پارتی ئازادیی ژنانی كوردستان، تیرۆركردنی ناگیهان ئاكارسهل شهرمهزار دهكات و بانگهوازی هاوڵاتیانی باشووری كوردستان و لهگهلی كورد بهگشتی دهكات بهپێشهنگایهتی ژنان بهشداری رِێپێوانی شكۆمهندانهی نهتهوهیی لهدژی دۆژمنی كوردان و ژنان ببن و بهیهكدهنگی لهههرشوێنێك له دژی فاشیزم رِاپهرِن. ئهمرِۆ پارتی ئازادیی ژنانی كوردستان -پاژك لهسهر تیرۆركردنی ناگیهان ئاكارسهل، ئهندامی ئاكادیمیای ژنۆلۆژی، لهشاری سلێمانی لهباشوری كوردستان رِاگهیهندراوێكی بڵاوكردهوه. له رِاگهیهندراوهكهی پاژكدا هاتووه، “ناگههان ئاكارسهل بهو ئیش و كارانهی له ئاكادیمیای ژنۆلۆژی، گۆڤار و …هتد، بهتایبهتی بهپرۆژهی پهرتووكخانهی ژنان لهشاری سلێمانی نرخ و بههایهكی گرنگی لهتێكۆشانی ئازادیی ژنانی ئازاددا ئافراندوه، تیرۆركردنی ههڤاڵمان بۆ ئێمه دهرد و ژانێكی گهورهیه، بهرێزهوه بهرامبهر به بیرهوهرییهكانی و رِهنج و ماندووبوونهكانی سهرمان لهئاستی بهرزی دا نهوی دهكهین. پاژك دهشڵێت: بهفهرمان و دهستوری دهسهڵاتداری ئاكهپه و به رێگهی تۆرِه نووستووهكانیان لهباشوری كوردستان، هێرشێكی چهكدارانه و نامرۆڤانه و ترسنۆكانهیان پێكهێنا و ئێمهش ئهو هێرشه شهرمهزار دهكهین، ئهو هێرشه بهئانجێكی سیاسی پێكهاتووه و بۆ ژنانیش هۆكارێكه بۆ رِاپهرِین و سهرههڵدان. لهبهشێكی تری رِاگهیهندراوهكهی پاژكدا هاتووه، بۆ ئهوهی ئهم كردهوهی تیرۆری سیاسییه وهكو تیرۆر و هێرشهكانی تر له باشوری كوردستان وون نهكرێت، ئهرك و بهرپرسیارێتی لهئهستۆی ئێمهی ژنانی باشوری كوردستان و هاوبهشی حكومهتی باشوری كوردستان “یهنهكه”یه، چونكه هێرشهكه بهتایبهتی لهشاری سلێمانی پێكهاتووه، ئهرك و بهپرسیاریهتی بنهرِهتی لهئهستۆی بهرێوهبهرایهتی یهكێتی نیشتیمانی كوردستان”یهنهكه”یه. پاژك ئاماژهی بۆ ئهوهشكردووه، ئهم هێرشه لهدژی ههموو وڵاتپارێزان، ئاكادیمسین و ئهوانهی لهپێناو ئازادی و دیموكراسی تێدهكۆشن، سیاسهتمهدار، رِۆشنبیر و شۆرِشگێرِانه و لهدژی ههموو لایهكه، دهوڵهتی تورك بهتیرۆری ئاكادیمسینی كورد و نوسهری ژنان ناگههان ئاكارسهل، دهیهوێت تۆڵه لهژنانی كوردی بهئیرادهی”ژن، ژیان، ئازادی” و ئهو ژنانه بكاتهوه، كه پێشهنگایهتی ئازادی و وهرچهرخانی دیموكراسی دهكهن. دووپاتیشیدهكاتهوه، كاتی هاتووه ئێدی دهوڵهتی تورك و رِێكخستنه ئاشكرا و نهێنیهكان لهباشوری كوردستان دهربكرێن، بهرخۆدانی گهریلا لهچیاكان ناوی ئهم تێكۆشانه شكۆمهندانهیه، لهشارهكانیش به بایكۆت “مانگرتن” و چالاكی ههموو شتێكی دهوڵهتی تورك دهبێت فرِێ بدرێن و ئهمهش بۆ گهلهكهمان له باشوری كوردستان ههڵوێستێكی شكۆمهندانه و نهتهوهییه. پارتی ئازادیی ژنانی كوردستان دهشڵێت: لهپێش گهلهكهمان لهباشوری كوردستان دوو رِێگه ههیه، یا ئهوهتا بهشێوهیهكی شكۆمهندانه و پهیوهست بهنرخه نهتهوهییهكانی و به ئازادی بژی و خاوهنداری له شۆناس و ئیرادهی خۆی دهركهوێت، یا ئهوهته ببێته كوێلهی ئاكهپه و ببێته گۆرِهپانی تیرۆری وهحشیانهی ئاكهپه، وهكو نموونهی ئهوهی، كه ههڤاڵمان ناگههان ئاكارسهل دیار دهبێت و ههركهس دهزانێت. پاژك هێمای بۆ ئهوهشكردووه، باشوور لهههرێمێكی كوردی دوردهخرێتهوه، كهوتووهته سهر رِێگهی ئهنكهره و دهوڵهتی تورك، بۆ ئهوهی پێش بهمه بگرن، بانگهوازی لهگهلهكهمان لهباشوری كوردستان دهكهین، كه بهپێشهنگایهتی ژنان بهشداری رِێپێوانی بهنرخ و شكۆمهندانهی نهتهوهیی ببن، لهدژی دۆژمنی كوردان و ژنان، بانگهوازی لهگهلی كورد بهگشتی دهكهین بهیهكدهنگی لهههرشوێنێك لهدژی فاشیزم راپهرِن. لهبهشێكی تری راگهیهندراوهكهیدا پارتی ئازادیی ژنانی كوردستان ئاماژه به رِۆڵی پهدهكه دهكات و دهڵێت:”له تیرۆر كردنی ناگههان ئاكارسهل پهدهكه بهرپرسیاره و بههاوكاریی دهوڵهتی تورك لهسهر دۆژمنایهتیی له بهرامبهر كوردان، رِێبازی خیانهتی كردووهته بازنهی مردنی كوردان، هاوكات لهبهرامبهر تیرۆری ناگههان ئاكارسهل بهرێوهبهری و سیاسهتی یهنهكهش بهرپرسیاره، كه لهبهرامبهر گۆشارهكانی تهسلیمگرتن و تاوانكاری و جینایهتهكانی ئاكهپهی فاشیست لهسلێمانی، ههڵوێستێك نیشان نادات. هێمای بۆ ئهوهشكردووه، دهوڵهتی عێراقیش بهرپرسیاره، كه لهبهرامبهر بههێرشی ئاسمانی دهوڵهتی توركی فاشیست له سهر عێراق و باشوری كوردستان ئیرادهیهكی نیشان نادات. ههروهها لهبهرامبهر كۆشتنی وڵاتپارێزانی كورد، ویلایهته یهكگرتووهكانی ئهمریكاش بهرپرسیاره، كه هاوكاریی دهسهڵاتداریهتی ئاكهپه ـ مهههپهن. پاژك جهختیشدهكاتهوه، ژیناكان و ناگههانهكان بێدهنگ نابن، لهههموو شوێنێك تێكۆشان بهگۆرِتر و بههێزتر بكهین و لهنێو تێكۆشانی خۆماندا خاوهنداری لهژیناكان و ناگههانهكان بكهین. تێكۆشانی ئازادیی ژنان بهكۆمهڵكۆژی لهناو ناچێت، بهڵام دهسهڵاتداریی ئاكهپه ـ مهههپه لهناو دهچێت.
.jpg)
هاوڵاتی دوێنێ سێشهممه 4ی ئۆكتۆبهری 2022 له هۆتێل ڕامادا لهشاری سلێمانی پسپۆڕانی بواری یاسا، سهندیكای ڕۆژنامهنوسان ،مامۆستایانی زانكۆ وه ڕۆنامهنوسان، له گفتوگۆیهكی كراوهدا باسیان له ههموو لایهن و ئهگهرهكانی بهردهم دامهزراندنی دادگای تایبهتمهند به بڵاوكردنهوه كرد. لهو گفتوگۆیهدا د.سامان فهوزی چهند سهرنجێكی لهسهر لێكۆڵینهوهیهكی تایبهتی خۆی بهو بواره پێشكهش كردو دواتر سهرجهم ئامادهبوان ڕهخنهو پێشنیارهكانیان خستهڕوو. دادگای تایبهتمهند به بڵاوكردنهوه لهساڵی 2010 لهبهغداد بهبڕیای ئهنجومهنی دادوهری دامهزراوه، ساڵی 2017 كارهكانی ڕاگیراوه لهكۆتایی مانگی ڕابردوو بڕیاردرا لهههر پانزه پارێزگاكهی عێراق دامهزرێت و كاری دادگایی لهسهر بڵاكردنهوه ئاراستهی ئهو دادگا تایبهتمهنده بكرێت كه بۆ ڕۆژنامهنوسان ڕۆڵی گرنگی بینیوه لهو ساڵانهی دادگاكه دهستبهكاربووه. لهكۆبوونهوهكهدا وهڵامی ئهم پرسیارانه له گفتوگۆیهكی كراوهی سهنتهری مێترۆ و رێكخراوی بهدیلدا درایهوه. ئایا دادگای تایبهتمهند به بڵاوكراوهكان دابمهزرێت؟ ئایا ئهم دادگایه ئهو بۆشاییه پڕدهكاتهوه كه له جێبهجێكردنی یاسای رۆژنامهوانیدا ههیه؟ دادگای تایبهتمهند لهكاتێكدا خودی دهسهڵاتی قهزایی بهدهست چهندین كۆسپ و گرفتهوه دهناڵێنێت؟ لهكاتێكدا باس لهوه دهكرێت دادگا سهربهخۆ نیه دادگای تایبهتمهند بهبڵاوكراوهكان، دهتوانێت چ خزمهتێك بهئازادی ڕادهربڕین بكات؟
هاوڵاتی زیاتر لەدوو هەفتە بەسەر مەرگی ژینا ئەمینی تێدەپەڕێت و ناڕەزایەتیی و كاردانەوەكانی هاوشێوەی ئاگری شۆڕشێشك بڵێسە دەسەنێت بەجۆرێك لە 200 شاری گەورەی جیهان خۆپیشاندان و رێپێوان كراو 54 وڵاتی ئەندامی نەتەوەیەكگرتووەكانیش داوای راگرتنی توندوتیژییەكان لەحكومەتی ئێران دەكەن. عەلی خامنەیی رابەری كۆماری ئیسلامی ئێران لەنوێترین لێدوانیدا لەزانكۆی ئەفسەری و سەربازیی تاران رۆژی دوشەممە (3/9/2022) وتی: مەرگی كچێك بەبێ تاوان دڵی هەموانی سوتان بەڵام نابێت بەبێ ئەنجامی تەواوەتی لێكۆڵینەوەكان بڕیار لەسەر ئەو دۆسیەیە بدرێت. خامنەیی كاردانەوەكان بۆ مەرگی ژینا ئەمینی وەك هاندانی ئەمریكاو ئیسرائیل و دوژمنانی ئێران دژی وڵاتەكەی لەقەڵەمداو رایگەیاند؛ هێزە ئەمنییەكان هاوشێوەی رابردوو بەتوندی بەرەنگاری ئەوانە دەبنەوە كە لەژێر كاریگەریی دوژمناندا زیان بەكۆماری ئیسلامی ئێران دەگەیەنن. موشەكباران بۆ بێدەنگردنی خۆپیشاندانەكان رۆژی (28/9/2022) سوپای پاسدارانی ئێران بەمووشەك و فڕۆكەی بێفڕۆكەوان هێرشی كردەسەر پارتەكانی رۆژهەڵاتی كوردستان و بەو هۆیەشەوە 18 كەس شەهیدبوون كەژمارەیەكیان پێشمەرگە بوون و ژمارەیەكیشیان كەسانی مەدەنی و ژن و منداڵ بوون. لەیەكەم كاردانەوەی ئەو هێرشانەدا سەركردەی ئەو پارتانە رایانگەیاند كۆماری ئیسلامی ئێران بۆ بەلاڕێدابردنی خۆپیشاندان و ناڕەزایەتییەكانی مەرگی ژینا ئەمینی ئەو هێرشانەی ئەنجامداوە. ئەمریكاو ئەڵمانیاو دەیان وڵاتی دیكەش دوای ئیدانەكردنەكانی هێرشەكانی سوپای پاسداران لەهەرێمی كوردستان، رایانگەیاند؛ كۆماری ئیسلامی ئێران بۆ چەواشەكردنی رای گشتی و خۆپیشاندانەكانی وڵاتەكەی ئەو هێرشانەی ئەنجامداوە. دوای مەرگی ژینا ئەمینی تائێستا 54 وڵاتی ئەندامی نەتەوەیەكگرتووەكان داوایان لەئێران كردووە كەتوندوتیژی و سەركوتی خۆپیشاندەران رابگرێت. ژینا مژدەی بەخشینی ئازادی مەرگی ژینا ئەمینی زۆرترین كاردانەوەی لەناو چینی هونەرمەندان و گۆرانیبێژانی ناوداری ئێرانی لێكەوتەوەو ژمارەیەكیان جگە لەنووسین و لێدوان بەهۆنراوەو گۆرانیی گوزارشتیان لە بەئازار بوونی مەرگی ژینا كردووە، بەڵام پێشیانوایە مەرگی ئەوو ئەوانەی ناڕەزایەتییان دەربڕیوە مژدەبەخشی ئازادییە. سروش سێحەت، دەرهێنەرو ئەكتەری ناوداری ئێران دەڵێت: ساڵانێكە نەیتوانیوە دەنگ هەڵبڕێ و بێدەنگ بوو، گومانی كردووە بوێریی دەنگ هەڵبڕینی نییە، بەڵام كەگەنجان و كچانی لەسەر شەقامەكان بینییەوە، ئەویش هاتووەتە دەنگ و دژی نادادپەروەریی و كوشتنی خۆپیشاندەران و مەرگی ژینا ئەمینی ناڕەزایەتیی دەربڕیوە. ئەو رایگەیاند: نەوەكانی ساڵانی دوو هەزار زیاترین كاریگەریی و بوێرییان لەسەر ئەو دروست كردووەو هاوشێوەی مامۆستایەك وانەیان بەو وتووەتەوە، بۆیە پێویستە دەستی مامۆستا ماچ بكرێت و ئەویش دەستی ئەو گەنجە راپەڕیوانە ماچ دەكات. هاوكات شەكیلا خانمە هونەرمەندو گۆرانیبێژی فارس لەنوێترین كاری هونەریدا بۆ مەرگی ژینا كلیپێكی نوێی بڵاودەكاتەوە و لەكلیپەكەدا ژینا بەباڵندەیەك دەشوبهێنێت كەمژدەی ئازادیی پێیەو پێویستە هاوشێوەی ئەو باڵندەیە هەوڵی ئازادیی بدرێت. ئەكبەر گوڵپا، گوانیبێژی دێرینی ئێران كەتەمەنی 88 ساڵە، دەڵێت 43 ساڵە قسەی خۆمم لەسەر ئازادیی كردووەو بەنرخی گیانم ئامادەنەبووم پاشەكشێ لەبیروباوەڕەكانم بكەم، ژینا ئەمینیش هاوشێوەی رۆڵەی منە.. گوڵپا گۆرانییەكیشی پیشكەشی رۆحی ژینا كردووەو بڵاویكردووەتەوە. بەگشتی زۆربەی هونەرمەندانی ئێران وەك موعین ئەسفەهانی و داریوش و دەیان هونەرمەندی دیكە چەند كۆپلەیەك لەگۆرانییەكانیان پێشكەشی رۆحی ژیناو ئەوانە كردووە كە بەهۆی خۆپیشاندان و ناڕەزایەتیی لەڕۆژهەڵاتی كوردستان و ئێران گیانیان بۆ ئازادیی بەخت كردووە. پشتگیری ناڕەزاییەكان لەدەرەوە بۆ پشتگیریی لەخۆپیشاندانەكانی رۆژهەڵاتی كوردستان و ئێران رۆژی شەممە (1/10/2022) زیاتر لە 50 هەزار كەس لەشاری تۆرنتۆ-ی پایتەختی كەنەدا رێپێوان و خۆپیشاندانیان كرد. پۆلیسی شاری تۆرنتۆ پشتڕاستی كردووەتەوە كە لەخۆپیشاندانەكانی دژی حكومەتی ئێران و مەرگی ژینا ئەمینی 50 هەزار كەس لەو شارە رێپێوان و خۆپیشاندانیان كردووە. هاوكات لەگەڵ رێپێوان و خۆپیشاندانەكانی وڵاتی كەنەدا لە 200 شاری گەورەی ئەمریكا، ئەوروپا، ئوسترالیا، ژاپۆن و كۆریای باشور خۆپیشاندان لەدژی دەسەڵاتی ئێران و مەرگی ژینا ئەمینی بەڕێوەچوو. زۆربەی چالاكوانانی وڵاتانی دیكە رایانگەیاندووە رەنگە هیچ مەرگێك هاوشێوەی مەرگی ژینا ئەمینی كاردانەوەی نێودەوڵەتیی لێنەكەوتووەتەوە و سنورەكانی لەو ئاستە بەرفراوانەدا نەبڕیوە. هاوكات نووسەرو رووناكبیر مەریوان وریا قانع لەنووسینێكدا سەبارەت بە رووداوەكانی ناو ئێران دەڵێت:» بینینی ئەم ئاڵۆزییە مەرجێكی گرنگیی تێگەیشتنە لەوەی لەئێستاداو بەبەرچاومانەوە رروودەدات، بەڵام بەبێ كەوتنە ناو تەڵەی بیركردنەوەی جەبری و حەتمیگەراییەوە. نە شتێك بەناوی حەتمیەتی سەركەوتنەوە لەئارادا نییە، نە بەناوی حەتمیەتی كەوتنەوە. ئەوەی هەیە مێژوویەكی ئاڵۆزی خەباتی رۆژانەی خەڵك و بەگەڕخستنی ئیرادەی دەسكاریكردنی جیهانە. بەڵام خەبات و ئیرادەیەكی گۆڕانكاریی كە لەناو ئێراندا روویان بەچەندەها كۆسپی گەورەو رێگری هەمەجۆردا تەقیوەتەوەو دەتەقێتەوە».
هاوڵاتی لهتیف شێخ مستهفا پسپۆڕی یاسای دهستوری دهڵێت: بڕیاری درێژكردنهوهی ماوهی پهرلهمان نادهستوریه. لهتیف شێخ مستهفا لهبارهی یاساییبوونی درێژكردنهوهی ماوهی پهرلهمان لهلێدوانێكدا بههاوڵاتی راگهیاند:" لهڕووی پرهنسیپهكانی شهرعیهت و دیموكراسی نهخێر هیچ پهرلهمانێك بۆی نییه ماوهی خۆی درێژ بكاتهوه". سهبارهت بهوهی كه هیچ نمونهیهك ههیه كه تهمهنی پهرلهمان درێژ كرابێتهوه، لهتیف شێخ مستهفا دهڵێت: "بهڵێ نموونه ههن بهڵام هیچیان لهوڵاته دیموكراسییه چهسپیوهكان نین، بهڵكو لهڕۆژههڵاتی ناوهڕاستن وهك ئهوهی له لوبنان لهههشتاكان روویدا". وتیشی: "بڕیاری درێژكردنهوهی ماوهی پهرلهمان ئهگهر بدرێت نادهستوریه، یهكێك له پایهكانی دیموكراتی نوێنهرایهتی، ههڵبژاردنی نوێنهرهكانه بۆ ماوهیهكی دیاری كراو، دوای كۆتایی هاتنی ماوهكهی سیفهتی نوێنهرایهتی لهدهست دهدهن، چونكه دهنگدهران بۆ ئهو ماوهیه دهنگیان پێداون و كردویانن بهنوێنهری خۆیان". حاكم شێخ لهتیف دهڵێت:"كاتێك لهساڵی 2009 پهرلهمانی كوردستان ماوهی خۆی درێژكردهوه بزوتنهوهی گۆڕان و نهوشیروان مستهفا سكاڵایان تۆمار كرد، سكاڵاكه لهلایهن دادگای فیدراڵی و دهستهی كۆنی دادگا رهتكراوهیهوه، بهڵام ههر دادگای فیدراڵی لهساڵی 2021 و لهبڕیاری ژماره 117 دهستهی نوێی دادگا بڕیارێكی تهواو پێچهوانهیدا سهبارهت به بهردهوامی نوێنهرایهتی ئهنجومهنی پارێزگاكان لهدوای كۆتایی هاتنی ماوهكانیان و رایگهیاند كهپێچهوانهی دهستورو نوێنهرایهتی دیموكراتی و مافی دهنگدهرهو رێگاپێدراو نیه، جا بهگوێرهی ئهو بڕیارهیان بێت ئهگهر پهرلهمانی كوردستان بڕیاری درێژكردنهوهی خۆی داو تانهی لێدرا، دهبێ بریارهكه ههڵبوهشێنێتهوه ئهگهر بهگوێرهی دهستور و دوور لهسیاسهت بریار بدات".
هاوڵاتی بهیانی ئهمڕۆ چوارشهممه لهگهڵ كردنهوهی دهوامی فهرمانگهكان، بڕیاری راگرتنی تۆڕهكۆمهڵایهتییهكان لهبهشێكی زۆری فهرمانگهكانی پارێزگای سلێمانی جێبهجێ كرا. لهو بارهیهوه خاوهنی كۆمپانیایهكی ئهنتهرنێت كه نهیوست ناوی بهێنرێت، بههاوڵاتی وت: لهلایهن حكومهتی ههرێمی كوردستانهوه به نوسراوی رهسمی ئاگادار كراوینهتهوه كه ئهو هێڵانهی تایبهتن به فهرمانگه حكومهییهكان، تۆڕه كۆمهڵایهتییهكانیان لێ قهدهغه بكرێت. وتیشی: لهئهمڕۆوه ئهو بڕیارهمان جێبهجێ كردوهو هاته بهرهسمی لهلایهن وهزارهتی گواستنهوهو گهیاندنهوهی ئاگادار نهكرێینهوه ئهو هێڵانه بۆ تۆڕهكۆمهڵایهتییهكان ناكهینهوه.
بومەلەرزەیەک لە رۆژهەڵاتی کوردستان 390 برینداری لێکەوتەوە. بومەلەزەیەک بە گوڕی 5.4 پەلە بە پێوەری ریختەر پارێزگای ورمێ لە رۆژهەڵاتی کوردستان دەهەژێنێت و 390 برینداری لێدەکەوێتەوە. بەرەبەیانی رۆژی چوارشەممە بومەلەرزیەک بە گوڕی پێنج پۆینت چوار بە پێوەری ریختە لە قوڵایی 13 کیلۆمەتر لە ژێر زەوی شاری خۆی لە پارێزگای ورمێ لە رۆژهەڵاتی کوردستان رویدا. تەندروستیی پارێزگاکە رایگەیاندوە، بەهۆی بەهێزی بومەلەرزەکەوە 390 کەس بریندرابوە کە 135 برینداریان رەوانەی نەخۆشخانەکان کراون. ناوەندەی فریاگوزاریی پارێزگای ورمێ ئاشکرایکردوە، زیاتر لە 200 بینا و خانوو لە شاری – خۆی- بەهۆی بومەلەرزەکەوە زیانیان بەرکەوتوە. ناوەندی بومەلەرزە زانی ئێران ئاشکرایکردوە، لە بەرەبەیانی رۆژی چوارشەممە دوای ئەو بومەلەرزەیەش زیاتر لە 20 بومەلەرزەی دیکە پارێزگای ورمێی گرتوەتەوە.
.jpg)
ههوڵێك بۆ كۆتایهێنان به خانهنشینی خراپی هێزه سهربازییهكان و ناوخۆو مووچهی خانهنشینی (٢٢٠ ههزار) دیناری لهئارادایه. لهو باریهشهوه عومهر گوڵپی ئهندامی لیژنهی دارایی له پهرلهمانی كوردستان رایگهیاند: بهمهبهستی كۆتایهێنان به جیاوازی زۆری خانهنشینی شارستانیو خانهنشینی سهربازیو هێزهكانی ناوخۆ(پۆلیسو ئاسایش) و كۆتایهێنان به خانهنشینی (٢٢٠ ههزار) دیناریی، به واژۆی (٢٠) پهرلهمانتار، پێشنیازه یاسای بهركارو كارپێكردنی یاسای ژماره (٩)ی ساڵی (٢٠١٤)، یاسای خانهنشینی یهكگرتووی عێراقمان پێشكهش كرد. وتیشی: له ئێستادا ههرێمی كوردستان به پێی ههشت یاسا كار لهگهڵ پرسی خانهنشینی له ههرێمی كوردستان دهكات، به پێی ئهو یاسایانه زۆرێك له فهرمانبهرانی شارستانیو سهربازیو هێزهكانی ناوخۆ له پۆلیسو ئاسایش، پاش زیاتر له (٣٠ تا ٤٠) ساڵ خزمهت، تهنها بڕی (٢٢٠,٠٠٠ تا ٣٠٠,٠٠٠) دینار مووچهیان بۆ دهمێنێتهوه كاتێك خانهنشین دهبن، ئهمه بێجگه لهوهی یهكێك له یاساكان كه یاسای ژماره (٢٧)ی ساڵی (٢٠٠٦)ی عێراقه كه بێجگه لهوهی له ههرێمی كوردستان بهركار نهكراوه، كه ئهمه سهرپێچی یاساییه، تهنانهت له بهغداش ههڵوهشاوهتهوه! ئهوهشی خستهڕوو: یاسای خانهنشینی یهكگرتوو، ژماره (٩)ی ساڵی (٢٠١٤)، بێجگه لهوهی ههموو چینو توێژهكان له یهك یاسادا كۆ دهكاتهوه، دادگهرییهكی باشیش له مووچهی خانهنشینیدا بهدیدههێنێتو بهپێی یاساكه هیچ مووچهیهكی خانهنشینی له (٤٠٠,٠٠٠) دینار كهمتر نابێت، ههروهها ئاسانكاری له ئاڵوگۆڕی سود لهنێوان كهرتی تایبهتو كهرتی گشتیدا دهكات، وه دۆخی ژیانی خانهنشینانو واریستهكانیان باش دهكات، ههروهها جیاوازی نێوان مووچهی خانهنشینی پۆلێنه جیاوازهكانی فهرمانبهری شارستانیو سهربازیو باڵاو تایبهتدا كهم دهكاتهوه. ئاماژهی بۆ ئهوهشكرد: ماوهتهوه دهستهی سهرۆكایهتی پهرلهمانو لایهنهكانی دهسهڵات له حكومهت، به پێی یاسا هاوكاربن بۆ كۆتایهێنان بهو دۆخه خراپهی خانهنشینی و بهركاركردنی ئهم یاسایه، بهتایبهت كه ئێستا دۆخی دارایی باشهو بۆ جێبهجێكردنی ئهم یاسایه تهنها نزیكهی ( ده ملیار دینار) پێویسته.
.jpg)
سەركۆ جەمال دوای رێكەوتنی پارتی و یەكێتی و گۆڕان بۆ درێژكردنەوەی ماوەی پەرلەمانی كوردستان، دەستەی سەرۆكایەتی پەرلەمان لە راگەیەنراوێكدا كەواژۆی هەرسێ ئەندامەكەی سەرۆكایەتی پەرلەمانی لەسەرە رۆژی چوارشەممە (5/10/2022)ی دیاریكرد بۆ دانیشتنی پەرلەمان لەبارەی پێشنیازە یاسای (بەردەوام بوونی خولی پێنجەمی پەرلەمانی كوردستان)، پسپۆڕێكی یاسای دەستوریش دەڵێت: دادگای فیدراڵی دەتوانێت بڕیاری درێژكردنەوە هەڵبوەشێنێتەوە ئەگەر بەگوێرەی دەستورو دوور لەسیاسەت بڕیار بدات. رۆژی 6-11-2022 تەمەنی پەرلەمانی كوردستان كۆتایی دێت و لایەنە سیاسیەكان نەگەیشتنە رێككەوتن بۆ دیاریكردنی وادەی هەڵبژاردن، بڕیاریاندا تەمەنی پەرلەمان درێژبكەنەوە، فراكسیۆنەكانی یەكگرتوو و كۆمەڵ و نەوەی نوێ دژی درێژكردنەوەن. بەپێی زانیارییەكان رۆژی 29-9-2022 لەپەرلەمانی كوردستان فراكسیۆنەكانی (پارتی دیموكراتی كوردستان، یەكێتی نیشتیمانی كوردستان، بزووتنەوەی گۆڕان و پێكهاتەكان كە 11 كورسییان هەیە)، (85) واژۆیان كۆكردووەتەوە بۆ درێژكردنەوەی تەمەنی (پەرلەمان و حكومەت و سەرۆكایەتی هەرێم) فراكسیۆنەكانی (یەكگرتوو، كۆمەڵ، نەوەی نوێ، سەربەخۆكان و پێنج ئەندامی فراكسیۆنی گۆڕان) واژۆیان نەكردووە. بەپێی زانیارییەكانی هاوڵاتی واژۆكان كە كۆكراوەتەوە بۆ پێشنیازە یاسایەك بووە بۆ درێژكردنەوەی تەمەنی پەرلەمانی كوردستان، ئەوەی تائێستا زانراوە ، فراكسیۆنی پارتی (45) ئەندام و فراكسیۆنی یەكێتی (22) ئەندام و ، پێكهاتەكان (11) ئەندام واژۆیان كردووە. بەپێی ئەو زانیاریانەی چەند پەرلەمانتارێك بەهاوڵاتی-یان داوە، فراكسیۆنی گۆڕان (حەوت) ئەندام واژۆیان كردووەو (پێنج) ئەندام واژۆیان نەكردووە ئەوانیش بریتین (عەلی حەمە ساڵح، ئاشنا عەبدوڵا، دابان محەمەد، شیرین ئەمین، شایان عەسكەری). سەبارەت بەو پرسە شێركۆ جەودەت سەرۆكی فراكسیۆنی یەكگرتووی ئیسلامی لەپەرلەمانی كوردستان بەهاوڵاتی وت:» ئەوان لەگەڵی نین چونكە پێشێلی ئەو گرێبەستەیە كە لەنێوان دەنگدەرو پەرلەمانتاران كراوە كەتەنها بۆ چوار ساڵ دەنگی پێدراوە، بۆیە پێشێلكارییەكی گەورەیە». وتیشی:»درێژكردنەوەی ماوەی پەرلەمانی كوردستان پێشێلكارییەكی گەورەیە لەیەكێك لەبنەماكانی دیموكراسی كەپێی دەوترێت دەنگدان، بەڵام یەكێتی و پارتی و گۆڕان بڕوای تەواویان بۆ دروستبووە كە دەنگەكانیان لەناو خەڵكدا داڕماوە و دۆخیان زۆر خراپە، بۆیە داوای ئەوە دەكەن كاتی تریان بدرێتێ تاچاكسازی بكەن لەكاتێكدا لەماوەی 31 ساڵ نەیانتوانیوە بیكەن ئێستا بەساڵ و دوو ساڵیش ناتوانن بیكەن». هەر لەوبارەیەوە عومەر گوڵپی ئەندامی فراكسیۆنی كۆمەڵی دادگەری لەپەرلەمانی كوردستان بەهاوڵاتی راگەیاند:» كەس داوای لەئێمە نەكردووە تەمەنی پەرلەمان درێژ بكەینەوە، چونكە ئەوان و خەڵكیش دەزانن ئێمە مەبدەئیەن دژی درێژكردنەوەی تەمەنی پەرلەمان و دامەزراوەكانین، پێمان وایە دەبوو هەڵبژاردن لەكاتی خۆیدا بكرێت». وتیشی:»دەرفەت هەبوو هەم یاساكە هەموار بكرێت هەم بەڕێوەچوونی تەكنیكی هەڵبژاردنەكان چارەسەر بكرێت، بەهەمانشێوە هەڵبژاردنێك بەڕێوەبچێت كەمتمانە بۆ خەڵك بگێرێتەوە و خولی نوێ لەكاتی خۆیدا دەستبەكارببێت». عومەر گوڵی دەڵێت:»ئەوەی ئاگادارم فراكسیۆنەكانی پارتی و یەكێتی و پێكهاتەكان و بەشێك لەگۆڕان پشتگیری دەكەن و بەنیازن ساڵێك تەمەنی پەرلەمانی كوردستان درێژ بكەنەوە». هاوكات كاوە عەبدولقادر سەرۆكی فراكسیۆنی نەوەی نوێ لەپەرلەمانی كوردستان بەهاوڵاتی وت:» ئێمە دژی ئەوەین تەمەنی پەرلەمانی كوردستان و دامەزراوەكانیش درێژ بكرێتەوە چونكە نایاساییەو پێشتریش رامانگەیاندووە كە لەدوای شەشی 11 ی ئەمساڵەوە دامەزراوەكانی هەرێم هیچ شەرعیەتیكیان نامێنێت». پەرلەمانتارێكی یەكێتی كە ئامادەنەبوو ناوی بهێنرێت بۆ هاوڵاتی ئەوەی پشتڕاستكردەوە كە 85 واژۆ بۆ درێژكردنەوەی وادەی پەرلەمانی كوردستان بۆ ساڵێك كۆكراوەتەوە و هەریەك لەفراكسیۆنەكانی پارتی و یەكێتی و پێكهاتەكان و زۆربەی پەرلەمانتارانی گۆڕانیش واژۆیان كردووە. ئەو پەرلەمانتارە وتیشی:» درێژكردنەوەی وادەی پەرلەمانی كوردستان تێدەپەڕێنرێت و پێشمان وتراوە تا ئەوكاتە هیچ قسەیەكی لەسەر نەكەین». هاوڵاتی پەیوەندیكرد بە زانا مەلا خالید سەرۆكی فراكسیۆنی پارتی و چەند پەرلەمانتارێكی ئەو فراكسیۆنە بەڵام هیچ كامیان ئامادەنەبوون لەوبارەیەوە قسە بكەن. هاوكات ئەو پەرلەمانتارانەی گۆڕانیش كە واژۆی درێژكردنەوەی ماوەی پەرلەمانیان نەكردووە ئامادەنەبوون لەوبارەیەوە قسە بكەن. لەتیف شێخ مستەفا پسپۆڕی یاسای دەستوری لەبارەی یاساییبوونی درێژكردنەوەی ماوەی پەرلەمان لەلێدوانێكدا بەهاوڵاتی وت:» لەڕووی پرەنسیپەكانی شەرعیەت و دیموكراسی نەخێر هیچ پەرلەمانێك بۆی نییە ماوەی خۆی درێژ بكاتەوە». سەبارەت بەوەی كە هیچ نمونەیەك هەیە كە تەمەنی پەرلەمان درێژ كرابێتەوە، لەتیف شێخ مستەفا وتی:»بەڵێ نموونە هەن بەڵام هیچیان لەوڵاتە دیموكراسییە چەسپیوەكان نین، بەڵكو لەڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستن وەك ئەوەی لە لوبنان لەهەشتاكان روویدا». وتیشی: «بڕیاری درێژكردنەوەی ماوەی پەرلەمان ئەگەر بدرێت نادەستوریە، یەكێك لە پایەكانی دیموكراتی نوێنەرایەتی هەڵبژاردنی نوێنەرەكانە بۆ ماوەیەكی دیاری كراو، دوای كۆتایی هاتنی ماوەكە، سیفەتی نوێنەرایەتی لەدەست دەدەن، چونكە دەنگدەران بۆ ئەو ماوەیە دەنگیان پێداون و كردویانن بەنوێنەری خۆیان». حاكم شێخ لەتیف دەڵێت:»كاتێك لەساڵی 2009 پەرلەمانی كوردستان ماوەی خۆی درێژكردەوە بزوتنەوەی گۆڕان و نەوشیروان مستەفا سكاڵایان تۆمار كرد، سكاڵاكە لەلایەن دادگای فیدراڵی و دەستەی كۆنی دادگا رەتكراوەیەوە، بەڵام هەر دادگای فیدراڵی لەساڵی 2021 و لەبڕیاری ژمارە 117 دەستەی نوێی دادگا بڕیارێكی تەواو پێچەوانەیدا سەبارەت بە بەردەوامی نوێنەرایەتی ئەنجومەنی پارێزگاكان لەدوای كۆتایی هاتنی ماوەكانیان و رایگەیاند كەپێچەوانەی دەستورو نوێنەرایەتی دیموكراتی و مافی دەنگدەرەو رێگاپێدراو نیە، جا بەگوێرەی ئەو بڕیارەیان بێت ئەگەر پەرلەمانی كوردستان بڕیاری درێژكردنەوەی خۆی داو تانەی لێدرا، دەبێ بریارەكە هەلبوەشێنێتەوە ئەگەر بەگوێرەی دەستور و دوور لەسیاسەت بریار بدات». پەرلەمانی كوردستان ئێستا تەمەنی دەبێت بە (30 ساڵ)، لەم تەمەنەدا پەرلەمان (حەوت) جار تەمەنی خۆی درێژكردووەتەوەو ئێستا ئامادەكاری بۆ درێژكردنەوەی هەشتەم دەكات. یەكەم درێژكردنەوەی تەمەنی پەرلەمانی كوردستان لەسەردەمی شەڕی ناوخۆدا بوو، بەبڕیاری ژمارە (1)و بەواژۆی (جەوهەر نامیق سالم) سەرۆكی ئەنجومەنی نیشتمانی كوردستان، لە رۆژی 27/5/1995، تەمەنی پەرلەمانی كوردستان درێژكرایەوە (ئەوكات پەرلەمانی كوردستان ناوی ئەنجومەنی نیشتمانی بوو). دووەم درێژكردنەوە لەكۆبوونەوەی ئەنجومەنی نیشتمانی كوردستان لەڕۆژی 3/6/1996 بەواژۆی (نەژاد ئەحمەد عەزیز ئاغا) لەجیاتی سەرۆكی ئەنجومەنی نیشتمانی كوردستان بۆ ماوەی (سێ) مانگ تەمەنی ئەنجومەنی نیشتمانی درێژكراوەتەوە. سێیەم درێژكردنەوە مێژووەكەی دەگەڕێتەوە بۆ سێ رۆژ دوای رووداوەكانی 31ی ئابی 1996، پەرلەمانی كوردستان بەواژۆی (جەوهەر نامیق سالم) بەبڕیاری ژمارە (2) لەڕۆژی 3/9/1996 تەمەنی پەرلەمانی بۆ ماوەی (2) ساڵ درێژكردەوە. چوارەم درێژكردنەوە، ئەمجارە تەمەنی پەرلەمانی كوردستان بۆ ماوەیەكی نادیار تا ئەنجامدانی هەڵبژاردن درێژكرایەوە، پەرلەمان بەبڕیاری ژمارە (9) لە رۆژی 15/4/1998 كەواژۆی (جەوهەر نامیق سالم)ی لەسەرە تەمەنی خۆی درێژكردەوە تا ئەوكاتەی هەڵبژاردن ئەنجام دەدرێت. لەدوای پرۆسەی ئاشتی، یەكێتیو پارتی رێككەوتن لەسەر ئەوەی سەرۆكی پەرلەمانو جێگرەكەی بە دەوری دەبێتو ناوی خولی پەرلەمانی كوردستانیشیان نا خولی گواستنەوە، هەر لەوكاتەشەوە ناوی (ئەنجومەنی نیشتمانی) گۆڕدرا بە (پەرلەمانی كوردستان)، پێنجەم درێژكردنەوە لە رۆژی 13/5/2009 پەرلەمانی كوردستان لەخولی دووەمدا تەمەنی خۆی درێژكردەوە، شەشەم درێژكردنەوە، پەرلەمانی كوردستان لەخولی سێیەمداو لەدانیشتنی رۆژی 30/6/2013 خولی هەڵبژاردنی بۆ ماوەی نزیكەی (سێ) مانگ درێژكردەوە، حەوتەم درێژكردنەوەی پەرلەمانی كوردستان لەدانیشتنی خۆیدا لە 24/10/2017 تەمەنی خۆی بۆ ماوەی یەك ساڵ درێژكردەوە.
.jpg)
هاوڵاتی رێکخراوێکی مافی مرۆڤ لە ئێران ئاشکرای کردوە ژمارەی کوژراوانی ١٨رۆژی خۆپیشاندان گەیشتوەتە زیاتر لە ١٥٤کەس و ژمارەی کوژراوانیش لە چەند پارێزگایەکی ئێران و پارێزگای ورمێ لە رۆژهەڵاتی کوردستان زۆر زیاترە لە ناوچەکانی دیکە. رێکخراوی مافی مرۆڤی ئێران لە راگەیەنراوێکدا بڵاوی کردەوە لە ماوەی خۆپیشاندانەکانی رۆژهەڵاتی کوردستان و ئێران بە گشتی لە ١٧ پارێزگادا ژمارەیەکی بەرچاو لە خۆپیشاندەران کوژراون و لە پارێزگای سیستان و بلوچستان زۆرترین خۆپیشاندەر کوژراوە. ئەو ڕێکخراوە ئاماژەی بەوە کردوە دوای سیستان بلوچستان زیاترین کوژراو لە پارێزگاکانی، مازەندەران، گیلان لە ئێران و پارێزگای ورمێ لە رۆژهەڵاتی کوردستان تۆمار کراوە. بە پێی راگەیەنراوی رێکخراوی مافی مرۆڤ، تا رۆژی سێشەممە لانیکەم ١٥٤ کەس لە خۆپیشاندانەکاندا کوژراون کە نۆ کەسیان منداڵ بوە. ئاماژە بەوە کراوە زیاترین ژمارەی کوژراو لە رۆژانی (21-22تا 30/9/2022) تۆمار کراوە کە تەنها لە شاری زاهیدان لە پارێزگای سیستان و بلوچستان ٦٣ کوژراو تۆمار کراوە. رێکخراوی مافی مرۆڤی ئێران رونی کردوەتەوە؛ لە پارێزگای سنە هەشت کەس و لە پارێزگای ورمێ ١١ و لە کرماشان ٧ و لە ئیلام یەک کەس کوژراون بەڵام رێکخراوی مافی مرۆڤی کوردستان رایگەیاندوە لەو چوار پارێزگای رۆژهەڵاتی کوردستان لانیکەم ٢٨ کەس گیانیان لەدەستداوە. هەروەها پێشبینی کراوە بەهۆی دۆخی خراپی بریندارەکانی ئەو ١٨ رۆژە لە خۆپیشاندان ئاماری کوژراونی خۆپیشاندانەکانی رۆژهەڵاتی کوردستان و ئێران بەرز ببێتەوە
هاوڵاتی هەدەپە رایگەیاند بە مەبەستی ئیدانەکردنی کوشتنی ناگیهان ئاکارسەل لە زۆربەی شارەکانی باکوری کوردستان و شارە گەورەکانی تورکیا خۆپیشاندان و چالاکی ئەنجام دەدات. ئەنجومەنی ژنانی پارتی دیموکراتی گەلان هەدەپە لە بەیاننامەیەکدا رایگەیاند بە مەبەستی ئیدانەی تیرۆرکردنی ناگیهان ئاکارسەل، ئەندامی ناوەندی توێژینەوەی ژنۆلۆژی لە 51 شار و ناوچەی باکوری کوردستان و تورکیا خۆپیشاندان ئەنجام دەدرێت. ئەنجومەنی ژنانی هەدەپە داوای لە تێکۆشەران و چالاکوانان کردوە کە لە بەرامبەر کوژرانی ئەو ژنە کوردە لە شاری سلێمانی بێدەنگ نەبن و رۆژی چوارشەممە لە شارەکانی تورکیا و باکوری کوردستان خۆپیشاندان و گردبونەوەی بەرفراوان ئەنجام بدەن.
هاوڵاتی موقتەدا سەدر، رێبەری رەوتی سەدر لە نوێترین پەیامیدا لە تویتەر لەبارەی کۆبوونەوەی ئەمڕۆی ئەنجوومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆچوونی خۆی دەربڕی و ستایشی ئەنجوومەنەکەی کرد لە پشتیوانیکردنی عێراق بە تایبەت دژی ئەو هێرشانەی کە "لێرە و لەوێ" دەکرێنە سەر خاکی عێراق. موقتەدا سەدر لە تویتەکەیدا ڕایگەیاند کە دژی پێکهێنانی حکومەت بە شێوەیەکی بەپەلە دەوەستێتەوە، چونکە حکومەتێکی زۆر لە عێراق پێکهات و زۆربەیان زیانیان بە خەڵک گەیاندووە هەروەها داوای لە ئەنجوومەنی ئاسایش نێودەوڵەتی کرد" گوێ لە وتەکانی نوێنەری عێراق نەگیرێت، چونکە هیچ لە وتەکانیدا ئاماژەی بە راستییەکان نەدەدا." گوتیشی "لە بەدیهێنانی چاکسازیش هاوکاری نەتەوەیەکگرتووەکان دەکەین." لەبارەی ئەو چەکانەی کە لە دەستی گرووپ و هێزە چەکدارەکاندان، رێبەری رەوتی سەدر دەڵێت، سەرۆکوەزیرانی عێراق رووبەڕووی فشارێکی زۆری ئەو هێزانە دەبێتەوە، لەکاتێکدا خۆی سەرۆکوەزیرانە و بەشێک لە چەکدارەکان گوێڕایەڵیی فەرمانەکانی ناکەن. ڕاشیگەیاند، لە هەمووی گرنگتر ئەوەیە چەکداری لە دژی ناڕەزایی خەڵک بەکارنەهێنرێت و لە چوارچێوەی دەوڵەت بکرێتە دەرەوە.
.jpg)
بەڕێوەبەرایەتی ئاسایشی پارێزگای سلێمانی تۆمەتبارانی ڕووداوی کوشتنی ژنە ڕۆژنامەنوسەکەی گەڕەکی بەختیاری سلێمانی دەستگیر دەکەن . بەڕێوەبەرایەتی ئاسایشی پارێزگای سلێمانی لە ڕاگەیاندراوێکدا ڕایگەیاند:سەرلەبەیانی ئەمڕۆ سێ شەمە ( ٢٠٢٢/١٠/٤) ئاگادارکراین لە ڕووداوێکی كوشتنی ژنێک بەناوی ( ناگەهان کمال ئاکارسێڵ ) لە گەڕەکی بەختیاری شاری سلێمانی ، دەستبەجێ هێزەکانمان گەیشتنە شوێنی ڕووداوەکە و دەست بە لێکۆڵینەوە کرا و پاش بەدواداچوونی وورد لەماوەی چەند کاتژمێرێکی کەمدا لە ژێر ڕێنمایی بەڕێز سەرۆکی دەزگای ئاسایشی هەرێم و بە هەماهەنگی لەگەڵ بەڕێوەبەرایەتی ئاسایشی ڕۆژهەڵاتی هەولێر- کۆیە توانرا تۆمەتبارانی ئەم کردەوەيه دەستگیر بکەین و لە ئیستا لەسەر فەرمانی بەڕێز دادوەر ڕاگیراون و لێکۆڵینەوە لەگەڵیان بەردەوامە ، لێرەوە سوپاس و پێزانینی خۆمان ئاڕاستەی هاوڵاتیانی دڵسۆز و نیشتیمان پەروەر دەکەین کە هاوکارمان بوون لە دەست خستنی زانیاری لەسەر تۆمەتباران . بەڕێوەبەرایەتی ئاسایشی پارێزگای سلێمانی ٢٠٢٢/١٠/٤.
هاوڵاتی هەواڵگریی ئەمریکا رایگەیاند لێکۆلێنەوەکانی واشنتۆن دەریخستوە خۆپیشاندەرانی ئێران یەکڕیزیی و یەکگرتی خۆیان پاراستوە، بۆیە پێویستە هاوکارییان بکرێت. ویلیام برێنز، سەرۆکی دەزگای هەواڵگریی ئەمریکا بە تەلەفیزیۆنی (سی بی ئێس)ی وڵاتەکەی راگەیاند؛ خەڵکی ئێران بێزارن لە سەرکوتی سیاسی و توندوتیژییەکانی هێزە ئەمنییەکانیشی بە دڕندانە ناو بردوە. ئەو بەرپرسەی ئەمریکا وتویەتی: واشنتۆن گەیشتوەتە ئەو بڕوایەی کە پشتیوانیی لە خەڵک و خۆپیشاندەرانی ئێران بکات لە پێناو ئازادیدا بۆیە لە هەنگاوی داهاتودا کار دەکات بۆ دابینکردی ئینتەرنێتی ئازاد و بە بێ سانسۆر بۆ دانیشتوانی وڵاتەکە. برێنز جەختی لەوە کردوەتەوە کە ئەمریکا زۆر نیگەرانە لە توندوتیژییەکانی دەسەڵاتی ئێران بە رامبەر خۆپیشاندەران و لە چوارچێوەی رێگریی لەو دەسەڵاتەشدا هاوكاریی و پشتیوانیی لە خۆپیشاندەران دەکرێت لە هەر رێگەیەکەوە کە واشنتۆن بە گونجاوی بزانێت.
هاوڵاتی بەهۆی بڕینی ئینتەرنێت ، فرۆشی فڕۆشگا ئۆنلاینەکانی ئێران بە رێژەی 87% کەم دەکات و پێشبینی دەکرێت 400 هەزار کار و پیشە بەهۆی بڕینی ئینتەرنێت لە لایە حکومەتەوە لەناوبچێت. پێگەی پادرۆ بۆ کار و بازرگانیی ئەلیکترۆنی و ئۆنلاین لە ئێران بڵاوی کردەوە بەهۆی ئەوەی حکومەت لە ئێران وەک هەنگاوێک بۆ کۆنتڕۆڵی خۆپیشاندانەکان ئینتەرنێت دەبڕێت و لە هەندێک حاڵەتیشدا فیلتەری دەکات هەر فرۆشگایەکی ئۆنلاین لە یەک هەفتەدا (50) ملیۆن تمەن کە دەکاتە نزیکەی (150) دۆلار زیانی بەرکەوتوە. ئەو پێگەیە ئاماژەی بەوە کردوە لە تەنها لە دو هەفتەدا هەر فرۆشگایەکی ئۆنلاین لانیکەم 300 دۆالار زیانی بەرکەوتوە و ئەگەر حکومەت بەردەوام بێت لە بڕینی ئینتەرنێت ئەوا 400 کار و پیشە کە بە ئینتەرنێتەوە بەستراونەتەوە شکست دەهێنن. ئەنجومەنی بازرگانیی ئەلیکترۆنیک لە ئێران ئاشکری کردوە سەردانی فرۆشگا ئۆنلاینەکان 97% کەمی کردوە و فرۆشیشیان لە 15 رۆژدا 87% بەراورد بە رابردو کەمی کردوە.
.jpg)
هاوڵاتی پەرلەمانتارێکی ئێران ئاشکرای دەکات کوڕ و کچی زیاتر لە پێنج هەزار بەرپرسی کۆماری ئیسلامی ئێران لە وڵاتانی دەرەوە دەژین. هاجەر چنارانی، پەرلەمانتار لە ئەنجومەنی شورای ئیسلامی (پەرلەمانی ئێران) لە دانیشتنی رۆژی سێشەممە پەرلەمان رایگەیاند؛ زیاتر پێنج هەزار و 400 کوڕ و کچی بەرپرسانی باڵای کۆماری ئیسلامی ئێران لە وڵاتانی ئەوروپا و ئەمریکا دەژین. چنارانی وتویەتی: ئەو بەرپرسانی ئێران کە کوڕ و کچەکانیان مافی مانەوەیان لە وڵاتانی بیانی هەیە دەبێت هاوشێوەی منداڵەکانیان وڵاتەکە جێبهێلن لەگەڵ منداڵەکانیان بژین. ئەو پەرلەمانتارە داوای کرد یاسای رەتکردنەوەی بەرپرسانی خاوەن دو رەگەزنامە لە ئێران بخرێتە بواری جێبەجێکردنەوە بۆ ئەوەی هیچ بەرپرسێکی کۆماری ئیسلامی ئێران بیر لە وەرگرتنی رەگەزنامەی وڵاتانی دیکە نەکاتەوە. هاجەر چنارانی وتوشیەتی ناکرێت بەرپرسانی کۆماری ئیسلامی ئێران دژایەتی ئەمریکا و کەنەدا و وڵاتانی دیکە بکەن و لە هەمان کاتیشدا هەڵگری رەگەزنامە و ناسنامەی ئەو وڵاتانە بیت.
