.jpg)
هاوڵاتی قوباد تاڵهبانی رایگهیاند، كێشهمان نییه كێ نهوت دهفرۆشێت، بهڵكو كێشهی ئێمه گهرهنتیكردنی بودجه و شایسته داراییهكان و مافه دهستورییهكانی ههرێمی كوردستانه. قوباد تاڵهبانی جێگری سهرۆك وهزیرانی ههرێمی كوردستان لهگهڵ باربارا لیف یاریدهدهری وهزیری دهرهوهی ئهمریكا بۆ كاروباری رۆژههڵات كۆبووهوه و تیایدا دواپێشهاته سیاسییهكانی عێراق و ناكۆكییهكانی نێوان ههولێر و بهغدا لهسهر پرسی نهوت و گازیان تاوتوێ كرد. له تهوهرێكی كۆبوونهوهكهدا كه رۆژی چوارشهمه ٧ی ئهیلولی ٢٠٢٢ بهڕێوهچوو و تیایدا ئهلینا رۆمانۆسكی باڵیۆزی ئهمریكا له عێراق ئامادهبوو، باس له ناكۆكییهكانی نێوان ههولێر و بهغدا لهسهر پرسی نهوت و گاز و بودجه كرا. جێگری سهرۆك وهزیران لهگهڵ روونكردنهوهی ناوهڕۆكی ناكۆكییهكان و به ئاماژهدان به بڕیاری دادگای فیدراڵی رایگهیاند ئێمه كێشهمان لهگهڵ ئهوهدانییه كێ نهوت دهفرۆشێت، بهڵكو كێشهی ئێمه گهرهنتیكردنی بودجه و شایسته داراییهكان و مافه دهستورییهكانی ههرێمی كوردستانه. داواشیكرد، ئهمریكا لهمبارهیهوه زیاتر هاوكاربێت له چارهسهركردنی دهستورییانهی ناكۆكییهكانی نێوان ههولێر و بهغدا. له تهوهرێكی دیكهی كۆبوونهوهكهدا تاوتوێی دۆخی سیاسی عێراق و دواین پێشهاته سیاسییهكانی بهغدا كرا. ههردوولا هاوڕابوون كه پێویسته لایهنه سیاسییهكان لهڕێی گفتوگۆی نیشتمانییهوه كێشهكانی نێوانیان چارهسهربكهن و خۆیان به دووربگرن له ههر لێدوان و ههڵوێستێك كه ناكۆكی و بارگرژییهكان قوڵتر بكاتهوه. له بهشێكیتری كۆبوونهوهكهدا باسی ههنگاوهكانی چاكسازی حكومهتی ههرێم كرا و تیایدا قوباد تاڵهبانی جهختی كردهوه حكومهتی ههرێم پێداگره لهسهر ئهوهی پرۆسهی چاكسازی لهههموو سێكتهرهكاندا ههنگاو به ههنگاو جێبهجێ بكات و ئاماژهی بهوهشدا كه لهماوهی رابردوودا سهرباری گرفت و بهربهستهكان حكومهتی ههرێم كۆمهڵێك ههنگاوی گرنگی ناوه. داواشیكرد ئهمریكا وهكچۆن له ماوهی رابردوودا هاوكار و پاڵپشتی حكومهتی ههرێم بووه له پرۆسهی چاكسازیدا، بۆ لهمهودواش له هاوكارییهكانی بهردهوام بێت.
.jpg)
هاوڵاتی بهیانیی ئهمڕۆ چوارشهممه 2022/9/7 نێچیرڤان بارزانی، سهرۆكی ههرێمی كوردستان، پێشوازی له مارشال سامی سامپسۆن ڕاوێژكاری باڵای سهربازیی بهریتانیا بۆ ڕۆژههڵاتی ناوهڕاست و باكووری ئافریكا و شاندێكی یاوهری كرد. له كۆبوونهوهیهكدا كه وهزیری پێشمهرگهی حكومهتی ههرێمی كوردستان ئامادهیبوو، پهیوهندییهكانی بهریتانیا لهگهڵ عێراق و ههرێمی كوردستان، دوایین پێشهاتهكانی دۆخی سیاسیی عێراق، مهترسییهكانی تیرۆر و جموجووڵهكانی داعش، پرۆسهی چاكسازی له وهزارهتی پێشمهرگه و پهیوهندییهكانی ههولێر ـ بهغدا تاوتوێ كران. نێچیرڤان بارزانی سوپاس و پێزانینی ههرێمی كوردستانی بۆ بهریتانیا دووپات كردهوه كه له شهڕی دژی داعشدا هاوكاری و پشتگیری پێشكهش به عێراق و ههرێمی كوردستان كرد، ههروهها جهختی لهپێویستیی بهردهوامیی هاوكاریی بهریتانیا و دۆستان له كۆمهڵگهی نێودهوڵهتی كردهوه بۆ ڕووبهڕووبوونهوهی مهترسییهكانی تیرۆر و سهرخستنی پرۆسهی چاكسازی و ڕێكخستنهوهی پێشمهرگه. ههردوولا هاوڕا بوون لهسهر پێویستیی گهیشتنی لایهنه سیاسییهكان به لێكگهیشتن و ڕێككهوتن بۆ تێپهڕاندنی سهختی و تهحهدییهكانی بهردهم پرۆسهی سیاسی له عێراق و پاراستنی ئارامی و سهقامگیریی سیاسیی وڵات، ههروهها جهختیان له گرنگیی یهكڕیزیی لایهنه سیاسییهكانی ههرێمی كوردستان كردهوه. دۆخی ناوخۆی ههرێمی كوردستان، پهیوهندییهكانی عێراق و ههرێمی كوردستان لهگهڵ وڵاتانی دراوسێ، پێشهاتهكانی ناوچهكه بهگشتی و چهند پرسێكی دیكهی جێی بایهخی هاوبهش، تهوهرێكی دیكهی كۆبوونهكهوه بوو كه بهڕێز كونسولی گشتیی بهریتانیا له ههولێر ئامادهی بوو.
هاوڵاتی/ سهركۆ جهمال دوای داگیركاری زهوی و موڵكی گشتی، سپیكردنهوهی پارهش یهكێكی دیكهیه لهو دۆسیانهی لهسلێمانی چهندین كهسی لهسهر دهستگیركراوه، ئهو كهسانهی لهسهر سپیكردنهوهی پاره دهستگیركراون دانیان بهوهدا ناوه ئهو كارهیان بهتهنها نهكردووه لهچهند بهرپرسێكی حزبی و حكومیهوه نزیكن، بڕی ئهو پارهیهش كه تائێستا ئاشكرابووهو مامهڵهی پێوهكراوه زیاتر له 400 ملیار دیناره، بهپێی زانیارییهكانی هاوڵاتی لهچهند رۆژی داهاتووشدا دهستگیركردنی ژمارهیهك بهرپرسی فهرمانگهو سهربازی دهستپێدهكات، بهڵام بهشێك لهو كهسانه دوای دهستگیركردنیان ئازاد دهكرێن و چهندین كهسیش كهبڕیاری دهستگیركردنیان ههیه تائێستا دهستگیرنهكراون و ههندێكیشیان ههرێمی كوردستانیان جێهێشتووه. سهرچاوهیهك لهدادگای سلێمانی كهنهیویست ناوی بهێنرێت بههاوڵاتی راگهیاند:»ئهو كهسانهی بهبڕیاری دادوهر دهستگیركراون لهسهر مهسهلهی داگیركاری زهوی و زارو سپیكردنهوهی پارهو بهبڕیاری دادگای لێكۆڵینهوهی ئاسایش بووه و نزیكهی 15 كهسن». وتیشی:»ئهو كهسانهی كاری سپیكردنهوهی پارهیان كردووه بهتهوافوق چهكی بانكییان كڕیوه و لهبانكهكان ئاسانكارییان بۆ كراوه و پارهیان بۆ خهرجكراوه بهوهش قازانجێكی زۆریان كردووه». سهرچاوهكهی دادگا دهڵێت:»چهندین كهسیی دیكهش سكاڵایان لهسهرهو بهبڕیاری دادوهر دهبێت دهستگیربكرێن بهڵام تائێستا بهشێكیان دهستگیرنهكراون و بهشێكیشیان ههرێمی كوردستانیان جێهێشتووه». سهرچاوهیهكی نزیك بههاوڵاتی راگهیاند: «كار لهسهر دهستگیركردنی دزه گهورهكان كراوهو پهڕوباڵ كراون و لهكاتی گونجاودا دهستگیردهكرێن«. دوای داگیركاری زهوی و موڵكی گشتی، سپیكردنهوهی پارهش لهسلێمانی لهدوو ههفتهی رابردوودا چهند كهسێك دهستگیركراون و كارمهندی بانكهكان بوون. ئهو كهسانه كاتێك دهستگیركراون، كهژمارهیهك كهس لهبازاڕی دراوهكهی سلێمانی سهردانی قوباد تاڵهبانی جێگری سهرۆكی حكومهتیان كردووهو ناڕهزاییان دهربڕیوه لهوهی چهند كهسێك مامهڵهی نامۆ دهكهن لهو بازاڕه، دواتر بڕیاردراوه هێزێكی ئهمنیی (كۆماندۆ) بنێردرێته بازاڕی ئاڵوگۆڕی دراوهكه. جهبار گۆران وتهبێژی بازاڕی ئاڵوگۆڕی دراو لهسلێمانی بههاوڵاتی راگهیاند:»ئهو كهسانهی بهتۆمهتی سپیكردنهوهی پاره دهستگیركراون ژمارهیان 12 كهسهو ئێمه كهسیان ناناسین، لهكاتێكدا بازاڕی دۆلارهكه ههمووی یهكتر دهناسن، دواتر بۆمان ئاشكرابوو كه كارمهندی ژمارهیهك بانكن و لهیهك كاتدا دهستگیر نهكراون». وتیشی:»ئهو كهسانه گوایه چهكی بانكییان سپی كردووهتهوه، بهڵام دۆسیهكانیان لهدادگایهو دهبێت دادگا یهكلایی بكاتهوه، ئهم چهكانهش كه مامهڵهیان پێوهكراوه بهئاشكرابووه و دهگهڕێتهوه بۆ ساڵی 2014 و 2015 كاتێك بهڵێندهرهكان كاریان بۆحكومهت دهكردو لهپڕ بانكهكان پارهیان تێدانهما، بۆیه بهڵێندهرهكان دهیانویست چهكهكان بكهن بهنهختینهو ناچاربوون بهكهمتر بیفرۆشن». بهپێی زانیارییهكانی هاوڵاتی كه لهئهنجامی بهدواداچوون لهبازاڕی ئاڵوگۆڕی دراو لهشاری سلێمانی دهستیكهوتوون، ئهو كهسانهی چهكی پارهیان كردووه بهنهختینه، زۆرێكیان چهكهكانیان بهنیوهی بههای خۆی لهبهڵێندهران كڕیوهو پاشان لهبانك ئهو پارهیهی لهسهر چهكهكه نووسراوه به كاش وهریانگرتووه، بڕی ئهو پارهیهش كه تائێستا ئاشكرابووه مامهڵهی پێوهكراوه زیاتر له 400 ملیار دیناره. ههر بهپێی زانیارییهكانی هاوڵاتی، ئهو كارمهندانهی بانكهكان لهچهند بهرپرسێكی باڵای حزبی و حكومی نزیكن، بهڵام بههۆی دهستڕۆیشتوویی بهرپرسهكان نهتوانراوه تائێستا دهستگیربكرێن و كارمهندهكانیش دانیان بهوهداناوه كهئهو كارهیان بهتهنها نهكردووهو لهقازانجدا ئهو بهرپرسانهش هاوبهشیان بوون. ههر بهپێی زانیاریهكانی هاوڵاتی، نوسینگهی بافڵ تاڵهبانی سهرۆكی یهكێتی نیشتیمانی كوردستان سهرپهرشتی دهستگیركردنهكان لهسلێمانی و گهرمیان و ناوچهكانی ژێردهسهڵاتی یهكێتی دهكات، لهسهرجهم شارهوانیهكان كهسانێك راسپێردراون چاودێری بهڕێوهچوونی كاروبارهكان بكات. رۆژی دووشهممه 5-9-2022 بهپێی نوسراوێك، دادگای لێكۆڵینهوهی دهستپاكی گهرمیان فهرمانی دهستگیركردنی بۆ بهرپرسی لیژنهی ئهمنی كهلار دهركردووه، لهنووسراوهكهدا، داوای دهستگیركردنی (ئاكۆ عومهر عهبدولقادر)، بهرپرسی لیژنهی ئهمنی كهلار دهكات به پێی ماددهی ٣٠٧ لهیاسای سزادانی عێراقی. ئهمهش دوای ئهوه دێت كه لهچهند رۆژی رابردوودا ژمارهیهك هاوڵاتی بهتۆمهتی رێگهدان و ئاسانكاریی بهزیادهڕهوی باخ و زهویه كشتوكاڵیهكانی گهرمیان دهستگیركران كهیهكێك لهوانه پاسهوانی بهرپرسی لیژنهی ئهمنی كهلاره كه بهپۆلیسی شارهوانییهكانی گهرمیانیش ناودهبرێت. بهپێی زانیاریهكانی هاوڵاتی دوو كهسی دیكه لهگهرمیان بهههمان تۆمهت دهستگیركراون، بهڵام هاوڵاتی پهیوهندیكرد بهعوسمان عهبدولكهریم وتهبێژی ئاسایشی گهرمیان، ناوبراو ئامادهنهبوو لهوبارهیهوه هیچ زانیارییهك ئاشكرا بكات و نكوڵیشی لهدهستگیركردنی ئهو كهسانهش نهكرد. بهوتهی سهرچاوهیهكی بهرپرس لهگهرمیان:»ئهو كهسانه بۆ ههڵكهندنی بیرو سیاجكردنی باخ پارهیان لههاووڵاتیان وهرگرتووه و كهسانی بهرپرس لهپشتی ئهو كهسانهوهن، بۆیه ئهوانهی دهستگیردهكرێن كاتێك ناوی كهسانی سهروو خۆیان دهڵێن پاش ماوهیهك ئازاد دهكرێن». وهك سهرچاوهكه دهڵێت: «تهنیا لهسنووری گهرمیان حهوت ههزار بیری ئیرتیوازی كه قهدهغهكراوه بهبهرتیل رێگه بهدروستكردنیان دراوه». هاوكات بهپێی زانیاریهكانی هاوڵاتی كه لهسهرچاوهیهكی بهرپرس لهشارهوانی سلێمانی دهستیكهوتووه، لهچهند رۆژی داهاتوودا دهستگیركردنی ژمارهیهك بهرپرسی فهرمانگهو سهربازی و دهڵاڵ لهسلێمانی دهستپێدهكات، ئهوهش لهكاتێكدایه لهكۆتایی مانگی رابردوو هێزه ئهمنیهكان چهند جارێك چوونه سهر شارهوانی سلێمانی و چهند كهسێكیان دهستگیركرد و دواتریش ئاسایشی سلێمانی لهڕوونكردنهوهیهكدا رایگهیاند لهسهر دهڵاڵی و دهستبهسهرداگرتنی زهوی بووه. وتیشی:» هێزهكانی ئاسایش و دژهتیرۆر كه بههاوكاری هێزی كۆماندۆ ئهو كهسانه دهستگیردهكهن كه لهلیستێكدا ناویان هاتووهو دهیان كهس لهخۆدهگرێت و ئێستا لێكۆڵینهوه لهو كهسانهی دهستگیركراون بهردهوامه». بهوتهی سهرچاوهیهكی دیكه لهسهرۆكایهتی شارهوانی سلێمانی چهند كهسێك پێشتر دهستگیركراون و دواتر ئازادكراون بهڵام لێكۆڵینهوه لهگهڵیان بهردهوامه. لوقمان حهمهد، سهرۆكی لیژنهی شارهوانی و گواستنهوه و گهیاندن و گهشتوگوزار لهپهرلهمانی كوردستان به هاوڵاتی وت:» لهههموو كوردستان داگیركاری زهوی كراوه و سهرقاڵی ئامادهكردنی راپۆرتێكین و ههفتهی داهاتوو سهردانی دهۆك و زاخۆ دهكهین، ئهو لایهنه بهرپرسانهشی سهردانمان كردوون تاڕادهیهك هاوكاری كراوین، بهشێوازێكی گشتی بهههدهردان ههیه بهڵام لهشوێنێك بۆ شوێنێكی دیكه جیاوازه». وتیشی:»ئهو كهسانهی زهوییان داگیركردووه سهرجهمیان دهستڕۆیشتوو بوون و هاووڵاتی ئاسایی ناتوانێت زهوی داگیربكات، بۆیه پێویسته پهرلهمان لهسهر ئهو پرسه بێتهدهنگ و ئێمهش كهڕاپۆرتهكهمان تهواوكرد پێشكهشی پهرلهمانی دهكهین». هاوكات كهریم عهلی ئهندامی ئهنجومهنی پارێزگای سلێمانی به هاوڵاتی وت:»ئهوهندهی من ئاگادارم ئهنجومهنی پارێزگاو لیژنهكانی هیچ راسپاردهیهكیان لهسهر داگیركردنی زهوی و زار ئامادهنهكردووه، ئهوهی لهگهرمیانیش روودهدات زیاتر ههڵكهندنی بیرو سیاجكردنهو تائێستا چهند كهسێك دهستگیركراون». وتیشی:»لهو بڕوایهدا نیم ئهم بابهته مهسهله گهندهڵی بێت و زیاتر پهیوهندی بهململانێی حزبی و باڵباڵێنهوه ههیه، چونكه ئهوه دهبێت لهڕێگای دادگاوه بێت، ئهگهر ئهوان بیانهوێت چاكسازی بكهن، یهكهم شت دهبێت سیستهمی دادوهری دهسهڵاتی بۆ بگهڕێننهوهو سهربهخۆی بكهن ئهوكات ههموو كهیسهكان دهچنه دادگاو رێوشوێنی یاسایی خۆیان دهگرن». ههڵمهتی دهستگیركردن لهپارێزگای سلێمانی و ناوچهكانی دهوروبهری لهكاتێكدایه، تهنها لهپارێزگای سلێمانی زیاتر له 65 ههزار پارچه زهوی و موڵكی گشتی زیادهڕهوییان لهسهركراوهو لهبری پرۆژهی خزمهتگوزاری كراون بهپرۆژهی تایبهت و بازرگانی، كه بهشێك لهو زهویانه بۆ پارك و باخچه و قوتابخانه و نهخۆشخانه دابینكراون.
هاوڵاتی.. سۆمهریه نیوز ئێوارهی ئهمڕۆ سێ شهممه جارێكی دیكه لهرێگهی هێرشی ئاسمانییهوه ئیسرائیل فڕۆكهخانهی حهلهبی له سوریا بۆردومان كرد. بهپێی ههواڵێكی سومهرییه نیوز، ئێوارهی ئهمڕۆ جارێكی دیكه ئیسرائیل لهرێگهی چهند موشهكێكهوه بۆردومانی فڕۆكهخانهی نێودهوڵهتی حهلهبی له سوریا كردوهو بهو هۆیهشهوه سهرجهم گهشتهكانی فڕۆكهخانهكه راگیراون. ئاژانسهكان باس لهوهدهكهن، بۆرودمانهكه زیانی گیانی نهبووهو تهنها زیانی ماددی لێكهوتهوه، لهگهڵ ئهوهشدا لهماوهی یهك ههفتهدا ئهمه دووهم جاره كه ئیسرائیل بۆرودمانی ئهو فڕۆكهخانهیه دهكات.
مهسرور بارزانی، سهرۆكی حكومهتی ههرێمی كوردستان، رایگهیاند، حكومهت له ئهمڕۆوه دهستی به چاكسازییهكی بنهڕهتی كردووه بۆ دابینكردنی دهرمانی باشتر بۆ هاووڵاتیان. مهسرور بارزانی، له ههژماری تایبهتی خۆی له تۆڕی كۆمهڵایهتی تویتهر رایگهیاند، ئەمرۆ حکومەت چاکسازییەکی گرنگی لەبواری تەندرینگی دەرمان لە کوردستان دەستپێکرد. روونیشیكردووهتهوه، لەرێگەی گرێبەستە شەفافەکانەوە، دەرمان بە کواڵێتی باشتر و نرخێکی هەرزانتر بۆ هاوڵاتیانمان دابین دەکەین.
هاوڵاتی/ عهمار عهزیز نوێنهری وانهبێژانی سلێمانی بۆ هاوڵاتی"وهزیری پهروهرده بهڵێنی داوه ههردوو نوێنهرانی وانهبێژان به زووترین كات ئازاد دهكرێن. ئهمڕۆ 6ی ئهیلول، ژمارهیهك لهمامۆستایانی وانهبێژ لهبهردهم ئهنجومهنی وهزیران گردبوونهوه، دوای تهواوبوونی گردبوونهوه عهلی رهئووف و كارزان فیزیك كه ههردووكیان نوێنهرانی وانهبێژانی ههرێمی كوردستانن دهستگیركران. كاروخ عهبدوڵلا، نوێنهری وانهبێژان له سلێمانی به هاوڵاتی وت: "بهداخهوه ئهمڕۆ لهجیاتی ئهوهی خزمهتی وانهبێژان بكهن و داواكارییهكانیان جێبهجێ بكهن، دوای گردبوونهوهكه ههرلهیهك مامۆستا عهلی رهئووف، كارزان فیزیك لهلایهن هێزه ئهمنیهكان دهستگیركران، تا ئهم ساته ئازاد نهكراون، لهسهرئهم پرسهیه قسهم لهگهڵ چهند پهرلهمانتارێك كردوه ههروهها وهزیری پهروهرده، وهزیری پهروهرده به منی وت ئاگاداری ئهو خۆپێشاندانه نهبووم بهزووترین كاتیش ئهو دوو مامۆستایه ئازاد دهكرێن". كارۆخ عهبدوڵلا وتیشی: "راسته ئهمڕۆ ژمارهیهك كهم لهمۆستایان بهشداربوون ئهوهش لهترسی لادانیان و وهرگرتنی ئیجرائات بهتایبهت وانهبێژانی دهۆك و ههولێر، ئهوانهی بهشدارییان كردوه زیاتریان خهڵكی سلێمانی و رانیه و چهند ناوچهیهكی تر بوون" ئهوهشی خستهڕوو: لهرۆژی 13ی ئهیلول كهدهكاته یهكهم رۆژی خوێندن لهبهردهم پهروهردهكان خۆپێشاندان دهكهین، ناگهڕێینهوه هوڵهكانی خوێندن تا داواكارییهكانمان جێبهجێ نهكرێت".
هاوڵاتی جێگری سهرۆك وهزیرانی ههرێمی كوردستان لایهنه پهیوهندیدارهكان رادهسپێرێت كه بهزووترین كات كارهكانی پرِۆژهی شهقامی ١٠٠ مهتری سلێمانی (شهقامی بابان) تهواو بكرێن. قوباد تاڵهبانی جێگری سهرۆك وهزیرانی ههرێمی كوردستان رایگهیاند: لهبارهی كارهكانی پرِۆژهی شهقامی ١٠٠ مهتری سلێمانی (شهقامی بابان) لهئهنجومهنی وهزیران لهگهڵ وهزارهته پهیوهندیدارهكان كۆبووینهوه. وتیشی: لهسهرهتای ههفتهی داهاتووش كۆبوونهوه لهگهڵ ئهنجومهنی شارهوانی و سهرجهم لایهنه پهیوهندیدارهكان لهشاره حهیاتهكه ئهنجامدهدهین، رێگاچارهی گونجاو بۆ تهواوكردنی ئهو پرِۆژه ستراتیجییهمان لهبهردهستدایه و دهبێت بهزووترین كات كارهكانی ئهم پرۆژهیه تهواوبكرێت.
هاوڵاتی موقتهدا سهدر رێبهری رهوتی سهدر له تویتێكدا بهبۆنهی هاتنی چلهی ئیمام حسێن داوا لهزیارهتكاران دهكات خۆیان له شهڕو ناكۆكی بهدوور بگرن و ههوڵی دروستبوونی گرژی نهدهن. ههوهرها ئهوهشدهخاتهڕوو: كه ناحهقی لهكهس قبوڵناكهین كه بهرامبهر به زیارهتكارانی بیكات و ئاماژه بۆ ئهوهشدهكات، سهرایا سهلام و حهشدی شهعبی و هێزه ئهمنییهكانی دیكه بهبێ بڕیار بۆیان نیه بهشداری چلهی ئیمام حسێن بكهن.
هاوڵاتی.. سكای نیوز بهیانی ئهمڕۆ سێ شهممه فڕۆكهكه جهنگییهكانی روسیا هێرشێكی ئاسمانیان بۆ سهر وێستگهیهكی ئهتۆمی ئۆكرانیا ئهنجامداو تهواوی وێستگهكهیان خاپوور كرد. میدیاكانی روسیا ئهوهشیان خستوهتهڕوو، لههێرشهكهدا 20 ساروخ ئاڕاستهی وێستگهی ئهتۆمی زابوریجیا لهئۆكرانیا كراوهو تهواوی وێستگهكه خاپوور كراوه. ههروهها بههۆی ئهو بۆردومانهوه كارهبای تهواوی ناوچهكه بڕاوهو ئهو ماڵانهی لهنزیك ئهو وێستگهیهبوون بێ كارهبا بوون.
هاوڵاتی بە پێی ئامارەکانی ڕێکخراوەکانی مافی مرۆڤ تەنها لە ماوەی پێنج ڕۆژدا 14 کۆڵبەر بە تەقەی راستەوخۆی هێزە سەربازییەکانی ئێران لە سنوورەکانی رۆژهەڵاتی کوردستان بریندار کراون. ڕۆژی یەک شەممە هێزەکانی پاسەوانی سنوور لە ناوچە سنوورییەکانی مەریوان تەقەیان لە کۆڵبەرەکان کردووە و دوو کەسیان بریندار کردووە و کۆڵبەرێکیشیان دەستبەسەر کردووە، لە هەمان ڕۆژدا لە ناوچە سنوورییەکانی نەوسوودیش دوو کۆڵبەری خەڵکی جوانڕۆیان بریندار کردووە. رۆژی دووشەممەش کۆڵبەرێک لە سنووری هەنگەژاڵ لە ناوچە سنوورییەکانی بانەدا بریندار بووە. بریندارکردن و هێرشکردنە سەر کۆڵبەرەکان لە ناوچە سنورییەکان لە دوای ئەوە دێت کە وەزارەتی ناوخۆی ئێران رایگەیاندووە، کۆڵبەری بە فەرمی ناناسێ و هەر کەسێک بچێتە ناوچە سنوورییەکان، وەکو سەرپێچیکار مامەڵەی لەگەڵدا دەکرێت. دوای ئەوەی لە ٢٠١٧ دا حکومەتی ئێران بۆ رێکخستنی سنوورەکان بازاڕچە و دەروازە نیمچە فەرمییەکانی داخست. لەو کاتەوە ساڵانەدا زۆرجار بەرپرسان گوتوویانە، سنوورەکان رێکدەخەنەوە و بە پلانی نوێ رێڕەوە کۆڵبەرییەکان دەکەنەوە، بەڵام هیچیان سەری نەگرتووە. هەروەها سەرۆککۆماری ئێرانیش رۆژی ٢٠ی شوباتی ٢٠٢٢ بۆ "رێگری و بەرەنگاربوونەوەی قاچاخ" داوای لە وەزارەتی ناوخۆ کرد "بازاڕچە سنوورییەکان چالاک و رێکبخرێنەوە"و "رێوشوێنێک بۆ رێکخستنەوەی ئەو کاڵایانە دابنێت کە کۆڵبەرەکان" دەیگوازنەوە. کۆڵبەرەکان دەڵێن، پشتگوێخراویی ناوچە سنوورییەکان و دۆخی خراپی ئابووری، رێگەی دیکەی جگە لە کۆڵبەریی بۆ خەڵک نەهێشتووەتەوە.
هاوڵاتی هەرسێ لایەنی (گۆڕان، كۆمهڵو یهكگرتوى ئیسلامى) ڕایدەگەیەنن پرۆسەی هەڵبژاردن زۆرتر نابێت پەکبخرێت و جەختیشیان لەسەر پڕۆژەو دیدگاکانی خۆیان کردۆتهوه بۆ هەمواری یاسای هەڵبژاردن و ئەنجامدانی هەڵبژاردن. بەپێی ڕاگەیەندراوێک کە ئەمڕۆ سێشەممە بڵاوبووەتەوە تیایدا هاتووە: دهزگاى ههڵبژاردنى ههرسێ لایهنى (گۆڕان، كۆمهڵو یهكگرتوى ئیسلامى) لهسلێمانى كۆبونهوهو چهند داواو پێشنیازێكیان لهبارهى ههڵبژاردن پێشكهشكردو جهخت لهسهر هەمواری یاساى ههڵبژاردنو ئەنجامدانی هەڵبژاردن دهكهنهوه. بهگوێرهى ڕاگهیهندراوى كۆبونهوهكه، ئهمڕۆ لەمەکۆى سەرەکى بزوتنەوەى گۆڕان لەسلێمانى، هەرسێ دەزگاى هەڵبژاردنى بزوتنەوەى گۆڕان، كۆمهڵى دادگهرىو یەکگرتوی ئیسلامی بۆ تاووتوێکردنى چەند پرسێکى تایبەت بەهەڵبژاردنەکانو هەمواری یاسای هەڵبژاردنو کاراکردنەوەی کۆمسیۆنو هەوڵدان بۆ دەربازبون لەم دۆخە چەقبەستووەی هەرێمو گەیشتن بەڕێگهچارەی هاوبەش کۆبونەتهوە. لەڕاگەیەندراوەکەدا، "لەکۆبونەوەکەدا دەزگاى هەڵبژاردنى هەرسێ لایەن جەختیان لەسەر پڕۆژەو دیدگاکانی خۆیان کردۆتهوه بۆ هەمواری یاساکەو ئەنجامدانی هەڵبژاردن، وتویانه، پرۆسەی هەڵبژاردن زۆرتر نابێت پەکبخرێت". هاوکات هەر سێ لایەن داوایانكردوه، لایهنهكان بگەنە لێکتێگەیشتنی هاوبەشو ههرچى زوه ناکۆكیەکان كۆتایی بێن، بەئامانجی لابردنی لەمپەرەکانی بەردەم پرۆسەی هەڵبژاردنی پەرلەمانی کوردستان بەشێوەیەک لەداهاتودا هەڵبژاردنێکی پاکو بێگەردو دور لەساختەکاریی بەڕێوەبچێت. گۆڕان، كۆمهڵو یهكگرتوو جهختیانكردۆتهوه، "ههرسێ لایهن لهبارهى ههموارى یاساى ههڵبژاردنو كاراكردنهوهى كۆمسیۆنو بابهتى تۆمارى تایبهت بهكۆتاكان بۆچونى خۆیان دهربڕیوه".
هاوڵاتی ڕۆژنامەیەکی بەریتانی ئاشکرای دەکات بەریتانیا لە هەزاران ئەركی ئاسمانی لە عێراق و سووریادا ١٥٠٠ چەکداری داعشیان کردووەتە ئامانج. ڕۆژنامەی دەیلی مەیلی بەریتانیا لە ڕاپۆرتێکدا ئاشکرای کرد فڕۆکە بێفڕۆکەوانەکانی سەر بە هێزی ئاسمانیی بریتانیا هەزاران گورزی ئاسمانییان لە عێراق و سووریا بۆ سەر تیرۆریستانی "داعش" ئەنجام داوە کە بەهۆیانەوە نزیکەی ١٥٠٠ چەکداری سەر بەو رێکخراوە کوژراون و بریندار بوون. .ڕۆژنامەکە لە راپۆرتەکەیدا ئەوەش دەخاتە روو، درۆنەکانی جۆری "MQ-9 Reaper"ی بریتانی لە ساڵی ٢٠١٤ەوە تاوەکو ئێستا، ٤٨٥٧ ئەرکی ئاسمانییان لە عێراق و سووریا ئەنجام داوە و لە ئەنجامی گورزە ئاسمانییەکان، نزیکەی ١٥٠٠ تیرۆریستیی داعش کوژراون و بریندار بوون.
هاوڵاتی وەزارەتی پلاندانانی عێراق ڕایگەیاند سەرەڕای ئەوەی ڕێژەی هەڵئاوسان بە بەراورد بە ساڵانی پار لە بەرزبوونەوەدایە باڵام لە ئێستادا تا ڕادەیەکی باش سەقامگیرە . عەبدولزەهرە هینداوی گوتەبێژی وەزارەتی پلاندانانی عێراق سەبارەت بە ڕێژەی هەڵئاوسان لە عێراق ڕایگەیاند، رێژەی هەڵاوسان لە وڵات بەراورد بە ساڵانی رابردووی بەشێوەیەکی بەرچاو بەرزبووەتەوە، بەڵام لە ئاستێکی سەقامگیردایە و لە ژێر کۆنترۆڵدایە ، بەڵام کەڵەکەبوونی رێژەیی لە مانگی رابردوودا گەیشتووەتە سەدا 6 کە ئەوەش بەراورد بە ساڵی رابردووی ئاستێکی پێوانەییە. باسی لەوەش کرد بەرزبونەوەی نرخی کاڵاکان لە جیهان کاریگەری نەرێنی لەسەر ئابوری عێراق دروست کردووە چونکە عێراق بەشێکی زۆری کاڵاکانی لە دەرەوە هاوردە دەکات.
هاوڵاتی بە مەبەستی پڕکردنەوەو زیاد کردنی دەستی کار لە ئەڵمانیادا بەرپرسانی ئەو وڵاتە ئاسانکاری بۆ کۆچبەری کارزان دەکەن، وچوار مەرجی سەرەکی دادەنێن، هەر کۆچبەرێک ئەو چوار مەرجەی تێدا بێت مافی پەنابەرێتی لەو وڵاتە پێدەبەخشن. هوبێرتوس هەیل، وەزیری کاری ئەڵمانیا بە میدیای وڵاتەکەی راگەیاندووە پلانیان هەیە بە پێی سیستەمی پۆینت کار ئاسانی بۆ ئەو کەسانە بکرێت کە دەیانەوێت بچنە ئەڵمانیا و لەو وڵاتە کار بکەن بە مەبەستی زیاد کردنی دەستی کار لەو وڵاتەدا. چاوەڕوانیش دەکرێت لە پاییزی ئەمساڵ یاسایەکی نوێی کۆچکردن بخاتەڕوو. هەروەها وتیشی :کارتێکی دەرفەت بە سیستمێکی خاڵبەندیی شەفاف دەخەنەڕوو بۆئەوەی ئەو خەڵکەی وڵاتەکەیان پێویستی پێیانە ئاسانتر بچنە وڵاتەکەوە. لە کۆتایدا وەزیری کاری ئەڵمانیا بە میدیای وڵاتەکەی راگەیاندووە کە دەیانەوێت دەستی کار لەنێو ژناندا زیاد بکەن. بەگوێرەی وەزارەتی کاری ئەو وڵاتە، ٧٢%ی ژنان لە وڵاتەکەدا کار دەکەن، ئەوەش بەراورد بە پیاوان ٧% کەمترە. بۆ پڕکردنەوەی ئەو بۆشاییەش، وەزیرەکەی ئەڵمانیا دەڵێت، پێویستیان بە ٩٠٠ هەزار کارمەندە. بەگوێرەی میدیای ئەڵمانیا، سیستمی "پۆینت" چوار پێوەر لەخۆدەگرێت کە بریتین لە: بڕوانامەیەک، ئەزموونی پیشەیی کەمتر نەبێت لە سێ ساڵ، بەهرەی زمانی هەبێت یان پێشتر لە ئەڵمانیا ژیابێت و چوارەمیش تەمەنی لەژێر ٣٥ ساڵدا بێت. ئەو کەسانەی لە کۆی ئەم چوار خاڵە، سێ خاڵیان تێدا بێت، کارتی دەرفەتیان پێدەدرێت. لە هەمان کاتدا حکومەت کاتێکی دیاریکراو بۆ پەناخوازان دادەنێت تاوەکو لەو کاتەدا بتوانن بژێویی ژیانیان دابین بکەن.و بەم شێوەیە دەتوانن لە وڵاتەکەیاندا بمێننەوە.
هاوڵاتی ئاژانسێکی هەواڵی لەڕۆژئاوای کوردستان لەزاری وتەبێژی ئەنجومەنی سەربازیی «گرێسپی» ئاماژەی دا بە پاشهاتەکانی هێرشی بەربڵاوی تورکیا و بەڵێنی دا ڕووبەڕووی پەلامارەکانی سوپا و میلیشیاکانی سەربەو وڵاتە دەبێتەوە. ئاژانسی هەواڵی هاوار لەزاری «وسام عمر» وتەبێژی ئەنجومەنی سەربازیی (گرێسپی)ییەوە ڕایگەیاندووە: "لە مانگی ئابدا تورکیا ھێرشەکانی چڕ کردۆتەوە، ٤١٢ ھێرشی کردووە، ئەو هێرشانە بۆ سەر ناوچەکانی "عەین عیسا" و گەڕەکەکانی "گرێسپی" و دواتر بۆ سەر "تەلتەمەر" و دوای ئەوە "عەین عیسا" و "مەنبەج" ئەنجام دراون. ناوبراو دەشڵێت: ئەم هێرشانە کە هێرشی فڕۆکەی بێفڕۆکەوان لەخۆدەگرێت، جگە لە زیانگەیاندن بە موڵک و ماڵی گشتی، زیانی بە موڵک و ماڵی خەڵکیش هەبووە. وەسام عومەر جەختی لەوە کردەوە کە هێزەکانی ئەنجومەنی سەربازیی "گرێسپی" لە ماوەی یەک مانگی ڕابردوودا شکستیان بە هەوڵی دزەکردنی میلیشیاکانی سەر بە تورکیا بۆ ناو گوندی "مشرفە" هێناوە. لە کۆتایی لێدوانەکەیدا وتەبێژی ئەنجوومەنی سەربازی "گرێسپی" ڕایگەیاند کە ئەم ئەنجومەنە بەڵێن دەدات ڕووبەڕووی هێرشەکانی سوپای تورکیا و میلیشیاکانی سەر بەو وڵاتە دەبێتەوە کە بۆ داگیر کردنی خاکی سووریا ئەنجام دەدرێت.
