هاوڵاتی سەرۆكی هەرێمی كوردستان لەدرەنگانێكی شەوی رابردوودا پەیامێكی لەبارەی جووڵاندنی سكاڵا لەسەر دۆسییەی نەوت و غازی هەرێم لەلایەن دادگای فیدراڵییەوە بڵاوكردەوەو تێیدا ئەوە دووپاتدەكاتەوە كە»بڕیارەكەی دادگای فیدراڵی لەئەرزی واقعدا قابیلی جێبەجێكردن نابێت». نێچیرڤان بارزانی، سەرۆكی هەرێمی كوردستان دەڵێت:»لەكاتێكدا عێراق بەدۆخێكی ئاڵۆزی سیاسیدا تێدەپەڕێت، بەداخەوە بڕیارێكی دادگای باڵای فیدرالیی عێراق كە یاسای نەوت و گازی هەرێمی كوردستان بە نادەستووری دادەنێت، هەرێمی كوردستانی تووشی نیگەرانییەكی گەورە كرد». ناوبراو دەشڵێت:» پێمانوایە ئەم بڕیارەی دادگای باڵای فیدراڵی كە پشتی بەیاسایەكی سەردەمی رژێمی پێشوو بەستووە، بنەماكانی فیدراڵی و مافە دەستوورییەكانی هەرێمی كوردستانی پشتگوێ خستووەو لەگەڵ گیانی دەستوورو سیستمی فیدراڵیدا نایەتەوە، لەسەر ئەرزی واقعیش قابیلی جێبەجێكردن نابێت». هاوكات ئەوەش دەخاتەڕوو كە ئەم بڕیارە هەروەها كێشەكانی نێوان حكومەتی فیدراڵی عێراق و حكومەتی هەرێمی كوردستان لەسەر دۆسیەی نەوت و گاز ئاڵۆزتر دەكات كە بەدرێژایی ساڵانی رابردوو هەوڵی چارەسەركردنیان دراوەو لەچەند قۆناغێكدا هەنگاوی بەرەو چارەسەركردن هەڵێناوە. هاوكات ئەوە دووپاتدەكاتەوە كە پێیانوایە دادگای باڵای فیدراڵی لەجیاتی ئەم بڕیارە، دەبوایە بڕیار بدات كە حكومەتی فیدراڵی عێراق لەگەڵ حكومەتی هەرێمی كوردستان بەپێی دەستوور لەسەر كێشەكان و پرسی نەوت و گاز بگەنە چارەسەرێك كە لەبەرژەوەندیی تەواوی عێراقدا بێت. نێچیرڤان بارزانی ئەوەش رووندەكاتەوە كەچاوەڕوانییان لەدادگای باڵای فیدراڵی عێراق هەیەو داوا دەكەن پێداچوونەوە بەبڕیارەكەیدا بكات و بنەماكانی دەستوورو سیستمی فیدرالی رەچاو بكات بۆ ئەوەی مافە یاسایی و دەستوورییەكانی هەرێمی كوردستان پێشێل نەكرێن و نەبنە هۆی ئاڵۆزبوونی زیاتری دۆخی سیاسی كە زیان بەبەرژەوەندییەكانی عێراق بەگشتی بگەیەنێت.
هاوڵاتى ئەمڕۆ سەرۆکی هەرێمی کوردستان لە مەراسیمی کۆچی دوایی رۆژ نوری شاوەیس دا پەیامێکی پێشکەش کرد و رایگەیاند:" بە پێكەوەبوون زۆر دەستكەوتمان دەستدەكەوێت، بە ترازان و دووركەوتنەوە، دڵنیاتان دەكەمەوە هیچ لایەنێك لە كوردستان هیچ شتێكی دەستناكەوێت نێچیرڤان بارزانی دووپاتی کردەوە و ووتی:" ئەو كاتە و ئێستاش مەرجی سەركەوت ئەوەیە كە كورد دەبێت یەكڕیز بێت، دەبێت یەك دەنگ بێت بۆ دەستكەوتەكان نەك بۆ پۆست و پایە". هەروەها جەختی کردەوە کە دەبێ ههوڵ بدهين دەستكەوتهكان بە یەكڕیزی بپارێزين و پەرەیان پێ بدەین و خەباتی پێكەوەیی بكەین بۆ ئەو ئامانجانەی لە پێناویاندا زۆر قوربانیمان. نێچیرڤان بارزانی جەختی کردەوە کە هەموو لایەکمان بە یەكڕیزی و بە یەكبوون و بەیەكەوە دەبێت هەوڵ و تێكۆشانمان بەردەوام بێت بۆ بەدەستهێنانی مافە دەستوورییەكانی هەرێمی كوردستان سەرەڕای هەموو جیاوازییەك، سەرەڕای هەموو بۆچوونێك، مەرجی سەركەوتنمان و مەرجی تێپەڕاندنی ئەو قۆناغەشمان تەنیا و تەنیا ئەوەیە یەكڕیز بین و بەیەكەوە بین. هەروەها وتیشی: بە پێكەوەبوون زۆر دەستكەوتمان دەستدەكەوێت، بە ترازان و دووركەوتنەوە، دڵنیاتان دەكەمەوە هیچ لایەنێك لە كوردستان هیچ شتێكی دەستناكەوێت.
هاوڵاتی موقتەدا سەدر، ڕێبەری ڕەوتی سەدر داوای لەپەرلەمانی عێراق كرد رۆڵی چاودێری و یاسادانانی خۆی كارا بكات، ئەویش لەپێناو بەرژەوەندی گەلی عێراق. موقتەدا سەدر، لەتویتێكدا نوسیویەتی: كاری پەرلەمان تەنها لەپێناو پێكهێنانی حكومەت نییە یاخود سێ سەرۆكایەتیەكە، بەڵكو پێویستە ڕۆڵی كارابكات لەبواری چاودێری و یاسادانان لەپێناو بەرژەوەندی گەلی عێراقی ستەم لێكراو. سەدر لە تویتەكەیدا داوای لەپەرلەمانتاران كردووە چەند كارێكی دیكەش ئەنجام بدەن، لەوانەش كاراكردنی رۆڵی چاكسازی پەرلەمان و لێكۆڵینەوە و بانگهێشتكردنی هەركەسێك گومانی گەندەڵی و كەموكورتی لەسەربێت، ئەویش لەڕێگەی پەلەكردن لە پێكهێنانی لیژنەكانی پەرلەمان و گوێ بەوە نەدرێت ئەو كەسانە سەر بە چی نەتەوە و پێكهاتەیەكن یاخود چی پلەیەكی وەزیفییان هەبووە لە حكومەتەكانی پێشوودا. سەدر هەر لە تویتەكەیدا دەشڵێت: پێویستە پەرلەمانتاران تەئكید لەسەر كاراكردنەوەی پرۆژە خزمەتگوزاریەكان بكەنەوە كە لەخزمەت گەلدایە و ئەو پرۆژانەش دەستپێبكرێنەوە كە وەستاون، ئەوانەی كەموكورتیشیان هەبووە لە حكومەت و كۆمپانیاكان لێپێچینەوەیان لەگەڵ بكرێت. یەكێكی دیكە لەداواكاریەكانی موقتەدا سەدر بۆ پەرلەمانتارانی عێراق ئەوەیە پەلە بكەن لە پێكهێنانی حكومەتێكی چاكسازیخوازی نوێ كە زۆرینەی نیشتیمانی بێت و بەدوور بێت لەوەی وەكو كێك ببەخشرێتەوە. لەخاڵی كۆتایی داواكاریەكانی موقتەدا سەدر بۆ پەرلەمانی عێراق ئەوەش هاتووە: رۆڵی چاودێری پەرلەمان كارابكرێت و بەتوندی ڕێگربێت لە دەستێوەردانی حزبی و دادوەری بە سیاسیكراو.
هاوڵاتى وەزیری پێشمەرگە رایگەیاند:"پرۆسەی خانەنیشینی بەردەوام دەبێت و هەوڵەكانی وەزارەت بۆ تەواوكردنی دۆسیەو خشتەی پلەبەرزكردنەوەی ئەفسەران تەواو بوەو چاوەڕوانی گەڕانەوەن لە ئەنجومەنی وەزیران". وەزارەتی پێشمەرگەی حکومەتی هەرێمی کوردسستان ڕایگەیاند، وەزیری پێشمەرگەو راوێژكارانی باڵای هێزەكانی هاوپەیمانان لەعیراق پرسی چاكسازی و پەرەسەندنەكانی وەزارەتی پێشمەرگەو بەردەوامیدان بەپڕۆسەی خانەنیشنی و پلە بەرزكردنەوەی ئەفسەران تاوتوێ کردووە. ئەمڕۆ سێشەممە 15ی شوباتی 2022، لە راگەیاندراوێکدا وەزارەتی پێشمەرگەی حكومەتی هەرێمی كوردستان بڵاویکردەووە، ''شۆڕش ئیسماعیل وەزیری پێشمەرگە لەگەڵ راوێژكارانی باڵای ئەمریكاو هۆڵەنداو بەریتانیا لەهاوپەیمانی نێودەوڵەتی كۆبۆتەوە، لەو كۆبونەوەیەدا كە بۆردی باڵای چاكسازی وەزارەتی پێشمەرگەو تیمی بەدواداچونی سەرۆكایەتی ئەنجومەنی وەزیران تیایدا ئامادەبون، تاوتوێی هەنگاوەكانی چاكسازی و لەمپەڕو ئاستەنگەكانی كراوە.'' ئەوەشخراوەتەڕوو، ''ستایشی هێزەكانی هاوپەیمانانی كردوە بۆ پرۆسەی چاكسازی و رێكخستنەوەی هێزەكان كە بۆتە هۆكاری پێشكەوتن و گەشەسەندنی زیاتری پێشمەرگەو بەرزكردنەوەی توانستی سەربازیان لەتەواوی سێكتەرەكانەوە.'' وەزیری پێشمەرگە باسی لەوەشکردووە، ''پرۆسەی خانەنیشینی بەردەوام دەبێت و هەوڵەكانی وەزارەت بۆ تەواوكردنی دۆسیەو خشتەی پلەبەرزكردنەوەی ئەفسەران تەواو بوەو چاوەڕوانی گەڕانەوەن لە ئەنجومەنی وەزیران.''
هاوڵاتى دادگای فیدراڵی عێراق ڕایگەیاند:" فرۆشتنی نهوتی ههرێم بهسهربهخۆ نایاساییه و یاسای نەوت و گاز لە هەرێمی کوردستان نادەستورییە و دژی دەستووری عێراقە". ئهمڕۆ دادگای فیدراڵی لهعێراق لهسهر سكاڵای ئەندامی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق، كە لەسەر فرۆشتنی نەوت بەشێوەی سەربەخۆ لەلایەن حكومەتی هەرێمە تۆماری كردبوو، بڕیاریدا. لە كۆبوونەوەکەدا دادگای فیدراڵی بڕیاری كۆتایی لەسەر سكاڵاكە دا و ڕایگەیاند، یاسای نهوت و غازی ههرێم پێچهوانهی دهستووری عێراقه، بۆیه بڕیاریدا فرۆشتنی نهوتی ههرێم بەشێوەی سهربهخۆ نایاساییه. لە بڕیارەكەیدا دادگای فیدراڵی، حكومهتی ههرێمی پابهندكرد به وهزارهتی نهوت و دیوانی چاودێریی دارایی عێراقیش بهدواداچون بۆ فرۆشتنی نهوت و غازی ههرێم دهكات. لەماوەی ڕابردوودا، ههریهكه لهوهزیری نهوتی عێراق و ئهندامێكی ئهنجومهنی پارێزگای بهسره و چهند پهرلهمانتارێك سكاڵایان لهسهر حكومهتی ههرێم تۆمار کرد، سهبارهت به نادهستووریی بوونی یاسای نهوت و گاز و فرۆشتنی نهوتی ههرێم بهشێوهی سهربهخۆ تۆماركرد.
هاوڵاتى وەزارەتی کارەبای هەرێمی کوردستان رایگەیاند:" پێوەری زیرەکی کارەبا تا ئێستا توانیویەتی (60,682) سەرپێچی لەسەر تۆڕەکانی کارەبا لەسەر ئاستی هەرێمی کوردستان دەستنیشان بکات، کە زۆترینیان لە پارێزگاکانی سلێمانی و هەولێر بوون. ئەمڕۆ سێشەممە 15-2-2022، وەزارەتی کارەبای هەرێمی کوردستان لەراگەیەنراوێکدا ئاماژەی بەوەشکردوە، "پێوەری زیرەکی کارەبا تا ئێستا توانیویەتی (60,682) سەرپێچی لەسەر تۆڕەکانی کارەبا لەسەر ئاستی هەرێمی کوردستان دەستنیشان بکات. تیمەکانیشمان راستەوخۆ دەچنە شوێنی سەرپێچییەکان". ئەوەش هاتووە، "بە پێی ئەم نەخشەی خوارەوە، هێڵە سوورەکان ناو و شوێنی سەرپێچی لەسەر تۆڕەکانی کارەبا لە سەنتەری شاری هەولێر پیشان دەدات و تیمەکانی کارەبا بۆ لابردنی سەرپێچییەکان، راستەوخۆ دەچنە شوێنی سەرپێچییەکان." ژمارەی سەرپێچییەکانی سەر خزمەتگوزاریی کارەبا لەسەر ئاستی پارێزگا و ئیدارە سەربەخۆکان کە رێگەی پێوەری زیرەکەوە دەستنیشان کراون: هەولێر 15,885 سەرپێچی سلێمانی 20,676 سەرپێچی دهۆک 17,553 سەرپێچی هەڵەبجە 1,849 سەرپێچی گەرمیان 4,718 سەرپێچی
هاوڵاتى سەرۆکی هەرێمی کوردستان ڕایگەیاند:" ههرێمى كوردستان پابهنده بهوهى ههڵبژاردنهكان له كاتى خۆياندا بكرێن و دهستووريش دهبێ كۆكهرهوه و پهسندى ههمووان بێت و بۆ ئهم مهبهسته لهگهڵ بهغداش ههماههنگى بكرێت." بهيانيى ئهمڕۆ سێشهممه نێچيرڤان بارزانى، سهرۆكى ههرێمى كوردستان پێشوازى لە شاندەکە کرد و لە کۆبوونەوەیەکدا بەپێی راگەیێندراوی سەرۆکایەتیی هەرێمی کوردستان، "پرۆسهى سياسى له عێراق، ههڵبژاردن و ئاكامهكانى، دانيشتنى يهكهمى ئهنجوومهنى نوێنهرانى عێراق و ههڵبژاردنى دهستهى سهرۆكايهتيى پهرلهمان، ههنگاوهكانى دواى ئهوه و گرنگي پشتگيريى كۆمهڵگهى نێودهوڵهتى له پرۆسهى ديموكراسى له عێراق تاوتوێكران." نێچيرڤان بارزانى، سەرۆکی هەرێمی کوردستان دواى خستنهڕووى پوختهيهك دهربارهى كۆى دۆخهكه، جهختى لهوه كردووەتەوە كه "عێراق و ههرێمى كوردستان پێويستييان به ئارامى و سهقامگيرييه بۆ ئهوهى بتوانرێت بهرنامهيهك جێبهجێ بكرێت كه له بهرژەوهنديى تهواوى پێكهاتهكانى عێراقدا بێت." بەپێی راگەیێندراوەکە، ههردوولا جهختيان له پتهوكردنى پهيوهندييهكانى عێراق و ههرێمى كوردستان لهگهڵ بهريتانيا كردهوه و لايهنى بهريتانى سوپاسى ههوڵهكانى نێچيرڤان بارزانى كرد بۆ پتهوكردنى پهيوهندييهكان لهگهڵ بهريتانيا. ههروهها باس له پهيوهندييهكانى ههرێمى كوردستان و وڵاتانى دراوسێ كرا. لايهنێكى ديكهى كۆبوونهوهكه دۆخى ناوخۆى ههرێمى كوردستان بووە کە تێیدا باس له پهيوهنديى نێوان لايهنه سياسييهكان كرا و تيشك خرايه سهر ههڵبژاردنهكانى ههرێمى كوردستان و پرۆسهى نووسينهوهى دهستوور. نێچيرڤان بارزانى دووپاتى كردهوه كه "ههرێمى كوردستان پابەنده بهوهى ههڵبژاردنهكان لهكاتى خۆياندا بكرێن و دهستووريش دهبێ كۆكهرهوه و پهسندى ههمووان بێت و بۆ ئهم مهبهسته لهگهڵ بهغداش ههماههنگى بكرێت."
.jpg)
هاوڵاتى راگەیاندنی پەرلەمانی عێراق رایگەیاند:" دوای ئەوەی دەرگای خۆکاندیدکردن بۆ پۆستی سەرۆک کۆمار کۆتاییهات، ژمارەی ئەو کەسانەی خۆیان بۆ پۆستەکە کاندیدکردووە گەیشتوەتە 60 کەس و تائێستاش وادەی ئەنجامدانی دانیشتنی هەڵبژاردنی سەرۆك دیارینەكراوە. بەیداء خزر، بڕیاردەری پەرلەمانی عێراق لەلێدوانێکدا ئاماژەی بەوەشکردوە، لەقۆناغی یەکەمی کردنەوەی دەرگای خۆکاندیدکردن بۆ پۆستی سەرۆک کۆمار 24 کەس ناوی خۆیان پێشکەش کردبوو، بەڵام دوای ئەوەی چوارشەممەی ڕابردوو جارێكی دیكە دەرگای خۆكاندیدكردن كرایەوە، لەئێستادا ژمارەی کاندیدان گەیشتوەتە 60 کەس. ئاماژەی بەوەشکردوە، تەنها سەرۆکایەتی پەرلەمان دەتوانێت ناوی کاندیدەکان ئاشكرابکات، تائێستاش پەرلەمان وادەیەكی نوێی بۆ دانیشتنی هەڵبژاردنی سەرۆك كۆمار دیارینەکردووە. رۆژی یەکشەممە 13-2-2022 دادگای فیدڕاڵی خۆكاندیدكردنی هۆشیار زێباری، كاندیدی پارتی دیموکراتی کوردستانی بۆ پۆستی سەرۆک کۆمار رەتکردەوە، هاوکات ئێوارەی هەمان رۆژیش دەرگای خۆکاندیدکردن بۆ پۆستی سەرۆک کۆمار کۆتایی هات.
.jpg)
هاوڵاتى وتهبێژی ئیئتلافی دهوڵهتی یاسا ڕایگەیاند:" ئهستهمه بەبێ یەکێتی کۆبوونەوەی پەرلەمان بۆ هەڵبژاردنی سەرۆک کۆمار ناکرێت". ئهمڕۆ دووشهممه 14ی شوباتی 2022 بەهادین نوری، وتەبێژی دەوڵەتی یاسا کە بەشێکی سەرەکی هەماهەنگی شیعەکان لەخۆدەگرێت ڕایگەیاند، "چوارچێوەی هەماهەنگی ئومێدی دەخواست کە هێزە کوردییەکان یەک کاندیدیان هەبێت بۆ پۆستی سەرۆک کۆمار." لەبارەیكاندیدكردنی رێبهر ئهحمهد، وهك كاندیدی نوێی پارتی بۆ پۆستی سەرۆک کۆمار، وتەبێژەکەی دەوڵەتی یاسا وتی "ئەستەمە دانیشتنی پەرلەمان بۆ هەڵبژاردنی سەرۆک کۆمار بەبێ چوارچێوەی هەماهەنگی و یەکێتی بەڕێوەبچێت." "ناڕەزایی چوارچێوەی هەماهەنگی لەوەی کە ئێستا دەگوزەرێت بۆئەوەیە کە پێکهاتەی شیعە نەبێتە بچوکترین پێکهاتە لە پەرلەمان و پرۆسەی سیاسی، بهزۆریش كهس نابێته ئۆپۆزسیۆن و لە پرۆسەی سیاسیدا شتی وا نییە، حکومەتیش بەبێ چوارچێوەی هەمانەنگی پێکناهێنرێت"، بههادین نوری وای وت. ئهوهش لهكاتێكدایه كه ههر ئهمڕۆ بافڵ تاڵەبانی، هاوسهرۆكی یهكێتی لە بەغدا پێشوازیکرد لە سەرکردەکانی چوارچێوەی ھەماھەنگی کە پێکھاتبوون لە نوری مالکی سەرۆکی ھاوپەیمانی دەوڵەتی یاسا، ھادی عامری سەرۆکی ھاوپەیمانی فەتح و قەیس خەزعەلی ئەمینداری گشتی بزوتنەوەی عەسائیب ئەھلی حەق. بهپێی راگهیهندراوێكی نوسینگهی بافڵ تاڵهبانی، له كۆبونهوهكهدا دۆخی سیاسی، ئەمنی و ھەنگاوەکانی پێکھێنانی حکومەتی نوێی عێراق گفتوگۆیان لەبارەوە کراوە و هەوڵی لێکتێگەیشتن و درووستکردنی نزیکایەتیی لەپێناو پێکھێنانی حکومەتێکی تەوافقی نیشتمانیی خزمەتگوزار لەلایەن لایەنەکانەوە هەبووە. "یەکێتی و چوارچێوەی ھەماھەنگی سووربوونی خۆیان دووپاتکردەوە بۆ چارەسەکردنی سیاسییانە و ئاشتییانەی ھەموو قەیرانەکان و رزگارکردنی وڵات لەم دۆخەی تێدایە"، راگهیهندراوهكه وای وتبوو.
هاوڵاتى بافڵ تاڵەبانی رایگەیاند:"لە کۆبوونەوەکەدا سووربوونی خۆمان بۆ چارەسەرکردنی ئاشتییانەی پرۆسە سیاسییەکان دووپاتکردووەتەوە ". ئەمڕۆ دووشەممە 14-02-2022 بافڵ تاڵەبانی، هاوسەرۆکی یەکێتی لە بەغدا پێشوازی لە سەرکردەکانی چوارچێوەی هاوئانگی کرد کە لە نووری مالیکی، سەرۆکی ھاوپەیمانیی دەوڵەتی یاسا، ھادی عامری، سەرۆکی ھاوپەیمانیی فەتح و قەیس خەزعەلی، ئەمینداری بزووتنەوەی عەسائیب ئەھلی حەق پێکهاتبوون. بافڵ تاڵەبانی دوای کۆبوونەوەکە راگەیێندراوێکی بڵاوکردەوە و رایگەیاند: "لە کۆبوونەوەکەدا، پرسە سیاسی، ئەمنی و ھەنگاوەکانی پێکھێنانی حکومەتی نوێی عێراق گفتوگۆیان لەبارەوە کرا، بەرپرسیارانە و نیشتمانییانە تاوتوێی دۆخەکە کرا و ھەڵوەستەکرا لەسەر پێشهاتەکان و گفتوگۆی نێوان لایەنە سیاسییەکان، بۆ گەیشتن بە رێگەچارەی گونجاو و لێکنزیککردنەوەی بۆچوونەکان لەپێناو پێکھێنانی حکومەتێکی تەوافوقی نیشتمانیی خزمەتگوزار کە وەڵامدەرەوەی خواستی ئەمڕۆی ھەموو نەتەوە و پێکھاتەکان بێت". لە راگەیێندراوەکەی بافڵ تاڵەبانیدا هاتووە: "کۆبوونەوەکە بە وردی ھەڵسەنگاندنی بۆ ھەڵوێستی لایەنەکانی عێراق و ھەرێم کرد، بە خوێندنەوە بۆ ئەگەرەکان و لەبەرچاوگرتنی واقیعی ئەمڕۆی عێراق و پێویستی شەقام، تەئکید لە دروستکردنی تەوافوق لەگەڵ ھێزە نیشتمانییەکانی دیکە کرایەوە، لەپێناو پەلەکردن لە پێکھێنانی حکومەت بەگوێرەی بنەما یاسایی و دەستوورییەکان و پەنابردن بۆ گفتوگۆ، زمانی دیالۆک و دورکەوتنەوە لە دەمارگیری سیاسی و نەتەوەیی بە رێگاچارەی گەیشتن بۆ چارەسەرکردنی کێشەکان لە قەڵەمدرا". سەبارەت بە هەڵوێستی یەکێتیش لە بارەی پێکهێنانی حکومەت، بافڵ تاڵەبانی دەڵێت: "یەکێتی و چوارچێوەی ھەماھەنگی سووربوونی خۆیان دووپاتکردەوە بۆ چارەسەکردنی سیاسییانە و ئاشتییانەی ھەموو قەیرانەکان و رزگارکردنی وڵات لەم دۆخەی تێدایە، بەشێوەیەک ببێتە ھۆی تەبایی و برایەتی زیاتر لەنێوان ھێزە شیعەکان، کورد، سوننە و ھەموو پێکھاتەکانی دیکە، ئەمەش لەپێناو ئاوەدانی زیاتر و سەقامگیری سیاسی و ئارامی و ئاسایشی زیاتر". ئەم کۆبوونەوەی هاوسەرۆکی یەکێتی و سەرکردەکانی چوارچێوەی هاوئاهەنگی دوای ئەوە دێت، کە دادگای فیدراڵی عێراق، شیاوبوونی هۆشیار زێباری، بەربژێری پارتی دیموکراتی کوردستانی بۆ پۆستی سەرۆککۆمار رەتکردەوە.
هاوڵاتى سەرۆکی ئەنجومەنی باڵای دادوەری عێراق رایگهیاند:" بەشێک لە برگەکانی دەستور زیاد لە مانایەک هەڵدەگرن و بەڕونی باس لە چۆنیەتی دیاریکردن و هەڵبژاردنی دەسەڵاتەکان ناکات، چەند جارێکە خودی دەستورەکە پێشێلدەکرێت و بۆشایی دروستدەبێت، بۆیە داوا دەکەن ئەو برگانەی دەستور هەموار بکرێنەوە". فائق زێدان، سەرۆکی ئەنجومەنی باڵای دادوەری عێراق لە پەیامێکدا کە ئاڕاستەی پەرلەمانی عێراقی کردوە رایگهیاند:" بەهۆی ئەوەی بەشێک لە برگەکانی دەستور زیاد لە مانایەک هەڵدەگرن و بەڕونی باس لە چۆنیەتی دیاریکردن و هەڵبژاردنی دەسەڵاتەکان ناکات، چەند جارێکە خودی دەستورەکە پێشێلدەکرێت و بۆشایی دروستدەبێت، بۆیە داوا دەکەن ئەو برگانەی دەستور هەموار بکرێنەوە ئاماژەی بەوەشکردوە، دەستور بنەمای دیاریکردنی شێوەی دەوڵەت، حکومەت و سیستمی حکومڕانییە و بنەمای جیاکردنەوە دەسەڵاتەکانە، هەروەها دەستەبەری پاراستنی مافی هاوڵاتیان و گەرەنتی پاراستنی ئەرک و بەرپرسیاریەتییەکانە. سەرۆکی ئەنجومەنی باڵای دادوەری عێراق ئەوەشی خستوەتەڕو، بەهۆی بونی ئەو مەرج و رێکارانە پەرلەمانی عێراق دوای 30 رۆژ لەیەکەم کۆبونەوە، نەیتوانی سەرۆک کۆمار هەڵبژێرێت بەوەش وڵات کەوتە ناو شیکردنەوەی دەستوریبونی مانەوەی سەرۆک کۆمار، هەرچەندە پێشتر و رۆژی 13ی ئەم مانگەش دادگای فیدڕاڵی بڕیاریداوە بە مانەوەی سەرۆک لەپۆستەی تا دەستبەکاربونی سەرۆکی نوێ. فائق زێدان دەڵێت، پەرلەمان لەبەردەم بەرپرسیاریەتییەکی مێژوییدایە کە ئەویش هەموارکردنەوەی دەستورە چونکە ئەو مادانەی ئاماژەیان بۆ کراوە، دەکرێت دوبارە دابڕێژرێنەوە بەجۆرێک پێشێل نەکرێن لەوانەش لابردنی مەرجی ئامادەبونی دو لەسەر سێ بۆ کۆبونەوەکانی پەرلەمان، دیاریکردنی گەورەترین فراکسیۆن کە براوەی هەڵبژاردن بوە ئەوەش کۆتایی دەهێنێت بە مشتومڕی پێکهێنانی حکومەت کە لەساڵی 2010ەوە بەردەوامی هەیە. ئەوەشی خستوەتەڕو:" پرسێکی دیکەی دەستور کە جێگەی مشتومڕە مادەی 76ی دەستوری تایبەت بە گەورەترین فراکسیۆنی پەرلەمان کە مافی ئەوەی هەیە کاندیدی سەرۆک وەزیران پێشکەش بکات و حکومەت پێکبهێنێت، هەرچەندە پێشتر دادگای فیدڕاڵی ئەم بابەتەشی یەکلایی کردوەتەوە کە گەورەترین فراکسیۆن لەیەکەم کۆبونەوەی پەرلەمان دیاریدەکرێت کە خاوەنی زۆرترین پەرلەمانتارە، "بەڵام هەندێک لەشارەزایانی دەستوری کە منیش هاوڕام لەگەڵ ئەم بۆچونە، دەڵێن گەورەترین فراکسیۆن ئەو لیستەیە کە زۆرترین کورسی لە هەڵبژاردن بردوەتەوە، چونکە ئەم تەفسیرە زیاتر لەگەڵ ململانێی هەڵبژاردن یەکدەگرێتەوە".
وهزارهتی تهندروستی حكومهتی ههرێمی كوردستان رایگهیاند:" دەرزی تێكەڵە بەكارهێنانی قەدەغەیە چونكە زیانێكی زۆری بۆ كەسی بەكارهێنەر هەیە". له نوسراوێكدا كه ئاڕاستهی بهڕێوهبهرایهتییهكانی تهندروستی ههولێر، سلێمانی، دهۆك، ههڵهبجه و ئیدارهی راپهڕین، كۆیه و گهرمیان كراوه، وهزارهتی تهندروستی حكومهتی ههرێمی كوردستان بڕیاریداوه به قهدهغهكردنی دەرزی تێکەڵە". وەزارەتی تەندروستی ھەرێم له گشتاندنهكهیدا ئاماژهی بهوهكردوه، تێکەڵکردنی ھەردو ئەمپوڵی دەرمانی 'ڤۆڵتارین و دیکادرۆن' لە یەک سرنجدا کە لەناو خەڵکیدا بە 'تێکەڵە' ناسراوە، قەدەغەیە، ئەویش بەھۆی ئەو زیان و کاریگەرییە تەندروستیە مەترسیدارانەی کە لێی دەکەوێتەوە.
هاوڵاتى دوای 16 مانگ له دهستگیركردنی بڕیاربوو ئهمڕۆ دادگایی كردنی بێریڤان ئهیوب، ژنه چالاكوانی دهۆك بهڕێوهبچێت بهڵام دادگایی كردنهكهی دواخرا. بڕیاربو ئەمڕۆ دووشهممه دوای 16 مانگ لە دەستگیرکردنی، بێریڤان ئەیوب حەسەن، ژنە چالاکوانی بادینان دادگایی بکرێت، بەڵام دانیشتنی دادگایی کردنی بێریڤان بۆ 28ی ئەم مانگە دواخرا، ئەوەش بەهۆی ئەوەی کوڕی یەکێک لە دادوەرەکان تووشی رووداوی هاتوچۆ بووە. عومهر گوڵپی، ئهندامی پهرلهمانی كوردستان له فراكسیۆنی كۆمهڵی دادگهری له كۆنگرهیهكی رۆژنامهوانیدا راگهیاند:" فراكسیۆنهكهیان له زیندان سهردانی بێریڤانیان كردووه و دۆخی تهندروستی زۆر خراپه". ئاماژهی بهوهشدا:" بههۆی ئهوهی ماوهی 50 رۆژ مانی له خواردن گرتبوو كێشهی جهستهی دابهزیوه، تووشی نهخۆشی شهكره بووه و چاوهكانی دابهزیون". بێریڤان تەمەنی 36 ساڵە و خاوەنی پێنج منداڵە، لەدوای دەستگیرکردنی، ھاوسەرەکەی لە بێریڤان جیادەبێتەوە، ئەو ژنە دایکی پێنج منداڵە و لە دوای 16 مانگ لە دەستگیرکردنی، ئهمڕۆ دادگایی دەکرێت. لە چەند رۆژی رابردووشدا لە پەیوەندیەکی تەلەفۆنیدا ئەو ژنە چالاکوانە رایگەیاندبوو كه هیواداره دادگا رۆژی 14ی شوبات بڕیاری ئازادکردنی بدات و ئهویش بە منداڵەکانی شاد ببێتهوە.
(3).jpg)
هاوڵاتى هۆشیار زێباری، كاندیدی پارتی بۆ پۆستی سهرۆك كۆماری عێراق دوای دورخستنهوهی له كاندیدبوون بۆ پۆستهكه، رایگهیاند كه بڕیارهكهی دادگای فیدڕاڵی سیاسیه و چهند لایهنێكی له پشتهوهیه. دوای بڕیاركهی دادگای فیدڕاڵیی عێراق بۆ دوورخستنهوهی كه ئهمڕۆ یهكشهممه 13ی شوباتی 2022 دهریكرد، هۆشیار زێباری كاندیدی دوورخراوهی پارتی بۆ پۆستی سهرۆك كۆمار كۆنگرهیهكی رۆژنامهوانیی سازكرد و وتی: "ئەمڕۆ ڕۆژێکی ناخۆشە بۆ عێراقییەکان بەڵام ژیان بەردەوام دەبێت" و جەختیکردەوە کە "تا ئێستا پارتی هیچ کاندیدێکی تری دیاری نەکردووە، بەڵام زۆرمان هەیە". و"بڕیاری دورخستنەوەم لە خۆکاندیدکردن بۆ سەرۆکایەتی کۆمار بڕیارێکی هەڕەمەکییە و ڕووبەڕووی ستەم بووینەوە، ئێمە هەموو مەرجەکانمان تێدا بوو بۆ کاندیدبوون بۆ سەرۆکایەتی کۆمار"، هۆشیار زێباری له كۆنگره رۆژنامهوانییهكهدا وای وت. ههر لهمیانی قسهكانیدا، زێباری جەختی کردەوە کە پێشتر لە دادگا ئەستۆپاکی خۆی سەلماندووەو بڕیارەکەیی دادگای فیدڕاڵی لەدژی نادادپەروەرانە بووە، هاوکات رووی له دادگای فیدڕاڵی كرد و وتی:"ئەوان نایانەوێت عێراق سەرۆکێکی بەهێزی هەبێت و بەرپرسیاریشیم لە قسەی خۆم."
.jpg)
هاوڵاتى بەڕێوەبەری راگەیاندن و وتەبێژی فەرمی بەڕێوەبەرایەتی گشتی حەج و عومرە رایگەیاند:"چەند رۆژێكە لەلایەن هەندێک سایت و پەیجەوە، بانگەوازی ئەوە دەكرێت كە حەجی بازرگانی بۆ هاووڵاتیان دابین دەكرێت. ئێمە ئاگاداری هاووڵاتییان دەكەینەوە كە تاوەكو ئێستا هیچ بڕیارێكی فەرمی لەلایەن عەرەبستانی سعودیە بەدەستمان نەگەیشتووە سەبارەت بە هەبوونی پرۆسەی حەج بۆ ئەمساڵ". کاروان ستوونی، بەڕێوەبەری راگەیاندن وتەبێژی فەرمی بەڕێوەبەرایەتی گشتی حەج و عومرە رایگەیاند: "چەند رۆژێكە لەلایەن هەندێک سایت و پەیجەوە، بانگەوازی ئەوە دەكرێت كە حەجی بازرگانی بۆ هاووڵاتیان دابین دەكرێت. ئێمە لە بەڕێوەبەرایەتیی گشتیی حەج و عومرەی هەرێمی كوردستان ئاگاداری هاووڵاتییان دەكەینەوە كە تاوەكو ئێستا هیچ بڕیارێكی فەرمی لەلایەن عەرەبستانی سعودیە بەدەستمان نەگەیشتووە سەبارەت بە هەبوونی پرۆسەی حەج بۆ ئەمساڵ". وتەبێژی بەڕێوەبەرایەتی گشتی حەج و عومرە ئاماژەی بەوەش کردووە، هەر زانیارییەكیش هەبێت ئەوا بە شێوەیەكی فەرمی لە دەزگاكانی راگەیاندنەوە بڵاویدەکەنەوە. کاروان ستوونی داوا لە هاونیشتمانیان دەکات خۆیان بەدووربگرن لەو "بانگەوازە بێ بنامایانە و سامانی خۆیان بەهەردەر نەدەن". بەرێوەبەرایەتی گشتی حەج و عومرە دەشڵێت، بە مافی خۆیانی دەزانن رێكاری كارگێڕی و یاسایی دژی هەر كەسێك بگرنەبەر كە بیانەوێت "بەناوی ئایین و پرۆسەی حەجەوە فێڵ لە هاووڵاتییان بكەن".
