روانگەی سوری: ئاسایشی ناوخۆی سوریا نایەتە نێو شارە کوردییەکان

چی گوزەرا و کێ هەوڵی بۆ ماف و پێگەی کورد دا؟ ئامادەکرنی هاوڵاتی  ئەمڕۆ لە سلێمانی و هەولێر جموجوڵی سیاسی گەرم بوو؛ لە هەردوولا کۆبوونەوە کرا و دەرئەنجامی جیاواز هەبوون، بەڵام یەکێکیان لەسەر ئاستی نێودەوڵەتی و ئەوی دیکەش ناوخۆیی بوو.  لەکاتێکدا یەکێتی دەیویست لە سلێمانی زۆرینە کۆبکاتەوە بۆ بەرژەوەندی حزبی و پێکهێنانی حکومەت بەبێ پارتی، بەرپرسانی باڵای پارتی لە هەولێر خەریکی کۆبوونەوە بوون بۆ زامنکردنی مافەکانی گەلی کورد لە رۆژاڤا. ئەمڕۆ لە هەولێر سەرۆک بارزانی، تۆم باراک، نێردەی تایبەتی ترەمپ بۆ سوریا و مەزڵوم عەبدی، فەرماندەی گشتی هەسەدەی کۆکردەوە. لە کۆبوونەوەکەدا سەرۆک بارزانی جەختی لە بایەخ و گرنگیی دیالۆگ و سەقامگیری و پێكەوەژیانی لە سوریای نوێ كردەوە. سەرۆک بارزانی بە جیاش لەگەڵ تۆم باراک کۆبوویەوە و گوتی، بۆ گەییشتن بە چارەسەریی كێشەكان پێویستە پشت بە دیالۆگ و لێكتێگەیشتن و شێوازی ئاشتیانە ببەسترێت و پێویستە لە داهاتووی سوریادا مافەكانی گەلی كورد گەرەنتی بكرێت. لای خۆیەوە تۆم باراک سڵاوی دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکای بە سەرۆک بارزانی گەیاند و پێی گوت، سەرۆک ترەمپ پێزانینی هەیە بۆ ئەو رۆڵەی لە پڕۆسەی ئاشتی و هێوركردنەوەی ڕووداوەكانی ئەم دواییەی سوریادا گێڕاویەتی. لە لایەکی ترەوە لە سلێمانی، بافڵ تاڵەبانی و شاندێکی یەکێتی سەرقاڵی کۆبوونەوە بوون لەگەڵ چەند لایەنێک کە دیارترینیان نەوەی نوێ بوو. بافڵ تاڵەبانی سەردانی شاسوار عەبدولواحید، سەرۆکی جوڵانەوەی نەوەی نوێی کرد و دواتر لە کۆنفرانسێکی رۆژنامەوانیدا رایانگەیاند، هەردولا رێککەوتوون و فراکسیۆنەکانیان کردووە بە یەک. گوتیشیان، ئێستا 38 کورسیمان هەیە بەرامبەر 39 کورسی پارتی بۆ پێکهێنانی حکومەت.  جگە لە نەوەی نوێ، هەریەکە پارتی سۆسیال دیموکرات، رەوتی هەڵوێست و یەکگرتووی ئیسلامی داوای بافڵ تاڵەبانییان رەتکردەوە بۆ چوونە نێو بەرەیەکی دژ بە پارتی بۆ پێکهێنانی حکومەت کە بە هەرسێکیان 12 کورسی پەرلەمانیان هەیە.  بەم ژمارە کورسییەی ئێستا نەوەی نوێ و یەکێتی هەیانە، ناتوانن بەبێ پارتی حکومەتی داهاتوو پێکبهێنن چونکە پێویستیان بە 50+1ـی دەنگی پەرلەمانتاران هەیە و ئەوەی لەبەردەستی یەکێتی ماوە تەنها دەنگەکانی گۆڕان، کۆمەڵ، بەرەی گەل و پێکهاتەکانە کە ئەگەر بشتوانێت هەموو ئەمانە رازیبکات هێشتا ناتوانێت رێژەی یاسایی 50+1 کۆبکاتەوە و لەکۆتاییدا دەبێت لەگەڵ پارتی رێبکەوێت.  هەرچەندە پارتی تائێستا هیچ شتێکی لەبارەی رێککەوتنەکەی نەوەی نوێ و یەکێتییەوە نەگوتووە، بەڵام رێباز حەملان، یاریدەدەری سەرۆکوەزیرانی هەرێمی کوردستان، دوای کۆبوونەوەکەی بافڵ تاڵەبانی و شاسوار عەبدولواحید لە پەیجی تایبەتی ۆخی لە فەیسبووک نووسی: سەرۆک مەسعود بارزانی سەرقاڵی چارەسەرکردنی کێشەی نەتەوەیی گەلی کوردە، تامافەکانیان بەدەستور و یاسا بچەسپێنرێت و کۆمەڵکوژی و ماڵوێرانی زیاتر دروست نەبێت .ئەوەی لای ئێوە خەیاڵە لای بارزانی بەتاڵە...

ئەمشەو، نێچیرڤان بارزانی، سەرۆکی هەرێمی کوردستان بە جیا پێشوازیی کرد لە مەزڵوم عەبدی، فەرماندەی هێزەکانی سوریای دیموکرات و تۆم باراک، نێردەی تایبەتی ئەمریکا بۆ کاروباری سوریا. بەگوێرەی راگەیەندراوی سەرۆکایەتی هەرێم لە کۆبوونەوەی نێچیرڤان بارزانی و مەزڵوم عەبدی، هه‌ردوولا هاوڕا بوون له‌سه‌ر گرنگيى گفتوگۆ، وه‌ک تاکە ڕێگە بۆ چاره‌سه‌ركردنى ئاشتييانه‌ى كێشه‌كان و به‌دیهێنانی پێکەوەژیانی ئاشتییانەی نێوان پێکهاتەکانی سووریای نوێ. نێچیرڤان بارزانی، سەرۆکی هەرێمی کوردستان پێشوازی لە مەزڵووم عەبدی، فەرماندەی گشتیی هەسەدە و محەممەد ئیسماعیل، سەرۆکی ئەنەکەسە کرد.   سەرۆکایەتیی هەرێمی کوردستان لە راگەیێندراوێکدا دەڵێت، له‌ كۆبوونه‌وه‌كەدا دوايين پێشهاته‌كانى دۆخى سووريا و پێكدادانى نێوان هێزه‌كانى سوپاى سووريا و هەسەدە تاوتوێ كران. له‌مباره‌يه‌وه‌ جەخت لە "پێویستیی چەسپاندنی ئاشتی و کۆتاییهێنان بە گرژیی سەربازی و تووندوتیژی لە دۆخی هەنووکەیی سووریادا کرایەوە.   بەگوێرەی راگەیێندراوەکە، هه‌ردوولا هاوڕا بوون له‌سه‌ر "گرنگيى گفتوگۆ وه‌ک تاکە رێگە بۆ چاره‌سه‌ركردنى ئاشتييانه‌ى كێشه‌كان و به‌دیهێنانی پێکەوەژیانی ئاشتییانەی نێوان پێکهاتەکانی سووریای نوێ".   سەرۆکایەتیی هەرێمی کوردستان دەڵێت، تاوتوێکردنی هەنگاوی کردەیی بۆ گەڕاندنەوەی سەقامگیری بۆ ئەو ناوچانەی بەهۆی شەڕ و ململانێکانەوە زیانیان بەرکەوتووە، لەگەڵ ئاڵوگۆڕکردنی بیروڕا دەربارەی دۆخی گشتیی سووریا، تەوەرێکی دیکەی کۆبوونەوەکە بوو.   لاى خۆيه‌وه‌ شاندى ميوان سوپاس و پێزانينيان بۆ رۆڵ و هه‌وڵه‌كانى سه‌رۆك نێچيرڤان بارزانى له‌گه‌ڵ لايه‌نه‌ په‌يوه‌نديداره‌كان بۆ پاراستنى ئارامى و سه‌قامگيرى و ڕێگه‌گرتن له‌ ته‌شه‌نه‌سه‌ندنى گرژى و ئاڵۆزييه‌كان، دووپات كرده‌وه‌. ئەمە بەگوێرەی سەرۆکایەتیی هەرێمی کوردستان.  

عەلی حەمەساڵح، لە دوای کۆبوونەوەکەی بافڵ تاڵەبانی و  شاسوار عەبدولواحید دەڵێت: ئێمە ئۆپۆزسیۆنی جددین و رێککەوتن لەگەڵ پارتی و یەکێتی ناکەین دوای یەکگرتووی ئیسلامی لەبارەی بەشداریکردنی لە حکومەت، ڕەوتی هەڵوێست وەڵامی دەستپێشخەرییەکەی بافڵ تاڵەبانی و شاسوار عەبدولواحیدی دایەوە و  ئاماژە بەوە دەدات وەک هێزێکی ئۆپۆزسیۆنی جددی دەمێنینەوە.  ڕۆژی پێنجشەممەی ڕابردوو، شاسوار عەبدولواحید، سەرۆکی جووڵانەوەی نەوەی نوێ، دەستپێشخەری بۆ لایەنە سیاسییەکان کرد، بە مەبەستی پێکهێنانی کابینەی نوێی حکومەتی هەرێمی کوردستان، بافڵ تاڵەبانی وەڵامی ئەو دەستپێشخەرییەی دایەوە و  ئەمڕۆ شەممە کۆبوونەوە، تاوەکو ئێستا دوو لایەن کە خاوەنی 11 کورسین دەستپێشخەرییەکەیان ڕەتکردەوە. عەلی حەمە ساڵح، بڕیاردەری ڕەوتی هەڵوێست پۆستێکی لە واڵەکەی خۆیدا بڵاوکردووەتەوە و دەڵێت، "لە پێش هەڵبژاردن ڕامانگەیاند کە ڕەوتی هەڵوێست ناچێتە نێو هیچ ڕێککەوتن و حکومەتێک لەگەڵ پارتی و یەکێتی، ئێستاش بڕیارمان وایە وەک ئۆپۆزسیۆنێکی جددی بمێنینەوە."  بۆ هەڵبژاردنی سەرۆکی هەرێم و ڕاسپاردنی سەرۆکوەزیران، 51 کورسی (50+1) پێویستە، پارتی بە تەنیا خاوەنی 39 کورسییە و تەنیا پێویستی بە 12 کورسیی ترە بۆ تەواوکردنی زۆرینە، یەکێتی (23 کورسی) و نەوەی نوێ (15 کورسی) پێکەوە 38 کورسییان هەیە.

سەرۆکی فەرەنسا تەلەفۆنی بۆ سەرۆکی هەرێمی کوردستان کرد و ستایشی هەوڵەکانی کرد بۆ نێوەندگیری و هێورکردنەوەی دۆخی سووریا. هەردوولا پشتیوانیی خۆیان بۆ جێبەجێکردنی رێککەوتنی 10ـی ئاداری نێوان هەسەدە و دیمەشق دووپات کردەوە. رۆژی شەممە (17-1-2026)، نێچیرڤان بارزانی، سەرۆکی هەرێمی کوردستان پەیوەندییەکی تەلەفۆنی لە ئیمانوێل ماکرۆن، سەرۆکی فەرەنساوە پێگەیشت. بەگوێرەی راگەیێندراوی سەرۆکایەتیی هەرێمی کوردستان، باسیان لە دۆخی عێراق، هەرێمی کوردستان و رۆژهەڵاتی نێوەڕاست کرد، بەتایبەتی تیشک خرایە سەر پێشهاتەکانی سووریا. هەردوولا "نیگەرانیی قووڵیان بەرامبەر بە ئاڵۆزی و پێکدادانەکان لە سووریا دەربڕی" و داوایان کرد هەموو لایەک دۆخەکە هێور بکەنەوە. هەروەها پشتیوانییان بۆ دەستبەجێ دەستپێکردنەوەی گفتوگۆکان بۆ جێبەجێکردنی رێککەوتنی 10ی ئاداری نێوان هێزەکانی سووریای دیموکرات (هەسەدە) و حکومەتی سووریا دەربڕی. لە پەیوەندییە تەلەفۆنییەکەدا، ماکرۆن "ستایشی رۆڵ و هەوڵەکانی سەرۆک نێچیرڤان بارزانی کرد بۆ نێوەندگیری و هەوڵەکانی لەپێناو ئارامکردنەوەی دۆخی سووریا." لەلایەن خۆیەوە، نێچیرڤان بارزانی جەختی لەوە کردەوە "پێویستە مافەکانی گەلی کورد لە دەستووری داهاتووی سووریادا جێگیر بکرێن."

سەرۆک بارزانی میوانداریی باڵیۆز تۆم بەڕاك نێردەی تایبەتی سەرۆكی ئەمریكا بۆ سووریا و مەزڵووم عەبدی فەرماندەی گشتیی هێزەكانی سووریای دیموكرات و محەمەد ئیسماعیل سەرۆكی ئەنەكەسە دەكات. بارەگای بارزانی بڵاوی کردەوە،  ڕۆژی شەممە 17ی كانوونی دووەمی 2026 لە پیرمام سەرۆك مەسعود بارزانی میوانداریی كۆبوونەوەیەكی گرنگی كرد لەنێوان باڵیۆز تۆم بەڕاك نێردەی تایبەتی سەرۆكی ئەمریكا بۆ كاروباری سووریا و ویندی گرین كونسوڵی گشتیی ئەمەریكا لە هەولێر و ژەنراڵ كێڤن لامبارت فەرماندەی هێزەكانی ئەمەریكا لە سووریا و كۆڵۆنێڵ زاكاریا كۆرك و ژەنەڕاڵ مەزڵووم عەبدی فەرماندەی گشتیی هێزەكانی سووریای دیموكرات و محەمەد ئیسماعیل سەرۆكی ئەنەكەسە.  دەقى ڕاگەیەندراوەکە.. سەرۆك بارزانی میوانداریی باڵیۆز تۆماس باراك نێردەی تایبەتی سەرۆكی ئەمەریكا بۆ سووریا و مەزڵووم عەبدی فەرماندەی گشتیی هێزەكانی سووریای دیموكرات و محەمەد ئیسماعیل سەرۆكی ئەنەكەسە دەكات. ڕۆژی شەممە 17ی كانوونی دووەمی 2026 لە پیرمام سەرۆك مەسعود بارزانی میوانداریی كۆبوونەوەیەكی گرنگی كرد لەنێوان باڵیۆز تۆماس باراك نێردەی تایبەتی سەرۆكی ئەمەریكا بۆ كاروباری سووریا و ویندی گرین كونسوڵی گشتیی ئەمەریكا لە هەولێر و ژەنراڵ كێڤن لامبارت فەرماندەی هێزەكانی ئەمەریكا لە سووریا و كۆڵۆنێڵ زاكاریا كۆرك و ژەنەڕاڵ مەزڵووم عەبدی فەرماندەی گشتیی هێزەكانی سووریای دیموكرات و محەمەد ئیسماعیل سەرۆكی ئەنەكەسە. لە دیدارەكەدا سەرۆك بارزانی بەگەرمی بەخێرهێنانی هەموو لایەنەكانی كرد و سوپاس و پێزانینی خۆی پێشكێش كردن كە لەم هەلومەرجە تایبەتەدا ئامادەیان بۆ ئەم كۆبوونەوەیە هەبووە لەپێناو ئاشتی و ڕێگرتن لە توندوتیژی. سەرۆك بارزانی جەختی لە بایەخ و گرنگیی دیالۆگ و سەقامگیری و پێكەوەژیان لە سووریای نوێ كردەوە. هەر لەو دیدارەدا باڵیۆز تۆماس باراك بە نوێنەرایەتیی ئەمەریكا سوپاس و پێزانینی ئاراستەی سەرۆك بارزانی كرد بۆ ئەم میوانداری و كۆبوونەوەیە و پشتیوانییە بەردەوامەكانی. دواتر ئامادەبووان گفتوگۆ و ئاڵوگۆڕی بیروڕایان هەبوو لەسەر چەند بابەتێك و بۆ هێنانە ئارای سەقامگیری ڕۆشناییان خستەسەر چەند هەنگاوێكی كرداری.

ئێران ئینتەرناشناڵ ئاشکرایکردووە، هێزی قودسی سوپای پاسدارانی ئێران و هێزە میلیشیا جیاوازەکانی ئێران لە وڵاتانی تر ڕۆڵی سەرەکییان لە کوشتنی خۆپیشاندەرانی وڵاتەکە لە ٨ و ٩ـی ئەم مانگەدا هەبووە. بەگویرەی ئەو زانیارییانەی ئێران ئینتەرناشناڵ دەستکەوتوون، هەریەکە لە فیرقەی فاتمیونی ئەفغانستان، فیرقەی زەینەبیونی پاکستان و هێزەکانی حەشدی شەعبی بەشداربوون لە کوشتنی بەشێکی زۆری خۆپیشاندەران. حەسەن هاشمیان، شرۆڤەکاری ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست بە ئێران ئینتەرناشناڵی ڕاگەیاندووە، دەسەڵاتدارانی ئێران پشتیان بە میلیشیاکان بەستووە، چونکە  قەبارەی خۆپیشاندانەکان ئەوەندە زۆربوون هێزەکانی ناوخۆی ئێران بە تەنیا نەیانتوانیووە کۆنترۆڵیان بکەن. هاشمیان ئاماژەی بەوەشکرد، قەبارەی قوربانییەکان ئاماژەیە بۆ ئەوەی ئەم میلیشیا بە ئەزموونا دەستیان لە کوشتنی خۆپیشاندەران هەبووە و لەماوەی ئەو دوو رۆژەدا 12 بۆ 20 هەزار کەسیان کوشتووە، دەشڵێت، ئەو گروپانە بە مەبەستی کوشتن نێردراون و ئەزموونی شەڕکردنیان لە عێراق و سوریا هەیە. نزیکەی سێ هەفتەیە خەڵکی ئێران خۆپیشاندانیان دژی رژێمی ئێران دەستپێکردووە و داوای رووخانی حکومەت دەکەن. بەپێی ئاماری کۆمەڵێک رێکخراوی مافی مرۆڤ، لە خۆپیشاندانەکاندا زیاتر لە شەش هەزار کەس کوژراون، بەڵام ئاژانسی رۆیتەرز دەڵێت، ژمارەی کوژراوان تا ئێستا سەروو دوو هەزار کەسە لە خۆپیشاندەران و هێزە ئەمنییەکانی ئێران.

بافڵ تاڵەبانی رێكکەوتنی لەگەڵ نەوەی نوێ راگەیاند و دەڵێت، پێکەوە دەتوانین حکومەت پێکبهێنین و فراکسیۆنەکانمان کردووە بە یەک. شاسوار عەبدولواحیدیش رایگەیاند، ئەم رێککەوتنە بۆ دژایەتیکردنی پارتی نییە و جارێ هیچ قسەشمان لەسەر پۆستەکانی حکومەت نەکردووە، ئێستا ئێمە 38 کورسیمان هەیە بەرامبەر 39 کورسی پارتی. لە کۆنفرانسێکی ڕۆژنامەوانیی هاوبەشدا لە شاری سلێمانی، بافڵ جەلال تاڵەبانی، سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان ڕایگەیاند، کە لەگەڵ جوڵانەوەی نەوەی نوێ گەیشتوونەتە ڕێککەوتنێکی سیاسی و فراکسیۆنەکانیان لە خولی شەشەمی پەرلەمانی کوردستان دەکەنە یەک. تاڵەبانی جەختی کردەوە کە ئێستا وەک هێزێکی یەکگرتووی خاوەن 38 کورسی وەڵامی پرسیارەکان دەدەنەوە. ئاماژەی بەوەش کرد کە مەبەستیانە ئەم ڕێککەوتنە هێشتا فراوانتر بکەن و لایەنەکانی دیکەش بۆ ئەم بەرە نوێیە زیاد بکەن، هەرچەندە ئاماژەی بەوە کرد کە ڕەنگە محەممەد حاجی مەحموود، سەرۆکی پارتی سۆسیال دیموکرات، ئامادە نەبێت بێتە ناو ئەم ڕێککەوتنەوە. شاندێکی باڵای یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان و جوڵانەوەی نەوەی نوێ لە شاری سلێمانی لە کۆبوونەوەدان، تەوەری سەرەکیی گفتوگۆکانیشیان تایبەتە بە دۆزینەوەی ڕێگەیەک بۆ کاراکردنەوەی پەرلەمانی کوردستان. ئەمڕۆ شەممە، 17ی کانوونی دووەمی 2026، بافڵ جەلال تاڵەبانی، سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان و شاسوار عەبدولواحید، سەرۆکی جوڵانەوەی نەوەی نوێ لە بارەگای سەرەکیی نەوەی نوێ کۆبوونەوە. ئەم دیدارە بە ئامادەبوونی شاندێکی باڵای هەردوو لایەن بەڕێوەدەچێت و تێیدا دوایین پێشهاتە سیاسییەکان تاوتوێ دەکرێن. تەوەری سەرەکیی کۆبوونەوەی نێوان یەکێتی و نەوەی نوێ، پرسی کاراکردنەوەی پەرلەمانی کوردستان و دەستپێکردنی خولی شەشەمی یاسادانانە. هەردوو لایەن گفتوگۆ لەسەر ئامادەکارییەکان و ڕێکارە یاساییەکان دەکەن بۆ ئەوەی پەرلەمان وەک بەرزترین دامەزراوەی یاسادانان لە هەرێمی کوردستان دەست بە کۆبوونەوە و ئەرکەکانی بکاتەوە. لە کۆبوونەوەکەدا، باس لە بارودۆخی گشتیی هەرێمی کوردستان و پەیوەندییەکانی نێوان هێزە سیاسییەکان دەکرێت. یەکێتی و نەوەی نوێ هەوڵ دەدەن لە ڕێگەی ئەم گفتوگۆیانەوە بگەینە لێکتێگەیشتن لەسەر چۆنیەتی بەڕێوەبردنی پڕۆسەی سیاسی و تێپەڕاندنی ئەو ئاستەنگانەی کە بوونەتە هۆی دواکەوتنی کاراکردنەوەی دامەزراوە شەرعییەکانی هەرێمی کوردستان.

ڕێبەر ئاپۆ دەڵێت: "یەکێتیی نەتەوەیی دیموکراتیک، تێگەیشتنێکە لەسەر بنەمای ڕەچاوکردنی فرەیی و ئیرادەی خۆویستانەی کۆمەڵگەکان. یەکێتییەکی هەمیشەیی بە ئیرادەی پێکەوەژیان و یەکسانی و دانپیانانی دوولایەنە دێتەدی". دەسپێشخەریی یەکێتیی دیموکراتیک بە درووشمی "بە ڕۆحی یەکێتییەوە بەرەو سەرکەوتن هەنگاودەنێین" دووەمین کۆنگرەی ئاسایی بەست، تێیدا پەیامی ڕێبەر ئاپۆ خوێنرایەوە. ڕێبەر ئاپۆ ئاماژە بەوە دەکات کە یەکێتیی نەتەوەیی دیموکراتیک، تێگەیشتنێکە لەسەر بنەمای ڕەچاوکردنی فرەیی و ئیرادەی خۆویستانەی کۆمەڵگەکان، دەڵێت: "ئەم یەکێتییە مۆدێلی دەوڵەت-نەتەوە ناوەندگەرا و تاکڕەوەکان بەرجەستە ناکات، بەڵکوو ڕێکخستنێکی کۆمەڵایەتییە هێزی خۆی لە بەشدارییەکی خۆجێی دیموکراتیکەوە وەردەگرێت". ڕێبەر ئاپۆ ڕایگەیاند کە دابەشبوونی کوردستان، گوزارشتە لە ڕاستییەکی مێژوویی، گوتی: "پێویستە جیاوازیی هەر بەشەکان ڕەچاوبکرێت، بەگوێرەی ئەوە چارەسەر بدۆزرێتەوە. پێویستە یەکێتیی نێوان بەشەکان لەسەر بنەمای تێگەیشتنی نەتەوەی دیموکراتیک دابمەزرێت، نەوەک بەگوێرەی زیهنیەتی دەسەڵات. چارەسەری پرسی کورد و یەکێتیی دیموکراتیک، گەر ئازادیی هەموو گەلانی تورکیا و ئێران و عێراق بگرێتەخۆ، ئەوکات واتادارتر دەبێت". ڕێبەر ئاپۆ ئاماژە بەوە دەکات، یەکێتییەکی هەمیشەیی بە ئیرادەی پێکەوەژیان و یەکسانی و دانپیانانی دوولایەنە دێتەدی، دەڵێت: "بۆیە دەمەوێت بنکە دیموکراتیکەکەی یەکێتیی دەستنیشان بکەم. بێگومان ڕێکخستنی کۆمەڵگەی دیموکراتیک و سیاسەتی دیموکراتیک ڕێ و ڕێبازێکی سەرەکیی ئەم خەباتەیە". ڕێبەر ئاپۆ ئاماژە بەوە دەکات، ئەم کۆنگرەیە دەبێتە هەنگاوێک بۆ بەهێزکردنی ئامانج و بنەماکانی یەکێتیی دیموکراتیک. ڕێبەر ئاپۆ لە کۆتایی پەیامەکەیدا متمانەی خۆی بە سەرکەوتنی کۆنگرەکە دووپاتدەکاتەوە و سڵاو بۆ بەشداربوونی کۆنگرەکە دەنێرێت.

هاوڵاتی محەممەد عەبدولڕەحمان تورکۆ، وەزیری پەروەردەی سوریا، پشتگیری لە مەرسومەکەی ئەحمەد شەرع دەکات و دەڵێت، بە زووترین کات خوێندنی کورد لە قوتابخانەکاندا جێبەجێدەکرێت. محەممەد عەبدولرەحمان تورکۆ لە راگەیاندراوێکدا دەڵێت، خوێندن بە زمانی کورد لە قوتابخانە حکومییەکاندا هەنگاوێکی گەورەیە بۆ بەهیزکردنی بەهاکانی یەکسانی هاووڵاتییبوون و پەتەوکردنی مافەک کلتوکرییەکانی هاووڵاتییانی کورد وەک بەشێکی دانەبڕاوی نیشتمانی سوریا. وەزیری پەروەردەی سوریا دەشڵێت، بەزووترین کات دەستدەکەن بە نووسینەوەی مەرسومەکی ئەحمەد شەرع، سەرۆکی سوریا، بۆ جێبەجێکردنی خوێندنی کوردی لە قوتابخانەکاندا. تورکۆ جەختی لەوە کردەوە، قوتابخانەکانی سوریا دەبێت بۆ هەموو کەسێک بێت و پێویستە دادپەروەری و یەکگرتوویی بەرەوپێشببەن نەک دووری بخەنەوە. شەوی رابردوو ئەحمەد شەرع مەرسوێکی هەشت خاڵی راگەیاند کە تێدا باسی ئەوەی کرد، گەلی کورد بە فەرمی وەک بەشێکی ڕاستەقینە و گرنگی سوریا ناسێنراوە و لە ناوچە کوردییەکاندا رێگە بە خوێندنی زمانی کوردی دەدرێت.

بەرێوەبەرایەتی گشتیی کەشناسیی و بوومەلەرزەزانی هەرێمی کوردستان، کەشى پێشبینیکراوى 48 کاتژمێرى داهاتووی بڵاوکردەوە و ڕایگەیاند، ئەگەری بەفر و باران هەیە. کەشناسیی هەرێمی کوردستان پێشبینی دەکات ئەمڕۆ شەممە، 17-1-2026، ئاسمان نیمچە هەور دەبێت لە کاتەکانی ئێوارەدا دەگۆرێت بۆ هەوری تەواو، لە درەنگانی شەودا ئەگەری نمە باران هەیە لە هەندێ ناوچەی ڕۆژئاوای هەرێم، وە بارینی کەمێک بەفر لە ناوچەشاخاویەکانی سنووری پارێزگای دهۆک، هەروەها پلەکانی گەرماش نزیک دەبنەوە لە تۆمارەکانی دوێنێ. بەرزترین پلەکانی گەرمای پێشبینیکراوی ئەمڕۆ بە پلەی سیلیزی   هەولێر : 9 پلەی سیلیزی  پیرمام : 6 پلەی سیلیزی سۆران : 7 پلەی سیلیزی  حاجی ئۆمەران : 1- پلەی سیلیزی  سلێمانی : 8 پلەی سیلیزی چەمچەماڵ : 8 پلەی سیلیزی هەڵەبجە : 8 پلەی سیلیزی  دهۆک : 8 پلەی سیلیزی زاخۆ : 9 پلەی سیلیزی  ئاکرێ : 8 پلەی سیلیزی کەشناسیی هەرێم ڕایگەیاند، پێشبینی دەکەین کەشی سبەی یەکشەممە، 18-1-2026، لە زۆربەی ناوچەکان ئاسمان هەوری تەواو بێت، لەگەڵ نمە باران، کە سەرەتا لە سنووری پارێزگای دهۆک دەست پێدەکات پاشان لە کاتەکانی ئێوارەدا پارێزگای هەولێر و هەندێ ناوچە لە پاڕیزگای کەرکووک و سلێمانی دەگرێتەوە، هەروەها بەفریش لە زۆربەی ناوچە شاخاویەکان و ناوچە سنووریەکانی هەرێم دەبارێت، هەروەها پلەکانی گەرماش نزم دەبنەوە بەرزترین پلەکانی گەرمای پێشبینیکراوی سبەی بە پلەی سیلیزی هەولێر : 11 پلەی سیلیزی پیرمام : 7 پلەی سیلیزی سۆران : 6 پلەی سیلیزی  حاجی ئۆمەران : 2 پلەی سیلیزی سلێمانی : 9 پلەی سیلیزی چەمچەماڵ: 10 پلەی سیلیزی  هەڵەبجە : 10 پلەی سیلیزی دهۆک : 9 پلەی سیلیزی زاخۆ: 9 پلەی سیلیزی ئاکرێ: 9 پلەی سیلیز

رۆژنامەی "وۆڵ ستریت جۆرناڵ"ی ئەمریكی ئاشکرای دەكات، ئەحمەد شەرع، سەرۆک کۆماری سوریا پلانی ئۆپراسیۆنێکی سەربازی بەرفراوانی دژ بە هێزەکانی سوریای دیموکرات بە پاڵپشتی تورکیا دادەڕێژێت، ئەمەریکاش ترسی هەیە لەوەی ئەم هەنگاوە ببێتە هۆی ئەوەی سوریا زیاتر ناسەقامگیر بکات. بەگوێرەی رۆژنامەکە، دەزگا هەواڵگرییەکانی ئەمەریکا هەڵسەنگاندنیان بۆ ئەوە کردووە، شەرع پلانی ئۆپەراسیۆنێکی فراوان و فرە ئاڕاستەی هەیە، بە پاڵپشتی سوپای تورکیا، لەدژی هێزەکانی سوریای دیموكرات لە گوندەواری رۆژهەڵاتی حەلەب و رەنگە لەڕێی ڕووباری فوراتەوە درێژببێتەوە بۆ باکووری رۆژهەڵاتی سوریا، بەگوێرەی بەرپرسانی ئەمەریکا. رۆژنامەکە باسی لەوەكردووە، بەرپرسانی باڵای ئەمەریکا نیگەرانن لەوەی هێرشێکی نوێی سەربازیی سوریا بۆ سەر هێزەکانی سوریای دیموکرات ببێتە هۆی هەڵمەتێکی فراوانتر لە دژی ئەو هێزانە كە لەلایەن ئەمەریکاوە پشتیوانی دەكرێن. ئاماژەی بەوەشکردووە، واشنتۆن هەڕەشەی کردووە ئەگەر دیمەشق بەردەوام بێت لە ئەنجامدانی هێرشێكی فراوانتر، سزاکانی یاسای قەیسەر بەسەر حکومەتی سوریادا دەسەپێنێتەوە. رۆژنامەکە ئەوەشی بڵاوکردووەتەوە، وەک ئاماژەیەک بۆ مەترسیداری دۆخەکە، هێزە سەربازییەکانی ئەمریکا رۆژی هەینی گەیشتوونەتە شاری دێرحافر بۆ ئەوەی لەگەڵ هاوبەشە سورییەکانیان کۆببنەوە، ئەوەش دواى چەند رۆژێک لە پێکدادانێكی خوێناوی.

ناوەندەی راگەیاندنی هێزەكانی سوریای دیموكرات لە بەیاننامەیەکدا دەڵێت: لەسەر بنەمای ئەو رێککەوتنە بە سەرپەرشتی نێودەوڵەتی کراوە، رێککەوتن کرا کە هێزەکانی حکومەتی دیمەشق دوای تەواوکردنی کشانەوەی هێزەکانمان بچنە ناو شارۆچکەکانی دێر حافرو مەسکەنە لە رۆژهەڵاتی حەلەب، بەڵام دیمەشق مەرجەکانی رێککەوتنەکەی پێشێل کرد و پێش ئەوەی شەڕڤانانمان بە تەواوی بکشێنەوە، هاتە ناو شارۆچکەکانەوە، ئەمەش دۆخێکی زۆر مەترسیداری دروستکردووە کە ئەگەری لێكەوتەی مەترسیداری هەیە.  بۆیە داوا هێزە نێودەوڵەتییەکان دەکەین کە سەرپەرشتی رێککەوتنەکە دەکەن، بەپەلە دەستوەردان بکەن بۆ دڵنیابوون لە جێبەجێکردنی و رێگریکردن لە پەرەسەندنی زیاتر. دەستەی ئۆپۆراسیۆنەكانی سوپای سوریا بۆ ئاژانسی هەواڵی سانا: کۆنترۆڵکردنی سەربازی ته واوی شاری دێر حافر له گوندەواری رۆژهەڵاتی حه له ب رادەگەیەنین. هێزەکانی سوپای سوریا کار بۆ ئەمنیەتی شارەکە و پاککردنەوەی لە مین و پاشماوەی جەنگ دەکەن. پێشڕەوی بەرەو ناوچەکانی مەسکەنە و دیبسی عەفنان دەست پێ دەکات.

کەمێک لەمەوبەر تۆم باراک، نیردەی تایبەتی ترەمپ بۆ سوریا، گەیشتە هەولێر و لەگەڵ سەرۆک بارزانی لە کۆبوونەوەدایە. بەپێی زانیارییەکان، مەزڵوم عەبدی فەرماندەی گشتی هەسەدەش گەیشتووەتە هەولێر و دواتر لە بارەگای بارزانی لەگەڵ تۆم باراک کۆدەبێتەوە. بەیانیی ئەمڕۆ شەممە، 17ـی کانوونی دووەمی 2026، مەزڵووم عەبدی، فەرماندەی گشتیی هێزەکانی سووریای دیموکرات (هەسەدە) و تۆم باراک، نوێنەری تایبەتی ئەمریکا بۆ کاروباری سووریا؛ گەیشتنە هەولێر. بە گوێرەی زانیارییەکانی کوردستان24، هەر ئەمڕۆ، سەرۆک بارزانی لەگەڵ تۆم باراک، نێردەی تایبەتی سەرۆکی ئەمریکا بۆ کاروباری سووریا کۆدەبێتەوە.  چاوەڕێ دەکرێت لە کۆبوونەوەکەدا، ڕێککەوتنی 10ـی ئاداری نێوان هێزەکانی سووریای دیموکرات (هەسەدە)، دۆخی سووریا و دوا پێشهاتەکانی ناوچەکە تاوتوێ بکرێن.  ئەم کۆبوونەوەیە لە کاتێکدایە،  ئێوارەی ڕۆژی هەینی، 9ـی کانوونی دووەمی 2026، پەیوەندییەکی تەلەفۆنی لەنێوان سەرۆک بارزانی و تۆم باراک، نێردەی تایبەتی سەرۆک ترەمپ بۆ کاروباری سووریا و باڵیۆزی ئەمریکا لە تورکیا ئەنجامدرا. لەم پەیوەندییەدا، هەردوولا بیروڕایان لەبارەی بارودۆخی سیاسیی ناوچەکە و سووریا بە گشتی ئاڵوگۆڕ کرد و تیشکیان خستە سەر گرنگیی هەماهەنگی و گفتوگۆ بۆ چارەسەرکردنی کێشەکان. لە پەیوەندییە تەلەفۆنییەکەدا، هەردوولا جەختیان لەوە کردەوە، پێویستە هەموو هەوڵێک بدرێت بۆ ئەوەی گرژی و ئاڵۆزییەکانی نێوان هێزە کوردییەکان و حکوومەتی سووریا نەمێنن و بارودۆخی ناوچە تێكچووەکان ئاسایی ببێتەوە. هەروەها جەخت لەسەر نانی هەنگاوی جدی کرایەوە بۆ بەدیهێنانی ئاسایش و سەقامگیری و چەسپاندنی ئاشتی لە سووریا، تاوەکو ڕێگری لە زیاتر تێکچوونی دۆخی مرۆیی و ئەمنیی ناوچەکە بگیرێت. دوای ڕووخانی ڕژێمی بەشار ئەسەد لە مانگی کانوونی یەکەمی ساڵی 2024، سەرۆک مەسعود بارزانی چەندین هەنگاوی گرنگ و ستراتیژی بۆ پاراستنی ماف و دەستکەوتەکانی کورد لە ڕۆژئاوای کوردستان ناوە. هاوکات، مەزڵووم عەبدی، فەرماندەی گشتیی هێزەکانی سووریای دیموکرات (هەسەدە)، چەندین جار سەردانی هەرێمی کوردستانی کردووە و لەگەڵ سەرکردایەتیی سیاسیی کوردستان کۆبووەتەوە.

جێگری سەرۆکی ئەمریکا داوا لە ئەحمەد شەرع دەکات کێشەکانی گەلی کورد لە سووریا بە ئاشتی چارەسەر بکات. ڕۆژنامەی "وۆڵ ستریت جۆرناڵ"ـی ئەمەریکی لە زاری دوو سەرچاوەی باڵای کۆشکی سپییەوە بڵاویکردەوە، جەی دی ڤانس، جێگری سەرۆکی ئەمریکا، پەیوەندییەکی تەلەفۆنی لەگەڵ ئەحمەد شەرع، سەرۆکی قۆناغی ڕاگوزەری سووریا، ئەنجامداوە.  لە پەیوەندییەکەدا، ڤانس داوای لە شەرع کردووە کۆتایی بە گرژییەکان بهێنن و کێشەکانیان لەگەڵ کورد بە شێوەیەکی ئاشتییانە چارەسەر بکەن. بە گوێرەی هەمان سەرچاوە، جێگری سەرۆکی ئەمریکا هۆشداریی داوەتە ئەحمەد شەرع. پێی گوتووە، بەردەوامبوونی گرژییەکان لەگەڵ کورد و ئاوارەبوونی خەڵکی زیاتر، ڕەنگە ببێتە هۆی ئەوەی ئەمریکا جارێکی دیکە بیر لە سەپاندنەوەی سزا بەسەر سووریادا بکاتەوە.  ئەم پەیوەندییە تەلەفۆنییە لە کاتێکدایە لە چەند ڕۆژی رابردوودا، گرژی و پێکدادان لەنێوان هێزەکانی حکوومەتی سووریا و هێزەکانی سووریای دیموکرات (هەسەدە) لە چەندان ناوچە، بەتایبەتی لە دەوروبەری حەلەب، پەرەیان سەندبوو.  لەلایەکی دیکەوە، ڕۆژی 16ی ئەم مانگە، تۆم باراک، نێردەی تایبەتی سەرۆکی ئەمریکا بۆ سووریا، ڕایگەیاند ئەمریکا بە جددی لەسەر هێڵە. ئامانجیان ئەوەیە هەسەدە و حکوومەتی دیمەشق گرژییەکانیان وەلاوەنێن و بگەڕێنەوە بۆ گفتوگۆکانی تایبەت بە تێکەڵکردنی هێزەکانیان. باراک جەختی کردەوە واشنتن "بە شەو و ڕۆژ" کاردەکات بۆ هێورکردنەوەی دۆخەکە و گەڕانەوەی هەردوولا بۆ دانوستان. پاش ڕووخانی ڕژێمی بەشار ئەسەد لە کانوونی یەکەمی 2024، ئیدارەی نوێی سووریا بە سەرۆکایەتیی ئەحمەد شەرع و هێزەکانی سووریای دیموکرات (هەسەدە) لە 10ی ئازاری 2025، ڕێککەوتنێکیان بۆ تێکەڵکردنی هێزەکانی هەسەدە لەگەڵ سوپای سووریا واژۆ کرد؛ بەڵام جێبەجێکردنی ڕێککەوتنەکە ڕووبەڕووی ئاستەنگ بووەوە و هەردوولا یەکترییان بە پێشێلکردنی بەندەکانی تۆمەتبار کرد.

فەرماندەی گشتیی هەسەدە رایگەیاند، لەسەر داوای وڵاتانی دۆست و وەک نیشاندانی نیازپاکی بۆ سەرخستنی پڕۆسەی تێکەڵکردن و پابەندبوون بە ڕێککەوتنی 10ی ئازار، بڕیاریان داوە کاتژمێر 7ی بەیانی سبەینێ هێزەکانیان لە هێڵەکانی تەماسی رۆژهەڵاتی حەلەب بکشێننەوە. ئاماژەی بەوەش کردووە، ئەو هێزانە کە لە دوو رۆژی رابردوودا لەژێر هێرشێکی توندابوون، بەرەو ناوچەکانی ڕۆژهەڵاتی فورات دەگوازرێنەوە و لەوێ دووبارە جێگیر دەکرێنەوە.   دەقى ڕاگەیەندراوەکە.. بە پشتبەستن بە بانگەوازی گەلانی دۆست و ناوبژیوانان، و لە نیشاندانی نیەتپاکیمان بۆ تەواوکردنی پرۆسەی یەکگرتن و پابەندبوون بە مەرجەکانی ڕێککەوتنی ١٠ی ئازار، بڕیارمانداوە کە سبەی بەیانی کاتژمێر ٧:٠٠ی بەیانی هێزەکانمان لە هێڵە پەیوەندییەکانی ئێستای ڕۆژهەڵاتی حەلەب کە لە دوو ڕۆژی ڕابردوودا کەوتوونەتە ژێر هێرشەوە، بکشێنینەوە، و دووبارە بڵاوکردنەوەیان بۆ ناوچەکانی ڕۆژهەڵاتی فورات. مەزلوم عەبدی - فەرماندەی گشتی هێزەکانی سوریای دیموکرات