پلانێکی شەرع دژی هەسەدە شکستی هێنا

لە چوارچێوەی دۆسیەی لێپرسینەوە لە ئەندامانی کۆنگرەی کۆمەڵگەی دیموکراتی (کەجەدە)، داواکاری کۆماری پارێزگای ئامەدی باکوری کوردستان، داوای کرد سزای ١٥ ساڵ زیندانی بەسەر نەوروز ئویسال پارێزەری عەبدوڵلا ئۆجالان رێبەری پەکەکەدا بسەپێندرێت. ئەمڕۆ، پرۆسەی دادگاییکردنی نەورۆز ئویسال پارێزەری ئۆجالان لە دەیەمین دادگای سزا قورسەکانی ئامەد بەڕێوەچوو. ئویساڵ بەشداری لە دانیشتنەکەدا نەکرد و پارێزەرانی ئامادە بوون. بەگوێرەی زانیاریەکانی ئاژانسی میزۆپۆتامیا، داواکاری کۆماری ئامەد لە دانیشتنی دادگادا بانگەشەی ئەوەی کردووە کە لە کاتی قۆناغی قەدەغەی هاتوچۆ، لە ناوچەی جزیری سەر بە پارێزگای شڕنەخ، کە ئەو کاتە شەڕی ناوخۆ هەبوو، نەورۆز ئویسال گروپی واتسئاپی داناوە و لەگەڵ ئەندامانی کەجەدە کاری بۆ ئەو کەسانە کردووە کە لەدژی دەوڵەت شەڕیان دەکرد. داواکاری کۆماری وتیشی، نەوروز ئویسال بەشداری لە چالاکیەکانی کەجەدەدا کردووە (تورکیا کەجەدە وەک رێکخراوێکی سەر بە پەکەکە دەبینێت) و پێویستە بە تاوانی 'ئەندامێتی پەکەکە' لە حەوت ساڵ و شەش مانگەوە تاوەکو ١٥ ساڵ، سزای زیندانی بەسەردا بسەپێندرێت. دواتر پارێزەرانی نەوروز ئۆیسال داوایان کرد، کاتیان پێبدرێت تاوەکو وڵام بدەنەوە، بەڵام داواکەیان رەتکرایەوە و دانیشتنی دادگا بۆ ١٥ی ئازاری ساڵی داهاتوو دواخرا.

ئەکرەم ئیمامئۆغلۆ سەرۆکی گەورەشارەوانی ئەستەنبوڵ لەبارەی کاندیدی پارتی گەلی کۆماری (جەهەپە) بۆ هەڵبژاردنی سەرۆکایەتی تورکیا رایگەیاند، کاندیدەکەیان کەمال کلچدارئۆغلۆ سەرۆکی گشتی پارتەکەیە. ئەکرەم ئیمامئۆغلۆ کە ١٤ی ئەم مانگە، دادگای ئەستەنبوڵ، بە تۆمەتی سووکایەتیکردن بە بەرپرسانی کۆمسیۆنی باڵای هەڵبژاردنەکانی تورکیا، سزای دوو ساڵ و حەوت مانگ و ١٥ رۆژ زیندای بەسەردا سەپاند، کۆنفڕانسێکی رۆژنامەوانی ئەنجامدا. ئیمامئۆغڵو باسی لە کاندیدبوونی کەمال کلچدارئۆغڵو سەرۆکی پارتەکەی کرد و وتی، " من ئەندامی جەهەپەم. بەڕێز کەمال کلچدارئۆغڵو، سەرۆکی هەموو ئەندامانی جەهەپەیە و کاندیدی هەموو خانەوادەیەکی جەهەپەیە." 'پشتگیری لە قسەکانی دەمیرتاش دەکەم' لەبارەی تویتێکی سەلاحەدین دەمیرتاش هاوسەرۆکی زیندانیکراوی پێشووی هەدەپە کە وتبووی، 'پێویستە ئۆپۆزسیۆن دەست لە مشتومڕەکانی بۆ کاندیدکردنی کەسێک بهێنێت، لەبەرئەوەی لە ئامانجەکە کە بردنەوەیە لە هەڵبژاردن، دووریان دەخاتەوە'، ئەکرەم ئیمامئۆغلۆ وتی، قسەکانی دەمیرتاش راستن و پشتگیری لە قسەکانی دەکەم. دەشڵێت، هیوادارم دەمیرتاش بە زووترین کات ئازاد بکرێت و بگەڕێتەوە نێو خانەوادەکەی. ئەم هەڵبژاردنە، هەڵبژاردنێک نییە کە بە تەنیا لەپێناویدا تێبکۆشین. ئەم هەڵبژاردنە بۆ هەموو گەلەکەمان و بۆ ٨٥ ملیۆن هاوڵاتی دەبێت. چەند رۆژ لەمەوبەر، میدیاکانی سەر بە دەسەڵاتی تورکیا، باسی ئەوەیان کرد کە لەسەر پرسی کاندیدی هاوبەشی سەرۆککۆماری کێشە لەنێوان پارتە سیاسیەکانی ئۆپۆزسیۆندا هەیە و لەنێو جەهەپەشدا، کێشە کەوتووەتە نێوان ئیمامئۆغلۆ و کلچدارئۆغلۆ، بەڵام بەرپرسان و ئەندامانی جەهەپە ئەو هەواڵانە بە ناڕاست و بانگەشە لەقەڵەمدەدەن.

هاوڵاتی: بریکاری ماددە هۆشبەرەکانی ئەمریکا: دەستمان بەسەر ٣٧٩ ملیۆن ژەمە دەرمانی فێنتانیڵ گرتووە، ئەو بڕەش بەسە بۆ لەناوبردنی هەموو ئەمریکا بریکاری ماددە هۆشبەرە فیدراڵیەکانی ئەمریکا ڕایگەیاند، دەستیان بەسەر ٣٧٩ ملیۆن ژەمە دەرمانی فێنتانیڵ دا گرتووە، ئەو بڕە دەرمانەشی دەستی بەسەردا گیراوە بەسە بۆ لەناوبردنی ٣٣٠ ملیۆن تاکی ئەمریکی. ئیدارەی جێبەجێکردنی ماددە هۆشبەرەکان دەڵێت، بڕی ٤،٥٠٠ کیلۆگرام فێنتانیڵ لەگەڵ زیاتر لە  پەنجا ملیۆن و٦٠٠ هەزار حەبی فینتانیل دەستی بەسەردا گیراوە، هەروەها وتیشی ئەو دەرمانە پەنجا جار لە ماددەی هۆشبەری هێرۆین بەهێزترە. هاوکات ئاژانسەکە ئاماژە بەوەش دەکات ئەو بڕە دەرمانەی دەستی بەسەردا گیراوە، دوو هێندەی ئەو بڕەیە کە ساڵی ٢٠٢١ گیراوە، هەروەها وتیشی  ئەو دەرمانانە بەشێکی زۆریان  لە وڵاتی مەکسیکەوە بە قاچاخ دەهێنرێنە ناوخۆی ئەمریکا ولە کارگە نهێنیەکانی مەکسیک بەتایبەتی لەکارگەکانی سینالۆا و جالیسکۆ بەرهەمدەهێنرێن کە سەرچاوەی دەرمانەکانیان لە چینەوەیە.   ئان میلگرام، بەڕێوبەری ئیدارەی جێبەجێکردنی ماددە هۆشبەرەکان وتی، کاری سەرەکی ئۆپەراسیۆنەکانمان شکستپێهێنانی هەردوو کارگەی سینالۆا وجالیسکۆیە، کە بە پلەی یەکەم بەرپرسیارن لە بەرهەمهێنانی ئەو بڕە فێنتانیڵەی کەدەستی بەسەرداگیراوە لە ئەمریکا. جگە لەو بڕە لە فێناتنیل کەدەستی بەسەرداگیراوە، هاوکات  دەست  بەسەر ١٣١ هەزار پاوەند میتامفیتامین و زیاتر لە  ٤٣٠٠پاوەند هێرۆین و زیاتر لە ٤٤٤ هەزار پاوەند کۆکاین دا گیراوە. ساڵی ڕابردوو زیاتر لە ١٠٠ هەزار هاوڵاتی ئەمریکی بەهۆی بەکارهێنانی ماددە هۆشبەرەکانەوە گیانیان لەدەستداوە، کە زیاتر لە دوو لەسەر سێان بەهۆی بەکارهێنانی دەرمانی فێنتانیڵ بووە.

هاوڵاتی زیاتر لە 10 ساڵ لەمەوبەر، دۆسیەی داگیركردنی زەوییەك لەكەلار بووە جێگەی مشتومڕ، ئەوكات گۆڤارێك كە رۆژنامەنووسی تیرۆركراو كاوە گەرمیانی سەرنووسەری بوو دۆسیەكەی جوڵاند، بەرپرسەكە سكاڵای تۆماركردو دۆسیەكەی بردەوەو گۆڤارەكە سزادرا، بەڵام 18ی ئەم مانگە جارێكی دیكە دادگای كەتنی كەلار دۆسیەكەی جوڵاندو لەبەرژەوەندی گۆڤارەكەو نووسەری راپۆرتەكە شكایەوە. ساڵی 2012 گۆڤاری رایەڵ كە رۆژنامەنووسی تیرۆركراو كاوە گەرمیانی سەرنووسەری بوو، لەڕاپۆرتێكدا باسی لەداگیركردنی موڵكێك لەسەر شەقامی لیواكەی كەلار لەلایەن ئەندامێكی سەركردایەتی یەكێتی نیشتمانی كوردستان كردبوو، دواتر ئەندامەكەی سەركردایەتی یەكێتی سكاڵای یاسایی دژی ئامادەكاری راپۆرتەكەی رۆژنامەنوس (دڵشاد ئەنوەر) تۆماركرد. دوای تیرۆركرانی كاوە گەرمیانی، دادگای كەتنی كەلار دۆسیەكەی ئەو ئەندام سەركردایەتییەی یەكلاكردەوە، گۆڤارەكە سێ ملیۆن دینار غەرامە كرا، چونكە خاوەن موڵكەكان ئامادەنەبوون بێنە دادگاو شاهیدی بدەن داوای گەڕانەوەی موڵكی داگیركراویان بكەن، سكاڵاكەر بەوەشەوە نەوەستا، بەتۆمەتی ناوزڕاندن سكاڵایەكی تری تۆمار كرد، داوای قەرەبووی دارایی كرد. بەڵام رۆژی 18ی كانونی یەكەم، سەرلەنوێ دادگای كەتنی كەلار دانیشتنێكی لەسەر كەیسەكە ئەنجامدا، ئەمجارەیان خاوەن موڵكە داگیركراوەكان ئامادەبوون.  دڵشاد ئەنوەر ئەو رۆژنامەنووسەی راپۆرتەكەی نووسیوە لەلێدوانێكدا بە رۆژنامەی هاوڵاتی وت:»لەساڵی 2012 بابەتێكمان بڵاوكردەوە لەسەرئەوەی كە عەدنانی حەمەی مینا موڵكێكی داگیركردبوو كەموڵكی هاووڵاتییەك بوو، ئەوكات سكاڵای لەسەر تۆماركردین، بەڵام ئەوكات خاوەن موڵكەكە نەهاتە بەردەم دادگا شایەتی بدات و حاكمیش ورد نەبوو لەدۆسیەكەو خاوەن موڵكەكەی ناچار نەكرد بێتە دادگا، بۆیە ئەوكات دۆسیەكە لەبەرژەوەندی ئێمە یەكلایی نەبووەوەو سێ ملیۆن دینار غەرامەكراین». ئەو رۆژنامەنووسە وتیشی:»سكاڵاكار كە عەدنانی حەمەی مینا بوو، داوای قەرەبووی كردو دادگای مەدەنی خاوەن موڵكەكەی ناچاركرد بێتە دادگا، جاری یەكەم رەتیانكردەوە سوێند بخۆن، بەڵام دادوەر پێی راگەیاندن ئەگەر شایەتی نەدەن دۆسیەی لێكۆڵینەوەیان بۆ دەكرێتەوە، بەڵام دواینجار لەڕۆژی 18-12-2022 ئامادەبوون لەدادگاو دادوەر سوێندی پێخواردن، ئەوانیش وتیان تازە سوێند دراون و ناتوانن لێی لابدەن، بۆیە دانیان بەوەدانا كەموڵكەكەیان لەلایەن عەدنانی حەمەی مینا داگیركراوەو برایەكیشی هاوبەش بووە لەداگیركردنی زەویەكەدا». « شایەتەكان وتیان راپۆرتەكە راستەو ئەوكاتەی راپۆرتەكە بڵاوكراوەتەوە موڵكەكەمان داگیركراوە لەكاتێكدا خۆی بەهاكەی زیاتر لە 40 دەفتەر دۆلارە، بەڵام دوای بڵاوبوونەوەی راپۆرتەكە پێنج دەفتەری پێداوین، ئێستاش دۆسیەكە دواخراوە تا بڕیاری كۆتایی وەردەگرێت»، دڵشاد ئەنوەر وای وت. رۆژنامەنووس دڵشاد ئەنوەر لەلایەن سەنتەری میترۆ بۆ داكۆكی لەمافی رۆژنامەنووسان پێشوازیكراو پشتیوانی دۆسیەكەی دەكرێت تا بەتەواوی یەكلایی دەبێتەوە. رەحمان غەریب رێكخەری سەنتەری میترۆ بەهاوڵاتی وت:»سەنتەری میترۆ پشتیوانی خۆی بۆ رۆژنامەنووس  دڵشاد ئەنوەر دەردەبڕێت، پێشوازی لەپرۆسەی سەلماندنی راستی لەناو راپۆرتەكەی گۆڤاری رایەڵ دەكات».  وتیشی «ئەم زانیارییە نوێیەی دۆسییەكە سەلمێنەری ئەو راستییەن گەر لەدانیشتنەكانی پێشوودا وردتر تەماشای دۆسیەكەیان بكردایە حەقیقەت زووتر بۆ رایگشتی ئاشكرا دەبوو». هاوكات پارێزەر كاوە لەتیف، كەتەنها لەدانیشتنەكەدا ئامادەبووە بەڵام پارێزەری هیچ لایەنێكیان نەبووە بەهاوڵاتی وت:»لەبەشێكی دادبینیەكە لەهۆڵی دادگا بووم، راستی راپۆرتەكە سەلمێندرا، بۆیە پێویستە دڵشاد ئەنوەر داوای دووبارە دادگایی كردنەوەی ئەو كەسانە بكات كە لەدۆسیەكەدان، چونكە بەڵگەی نوێی دەستكەوتووە». هاوڵاتی بۆ وەرگرتنی رای عەدنانی حەمەی مینا، ئەندامی سەركردایەتی یەكێتی  كە لەدۆسیەكەدا یەكەمجار سكاڵاكارو ئێستاش شایەتی لەسەر دراوە كە زەوی داگیركردووە، چەندین جار پەیوەندی پێوەكرد، بەڵام پەیوەندییەكانی بەردەست نەبوون.

سوپای ئۆکراینا خستنەخوارەوەى ژمارەیەک  فڕۆکەى بێفڕۆکەوانى راگەیاند کە لە لایەن روسیاو-ە بەکارهێنراوە. یوری ئیھانت، وتەبێژی ھێزی ئاسمانی سوپای ئۆکراینا بڵاوی کردەوە؛ لە سەرەتای ئەم مانگەوە تا ئێستا، ٦٧ فڕۆکەی بێفڕۆکەوانی خۆکوژی ئێرانیان خستوەتە خوارەوە. ئاشکراکردوە کە ئەو فڕۆکە بێفرۆکەوانانەی کە خراونەتەخوارەوە، لە ماوەی رابردودا لەلایەن ئێرانەوە رادەستی روسیا کراون. بەپێى وتەى وتەبێژی ھێزی ئاسمانی سوپای ئۆکراینا، پێشتر فڕۆکە بێفڕۆکەوانەکان لە ناوچەکانی کریمیا و خێرسۆن ئاڕاستەی ئۆکراینا کراون بەڵام ئێستا لە ھەرێمی کراسنۆدار رۆژھەڵاتی دەریای ئازۆڤەوە ئاراستە دەکرێن. بەپێى ئامارێکى وەزارەتى بەرگرى ئۆکرانیا تائێستا 127 فڕۆکەى بێفڕۆکەوان و 300 موشەکى کروز ئاراستەى وڵاتەکە کراون و بەشێکیان خراونەتەخوارەوە.  

پات رایدەر وتەبێژی وەزارەتی بەرگری ئەمریکا (پنتاگۆن)، لەبارەی هەڵوێستی ئەمریکا لەبەرامبەر ئۆپراسیۆنی تورکیا بۆسەر رۆژئاوای کوردستان رایگەیاند، پێشتر رایانگەیاندووە کە لەدژی ئۆپراسیۆنی تورکیان. رایدەر لە کۆنفڕانسێکی رۆژنامەوانیدا لە پنتاگۆن، وڵامی پرسیاری رۆژنامەنووسانی دایەوە و ئاماژەی بە دۆخی سوریا و هێرشەکانی تورکیا بۆسەر رۆژئاوای کوردستان کرد. وتەبێژی پنتاگۆن دەڵێت، هەڵوێستیان بەرامبەر ئۆپراسیۆنی تورکیا بۆسەر 'باکوری سوریا' نەگۆڕە. رایدەر لەبارەی چالاکی هێزەکانی ئەمریکاش لە رۆژئاوای کوردستان وتی، " لەگەڵ هێزەکانی سوریای دیموکراتی (هەسەدە)، کە بەهۆی هێرشەکانی تورکیاوە ئۆپراسیۆنەکان راگیرابوون، دەستمان بە دەوریە هاوبەشەکان و ئۆپراسیۆنەکان لەدژی داعش کردووەتەوە." وتەبێژی پنتاگۆن لە وڵامی پرسیارێکدا کە ئایا تورکیا بەرلەوەی ئۆپراسیۆن ئەنجام بدات، ئەمریکا ئاگادار دەکاتەوە وتی، " نامەوێت بەناوی تورکیاوە قسە بکەم. بە بەردەوامی لە ئاستە جیاوازەکاندا لەگەڵ بەرپرسانی تورکیا گفتوتۆ دەکەین. هیوادارین دۆخێک دروست نەبێت کە ئاسایشی هێزەکانمان بکەوێتە مەترسیەوە." هێرشە ئاسمانیەکانی تورکیا کە 19ی تشرینی دووەم لەدژی چەندین ناوچە و شاروچکەی رۆژئاوای کوردستان، بووە هۆکاری ئەوەی، هێزەکانی سوریای دیموکراتی (هەسەدە) دەوریە و ئۆپراسیۆنە هاوبەشەکانی لەگەڵ هێزەکانی ئەمریکا بوەستێنێت. ئەمریکاش هەر لە سەرەتای هێرشەکانەوە، داوای هێورکردنەوەی دۆخەکەی لە تورکیا کرد و رایگەیاند، چەند هێرشێک لە نزیک بنکە سەربازیەکیانیان ئەنجامدراوە کە ئەمەش ژیانی سەربازانی ئەمریکا، دەخاتە مەترسیەوە و داوای راگرتنی هێرشەکانی کرد.

رێکخراوی نێودەوڵەتی هیومان رایتس وۆچ سەرکوتی شاری سنە لە رۆژهەڵاتی کوردستان بە دڕندانە ناو دەبات و ئیدانەی دەسەڵاتی ئێران و هێزە ئەمنی و سەربازییەکانی ئەو وڵاتە دەکات. رێکخراوی هیومان رایتس وۆچ بۆ چاودێریی مافەکانی مرۆڤ لە جیهاندا لە بەیاننامەیەکدا رۆژی چوارشەممە رایگەیاند ؛ هێزە ئەمنییەکای ئێران لە مانگی ئەیلولەوە بە توندی سەرکوتی خەڵک و خۆپیشاندەرانی شاری سنەیان لە رۆژهەڵاتی کوردستان کردوە. رێکخراوەکە ئاشکرای کردوە دەیان بەڵگە و تۆماری ڤیدیۆیی لەسەر سەرکوتی خەڵکی ئەو شارە کۆکردوەتەوە و لە چوارچێوەی راپۆرتێکدا رادەستی نەتەوەیەکگرتوەکان دەکرێت. بە پێی راپۆرتی ئەو رێکخراوەیە هەر لە سەرەتای ناڕەزایەتییەکاندا هێزی ئەمنی و سەربازیی رەوانەی شاری سنە کراوە و بە چەکی سەربازیی و غازی فرمێسکڕێژ هێرشکراوەتە سەر خۆپیشاندەرانی شارەکە و هێزە ئەمنییەکانیش هەڵیانکوتاوەتە سەر ماڵی خەڵک و دەیان کەس دەستگیر کراون. لە بەشێکی دیکەدا هیومان رایتس وۆچ ئاماژەی بەوە کردوە لە زیندان و ناوەندە ئەمنییەکانی شاری سنە گەنجان و ژنان روبەڕوی توندوتیژی و ئەشکەنجە و دەستدرێژیی بونەتەوە و دەستگیرکراونیش لە سەرەتاییترین مافەکان بێبەش کراون. راپۆرتی ئەو رێکخراوە نێودوڵەتییە لە کاتێکدایە بە پێی ئامارەکان تەنها لە شاری سنە زیاتر لە 18 کەس لە ناڕەزایەتییەکاندا کوژراون و دەیان کەس برینداربون و زۆرترین کەسیش لەو شارەی رۆژهەڵات دەستگیر کراون. تا ئێستا و دوای 96 رۆژ لە مەرگی ژینا رۆژانە بە بێ دابڕان خۆپیشاندان و ناڕەزایەتیی لە شاری سنە بەردەوام بوە و یەکەم شاری رۆژهەڵاتی کوردستان بوە کە بە بێ وەستان بەردەوام بە شەو و بە رۆژ خۆپیشاندان و ناڕەزایەتیی تێیدا بەڕێوچوە.

هاوڵاتی دوای چوار رۆژ لەگیانلەدەستدانی، رۆژی 17-12-2022 تەرمی ئاكام عومەر، فەرماندەی هێزەكانی كۆماندۆی كوردستان لەڕێگەی فڕۆكەخانەی نێودەوڵەتی سلێمانییەوە گەڕێنرایەوە هەرێمی كوردستان، تەرمەكەی برایە بارەگای هێزەكانی كۆماندۆو لەوێشەوە بەرەو شاری هەولێر بەڕێكراو لەگۆڕستانی شێخ ئەحمەد بەخاكسپێردرا. هێنانەوەی تەرمەكەی ئاكام عومەر هاوكات بوو لەگەڵ رۆژی ئاڵای كوردستان، بەو هۆیەوە ئاڵای كوردستان لەسلێمانی، تا نیوە هێنرایە خوارەوە. رۆژی 19ی تشرینی یەكەمی 2022 فەرماندەیی هێزەكانی كۆماندۆی كوردستان لەڕاگەیەندراوێكدا رایگەیاند: «لەكاتی راپەڕاندنی ئەركی فەرمیدا بۆ پاراستنی ئارامی و ئاسایش لەسنووری تاوێركەوە لەناوچەی پەڵكانە و زینانە لەگەرمیان بۆ رووبەڕووبوونەوەی تیرۆرو پاشماوەكانی داعش بۆمبێكی چێنراو بەهێزەكانی كۆماندۆی كوردستان تەقییەوە، بەداخەوە نەقیب زوهێر محەمەد شەهیدبوو و فەرماندە ئاكام عومەر فەرماندەی فەرماندەیی هێزەكانی كۆماندۆی كوردستان و چوار پێشمەرگە برینداربوون». ئاكام عومەر دوای برینداربوونی بەهێلیكۆپتەر گوازرایەوە بۆ نەخۆشخانەی فاروق  لەسلێمانی و چارەسەری پێویستی بۆ كرا، دواتر بەهۆی سەختی برینەكەی و وەكوو هەوڵێك بۆ رزگاركردنی لە مردن گوازرایەوە بۆ نەخۆشخانەیەكی ئەڵمانیا، بەڵام لەشەوی 12ی ئەم مانگەدا بەهۆی سەختی برینەكەیەوە گیانی لەدەستدا. ئاكام عومەر لەدایكبووی 1984ی هەولێرە، دووخوشك و برایەكی هەیەو خۆی منداڵی سێیەمی خێزانەكەی بوو، قۆناغەكانی خوێندنی سەرەتایی و ئامادەیی لەهەولێر تەواوكردووە، بەهۆی زانینی زمانی ئینگلیزییەوە لەنێوان ساڵانی 2006 بۆ 2010 لەگەڵ ئەمریكییەكان وەك وەرگێڕ كاریكردووە، دواتر لەساڵی 2011 بەهاوكاری ئەمریكییەكان دەچێتە ئەمریكاو كۆلێجی سەربازی دەخوێنێت،  ساڵی 2014 دەگەڕێتەوە هەرێمی كوردستان و پەیوەندی بە جەعفەر شێخ مستەفا فەرماندەی ئەوكاتی هێزەكانی 70و سەرپەرشتیاری میحوەرەكانی پێشمەرگەوە دەكات، دواتر ئەركی پێدراوە، ئەركەكەی ئەوەبووە بارەگاكانی داعشی لەسنووری جەلەولا بۆ فڕۆكەكانی هاوپەیمانان دیاریدەكردو بۆردومان دەكران، لەساڵی 2015 ئەركەكەی گوازرایەوە بۆ میحوەری كەركوك و بەبڕیاری شێخ جەعفەر هێزێكی بەناوی كۆماندۆ بۆ دروستكرا كەپێكهاتبوو لە 38 پێشمەرگە. هێزەكانی كۆماندۆ بەفەرماندەیی ئاكام عومەر بەردەوام مەشقەكانیان لەژێر سەرپەرشتی هێزەكانی ئەمریكاو ئەڵمانیاو فەڕەنسادا بووەو بەهۆی ئەو كاریگەرییەی لەشەڕی دژی داعش هەیان بووە لەماوەی شەش ساڵدا ژمارەیان لە 38 كەسەوە بۆ سێ هەزار كەس زیادكراو ناوەكەیان گۆڕدراوە بۆ فەرماندەیی هێزەكانی كۆماندۆی كوردستان. ئاكام عومەر لەشەڕی رزگاركردنی موسڵ و شەڕەكانی دیكەی پێشمەرگە دژی داعش چەندینجار برینداربووە، لەشەڕی رزگاركردنی موسڵ لەدژی چەكدارانی داعش بەقورسی بریندار دەبێت و مەترسی لەسەر بڕینەوەی قاچی دەكرێت، بەڵام ئەڵمانییەكان دەیگوازنەوە بۆ ئەڵمانیاو لەوێ چارەسەر دەكرێت و دەگەڕێتەوە كوردستان. لەدوای رووداوەكانی 8ی تەمموزی ساڵی رابردووی ناو یەكێتی نیشتمانی كوردستان هێزەكانی كۆماندۆ كە ئەوكاتە لەژێر فەرمانی شێخ جەعفەردا بوو، بەڕەزامەندی ئەو دەخرێتە ژێر فەرماندەیی بافڵ تاڵەبانی، ئەو هێزە دەورێكی یەكلاییكەرەوەی هەبوو لە بەلاداخستنی ناكۆكییەكانی ئەوكاتەی ناو یەكێتی، لەكۆتایی ساڵی 2022شدا لەدۆسیەی زەوی و زارەكانی سلێمانی و گرتنی چەند بەرپرسێكی شارەوانییەكان و ئەو كەسانەی لەو دۆسیەیە تێوەگلابوون هێزەكەی ئاكام عومەر رۆڵێكی بەرچاویان هەبوو.  

سەلاحەدین دەمیرتاش هاوسەرۆکی پێشووی هەدەپە، سەرنجی بۆ گفتوگۆکانی سەبارەت بە هەڵبژاردنی سەرۆک کۆماری تورکیا راکێشا و وتی، "ئێستا پێویستە کۆتایی بەو گفتوگۆ خراپانە بهێنرێت و مشتومڕکردنی ئۆپۆزسیۆن لەسەر کاندیدی سەرۆکایەتی بە واتای لادانە لە ئامانجەکە." سەلاحەدین دەمیرتاش هاوسەرۆکی پێشووی هەدەپە کە لە زیندانی ئەدرنەدایە، سەبارەت بە هەڵبژاردن و مشتومڕەکانی دیاریکردنی کاندیدی سەرۆک کۆماری لەلایەن ئۆپۆزسیۆنەوە پەیامێکی لە تۆڕە کۆمەڵایەتیەکاندا بڵاوکردەوە و وتی، “هەموو ئەکتەرێکی سیاسی کە بە دڵ و گیان باوەڕی بە دیموکراسی هەیە، پێویستە بەرپرسیارێتی بنیاتنانەوەی دەوڵەت لە ئەستۆ بگرێت. نابێت هیچ کەسێک هەوڵی دوورخستنەوەی کەسێکی دیکە بدات." ئاماژەی بەوەشکرد. " ئێمە بەرەو هەڵبژاردن هەنگاو دەنێین. پێویستە ئامانجی هەموومان ئەوە بێت کە ئەم وڵاتە رادەستی خاوەنە راستەقینەکەی بکەین کە ئەویش خەڵکە. مشتومڕکردنی ئۆپۆزسیۆن لەسەر کاندیدی سەرۆکایەتی بە واتای لادان لە ئامانج دێت." دەمیرتاش دەڵێت، "هەموو ئەو لایەن و سەرکردە سیاسیانەی باوەڕیان بە دیموکراسی هەیە، بەشێکی سروشتی ئەم پرۆسەیەن. ئێستا پێویستە کۆتایی بەو باسە خراپانە بهێنرێت. ئێستا کاتی کۆبوونەوە و جێبەجێکردنی پرەنسیپەکانە. بەم شێوازە هەمووان سەردەکەون و ٨٥ ملیۆن هاوڵاتی تورکیا قازانج دەکەن. لە کاتێکدا کە نزیکەی شەش مانگ بۆ هەڵبژاردنەکانی سەرۆکایەتی و پەرلەمانی تورکیا ماوە، لایەنەکانی ئۆپۆزسیۆن کە هاوپەیمانێتییەکیان بە ناوی هاوپەیمانی گەل پێک هێناوە، تاوەکو ئێستا لەسەر کاندیدکردنی کەسێک بۆ پۆستی سەرۆککۆماری رێکنەکەوتوون. کەمال کلچدارئۆغلۆ ١٩ی ئەم مانگە رایگەیاند، ئەگەر لایەنەکانی دیکەی ئۆپۆزسیۆن قبوڵی بکەن، خۆی بۆ پۆستی سەرۆککۆماری تورکیا کاندید دەکات. بەڵام، بەرپرسانی پارتی باش بە سەرۆکایەتی مەڕال ئاکشەنەر کە دووەم پارتی نێو هاوپەیمانی گەلە لە رووی جەماوەر و رێژەی دەنگەوە، چەندین جار رایانگەیاندووە، پێیان وایە، کلچدارئۆغلۆ ناتوانێت لە بەرامبەر ئەردۆغان سەرکەتوو بێت و کاندیدکردنیی ریسکێکی گەورەیە.

لە نوێترین راپرسیدا دەرکەوتوە ئەگەر هەڵبژاردنەکانی سەرۆک کۆماری لە تورکیا بچێتە گەڕی دوەمەوە، کاندیدی ئۆپۆزسیۆن سەرکەوتن بەدەست دەهێنێت و ئەردۆغان روبەڕوی شکست بێتەوە. کۆمپانیای ( پی ئار) تایبەت بە توێژینەوە و راپرسیی لە تورکیا ئەنجامەکانی دوایین راپرسیی کۆمپانیاکەی لە 25 پارێزگای وڵاتەکە بڵاو کردوەتەوە کە سێ هەزار کەس تێیدا بەشداربون. بە پێی راپرسییەکە ئەگەر لە قۆناغی یەکەمی هەڵبژاردنەکانی سەرۆک کۆماریی تورکیا یەکێک لە کاندیدەکان نەتوانن دەنگی پێویست بهێنن، لە گەڕی دوەمی هەڵبژاردنەکاندا کاندیدی هاوپەیمانیی ئۆپۆزسیۆن 47.5٪ بەدەست دەهێنێت و لە بەرامبەردا کاندیدی هاوپەیمانی دەسەڵات بە بەدەستهێنانی 41.3٪ی روبەڕوی شکست دەبێتەوە. بڵاوبونەوەی ئەو راپرسییە لە کاتێکدایە هاوپەیمانیی (جمهور) کە لە نێوان پارتی داد و گەشە ئاکەپە و پارتی بزوتنەوەی نەتەوەپەرست مەهەپە-دایە و ئەو هاوپەیمانییە رەجەب تەیب ئەردۆغانیان وەک کاندیدی خۆیان راگەیاندوە بەڵام تا ئێستا هاوپەیمانیی ئۆپۆزسیۆن (میللەت) کاندیدی هاوبەشی خۆی ئاشکرا نەکردوە.  

هاوڵاتی   بەبەشداری چەندین سەركردەو بەرپرسی وڵاتانی هەریەكە لەعێراق و ئوردن و فەرەنسا و ئێران و توركیاو قەتەرو كوەیت و سعودیەو میسرو ئیمارات و بەحرەین و وەزیری دەرەوەی یەكێتی ئەوروپاو جامیعەی عەرەبی و بەدەستپێشخەری ئیمانۆیل ماكرۆنی سەرۆكی فەرەنسا، لەئوردن كۆنگرەی (بەغداد دوو) بەڕێوەچوو، ئەمەش وەك درێژەپێدەری كۆنگرەی بەغداد یەك كە لەمانگی ئابی ساڵی٢٠٢١بەڕێوەچوو. سەرۆكایەتی فەرەنسا رایگەیاندووە ئامانج لەم كۆنگرەیە كۆكردنەوەی دراوسێكانی عێراق و هاوبەشەكانیەتی لەسەر یەك مێز بۆ درێژەدان بەگفتوگۆ، هاوكات پێشكەشكردنی هاوكارییە بۆ ئارامی و سەقامگیری عێراق و ئاسایشەكەی و شەنوكەوكردنی دۆخی ناوچەكە بەگشتی بەوپێیەی عێراق دەوڵەتێكی میحوەرییە تیایدا. بەپێی بەیاننامەی كۆتایی كۆنگرەكەش، وڵاتانی بەشداربوو پاڵپشتی عێراق دەكەن بۆ رووبەڕووبونەوەی هەموو ئاڵنگارییەكان بەتایبەتی پرسی تیرۆر، وڵاتانی بەشداربوو جەختیش لەهاوكاریكردنی عێراق دەكەنەوەو پشتگیری ئاسایش و سەقامگیری و سەروەری و پرۆسە دیموكراسییەكەی و دەستوورییەكەی دەكەن و هاریكاریشی دەكەن بۆ چەسپاندنی دەسەڵاتی دەوڵەت و یاسا و بنیاتنانی دامەزراوە دەستوورییەكانی بۆ ئەوەی توانای پێشكەوتن و دووبارە بونیاتنانەوەی هەبێت. بەستنی ئەم كۆنگرەیە لەكاتێكدایە دۆخی ناوچەكە بەگشتی لەدۆخێكی ئاڵۆزدایە و دۆخی عێراقیش بەتایبەتی بەهۆی دەستوەردانەكانی توركیاو ئێرانەوە لەكاروباری ناوخۆیی عێراق و تۆپباران و بۆردومانكردن و پێشێلكردنی سەروەری خاكەكەیەوە خراپە. بەستنی ئەم كۆنگرەیە لەكاتێكدایە ناوچەكە بەگشتی لەدۆخێكی ئاڵۆزدایەو دۆخی عێراقیش بەتایبەتی بەهۆی دەستوەردانەكانی توركیاو ئێرانەوە لەكاروباری ناوخۆیی عێراق و تۆپباران و بۆردومانكردن و پێشێلكردنی سەروەری خاكەكەیەوە خراپە. هەردوو وڵاتی توركیاو ئێران لەماوەكانی رابووردوودا بەهۆی هێرش و پەلامارە سەربازییەكانیانەوە بۆ سەر خاكی هەرێمی كوردستان، رووبەڕووی سەركۆنەكردن و ئیدانەكردنی نێودەوڵەتی بوونەوەو داوای دەستبەجێ راگرتنی هێرشەكانیان لێكردن، بەپێی زانیارییەكان جگە لەبابەتی شەڕی تیرۆرو چەند بابەتێكی دیكە، ئامانجی سەرەكی فەرەنسا لەبەستنی ئەم كۆنگرەیەو كۆنگرەكانی داهاتوو كە بڕیارە بەردەوامی هەبێت كۆكردنەوەی زۆرترین دەەوڵەتی عەرەبی و دروستكردنی بەرەیەكی فەرەنسی_عەرەبییە لەلایەن فەرەنساوە لەدژی ئێران بۆ فشاركردن لەسەر ئەو وڵاتە تادەستوەردان و تۆپبارانەكانی بۆ سەر هەرێمی كوردستان - عێراق رابگرێت و هەژموون و فشاری ئێران لەناوچەكەدا كەمبكاتەوە. وەك دەردەكەوێت هەرچەندە ناوی كۆنگرەكە (بەغداد دوو) بەناوی عێراقەوە بەستراوە، بەڵام كێشەو گرفتەكانی سوریاو خۆپیشاندانەكانی ئێران و پەیوەندی نێوان سعودیە و ئێران و دانەنانی سەرۆكێك بۆ لوبنان و چەندین گرفتی دیكەی ناوچەكە بەرۆكی كۆنگرەكەی بەرنەدابێت و بەشداربووان بەدوای چارەسەری قەیران و گرفتە كەڵەكەبووەكانی ناوچەكە بن و كۆنگرەكە كۆنگرەی كۆبوونەوەو یەكتربینی لایەنە ناكۆكەكانی ناوچەكە بێت نەوەك عێراق، هەر لەو چوارچێوەیەشدا چەندین كۆبوونەوەی دووقۆڵی لەنێوان بەرپرسانی وڵاتانی بەشداربوو بەڕێوەچوو. بەبڕوای چاودێران لەكۆنگرەی (بەغداد یەك) ئامانجی سەرەكی ئەوەبوو كەئایا تاچەند مستەفا كازمی سەرۆكوەزیرانی پێشووی عێراق دەتوانێت سەركردەكانی ناوچەكە لەبەغدا كۆبكاتەوە بەتایبەت ئەوانەی وڵاتانی كەنداو، بەڵام ئامانجی كۆنگرەی (بەغداد دوو) ئەوەیە محەممەد شیاع سودانی سەرۆكوەزیران تاچەندێك توانای ئەوەی هەیە كە ئەو پەیوەندییانە بپارێزێت و ئەم كۆنگرەیە وەك وێستگەیەكی تاقیكردنەوە وەهایە بۆ سوودانی. لەپەراوێزی كۆنگرەكەشدا وەزیری دەرەوەی ئێران و بەرپرسی سیاسەتی دەرەوەی یەكێتی ئەوروپا كۆبوونەوەو بەپێی زانیارییە میدیاییەكانیش گفتوگۆ ئەتۆمییەكان تەوەری كۆبوونەوەكە بوون، بەبڕوای (ئەمیر عەبدولهەیان) وەزیری دەرەوەی ئێران ئەم كۆنگرەیە هەلێكە بۆ ژیاندنەوەی گفتوگۆكانی ئەتۆمی كەچەندین مانگە وەستاوە، هاوكات ئامادەیی وڵاتەكەشی دەربڕی بۆ كۆبوونەوە لەگەڵ سعودیەو وڵاتانی دیكەی كەنداو. بەبڕوای (ڕیاز قەهوەچی)ی بەڕێوەبەری پەیمانگای رۆژهەڵاتی دوورو كەنداو بۆ لێكۆڵینەوەی سەربازی دەربارەی كۆنگرەكە رایگەیاند هیواكان گەورەن بەڵام هیچ كەسێك چاوەڕێ ناكات موعجیزە رووبدات، بڕواشی وایە فەرەنسا وەك سەرەڕمی رۆژئاوا وایە كەدەیەوێت تاڵەمووی پەیوەندییەكان لەگەڵ ئێراندا نەپچڕێت بەتایبەت لەگفتوگۆكانی تایبەت بەچەكی ئەتۆمی، ئاماژە بەوەشدەكات لەبنەماكانی ئێران ئەوەیە هەرگیز واز لەدەستكەوتەكانی خۆیان نەهێنن و ئەو وڵاتە خۆی بەیاریكەری سەرەكی دەزانێت لەناوچەكەدا، بەڵام پرسیارە سەرەكییەكە ئەوەیە ئایا ئێران هیچ نەرمییەك یاخود ئامادەییەكی زیاتر دەنوێنێت..؟ بەبڕوای زۆرێك لەچاودێرانیش بەهۆی هەڕەشەو دەستوەردانەكانی ئێران و توركیایەو هەوڵدان بۆ دەستبەسەراگرتنی بڕیاری سیاسی و قەیرانی سەرۆكایەتی لەلوبنان و بەردەوامی خۆپیشاندانەكانی ئێران و گرفت و كێشەكانی سعودیەو ئێران و چەندین قەیرانی دیكەی ناوچەكەو مەیلی ئاشكرای محەممەد شیاع سوودانی بۆ ئێران ناتوانرێت هیچ شتێكی تازە لەهاوكێشەكانی ناوچەكە بگۆڕێت و بەبێ دەستكەوتێكی هەستپێكراو وەك هەموو كۆنگرەكانی دیكە كۆتایی هاتووە، بەتایبەت لەدۆخی عێراق كەهێشتا گرووپە چەكدارییەكان چەكەكانیان لەدەرەوەی دەوڵەتەو ئێرانیش بەردەوامە لەهەڕەشەكانی بۆ سەروەری خاكی عێراق، توركیاش بەردەوامە لەلەشكركێشی و هەڕەشەو بۆردوومانكردنی خاكی كوردستان.  

هاوڵاتی وەزارەتی تەندروستی حکومەتی هەرێمی کوردستان ئاماری هەفتانەی کۆرۆنا لە هەرێم بڵاوکردەوەو ڕایگەیاند لەم هەفتەیەدا  61 توشبو و 176 چاکبونەوە هەبووە. وەزارەتی تەندروستی حکومەتی هەرێم ئەمڕۆ سێشەممە بڵاویکردەوە، لەماوەی هەفتەی رابردودا61 توشبوی نوێی پەتاکە تۆمارکراون کە زۆرترین ژمارەیان لە هەولێر بون، 176 توشبوی پەتاکەش چاکبونەتەوە. ئاماژەشی بەوەدا،کۆی گشتی توشبوانی کۆرۆناش بۆ 466 هەزار و 907 کەس بەرزبوەتەوە. هەروەها لەو ماوەیەدا 176 توشبوی پەتاکە چاکبونەتەوە، لە سەرەتای بڵاوبونەوەی کۆرۆناشەوە تائێستا 459 هەزار و 251 کەس چاکبونەتەوە. وەزارەتی تەندروستی دوایین ئاماری مردنیشی بەکۆرۆنا بڵاوکردوەتەوە و ئاماژە بەوە دەکات، لە سەرەتای بڵاوبونەوەی کۆرۆناوە تائێستا 7 هەزار و 469 توشبوی پەتاکە گیانیانلەدەستداوە.

سێ مانگ و چوار رۆژە ناڕەزایەتییەکان لە شێوەی جیاواز بە مانگرتن و خۆپیشاندن و بایکۆت لە رۆژهەڵاتی کوردستان و ئێران بەردەوامە و جارێکی دیکە کاسبکارانی شارەکانی سەقز و سنە ، کامیاران و کرماشان و چەند شارێکی دیکە دوکان و بازاڕەکانیان لە چوارچێوەی ناڕەزایەتییەکان دژی سەرکوت و سێدارە و ئەشکەنجەی گەنجان نەکردەوە و بە شەویش رێپێوان و نارەزایەتیی لە تاران و کەرەج بەردەوام بو. سەرچاوەکانی رۆژهەڵاتی کوردستان بڵاویان کردوەتەوە دەستگیرکردنی گەنجان و لاوانی ئەو بەشە لە کوردستان لە لایەن هێزە ئەمنییەکانەوە بەردەوامە و ئەمڕۆش زیاتر لە 10 گەنجی دیکە دەستگیرکراون کە ئەوانیش چارەنوسیان هاوشێوەی دەستگیرکراونی رۆژانی رابردو نادیارە. ئەمڕۆ سەربازێکی ئێران وەک ناڕەزایەتیی بەرامبەر لەسێدارەدانی دەستگیراوانی ناڕەزایەتییەکانی وڵاتەکە، لە بنکەیەکی سەربازیی لە شەقامی شەریعەتی لە شاری تاران پەتی سێدارەی خستە ملی خۆیەوە. تا ئیستا دوو خۆپیشاندەر لە ئێران لەسێدارە دراون و زیاتر لە 50 کەسیش لەو وڵاتە و لە رۆژهەڵاتی کوردستان مەترسیی لەسێدراەدانیان لەسەرە. ناوەندی مافەکانی مرۆڤی ئێران بڵاوی کردوەتەوە لە 94 رۆژی ناڕەزایەتییەکاندا لانیکەم 503 کەس کوژراون و زیاتر لە 18 هەزار کەسیش دەستگیر کراون و هاوکات ژمارەی دەستگیراوانی رۆژهەڵاتی کوردستان لە حەوت هەزار کەس نزیک بوەتەوە. لە لایەکی دیکەوە پێگەی ئەلمۆنیتۆر بڵاوی کردەوە ئەندامانی ئەنجومەنی نوێنەرانی ئەمریکا (گۆنگرێس) دەیانەوێت پڕۆژە یاسایەک بۆ هەڵوەشاندنەوەی مافی مانەوە و ڤیزای ئەمریکا لەسەر کوڕان و کچانی بەرپرسانی کۆماری ئیسلامی ئێران پەسند بکەن و ئەو بڕیارەش لە کاتێکدا بە وتەی پەرلەمانتارێکی سەر بە باڵی توندڕەوی دەسەڵات، زیاتر لە پێنج هەزار کوڕ و کچی بەرپرسانی ئێران لە ئەمریکا دەژین و مافی مانەوەیان لەو وڵاتە پێدراوە. ئەندامانی دەستەی ئاشکراکردنی راستی روداوەکانی ئێران لە نەتەوەیەکگرتوەکان دەستنیاشان کران کە هەر سێ کیان ژنن . ئەو سێ ژنە بریتین لە سارا حسێن، خەڵکی بەنگلادش و یەکێکە لە ناودارترین ژنانی یاسایی جیهان کە سەرۆکایەتیی دەسەتەکەی نەتەوەیەکگرتوەکان دەکات، دوەم شاهین سەردار عەلی، خەڵکی پاکستنان و مامۆستای یاسایە لە زانکۆکانی بەریتانیا، ئەو دەیان دۆسیەی تاوانی نێودەوڵەتیی یکلایی کردوەتەوە، سێیەم ڤیڤیانا کریستیچڤیچ بە رەچەڵەک ئارژانتینی کە بەڕێوبەری جێبەجێکاری ناوەندی داد و مافە نێودەوڵەتییەکان (CEJIL)ـیە. بە پێی تۆمارێکی ڤیدیۆیی کە ئەمڕۆ سێشەممە بڵاو کراوەتەوە جۆ بایدن، سەرۆکی ئەمریکا لە گردبونەوەیەکی جەماوەریدا لە وەڵامی هاوڵاتییەکی خەڵکی ئێران و دانیشتوی ئەمریکا دەڵێت: بەزۆر هۆکار ناتوانم مەرگی رێککەوتنی ئەتۆمیی بە فەرمی راگەیەنم بەڵام ئەو رێککەوتنە مردوە و کۆتایی پێهاتوە. ئەو لە بەشێکی دیکەی قسەکانیدا وتوشیەتی: ئەزانن کە دەسەڵاتی ئاخوندەکانی کۆماری ئیسلامی ئێران نوێنەرایەتیی خەڵکی ئەو وڵاتەیان پێناکرێت بەڵام نابێت ئەو دەسەڵاتە ببێتە خاوەنی چەکی ئەتۆمیی. ئیسماعیل قائانی فەرماندەی فەیلەقی قودس-ی سەر بە سوپای پاسداران رۆژی سێشەمە لە وتارێکیدا رایگەیاند؛ هەڕەشەی رۆژانە 50 هێرشی لە ئیسرائیل کرد و وتیشی دەسەڵاتی کۆماری ئیسلامی بە فشار لە رێڕەوی خۆی لانادات. ئەو لە بەشێکی دیکەدا وتوی: سوپای پاسداران تابلۆیەکی گەورەی بەرگرییە و سعودیە نرخی ئەوەی نییە بە دوژمن لەقەڵەم بدرێت و چونکە ئەو وڵاتە بە شێوازی بێڕەواشتانە کاری راگەیاندن و لە دژی ئێران دەکات و بانگەشەی ئەوە دەکات کە سەرکوتو بوە. قائانی ئاماژەی بەوەکردوە کە سەرجەم کاری میدیایی و راگەیاند لە دژی کۆماری ئیسلامی ئێرانیان لای خۆیان تۆمار کردوە و ئەوەی دژایەتی دەسەڵاتی وڵاتەکەی کردبێت وەڵام دەدرێتەوە گورزی بەردەکەوێت.

فەرماندەیەکی سوپای پاسدارانی ئێران هەڕەشەی لە سعودیە و ئیسرائیل کرد و وتویەتی هەر کەسێک رۆژێک دژی ئەوان کاری راگەیاندنی کردبێت ئەوا گورزێکی بەردەکەوێت. ئیسماعیل قائانی، فەرماندەی فەیلەقی قودس-ی سەر بە سوپای پاسداران رۆژی سێشەمە لە وتارێکیدا هەڕەشەی رۆژانە 50 هێرشی بۆ سەر ئیسرائیل کرد و وتیشی دەسەڵاتی کۆماری ئیسلامی بە فشار لە رێڕەوی خۆی لانادات. ئەو لە بەشێکی دیکەدا وتوی: سوپای پاسداران تابلۆیەکی گەورەی بەرگرییە و سعودیە نرخی ئەوەی نییە بە دوژمن لەقەڵەم بدرێت و چونکە ئەو وڵاتە بە شێوازی بێڕەوشتانە کاری راگەیاندن و لە دژی ئێران دەکات و بانگەشەی ئەوە دەکات کە سەرکوتو بوە. قائانی ئاماژەی بەوەکردوە کە سەرجەم کاری میدیایی و راگەیاند لە دژی کۆماری ئیسلامی ئێرانیان لای خۆیان تۆمار کردوە و ئەوەی دژایەتی دەسەڵاتی وڵاتەکەی کردبێت وەڵام دەدرێتەوە و گورزی بەردەکەوێت. وتەکانی قائانی لە کاتێکدایە لە سەرەتای ناڕەزایەتییەکانی رۆژهەڵاتی کوردستان و ئێران زیاتر لە 50 رۆژنامەنوسی کورد و ئەو وڵاتە دەستگیر کراون کە 22 رۆژنامەنوسیان ژنن و سەرجەمیان تا ئێستاش لە زیندانەکانی ئەو وڵاتەدان.

هاوڵاتی دەزگای کەشناسی بەریتانیا پێشبینی دەکات ساڵی ٢٠٢٣ بەراورد بە ٢٠٢٢ گەرمتر دەبێت. بەپێی پێشبینیەکانی کەشوهەوا پلەکانی گەرما بۆ ماوەی دە ساڵە لەسەریەک یەک پلەی سیلیزی لەسەروو ئاستی مامناوەندیەوەیە، هەروەها باسیشی لە کاریگەریەکانی مرۆڤ لەسەر گەرمبونی زەوی کرد. هەروەها بەڵگە زانستیەکان باس لەوە دەکەن کە گۆڕانەکانی کەشوهەوا هۆکاری سەرەکی بەرزبونەوەی پلەکانی گەرمان، لە ئێستادا پلەکانی گەرما 1.1 پلەی سیلیزی گەرمترن بەبەراورد بە پلەکانی گەرما لەماوەی پێش شۆڕشی پیشەسازی و سوتاندنی ئەو بڕە زۆرەی سوتەمەنی بەردین کە بووە هۆی بەرزبونەوەی پلەی گەرمای بەرگەهەوا. هاوکات بەهۆی مەترسیەکانی گۆڕانی کەشوهەوا لەسەر ئاستی جیهان حوکمەتەکان لەهەوڵدان بۆ کەمکردنەوەی دەردانی گازەژەهراویەکان وەک گازی CO، ئەمەش بەمەبەستی هێشتنەوەی پلەکانی گەرما لەژێر 1.5 سەدی.