ترەمپ: كەشتییەكی جەنگی جوانی تر بەڕێوەیە

سەرۆکی فەرەنسا تەلەفۆنی بۆ سەرۆکی هەرێمی کوردستان کرد و ستایشی هەوڵەکانی کرد بۆ نێوەندگیری و هێورکردنەوەی دۆخی سووریا. هەردوولا پشتیوانیی خۆیان بۆ جێبەجێکردنی رێککەوتنی 10ـی ئاداری نێوان هەسەدە و دیمەشق دووپات کردەوە. رۆژی شەممە (17-1-2026)، نێچیرڤان بارزانی، سەرۆکی هەرێمی کوردستان پەیوەندییەکی تەلەفۆنی لە ئیمانوێل ماکرۆن، سەرۆکی فەرەنساوە پێگەیشت. بەگوێرەی راگەیێندراوی سەرۆکایەتیی هەرێمی کوردستان، باسیان لە دۆخی عێراق، هەرێمی کوردستان و رۆژهەڵاتی نێوەڕاست کرد، بەتایبەتی تیشک خرایە سەر پێشهاتەکانی سووریا. هەردوولا "نیگەرانیی قووڵیان بەرامبەر بە ئاڵۆزی و پێکدادانەکان لە سووریا دەربڕی" و داوایان کرد هەموو لایەک دۆخەکە هێور بکەنەوە. هەروەها پشتیوانییان بۆ دەستبەجێ دەستپێکردنەوەی گفتوگۆکان بۆ جێبەجێکردنی رێککەوتنی 10ی ئاداری نێوان هێزەکانی سووریای دیموکرات (هەسەدە) و حکومەتی سووریا دەربڕی. لە پەیوەندییە تەلەفۆنییەکەدا، ماکرۆن "ستایشی رۆڵ و هەوڵەکانی سەرۆک نێچیرڤان بارزانی کرد بۆ نێوەندگیری و هەوڵەکانی لەپێناو ئارامکردنەوەی دۆخی سووریا." لەلایەن خۆیەوە، نێچیرڤان بارزانی جەختی لەوە کردەوە "پێویستە مافەکانی گەلی کورد لە دەستووری داهاتووی سووریادا جێگیر بکرێن."

سەرۆک بارزانی میوانداریی باڵیۆز تۆم بەڕاك نێردەی تایبەتی سەرۆكی ئەمریكا بۆ سووریا و مەزڵووم عەبدی فەرماندەی گشتیی هێزەكانی سووریای دیموكرات و محەمەد ئیسماعیل سەرۆكی ئەنەكەسە دەكات. بارەگای بارزانی بڵاوی کردەوە،  ڕۆژی شەممە 17ی كانوونی دووەمی 2026 لە پیرمام سەرۆك مەسعود بارزانی میوانداریی كۆبوونەوەیەكی گرنگی كرد لەنێوان باڵیۆز تۆم بەڕاك نێردەی تایبەتی سەرۆكی ئەمریكا بۆ كاروباری سووریا و ویندی گرین كونسوڵی گشتیی ئەمەریكا لە هەولێر و ژەنراڵ كێڤن لامبارت فەرماندەی هێزەكانی ئەمەریكا لە سووریا و كۆڵۆنێڵ زاكاریا كۆرك و ژەنەڕاڵ مەزڵووم عەبدی فەرماندەی گشتیی هێزەكانی سووریای دیموكرات و محەمەد ئیسماعیل سەرۆكی ئەنەكەسە.  دەقى ڕاگەیەندراوەکە.. سەرۆك بارزانی میوانداریی باڵیۆز تۆماس باراك نێردەی تایبەتی سەرۆكی ئەمەریكا بۆ سووریا و مەزڵووم عەبدی فەرماندەی گشتیی هێزەكانی سووریای دیموكرات و محەمەد ئیسماعیل سەرۆكی ئەنەكەسە دەكات. ڕۆژی شەممە 17ی كانوونی دووەمی 2026 لە پیرمام سەرۆك مەسعود بارزانی میوانداریی كۆبوونەوەیەكی گرنگی كرد لەنێوان باڵیۆز تۆماس باراك نێردەی تایبەتی سەرۆكی ئەمەریكا بۆ كاروباری سووریا و ویندی گرین كونسوڵی گشتیی ئەمەریكا لە هەولێر و ژەنراڵ كێڤن لامبارت فەرماندەی هێزەكانی ئەمەریكا لە سووریا و كۆڵۆنێڵ زاكاریا كۆرك و ژەنەڕاڵ مەزڵووم عەبدی فەرماندەی گشتیی هێزەكانی سووریای دیموكرات و محەمەد ئیسماعیل سەرۆكی ئەنەكەسە. لە دیدارەكەدا سەرۆك بارزانی بەگەرمی بەخێرهێنانی هەموو لایەنەكانی كرد و سوپاس و پێزانینی خۆی پێشكێش كردن كە لەم هەلومەرجە تایبەتەدا ئامادەیان بۆ ئەم كۆبوونەوەیە هەبووە لەپێناو ئاشتی و ڕێگرتن لە توندوتیژی. سەرۆك بارزانی جەختی لە بایەخ و گرنگیی دیالۆگ و سەقامگیری و پێكەوەژیان لە سووریای نوێ كردەوە. هەر لەو دیدارەدا باڵیۆز تۆماس باراك بە نوێنەرایەتیی ئەمەریكا سوپاس و پێزانینی ئاراستەی سەرۆك بارزانی كرد بۆ ئەم میوانداری و كۆبوونەوەیە و پشتیوانییە بەردەوامەكانی. دواتر ئامادەبووان گفتوگۆ و ئاڵوگۆڕی بیروڕایان هەبوو لەسەر چەند بابەتێك و بۆ هێنانە ئارای سەقامگیری ڕۆشناییان خستەسەر چەند هەنگاوێكی كرداری.

ئێران ئینتەرناشناڵ ئاشکرایکردووە، هێزی قودسی سوپای پاسدارانی ئێران و هێزە میلیشیا جیاوازەکانی ئێران لە وڵاتانی تر ڕۆڵی سەرەکییان لە کوشتنی خۆپیشاندەرانی وڵاتەکە لە ٨ و ٩ـی ئەم مانگەدا هەبووە. بەگویرەی ئەو زانیارییانەی ئێران ئینتەرناشناڵ دەستکەوتوون، هەریەکە لە فیرقەی فاتمیونی ئەفغانستان، فیرقەی زەینەبیونی پاکستان و هێزەکانی حەشدی شەعبی بەشداربوون لە کوشتنی بەشێکی زۆری خۆپیشاندەران. حەسەن هاشمیان، شرۆڤەکاری ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست بە ئێران ئینتەرناشناڵی ڕاگەیاندووە، دەسەڵاتدارانی ئێران پشتیان بە میلیشیاکان بەستووە، چونکە  قەبارەی خۆپیشاندانەکان ئەوەندە زۆربوون هێزەکانی ناوخۆی ئێران بە تەنیا نەیانتوانیووە کۆنترۆڵیان بکەن. هاشمیان ئاماژەی بەوەشکرد، قەبارەی قوربانییەکان ئاماژەیە بۆ ئەوەی ئەم میلیشیا بە ئەزموونا دەستیان لە کوشتنی خۆپیشاندەران هەبووە و لەماوەی ئەو دوو رۆژەدا 12 بۆ 20 هەزار کەسیان کوشتووە، دەشڵێت، ئەو گروپانە بە مەبەستی کوشتن نێردراون و ئەزموونی شەڕکردنیان لە عێراق و سوریا هەیە. نزیکەی سێ هەفتەیە خەڵکی ئێران خۆپیشاندانیان دژی رژێمی ئێران دەستپێکردووە و داوای رووخانی حکومەت دەکەن. بەپێی ئاماری کۆمەڵێک رێکخراوی مافی مرۆڤ، لە خۆپیشاندانەکاندا زیاتر لە شەش هەزار کەس کوژراون، بەڵام ئاژانسی رۆیتەرز دەڵێت، ژمارەی کوژراوان تا ئێستا سەروو دوو هەزار کەسە لە خۆپیشاندەران و هێزە ئەمنییەکانی ئێران.

بافڵ تاڵەبانی رێكکەوتنی لەگەڵ نەوەی نوێ راگەیاند و دەڵێت، پێکەوە دەتوانین حکومەت پێکبهێنین و فراکسیۆنەکانمان کردووە بە یەک. شاسوار عەبدولواحیدیش رایگەیاند، ئەم رێککەوتنە بۆ دژایەتیکردنی پارتی نییە و جارێ هیچ قسەشمان لەسەر پۆستەکانی حکومەت نەکردووە، ئێستا ئێمە 38 کورسیمان هەیە بەرامبەر 39 کورسی پارتی. لە کۆنفرانسێکی ڕۆژنامەوانیی هاوبەشدا لە شاری سلێمانی، بافڵ جەلال تاڵەبانی، سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان ڕایگەیاند، کە لەگەڵ جوڵانەوەی نەوەی نوێ گەیشتوونەتە ڕێککەوتنێکی سیاسی و فراکسیۆنەکانیان لە خولی شەشەمی پەرلەمانی کوردستان دەکەنە یەک. تاڵەبانی جەختی کردەوە کە ئێستا وەک هێزێکی یەکگرتووی خاوەن 38 کورسی وەڵامی پرسیارەکان دەدەنەوە. ئاماژەی بەوەش کرد کە مەبەستیانە ئەم ڕێککەوتنە هێشتا فراوانتر بکەن و لایەنەکانی دیکەش بۆ ئەم بەرە نوێیە زیاد بکەن، هەرچەندە ئاماژەی بەوە کرد کە ڕەنگە محەممەد حاجی مەحموود، سەرۆکی پارتی سۆسیال دیموکرات، ئامادە نەبێت بێتە ناو ئەم ڕێککەوتنەوە. شاندێکی باڵای یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان و جوڵانەوەی نەوەی نوێ لە شاری سلێمانی لە کۆبوونەوەدان، تەوەری سەرەکیی گفتوگۆکانیشیان تایبەتە بە دۆزینەوەی ڕێگەیەک بۆ کاراکردنەوەی پەرلەمانی کوردستان. ئەمڕۆ شەممە، 17ی کانوونی دووەمی 2026، بافڵ جەلال تاڵەبانی، سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان و شاسوار عەبدولواحید، سەرۆکی جوڵانەوەی نەوەی نوێ لە بارەگای سەرەکیی نەوەی نوێ کۆبوونەوە. ئەم دیدارە بە ئامادەبوونی شاندێکی باڵای هەردوو لایەن بەڕێوەدەچێت و تێیدا دوایین پێشهاتە سیاسییەکان تاوتوێ دەکرێن. تەوەری سەرەکیی کۆبوونەوەی نێوان یەکێتی و نەوەی نوێ، پرسی کاراکردنەوەی پەرلەمانی کوردستان و دەستپێکردنی خولی شەشەمی یاسادانانە. هەردوو لایەن گفتوگۆ لەسەر ئامادەکارییەکان و ڕێکارە یاساییەکان دەکەن بۆ ئەوەی پەرلەمان وەک بەرزترین دامەزراوەی یاسادانان لە هەرێمی کوردستان دەست بە کۆبوونەوە و ئەرکەکانی بکاتەوە. لە کۆبوونەوەکەدا، باس لە بارودۆخی گشتیی هەرێمی کوردستان و پەیوەندییەکانی نێوان هێزە سیاسییەکان دەکرێت. یەکێتی و نەوەی نوێ هەوڵ دەدەن لە ڕێگەی ئەم گفتوگۆیانەوە بگەینە لێکتێگەیشتن لەسەر چۆنیەتی بەڕێوەبردنی پڕۆسەی سیاسی و تێپەڕاندنی ئەو ئاستەنگانەی کە بوونەتە هۆی دواکەوتنی کاراکردنەوەی دامەزراوە شەرعییەکانی هەرێمی کوردستان.

ڕێبەر ئاپۆ دەڵێت: "یەکێتیی نەتەوەیی دیموکراتیک، تێگەیشتنێکە لەسەر بنەمای ڕەچاوکردنی فرەیی و ئیرادەی خۆویستانەی کۆمەڵگەکان. یەکێتییەکی هەمیشەیی بە ئیرادەی پێکەوەژیان و یەکسانی و دانپیانانی دوولایەنە دێتەدی". دەسپێشخەریی یەکێتیی دیموکراتیک بە درووشمی "بە ڕۆحی یەکێتییەوە بەرەو سەرکەوتن هەنگاودەنێین" دووەمین کۆنگرەی ئاسایی بەست، تێیدا پەیامی ڕێبەر ئاپۆ خوێنرایەوە. ڕێبەر ئاپۆ ئاماژە بەوە دەکات کە یەکێتیی نەتەوەیی دیموکراتیک، تێگەیشتنێکە لەسەر بنەمای ڕەچاوکردنی فرەیی و ئیرادەی خۆویستانەی کۆمەڵگەکان، دەڵێت: "ئەم یەکێتییە مۆدێلی دەوڵەت-نەتەوە ناوەندگەرا و تاکڕەوەکان بەرجەستە ناکات، بەڵکوو ڕێکخستنێکی کۆمەڵایەتییە هێزی خۆی لە بەشدارییەکی خۆجێی دیموکراتیکەوە وەردەگرێت". ڕێبەر ئاپۆ ڕایگەیاند کە دابەشبوونی کوردستان، گوزارشتە لە ڕاستییەکی مێژوویی، گوتی: "پێویستە جیاوازیی هەر بەشەکان ڕەچاوبکرێت، بەگوێرەی ئەوە چارەسەر بدۆزرێتەوە. پێویستە یەکێتیی نێوان بەشەکان لەسەر بنەمای تێگەیشتنی نەتەوەی دیموکراتیک دابمەزرێت، نەوەک بەگوێرەی زیهنیەتی دەسەڵات. چارەسەری پرسی کورد و یەکێتیی دیموکراتیک، گەر ئازادیی هەموو گەلانی تورکیا و ئێران و عێراق بگرێتەخۆ، ئەوکات واتادارتر دەبێت". ڕێبەر ئاپۆ ئاماژە بەوە دەکات، یەکێتییەکی هەمیشەیی بە ئیرادەی پێکەوەژیان و یەکسانی و دانپیانانی دوولایەنە دێتەدی، دەڵێت: "بۆیە دەمەوێت بنکە دیموکراتیکەکەی یەکێتیی دەستنیشان بکەم. بێگومان ڕێکخستنی کۆمەڵگەی دیموکراتیک و سیاسەتی دیموکراتیک ڕێ و ڕێبازێکی سەرەکیی ئەم خەباتەیە". ڕێبەر ئاپۆ ئاماژە بەوە دەکات، ئەم کۆنگرەیە دەبێتە هەنگاوێک بۆ بەهێزکردنی ئامانج و بنەماکانی یەکێتیی دیموکراتیک. ڕێبەر ئاپۆ لە کۆتایی پەیامەکەیدا متمانەی خۆی بە سەرکەوتنی کۆنگرەکە دووپاتدەکاتەوە و سڵاو بۆ بەشداربوونی کۆنگرەکە دەنێرێت.

هاوڵاتی محەممەد عەبدولڕەحمان تورکۆ، وەزیری پەروەردەی سوریا، پشتگیری لە مەرسومەکەی ئەحمەد شەرع دەکات و دەڵێت، بە زووترین کات خوێندنی کورد لە قوتابخانەکاندا جێبەجێدەکرێت. محەممەد عەبدولرەحمان تورکۆ لە راگەیاندراوێکدا دەڵێت، خوێندن بە زمانی کورد لە قوتابخانە حکومییەکاندا هەنگاوێکی گەورەیە بۆ بەهیزکردنی بەهاکانی یەکسانی هاووڵاتییبوون و پەتەوکردنی مافەک کلتوکرییەکانی هاووڵاتییانی کورد وەک بەشێکی دانەبڕاوی نیشتمانی سوریا. وەزیری پەروەردەی سوریا دەشڵێت، بەزووترین کات دەستدەکەن بە نووسینەوەی مەرسومەکی ئەحمەد شەرع، سەرۆکی سوریا، بۆ جێبەجێکردنی خوێندنی کوردی لە قوتابخانەکاندا. تورکۆ جەختی لەوە کردەوە، قوتابخانەکانی سوریا دەبێت بۆ هەموو کەسێک بێت و پێویستە دادپەروەری و یەکگرتوویی بەرەوپێشببەن نەک دووری بخەنەوە. شەوی رابردوو ئەحمەد شەرع مەرسوێکی هەشت خاڵی راگەیاند کە تێدا باسی ئەوەی کرد، گەلی کورد بە فەرمی وەک بەشێکی ڕاستەقینە و گرنگی سوریا ناسێنراوە و لە ناوچە کوردییەکاندا رێگە بە خوێندنی زمانی کوردی دەدرێت.

بەرێوەبەرایەتی گشتیی کەشناسیی و بوومەلەرزەزانی هەرێمی کوردستان، کەشى پێشبینیکراوى 48 کاتژمێرى داهاتووی بڵاوکردەوە و ڕایگەیاند، ئەگەری بەفر و باران هەیە. کەشناسیی هەرێمی کوردستان پێشبینی دەکات ئەمڕۆ شەممە، 17-1-2026، ئاسمان نیمچە هەور دەبێت لە کاتەکانی ئێوارەدا دەگۆرێت بۆ هەوری تەواو، لە درەنگانی شەودا ئەگەری نمە باران هەیە لە هەندێ ناوچەی ڕۆژئاوای هەرێم، وە بارینی کەمێک بەفر لە ناوچەشاخاویەکانی سنووری پارێزگای دهۆک، هەروەها پلەکانی گەرماش نزیک دەبنەوە لە تۆمارەکانی دوێنێ. بەرزترین پلەکانی گەرمای پێشبینیکراوی ئەمڕۆ بە پلەی سیلیزی   هەولێر : 9 پلەی سیلیزی  پیرمام : 6 پلەی سیلیزی سۆران : 7 پلەی سیلیزی  حاجی ئۆمەران : 1- پلەی سیلیزی  سلێمانی : 8 پلەی سیلیزی چەمچەماڵ : 8 پلەی سیلیزی هەڵەبجە : 8 پلەی سیلیزی  دهۆک : 8 پلەی سیلیزی زاخۆ : 9 پلەی سیلیزی  ئاکرێ : 8 پلەی سیلیزی کەشناسیی هەرێم ڕایگەیاند، پێشبینی دەکەین کەشی سبەی یەکشەممە، 18-1-2026، لە زۆربەی ناوچەکان ئاسمان هەوری تەواو بێت، لەگەڵ نمە باران، کە سەرەتا لە سنووری پارێزگای دهۆک دەست پێدەکات پاشان لە کاتەکانی ئێوارەدا پارێزگای هەولێر و هەندێ ناوچە لە پاڕیزگای کەرکووک و سلێمانی دەگرێتەوە، هەروەها بەفریش لە زۆربەی ناوچە شاخاویەکان و ناوچە سنووریەکانی هەرێم دەبارێت، هەروەها پلەکانی گەرماش نزم دەبنەوە بەرزترین پلەکانی گەرمای پێشبینیکراوی سبەی بە پلەی سیلیزی هەولێر : 11 پلەی سیلیزی پیرمام : 7 پلەی سیلیزی سۆران : 6 پلەی سیلیزی  حاجی ئۆمەران : 2 پلەی سیلیزی سلێمانی : 9 پلەی سیلیزی چەمچەماڵ: 10 پلەی سیلیزی  هەڵەبجە : 10 پلەی سیلیزی دهۆک : 9 پلەی سیلیزی زاخۆ: 9 پلەی سیلیزی ئاکرێ: 9 پلەی سیلیز

رۆژنامەی "وۆڵ ستریت جۆرناڵ"ی ئەمریكی ئاشکرای دەكات، ئەحمەد شەرع، سەرۆک کۆماری سوریا پلانی ئۆپراسیۆنێکی سەربازی بەرفراوانی دژ بە هێزەکانی سوریای دیموکرات بە پاڵپشتی تورکیا دادەڕێژێت، ئەمەریکاش ترسی هەیە لەوەی ئەم هەنگاوە ببێتە هۆی ئەوەی سوریا زیاتر ناسەقامگیر بکات. بەگوێرەی رۆژنامەکە، دەزگا هەواڵگرییەکانی ئەمەریکا هەڵسەنگاندنیان بۆ ئەوە کردووە، شەرع پلانی ئۆپەراسیۆنێکی فراوان و فرە ئاڕاستەی هەیە، بە پاڵپشتی سوپای تورکیا، لەدژی هێزەکانی سوریای دیموكرات لە گوندەواری رۆژهەڵاتی حەلەب و رەنگە لەڕێی ڕووباری فوراتەوە درێژببێتەوە بۆ باکووری رۆژهەڵاتی سوریا، بەگوێرەی بەرپرسانی ئەمەریکا. رۆژنامەکە باسی لەوەكردووە، بەرپرسانی باڵای ئەمەریکا نیگەرانن لەوەی هێرشێکی نوێی سەربازیی سوریا بۆ سەر هێزەکانی سوریای دیموکرات ببێتە هۆی هەڵمەتێکی فراوانتر لە دژی ئەو هێزانە كە لەلایەن ئەمەریکاوە پشتیوانی دەكرێن. ئاماژەی بەوەشکردووە، واشنتۆن هەڕەشەی کردووە ئەگەر دیمەشق بەردەوام بێت لە ئەنجامدانی هێرشێكی فراوانتر، سزاکانی یاسای قەیسەر بەسەر حکومەتی سوریادا دەسەپێنێتەوە. رۆژنامەکە ئەوەشی بڵاوکردووەتەوە، وەک ئاماژەیەک بۆ مەترسیداری دۆخەکە، هێزە سەربازییەکانی ئەمریکا رۆژی هەینی گەیشتوونەتە شاری دێرحافر بۆ ئەوەی لەگەڵ هاوبەشە سورییەکانیان کۆببنەوە، ئەوەش دواى چەند رۆژێک لە پێکدادانێكی خوێناوی.

ناوەندەی راگەیاندنی هێزەكانی سوریای دیموكرات لە بەیاننامەیەکدا دەڵێت: لەسەر بنەمای ئەو رێککەوتنە بە سەرپەرشتی نێودەوڵەتی کراوە، رێککەوتن کرا کە هێزەکانی حکومەتی دیمەشق دوای تەواوکردنی کشانەوەی هێزەکانمان بچنە ناو شارۆچکەکانی دێر حافرو مەسکەنە لە رۆژهەڵاتی حەلەب، بەڵام دیمەشق مەرجەکانی رێککەوتنەکەی پێشێل کرد و پێش ئەوەی شەڕڤانانمان بە تەواوی بکشێنەوە، هاتە ناو شارۆچکەکانەوە، ئەمەش دۆخێکی زۆر مەترسیداری دروستکردووە کە ئەگەری لێكەوتەی مەترسیداری هەیە.  بۆیە داوا هێزە نێودەوڵەتییەکان دەکەین کە سەرپەرشتی رێککەوتنەکە دەکەن، بەپەلە دەستوەردان بکەن بۆ دڵنیابوون لە جێبەجێکردنی و رێگریکردن لە پەرەسەندنی زیاتر. دەستەی ئۆپۆراسیۆنەكانی سوپای سوریا بۆ ئاژانسی هەواڵی سانا: کۆنترۆڵکردنی سەربازی ته واوی شاری دێر حافر له گوندەواری رۆژهەڵاتی حه له ب رادەگەیەنین. هێزەکانی سوپای سوریا کار بۆ ئەمنیەتی شارەکە و پاککردنەوەی لە مین و پاشماوەی جەنگ دەکەن. پێشڕەوی بەرەو ناوچەکانی مەسکەنە و دیبسی عەفنان دەست پێ دەکات.

کەمێک لەمەوبەر تۆم باراک، نیردەی تایبەتی ترەمپ بۆ سوریا، گەیشتە هەولێر و لەگەڵ سەرۆک بارزانی لە کۆبوونەوەدایە. بەپێی زانیارییەکان، مەزڵوم عەبدی فەرماندەی گشتی هەسەدەش گەیشتووەتە هەولێر و دواتر لە بارەگای بارزانی لەگەڵ تۆم باراک کۆدەبێتەوە. بەیانیی ئەمڕۆ شەممە، 17ـی کانوونی دووەمی 2026، مەزڵووم عەبدی، فەرماندەی گشتیی هێزەکانی سووریای دیموکرات (هەسەدە) و تۆم باراک، نوێنەری تایبەتی ئەمریکا بۆ کاروباری سووریا؛ گەیشتنە هەولێر. بە گوێرەی زانیارییەکانی کوردستان24، هەر ئەمڕۆ، سەرۆک بارزانی لەگەڵ تۆم باراک، نێردەی تایبەتی سەرۆکی ئەمریکا بۆ کاروباری سووریا کۆدەبێتەوە.  چاوەڕێ دەکرێت لە کۆبوونەوەکەدا، ڕێککەوتنی 10ـی ئاداری نێوان هێزەکانی سووریای دیموکرات (هەسەدە)، دۆخی سووریا و دوا پێشهاتەکانی ناوچەکە تاوتوێ بکرێن.  ئەم کۆبوونەوەیە لە کاتێکدایە،  ئێوارەی ڕۆژی هەینی، 9ـی کانوونی دووەمی 2026، پەیوەندییەکی تەلەفۆنی لەنێوان سەرۆک بارزانی و تۆم باراک، نێردەی تایبەتی سەرۆک ترەمپ بۆ کاروباری سووریا و باڵیۆزی ئەمریکا لە تورکیا ئەنجامدرا. لەم پەیوەندییەدا، هەردوولا بیروڕایان لەبارەی بارودۆخی سیاسیی ناوچەکە و سووریا بە گشتی ئاڵوگۆڕ کرد و تیشکیان خستە سەر گرنگیی هەماهەنگی و گفتوگۆ بۆ چارەسەرکردنی کێشەکان. لە پەیوەندییە تەلەفۆنییەکەدا، هەردوولا جەختیان لەوە کردەوە، پێویستە هەموو هەوڵێک بدرێت بۆ ئەوەی گرژی و ئاڵۆزییەکانی نێوان هێزە کوردییەکان و حکوومەتی سووریا نەمێنن و بارودۆخی ناوچە تێكچووەکان ئاسایی ببێتەوە. هەروەها جەخت لەسەر نانی هەنگاوی جدی کرایەوە بۆ بەدیهێنانی ئاسایش و سەقامگیری و چەسپاندنی ئاشتی لە سووریا، تاوەکو ڕێگری لە زیاتر تێکچوونی دۆخی مرۆیی و ئەمنیی ناوچەکە بگیرێت. دوای ڕووخانی ڕژێمی بەشار ئەسەد لە مانگی کانوونی یەکەمی ساڵی 2024، سەرۆک مەسعود بارزانی چەندین هەنگاوی گرنگ و ستراتیژی بۆ پاراستنی ماف و دەستکەوتەکانی کورد لە ڕۆژئاوای کوردستان ناوە. هاوکات، مەزڵووم عەبدی، فەرماندەی گشتیی هێزەکانی سووریای دیموکرات (هەسەدە)، چەندین جار سەردانی هەرێمی کوردستانی کردووە و لەگەڵ سەرکردایەتیی سیاسیی کوردستان کۆبووەتەوە.

جێگری سەرۆکی ئەمریکا داوا لە ئەحمەد شەرع دەکات کێشەکانی گەلی کورد لە سووریا بە ئاشتی چارەسەر بکات. ڕۆژنامەی "وۆڵ ستریت جۆرناڵ"ـی ئەمەریکی لە زاری دوو سەرچاوەی باڵای کۆشکی سپییەوە بڵاویکردەوە، جەی دی ڤانس، جێگری سەرۆکی ئەمریکا، پەیوەندییەکی تەلەفۆنی لەگەڵ ئەحمەد شەرع، سەرۆکی قۆناغی ڕاگوزەری سووریا، ئەنجامداوە.  لە پەیوەندییەکەدا، ڤانس داوای لە شەرع کردووە کۆتایی بە گرژییەکان بهێنن و کێشەکانیان لەگەڵ کورد بە شێوەیەکی ئاشتییانە چارەسەر بکەن. بە گوێرەی هەمان سەرچاوە، جێگری سەرۆکی ئەمریکا هۆشداریی داوەتە ئەحمەد شەرع. پێی گوتووە، بەردەوامبوونی گرژییەکان لەگەڵ کورد و ئاوارەبوونی خەڵکی زیاتر، ڕەنگە ببێتە هۆی ئەوەی ئەمریکا جارێکی دیکە بیر لە سەپاندنەوەی سزا بەسەر سووریادا بکاتەوە.  ئەم پەیوەندییە تەلەفۆنییە لە کاتێکدایە لە چەند ڕۆژی رابردوودا، گرژی و پێکدادان لەنێوان هێزەکانی حکوومەتی سووریا و هێزەکانی سووریای دیموکرات (هەسەدە) لە چەندان ناوچە، بەتایبەتی لە دەوروبەری حەلەب، پەرەیان سەندبوو.  لەلایەکی دیکەوە، ڕۆژی 16ی ئەم مانگە، تۆم باراک، نێردەی تایبەتی سەرۆکی ئەمریکا بۆ سووریا، ڕایگەیاند ئەمریکا بە جددی لەسەر هێڵە. ئامانجیان ئەوەیە هەسەدە و حکوومەتی دیمەشق گرژییەکانیان وەلاوەنێن و بگەڕێنەوە بۆ گفتوگۆکانی تایبەت بە تێکەڵکردنی هێزەکانیان. باراک جەختی کردەوە واشنتن "بە شەو و ڕۆژ" کاردەکات بۆ هێورکردنەوەی دۆخەکە و گەڕانەوەی هەردوولا بۆ دانوستان. پاش ڕووخانی ڕژێمی بەشار ئەسەد لە کانوونی یەکەمی 2024، ئیدارەی نوێی سووریا بە سەرۆکایەتیی ئەحمەد شەرع و هێزەکانی سووریای دیموکرات (هەسەدە) لە 10ی ئازاری 2025، ڕێککەوتنێکیان بۆ تێکەڵکردنی هێزەکانی هەسەدە لەگەڵ سوپای سووریا واژۆ کرد؛ بەڵام جێبەجێکردنی ڕێککەوتنەکە ڕووبەڕووی ئاستەنگ بووەوە و هەردوولا یەکترییان بە پێشێلکردنی بەندەکانی تۆمەتبار کرد.

فەرماندەی گشتیی هەسەدە رایگەیاند، لەسەر داوای وڵاتانی دۆست و وەک نیشاندانی نیازپاکی بۆ سەرخستنی پڕۆسەی تێکەڵکردن و پابەندبوون بە ڕێککەوتنی 10ی ئازار، بڕیاریان داوە کاتژمێر 7ی بەیانی سبەینێ هێزەکانیان لە هێڵەکانی تەماسی رۆژهەڵاتی حەلەب بکشێننەوە. ئاماژەی بەوەش کردووە، ئەو هێزانە کە لە دوو رۆژی رابردوودا لەژێر هێرشێکی توندابوون، بەرەو ناوچەکانی ڕۆژهەڵاتی فورات دەگوازرێنەوە و لەوێ دووبارە جێگیر دەکرێنەوە.   دەقى ڕاگەیەندراوەکە.. بە پشتبەستن بە بانگەوازی گەلانی دۆست و ناوبژیوانان، و لە نیشاندانی نیەتپاکیمان بۆ تەواوکردنی پرۆسەی یەکگرتن و پابەندبوون بە مەرجەکانی ڕێککەوتنی ١٠ی ئازار، بڕیارمانداوە کە سبەی بەیانی کاتژمێر ٧:٠٠ی بەیانی هێزەکانمان لە هێڵە پەیوەندییەکانی ئێستای ڕۆژهەڵاتی حەلەب کە لە دوو ڕۆژی ڕابردوودا کەوتوونەتە ژێر هێرشەوە، بکشێنینەوە، و دووبارە بڵاوکردنەوەیان بۆ ناوچەکانی ڕۆژهەڵاتی فورات. مەزلوم عەبدی - فەرماندەی گشتی هێزەکانی سوریای دیموکرات

نوێنەری ئەنجوومەنی سووریای دیموکرات لە ئەمریکا ڕایگەیاند، نێردەی تایبەتی ئەمریکا بۆ ڕاگرتنی هێرشەکانی سوپای سووریا و تاوتوێکردنی دۆخی ناوچەکە، لەگەڵ فەرماندەی گشتیی هێزەکانی سووریای دیموکرات کۆدەبێتەوە. سینەم محەممەد، نوێنەری ئەنجوومەنی سووریای دیموکرات (مەسەدە) لە ئەمریکا، لە چوارچێوەی هەوڵەکان بۆ هێورکردنەوەی دۆخی ئەمنی و سەربازیی باکوور و ڕۆژهەڵاتی سووریا، وردەکاریی جموجۆڵە نوێیەکانی واشنتنی بۆ کەناڵی کوردستان24 خستەڕوو. نوێنەری مەسەدە لە ئەمریکا ڕایگەیاند، بڕیارە  سبەی شەممە 17ـی کانوونی دووەمی 2026، تۆم باراک، نێردەی تایبەتی ئەمریکا بۆ سووریا، لەگەڵ مەزڵووم عەبدی، فەرماندەی گشتیی هێزەکانی سووریای دیموکرات (هەسەدە)، لە هەولێر کۆبێتەوە. ئامانجی سەرەکیی کۆبوونەوەکە تاوتوێکردنی پەرەسەندنە مەترسیدارەکانی ئەم دواییەی مەیدانی جەنگ و دۆزینەوەی میکانیزمێکە بۆ جێگیرکردنی سەقامگیری لە ناوچەکەدا. سەبارەت بە سەردانی شاندی ئەمریکی بۆ ناوچەی دێرحافر، نوێنەرەکەی مەسەدە ڕوونیکردەوە: "دوای کۆتاییهاتنی شەڕ و پێکدادانەکان لە گەڕەکە کوردییەکانی شاری حەلەب، سوپای عەرەبیی سووریا پلانی هەبووە درێژە بە هێرشەکانی بدات و ناوچەی دێر حافر بکاتە ئامانج." ناوبراو ئاماژەی بەوە کرد کە چوونی شاندی ئەمریکا بۆ ئەو ناوچەیە هەنگاوێکی کرداری بووە بۆ بەدواداچوونی دۆخەکە لە نزیکەوە و ڕاگرتنی هەر هێرشێک کە ببێتە هۆی تێکدانی دۆخەکە. لە بەشێکی دیکەی لێدوانەکەیدا، سینەم محەممەد باسی لە گۆڕانی سیاسەتی ئەمریکا کرد بەرانبەر بە دۆخەکە و گوتی: "ڕاستە لە سەرەتای دەستپێکردنی شەڕ لە گەڕەکە کوردییەکانی حەلەب، ئەمریکا بێدەنگیی هەڵبژاردبوو، بەڵام ئێستا هەڵوێستیان گۆڕاوە و هاتوونەتە سەر هێڵ. لە کۆتاییدا، نوێنەری مەسەدە جەختی کردەوە کە لە گفتوگۆکانیاندا پەیامێکی ڕوونیان داوەتە ئیدارەی ئەمریکا و پێیان ڕاگەیاندوون: "پاراستنی کورد و سەرجەم پێکهاتەکانی دیکەی سووریا، پرسێکی هەستیار و زۆر گرنگە و دەبێت لەبەرچاو بگیرێت."

ئەحمەد شەرع، مەرسوومی ژمارە 13ـی ساڵی 2026ـی دەرکرد کە تێیدا جەخت دەکاتەوە هاووڵاتییانی کوردی سووریا بەشێکی سەرەکی و ڕەسەنی گەلی سووریان و ناسنامەی کولتووری و زمانی ئەوان بەشێکی دانەبڕاوە لە ناسنامەی نیشتمانیی سووریای یەکگرتوو. بە پشتبەستن بە ئەحکامەکانی ڕاگەیاندنی دەستووری و لەسەر بنەمای پێویستییەکانی بەرژەوەندیی باڵای نیشتمانی و لەبەر ڕۆڵ و بەرپرسیارێتی دەوڵەت لە بەهێزکردنی یەکڕیزی نیشتمانی و چەسپاندنی مافە کولتووری و شارستانییەکانی هەموو هاووڵاتییانی سووریا، ئەم بڕیارانە دەرکرا. ماددەی 1: هاووڵاتییانی کوردی سووریا بەشێکی سەرەکی و ڕەسەنی گەلی سووریان، و ناسنامەی کولتووری و زمانی ئەوان بەشێکی دانەبڕاوە لە ناسنامەی نیشتمانیی سووریای یەکگرتوو. ماددەی 2: دەوڵەت پابەند دەبێت بە پاراستنی فرەچەشنیی کولتووری و زمانی و مافی هاووڵاتییانی کورد مسۆگەر دەکات لە زیندووکردنەوەی کەلەپوور و هونەرەکانیان و پەرەپێدانی زمانی دایکیان لە چوارچێوەی سەروەریی نیشتمانیدا. ماددەی 3: زمانی کوردی وەک زمانێکی نیشتمانی دادەنرێت و ڕێگە دەدرێت بە وانەگوتنەوەی لە قوتابخانە حکوومی و تایبەتەکاندا لەو ناوچانەی کە کورد ڕێژەیەکی بەرچاو لە دانیشتووانەکەی پێکدەهێنن، وەک بەشێک لە پڕۆگرامە بژاردەکان یان وەک چالاکییەکی کولتووری و پەروەردەیی. ماددەی 4: کارکردن بە هەموو ئەو یاسا و ڕێکارە نائاساییانەی کە دەرەنجامی سەرژمێری ساڵی 1962 بوون لە پارێزگای حەسەکە هەڵدەوەشێتەوە و ڕەگەزنامەی سووری دەدرێتە هەموو ئەو هاووڵاتییە کوردانەی کە لەسەر خاک و وڵاتی سووریا نیشتەجێن، بە "مەکتومولقەید"ەکانیشەوە (ئەوانەی ناویان لە تۆمارەکاندا نییە)، لەگەڵ یەکسانکردنی تەواویان لە ماف و ئەرکەکاندا. ماددەی 5: جەژنی "نەورۆز" وەک پشوویەکی فەرمیی  (بە مووچەوە) لە سەرتاسەری  سووریا دیاری دەکرێت، وەک جەژنێکی نیشتمانی کە گوزارشت لە بەهار و برایەتی دەکات. ماددەی 6: دامەزراوە ڕاگەیاندن و پەروەردەییەکانی دەوڵەت پابەند دەبن بە گرتنەبەری گوتارێکی نیشتمانیی گشتگیر و هەر جۆرە جیاکاری یان پەراوێزخستنێک لەسەر بنەمای ڕەگەزی یان زمانی بە یاسا قەدەغە دەکرێت، هەر کەسێک هانی فیتنەی نەتەوەیی بدات بەپێی یاسا کارپێکراوەکان سزا دەدرێت. ماددەی 7: وەزارەت و لایەنە پەیوەندیدارەکان بەرپرسن لە دەرکردنی ڕێنماییە جێبەجێکارییە پێویستەکان بۆ جێبەجێکردنی ئەحکامەکانی ئەم مەرسوومە، هەر لایەنەو بەپێی تایبەتمەندی خۆی. ماددەی 8: ئەم مەرسوومە لە ڕۆژنامەی فەرمیدا بڵاودەکرێتەوە و لە ڕێککەوتی دەرچوونییەوە کاری پێدەکرێت. ئەحمەد شەرع، مەرسوومی ژمارە 13ـی ساڵی 2026ـی سەبارەت بە کورد دەکرد. پێشەکی مەرسومەکە؛ بە پشتبەستن بە ئەحکامەکانی راگەیاندنی دەستووری و لەبەر رۆڵ و بەرپرسیارێتی دەوڵەت لە بەهێزکردنی یەکڕیزی نیشتمانی و چەسپاندنی مافە کولتووری و شارستانییەکانی هەموو هاوڵاتییانی سوریا، ئەم بڕیارانە دەرکرا. مەرسومەکە لە ‌هەشت مادە پێکهاتووە، کە بریتین لە: 🔻 هاوڵاتییانی کوردی سوریا بەشێکی سەرەکی و رەسەنی گەلی سوریان. 🔻 دەوڵەت پابەند دەبێت بە پاراستنی فرەچەشنیی کلتووری و زمانی و مافی هاوڵاتییانی کورد مسۆگەر دەکات لە زیندووکردنەوەی کەلەپوور و هونەرەکانیان و پەرەپێدانی زمانی دایکیان لە چوارچێوەی سەروەریی نیشتمانیدا. 🔻  زمانی کوردی وەک زمانێکی نیشتمانی دادەنرێت و رێگە دەدرێت بە وانەگوتنەوەی لە قوتابخانە حکومی و تایبەتەکاندا لەو ناوچانەی، کە کورد رێژەیەکی بەرچاو لە دانیشتووانەکەی پێکدەهێنن. 🔻 کارکردن بە هەموو ئەو یاسا و رێکارە نائاساییانەی کە دەرەنجامی سەرژمێری ساڵی 1962 بوون لە پارێزگای حەسەکە هەڵدەوەشێتەوە و ڕەگەزنامەی سووری دەدرێتە هەموو ئەو هاووڵاتییە کوردانەی کە لەسەر خاک و وڵاتی سووریا نیشتەجێن، بە "مەکتومولقەید"ەکانیشەوە (ئەوانەی ناویان لە تۆمارەکاندا نییە)، لەگەڵ یەکسانکردنی تەواویان لە ماف و ئەرکەکاندا. 🔻 جەژنی "نەورۆز" وەک جەژنێکی نیشتمانی و پشوویەکی فەرمیی  (بە مووچەوە) لە سەرتاسەری سوریا دیاری دەکرێت، کە گوزارشت لە بەهار و برایەتی دەکات. 🔻 دامەزراوە ڕاگەیاندن و پەروەردەییەکانی دەوڵەت پابەند دەبن بە گرتنەبەری گوتارێکی نیشتمانیی گشتگیر و هەر جۆرە جیاکاری یان پەراوێزخستنێک لەسەر بنەمای رەگەزی یان زمانی بە یاسا قەدەغە دەکرێت، هەر کەسێک هانی فیتنەی نەتەوەیی بدات بەپێی یاسا کارپێکراوەکان سزا دەدرێت. 🔻 وەزارەت و لایەنە پەیوەندیدارەکان بەرپرسن لە دەرکردنی ڕێنماییە جێبەجێکارییە پێویستەکان بۆ جێبەجێکردنی ئەحکامەکانی ئەم مەرسوومە، هەر لایەنە و بەپێی تایبەتمەندی خۆی. 🔻 ئەم مەرسوومە لە ڕۆژنامەی فەرمیدا بڵاودەکرێتەوە و لە ڕێککەوتی دەرچوونییەوە کاری پێدەکرێت.

ئیدی کۆهن، نووسەر و رۆژنامەنووسی ئیسرائیل، باسی رۆژاڤا و رۆژهەڵاتی کوردستان دەکات و دەڵێت: هەموویان پاڵەوانن و دەبێت دەوڵەتیان هەبێت.