٠٣ ھەزارەکەش نەوتیان بەدەست نەگەیشتووە". وتیشی، "بۆ چارەسەری کێشەی نەوتی سپی جگە لە پەرەپێدانی پاڵاوگەی ناوخۆ، دەکرا کۆگای گەورەی نەوتیش دروستبکرێت و ساڵانە حکومەتی هەرێم لە وەرزی هاوینەوە ئامادەکاری بکات بۆ گەرەنتیکردنی دابینکردنی نەوتی سپی بۆ هاوڵاتیان". پەیوەست بە گرانبونی نرخی دەرمانیش، کاروان گەزنەیی دەڵێت، "بەهۆی پێدانی تەندەر بەشێوەیەکی نایاسایی بە کۆمپانیایەک بۆ دروستکردنی ستیکەری دەرمان، نرخی دەرمان دە بەرامبەر بەرزدەبێتەوە، بۆیە دوای ئەوەی سکاڵای لە دادگا تۆمارکرد، دادگا بڕیاری نایاساییبونی گرێبەستەکەی نێوان ئەو کۆمپانیایە و وەزارەتی تەندروستی دەرکردوە، بەڵا تائێستا حکومەت پابەندی بڕیارەکەی دادگا نەبوە.".
هاوڵاتی سەلاحەدین دەمیرتاش هاوسەرۆکی پێشووی هەدەپە رایگەیاند، پێویستە ئۆپۆزسیۆنی تورکیا یەک کاندیدی هاوبەشی بۆ هەڵبژاردنی سەرۆکایەتی تورکیا هەبێت، بە پێچەوانەوە کارەسات روودەدات. دەمیرتاش کە لە ئێستادا لە زیندانی پیتی 'تی' ئەدرنە زیندانیکراوە، وتارێکی لە کەناڵی 'تی٢٤'ی تورکی بڵاوکردەوە و باسی لە پرۆسەی هەڵبژاردنەکان و ئەرکی ئۆپۆزسیۆن لە قۆناغی بەر لە هەڵبژاردنەکان کرد. دەمیرتاش دەڵێت، گەل چاوی لە ئۆپۆزسیۆنە، گۆڕنکاری بە سوودی زۆرینەیە و هەندێک کەس نەبن کە لە دەسەڵات سوودمەندن نایانەوێت گۆڕانکاری دروست ببێت و وتی، " ئەم ساڵ، سالی گۆڕانکاریە لە تورکیا، یان تورکیا دیموکرات دەبێت، یان رژێکی تاکەکەسی، پاشایەتی جێگیر دەبێت." ئەوەشی خستەڕوو، دەسەڵات هەموو شتێکی قێزەون دەکات بۆ ئەوەی لە هەلبژاردنەکاندا سەربکەویت، قۆناغی پێش هەڵبژاردن بۆ هەموو لایەنەکان جیگیر و یەکسان نابێت، رێگە نادرێت بەباشی بانگەشەی هەڵبژاردن بەڕێوە ببرێت. هەول دەدەن پارە ببەخشنەوە و لە روسیا و وڵاتانی عەرەبی پارە قەرز دەکەن بۆ ئەوەی بۆ بانگەشەی هەڵبژاردنەکان بەکاری بهێنن. بۆیەش پێویستە لایەنەکانی ئۆپۆزسیۆن پێکەوە هەنگاو بنێن و لەسەر هەندێک خاڵ رێکبکەون، بە پێچەوانەوە کارەسات روودەدات." دەمیرتاش دەڵێت، پێویستە پرسیار لە هاوڵاتیان بکریت، ئازادی یان کۆیلایەتی، تاریکیەکی رەها یان رۆناکی، زوڵم و فشار یان ئاشتی و ئارامی، برسێتی و نەهامەتی یان خۆشگوزەرانی و زۆرییان دەوێت. لە کۆتاییدا دەمیرتاش رایگەیاند، کەسانەی بەشەرەف داهاتووی خۆیان و منداڵانیان بە پارە ناکڕن و پێویستە پارتەکان متمانەیان بە هاوڵاتیان هەبێت، چونگە گەلان دەتوانن لە ساڵی ٢٠٢٣دا گۆڕانکاری بکەن.
گروپی لێکۆلینەوەی هەڵاوسانی تورکیا رایگەیاند، هەرچەندە، رێژەی هەڵاوسان لە هەندێک مانگدا، کەمی کردووە، بەڵام بە گشتی رێژەکە بەگوێرەی ساڵی رابردوو زیادی کردووە. گروپی لێکۆلینەوەی هەڵاوسانی تورکیا کە لە ژمارەیەک ئابوریناس و ئەکادیمی بواری دارایی تورک پێک دێت، ئامارێکی نوێی لەبارەی رێژەی هەڵاوسان لە تورکیا بڵاوکردەوە. بەگوێرەی ئاماری گروپەکە، مانگی رابردوو، رێژەی هەڵاوسان ٥.١٨٪ زیادی کردووە. هەروەها لە ماوەی شەش مانگی رابردووشدا رێژەی هەڵاوسان ٣٨.٥٧٪ زیادی کردووە. لە ئێستاشدا رێژەکە گەیشتووەتە ١٣٧.٣٣٪. دوێنێش رۆژنامەی سوزجوی نزیک لە پارتی کۆماری گەل (جەهەپە)ی ئۆپۆزسیۆن ئامارێکی نوێی لەبارەی گرانی رێژەی باج و بەهای ئاو و کارەبا لە تورکیا بڵاوکردەوە. بەگوێرەی ئاماری رۆژنامەکە، نرخى کارەبا و غازی ماڵان بە رێژەى ١٥٠٪ بۆ ٢٠٠٪ بەرزبووەتەوە، باجی سەر موڵک و خانووبەرە بە رێژەی ٦٦٪ بەرزبووەتەوە، سزای سەرپێچیەکانی هاتوچۆی لەنێوان ١٠٪ بۆ ٥٠٪ بەرزبووەتەوە. ژووری کشتوکاڵی تورکیاش دوێنێ رایگەیاند، نرخی سەوزە و میوە لەو وڵاتەدا بەگوێرەی ساڵی ٢٠٢١، بە رێژەی ١٠٠٪ بۆ ٣٠٠٪ زیادیان کردووە. ئەمەش لە کاتێکدایە کە حکومەت دەڵێت، رێژەی هەڵاوسان لە وڵاتەکەیان نزیکە ٨٥.٥٪.
هاوڵاتی سەرەڕای ئەوەی کە تورکیا لە یەک مانگی ڕابردوودا چەندین جرا هەڕەشەی هێرشی زەمینیی بۆسەر ناوچەی ژێر کۆنترۆڵی کوردەکانی سووریای کردووە، وەها هێرشێک لەلایەن ئەمریکا و ڕووسیاوە بەتوندی ڕەت کرایەوە و هێشتا ئەو هێرشە ئەنجام نەدراوە، بەشێک لە شرۆڤەکارانی پرسەکانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست پێیان وایە تورکیا کە ڕووبەڕووی کێشەی زۆری ناوخۆیی بووەتەوە، لەسەر پێشنیازی ڕووسیا هێرشی زەمینی گۆڕیوەتەوە بە هەوڵدان بۆ ئاساییکردنەوەی پەیوەندییەکان لەگەڵ حکوومەتی ناوەندیی سووریا و گوشاری هاوبەش بۆ سەر کورد. دکتۆر میشێل جۆنسن پێیوایە لە ئێستادا هەوڵدان بۆ ئاسایی کردنەوەی پەیوەندییەکانی نێوان تورکیا و سووریا جێگەی هێرشی زەمینی ئەنقەرەی بۆ سەر کوردەکانی سووریای گرتۆتەوە. میشێل جۆنسن، شرۆڤەکاری پرسەکانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست، لە یاداشتێکدا کە لە ڕۆژنامەی "عرب نیوز"دا بڵاو کراوەتەوە، پێی وایە لە ئێستادا هێرشە زەمینیەکەی تورکیا بۆ سەر کوردەکانی سووریا هەڵپەسێردراوە، ڕووسیاش بەتەمای ئاساییکردنەوەی پەیوەندییەکانی تورکیایە لەگەڵ حکوومەتی ناوەندیی سووریا. ناوبراو ئاماژەی بەوەش کردووە، ئەردۆغان سەرۆککۆماری تورکیا، هاوکات لەگەڵ نزیکبوونەوەی هەڵبژاردنەکان و لەکاتێکدا ئاستی جەماوەریی زۆر کەمیکردووە، هەوڵ دەدات دەنگەکانی زیاد بکات، دەیەوێت لەڕێگەی ئاسایی کردنەوەی پەیوەندییەکانی لەگەڵ سووریا ملیۆنان پەنابەری سووریا بۆ وڵاتەکەیان بگەڕێنێتەوە. بۆیەش لە ئێستادا لەبری بیر کردنەوە لە شەڕ و هێرشی زەمینی بۆسەر کوردەکان ڕێگای مامەڵە و تەعامول کردنی لگەڵ دیمەش گرتۆتەپێش.
هاوڵاتی سهركردهیهكی باڵای چوارچێوهی ههماههنگی ڕایدەگەیەنێت، ههڵبژاردنی پێشوهختهی پهرلهمانی عێراق لهماوهی ساڵی 2023ـدا ئهنجامنادرێت. ئهمڕۆ سێشهممه ، حەسەن فەدعەم، سهركرده له چوارچێوهی ههماههنگی به میدیاكانی عێراقی راگهیاند، لە داهاتوویەکی نزیک و لەمساڵدا هەڵبژاردنی پێشوەختەی پەرلەمانی عێراق وهكو ئهوهی لایهنه سیاسییهكانی عێراق و ههرێمی كوردستان لهسهری رێككهوتوون ئهنجامنادرێت. ئهو سهركردهی چوارچێوهی ههماههنگی راشیگهیاند، "لایەنەکان ئامادەکارییان بۆ هەڵبژاردنی پێشوەخته ئەنجامنەداوە و ئەزموونی عێراقیش ئەوەی سەلماندووە هەڵبژاردنی پێشوەخت کێشەکان چارەسەرناکات، بەڵکو زیاتر ئاڵۆزیان دەکات و دەبێتە هۆی هەڵوەشاندنەوەی ئەنجومەنی نوێنەران." بهگوتهی حهسهن فهدعهم، "لە ئێستادا هیچ پاساوێک بۆ ئەنجامدانی هەڵبژاردنی پێشوەخت لە عێراق نییە."
هاوڵاتی سەرۆکی ئۆکراینا، ڤلۆدۆیمیر زێلێنسكی بە ئاماژەکردن بەوەی رەنگە سوپای رووسیا هێرشەکانی بۆسەر وڵاتەکەی زیاد بکات، رایگەیاند: ''لەوانەیە شەوانی هەفتەکانی داهاتوودا پڕجووڵە بن''. ڤلۆدۆیمیر زێلێنسكی لە پەیامێکی ڤیدیۆییدا کە کاتەکانی شەو لە چەناڵی خۆی لە تێلێگرام بڵاوی کردەوە، باسی لەوە کرد کە سوپای رووسیا بە مووشەک و فڕۆکەی بێ فڕۆکەوان بەردەوامە لە هێرشکردنە سەر ئۆکراینا. سەرۆکی ئۆکراینا باسی لە ئامارەکانی رۆژانی رابردوو کرد و گوتی: ''تەنیا لە دوو رۆژی رابردوودا، زیاد لە ٨٠ فڕۆکەی بێ فڕۆکەوان کە لەلایەن هێزەکانی رووسیاوە ئاراستەکراون، لە ئاسماندا تێکشکێندراون. لە شەوی سەری ساڵەوە تا ئێستا کە دوو رۆژ تێپەڕیوە، ژمارەی ئەو فرکەی بێ فرۆکەوانانە ئێرانیانەی (دروستکراوی ئێران) لە ئۆکراینا خراونەتە خوارەوە ٨٠ی تێپەڕاندووە. رەنگە لە داهاتوویەکی نزیکدا ئەو ژمارەیە روو لە زیادبوون بکات. لەبەرئەوە لە هەفتەکانی داهاتوودا، رەنگە شەوان زۆر پڕجووڵە بن. زانیارییمان هەیە رووسیا پیلانی هەیە هێرشێکی درێژخایەنی شاهید (فڕۆکەی بێ فڕۆکەوانی شاهید) ئەنجام بدات''. ڤلۆدۆیمیر زێلێنسكی داوای کرد، هێزی بەرگریی ئاسمانیی وڵاتەکەی هۆشیارتربێت و گوتی: ''ئێستا کاتی ئەوەیە هەمووان زیاتر وریابن لە پاراستنی کایەی ئاسمانیی''. سەرۆکی ئۆکراینا ئەوەشی خستەڕوو کە پەیوەندی تەلەفۆنیی لەگەڵ سەرۆکی کۆمیسیۆنی یەکێتیی ئەورووپا، ئورسولا ڤۆن دێر لایەن ئەنجام داوە و گفتوگۆیان کردووە لەبارەی لووتکەی هاوبەشی یەکێتیی ئەورووپا-ئۆکراینا کە بڕیارە لە مانگی شوباتدا ساز بکرێت. ڤلۆدۆیمیر زێلێنسكی هەروەها ئاماژەی بەوە کرد کە لەگەڵ ڤۆن دێر لایەن-دا باسیان لەو پشتیوانییە داراییە کردووە کە یەکێتیی ئەورووپا بۆ ئۆکراینای دەستەبەرکردووە و گوتی: ''بەپێی ئەو بڕیارەی ساڵی رابردوو دەرکراوە، چاوەڕوانین یەکەم بەشی پشتیوانییە داراییە گەورەکە لە کانوونی دووەمدا بگاتە دەستمان. ئەم پشتیوانییە زۆر گرنگە، ئەویش لەم کاتەدا کە رووسیا هەوڵی کۆکردنەوەی هێزی نوێ دەدات بۆ هێرشکردن''.
هاوڵاتی شازادە هاری، کە بنەماڵەی شاهانەی بەریتانیای بەجێهێشت و لە ئەمریکا نیشتەجێبوو، لەمیانی چاوپێکەوتنێکدا بهرلهوهی کتێبەکەی لە ١٠ی كانوونی دووهمدا بڵاوبکرێتەوە، ئاشكرایكرد باوکی، پاشای بهریتانیا، چارڵزی سێیەم و برا گەورەکەی، شازادە ویلیهمی دهوێتهوه. شازادە هاری لە چاوپێکەوتنێکدا لهگهڵ كهناڵی ITV، كه ٨ی كانوونی دووهم پەخش دەکرێت، روونكردنهوهی لەبارەی بنەماڵەی شاهانە و مهرگی دایکی، دیانا و داهاتووی خۆی دا. لهو بهشه كورتهی چاوپێكهوتنهكهدا كه ئهمڕۆ بڵاوكرایهوه، گوتهكانی شازاده هاری كه دهڵێت "هیچ سازانێكیان نیشان نهدا" ههیه بهڵام دیار نییه بهم گوتهیه مهبهستی كێیه. هاری گوتی: "باوهڕیان وایه پیشاندانی ئێمه به كهسانی خراپ، كارێكی باشتره" و رایگهیاند: "خێزانم دهوێت، نهك دامهزراوه". لهمیانی چاوپێكهوتنهكهدا شازاده هاری دهڵێت: "باوكم دهوێتهوه، برا گهورهكهمم دهوێتهوه". - "بێدەنگی خیانەتە" هەروەها چاوپێکەوتنەکەی شازادە هاری لەگەڵ کەناڵی CBS، ٨ی كانوونی دووهم پەخش دەکرێت. بهشێكی كورت لەو چاوپێکەوتنەش بڵاوکرایهوه. كه تیایدا شازادە هاری باس كهوه دهكات میدیا چیرۆکی لە دژی ئەوان هۆنیوهتهوه و ئاماژەی بەوەدا کە کۆشکی بهکینگهام بەرگریی له خۆی و هاوسهرهكهی، مێگان ماركڵ نەکردووه بهر لهوهی دەست لەكارهكانیان لهنێو بنهماڵهی شاهانهدا بكێشنهوه. هاری راشیگهیاند: "درووشمی خێزانهكه بریتییه له 'ههرگیز گازنده مهكه، ههرگیز روونكردنهوه مهده' بهڵام ئهمه تهنها درووشمه. كاتێك لهماوهی شهش ساڵی رابردوودا (له كۆشكی بهكینبهامهوه) دهگوترێت كه 'ناتوانین روونكردنهوهیهك بدهین بۆ پارێزگارییكردن له تۆ'، كاتێك ئهمه بۆ ئهندامانی دیكهی خێزانهكه دهكهیت، دهگاته خاڵێكی ئهوتۆ كه بێدەنگی خیانەتە". هیچ روونكردنهوهیهك لهبارهی گوتهكانی شازده هاری لهلایهن كۆشكی بهكینگهامهوه بڵاونهكراوهتهوه. - چاوپێكهوتنهكانی شازاده هاری بهر له كتێبهكهی بڵاودهكرێتهوه ههردوو چاوپێكهوتنهكه لهگهڵ شازاده هاری بهر له دوو رۆژ له بڵاوكردنهوهی كتێبی بیرهوهرییهكانی كه بڕیاره رۆژی ١٠ی كانوونی دووهم بكهوێته بازاڕهكانهوه، بڵاودهكرێنهوه. كتێبهكه ناوی "Spare"ه و به ١٥ زمان بڵاودهكرێتهوه، هاوكات كتێبێكی دهنگی دهبێت كه شازاده هاری به دهنگی خۆی دهیخوێنێتهوه. شازاده هاری كوڕی بچووكی پاشای بهریتانیا، چارلزی سێیهم و شازادهی وێڵز، دیانایه كه له رووداوێكی هاتوچۆدا له ساڵی ١٩٩٧ له پاریس گیانی لهدهستدا. چارلز و دیانا لە ساڵی ١٩٩٦ جیابوونهوه. كاتێك دیانا گیانی لهدهستدا، ویلیهم تهمهنی ١٥ ساڵان و هاری تهمهنی ١٢ ساڵان بوو.
.jpg)
ئێران رایگەیاند دۆسیەی کوشتنی قاسم سولەیمانی 94 تۆمەتباری هەیە کە سەرەکیترینیان دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی پێشوی ئەمریکایە. کازم غەریب ئابادی، ئەمینداری مافی مرۆڤی ئێران رایگەیاند؛ دۆسیەی کوشتنی قاسم سولەیمانی، فەرماندەی پێشوی فەیلەقی قودس لە عێراق و ئێران بە کراوەیی ماوەتەوە و تا ئێستا سێ گەڕی دانیشتن و دانوستان لە نێوان تاران و بەغداد بەڕێوەچوە بۆ ئاشکرابونی راستی روداوەکە و یەکلابونەوەی ئەو دۆسیەیە. غەریب ئابادی، وتویەتی: 94 کەس تۆمەتبارن بە کوشتنی سولەیمانی کە بریتین لە دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی پێشوی ئەمریکا و مایک پۆمپیۆ-ی وەزیری دەرەوە و ژنەڕال مەکێنزی فەرماندەی پێشوی هێزە چەکداراەکانی ئەو وڵاتە . بە وتەی غەریب ئابادی، هاوڵاتییانی حەوت وڵاتی جیهان تۆمەتبارن بە کوشتنی سولەیمانی و پێنج تۆمەتباری سەرکەیی لە عێراق و 17 کەسی دیگەش هەر لەو وڵاتە گومانیان لەسەرە کە هاوکاربوبن بۆ تیرۆری ئەبو مەهدی موهەندیس، جێگیری سەرۆکی دەستەی حەشدی شەعبی و قاسم سولەیمانی. بەرەبەیانی سێی کانونی دوەمی ساڵی 2020 فڕۆکەی بێفڕۆکەوانەکانی ئەمریکا ئۆتۆمبێلەکانی قاسم سولەیمانی و ئەبومەهدی موهەندیس-یان لە نزیک فرۆکەخانەی بەغداد کردە ئامانج و بەهۆیەوە ئەو دوکەسە و ژمارەیەک پاسەوانیان کوژران و ئەمڕۆش لە عێراق و ئێران رێوڕەسمی سێیەم ساڵیادی کوژرانیان بەڕێودەچێت
هاوڵاتی وەزارەتی نەوتی عێراق رایگەیاند ساڵی رابردوو عێراق بە بەھای ١١٥ ملیار دۆلار نەوتی فرۆشتووە، رۆژانەش بە تێکڕا سێ ملیۆن و ٣٢٠ ھەزار بەرمیل نەوتی ھەناردەکردووە. حەیان عەبدولغەنی وەزیری نەوتی عێراق، ئاماری فرۆشتن و داھاتی نەوتی لە ساڵی ٢٠٢٢دا بڵاوکردەوە و رایگەیاند، بە کۆی گشتیی لەو ساڵەدا زیاتر لە یەک ملیار و ٢٠٩ ملیۆن بەرمیل نەوتی خاویان ھەناردەکردووە، واتا بە تێکڕا رۆژانە سێ ملیۆن و ٣٢٠ ھەزار بەرمیل نەوت فرۆشراوە. وەزیری نەوت وتیشی، کۆی گشتیی داھاتی نەوتی فرۆشراو لە ساڵی ٢٠٢٢، زیاتر بووە لە ١١٥ ملیار دۆلار، بۆ ئەو دەستکەوتەش سوپاسی فەرمانبەرانی وەزارەتی نەوت و لایەنە پەیوەندیدارەکانی کرد.
بڕیارە بەریتانیا لە بەرامبەر دەستگیرکردنی ژمارەیە هاوڵاتیی وڵاتەکەی، سوپای پاسدارانی ئێران دەخاتە لیستی تیرۆروە. رۆژنامەی تێلێگراف لە بەریتانیا بڵاوی کردەوە؛ بە پێی زانیارییەکانی رۆژنامەکە، لەندەن بڕیاری داوە وەک کاردانەوە بەرامبەر دەستگیرکردنی حەوت هاوڵاتی بەریتانی لە ناوخۆی ئێران، سوپای پاسدارانی ئەو وڵاتە بەفەرمی وەک دامەزراوەیەکی تیرۆریستی لەقەڵەم بدات. بە پێی زانیارییەکانی ئەو رۆژنامەیە وەزارەتی ناوخۆ و ئاسایش، ئامادەکاریی تەاویان کردوە بۆ ئەوەی حکومەتی بەریتانیا بە فەرمی سوپای پاسداران وەک دامەزراویەکی تیرۆریستی لەقەڵەم بدات و لەندەن بە پێی ئەو بڕیارە مامەڵە لەگەڵ سوپای پاسداران بکات. هەفتەی رابردو هێزی ساڕوڵڵا-ی سەر بە سوپای پاسداران لە بەیاننامەیەکدا ئاشکرای کرد حەوت هاوڵاتیی بەریتانیای دەستگیر کردوە کە رۆڵیان هەبوە لە ناڕەزایەتییەکانی وڵاتەکەدا و ئەوەش کاردانەوەی لەندەنی لێکەوتەوە و بەرپرسانی ولاتەکەش رایانگەیاند بە بارمتەگرتنی هاوڵاتییانمان وەک کارتێکی فشاری سیاسی لە تاران قبوڵ ناکەین. پێشتر ئالیشا کرن، سەرۆکی دەستەی پەیوەندییەکانی دەرەوەی پەرلەمانی بەریتانیا رایگەیاند؛ دەستگیرکردنی هاوڵاتییانی وڵاتەکەی لە لایەن ئێرانەوە هاوشێوەی بەدیلگرتن و وەک بارمتەبەکارهێنانیانە، بۆیە لەندەن بە قوڵی لەو کارەی کۆماری ئیسلامی ئێران نیگەرانە و وەڵامی گونجاو و توندی دەبێت.
.jpg)
