ناسنامەی ٥٤ کوژراوی کورد لە خۆپیشاندانەکانی ئێران ئاشکرا بوو

فەرماندەی گشتیی هێزەکانی سووریای دیموکرات، جەخت دەکاتەوە دەستبەرداری تایبەتمەندیی ناوچەکەیان نابن و بڕیارە سبەی دوای کۆبوونەوەی لەگەڵ سەرۆکی سووریا، وردەکاریی تەواوی ڕێککەوتنەکە ئاشکرا بکات. یەکشەممە 18ـی کانوونی دووەمی 2026، مەزلووم عەبدی، فەرماندەی گشتیی هێزەکانی سووریای دیموکرات (هەسەدە) لە پەیامێکی ڤیدیۆییدا ڕایگەیاند، لە ڕۆژی شەشی مانگی کانوونی دووەمەوە هێرشێکی دڕندانە و پلان بۆ داڕێژراو کرایە سەریان، کە تێیدا ژمارەیەکی زۆر شەهید و برینداریان دا و خەڵکێکی زۆر ئاوارە بوون. فەرماندەی هەسەدە ئاشکرای کرد کە سەرەڕای ئەوەی نەیاندەویست بچنە نێو ئەم شەڕەوە، بەڵام بە سەریان سەپێندرا و ئامانج لێی کۆمەڵکوژی و لەناوبردن بوو. عەبدی گوتی: بەر لەوەی سبەی لە دیمەشق گفتوگۆ لەبارەی ئاگربەستەکە بکەن، هەندێک ڕوونکردەوە دەدات؛ ئاماژەشی دا، لەو چەند کۆبوونەوەی لەو ماوەیدا ئەنجامییان داوە، هەوڵییان داوە ڕێگری لەو شەڕە بکەن، بەڵام بەداخەوە ئەو شەڕە لەلایەن چەند لایەنێکەوە پلانی بۆ داڕێژرابوو و بەسەرمان سەپێنرا، کە ئامانجی لێی ڕوودانی شەڕی ناوخۆ بوو. گوتیشی: بەهۆی ئەوەی کوشتن و بڕین، بەتایبەت لەناو خەڵکی مەدەنی، زیاد نەکات و شەڕەکە بێ ئەنجام بوو، بڕیارمان دا لەپێناو پاراستنی خەڵکەکەمان و دەستکەوتەکانی شۆڕش، هێزەکانییان لە ناوچەکانی دێرەزوور و ڕەققە بکشێنەوە بۆ حەسەکە و لەسەر ئەو بنەمایە ڕێککەوتنێک ئامادە کرا. دەشڵێت: دوای ئەوەی لە دیمەشق گەڕایەوە و لەگەڵ ئەحمەد شەرع کۆبووەوە، وردەکاری زیاتر لەسەر ڕێککەوتنەکە بڵاو دەکەنەوە. مەزڵووم عەبدی جەختی لەوە کردەوە کە ئەوان دەستبەرداری دەستکەوتەکانی شۆڕش و تایبەتمەندیی ناوچەکە نابن و خەباتەکەیان بەردەوام دەبێت. لە کۆتاییشدا سوپاسی خۆڕاگریی گەل و هێزەکانی کرد.

ئێوارەی ڕۆژی یەكشەممە 18ی كانوونی دووەمی 2026 سەرۆك مەسعود بارزانی پەیوەندییەكی تەلەفۆنیی لە بەڕێز ئەحمەد شەرع سەرۆكی سووریاوە پێ گەییشت. لەو پەیوەندییە تەلەفۆنییەدا باس لە دوایین پێشهاتەكانی سووریا كرا و سەرۆك شەرع وێڕای باسكردنی ناوەڕۆكی ڕێككەوتنامەی لەگەڵ قسد جەختی لەوە كردەوە كە ڕەچاوی مافەكانی كورد  و پاراستنیان لە سووریا دەكرێت و كێشە و گرفتەكان بەپێی ڕێككەوتنەكان چارەسەر دەكرێن. هەرلەو پەیوەندییەدا سەرۆك بارزانی تەئكیدی لە پێویستیی گەرەنتیكردنی مافەكانی گەلی كورد كردەوە و هەروەها دەرچوونی مەرسوومی سەرۆكی سووریا لەبارەی مافەكانی كورد بە هەنگاوێكی دروست لە قەڵەم دا كە دەكرێ بۆ مافەكانی كورد لە سووریا بنەماییەكی پتەو و ئیجابی لەسەر بنیات بنرێت.

ئەحمەد شەرع داوای لە مەزڵوم عەبدی کردووە راگەیەندراوێکی فەرمی لەبارەی تێکەڵکردنی هەسەدە بە وەزارەتی بەرگریی سوریا بڵاوبکاتەوە، بەڵام عەبدی رەتی کردووەتەوە. بەگوێرەی رۆژنامەی شەرقلئەوسەت، کە چەند سەرچاوەیەکى جیاواز قسەیان بۆکردووە،  لە دیمەشق زانیویەتی کە ڕۆژی یەکشەممە پەیوەندییەکی ڤیدیۆیی لە نێوان ئەحمەد شەرع سەرۆک کۆماری سوریا و مەزلوم عەبدی فەرماندەی هێزەکانی سوریای دیموکرات (هەسەدە) ئەنجامدراوە. لەو ماوەیەدا شەرع داوای ڕاگەیاندنی فەرمیی هەڵوەشاندنەوەی هێزەکانی سوریای دیموکرات و یەکخستنی ئەندامانی وەک تاک لە سوپای سوریا کرد، بەڵام عەبدی ئەو پێشنیازەی ڕەتکردەوە. ئێوارەى ئەمڕۆ یەکشەممە، سەرۆکی سووریا، لە لێدوانێکی ڕۆژنامەوانیدا نەخشەڕێگەی گەڕانەوەی دەسەڵاتی دەوڵەت بۆ ناوچەکانی باکوور و ڕۆژهەڵاتی سووریا خستەڕوو و ڕایگەیاند، دەوڵەت ئیدارەی سەرجەم ناوچە و جوگرافیای سووریا دەکات. یەکشەممە، 18ـی کانوونی دووەمی 2026، ئەحمەد شەرع، سەرۆکی سووریا، لە کۆنفرانسێکی ڕۆژنامەوانیدا گوتی: بڕیار بوو ئەمڕۆ پێشوازی لە مەزڵووم عەبدی، فەرماندەی گشتیی هێزەکانی سووریای دیموکرات (هەسەدە) بکەم، بەڵام بەهۆی نالەباریی دۆخی کەشوهەوا و ئاستەنگی هاتووچۆوە، کۆبوونەوەکە بۆ سبەی دواخراوە. لە بارەی چارەکردنی کێشە ناوخۆییەکان، شەرع جەختی لەوە کردەوە کە سەرجەم دۆسیە هەڵپەسێردراو و ناکۆکییەکانی نێوان حکوومەت و هێزەکانی سووریای دیموکرات چارە دەکرێن. ئەحمەد شەرع دووپاتی کردەوە، کە دامەزراوە فەرمییەکانی دەوڵەت دەگەڕێنەوە بۆ پارێزگاکانی دێرەزوور، ڕەققە و حەسەکە و دەست بە ئەنجامدانی ئەرکەکانیان دەکەنەوە.

ئەم مانگە مووچەی زیاتر لە سێ هەزار پێشمەرگەی دیكەی خانەنشینكراو دەبەسترێت كە لەمانگی هەشتەوە گەیشتوونەتە تەمەنی خانەنشینی، چەند مووچەیەک بەیەکەوە وەردەگرن، زیاتر لە دوو هەزار و 500ـی دیکەش دەکەوێتە مانگی دوو.  لە مانگەکانی ڕابردوو لە 19 هەزار دۆسیەكەی خانەنشینانی پێشمەرگە، 13 هەزار و 774 کەس دۆسیەیان تەواو کراوە و مووچەیان بۆ بەستراوە، بەشێکی دیکەیان ماون وردبینی تێدا بکرێت، بۆ دابەشکردنی مووچەی مانگی دوو سەرجەمیان ئامادە دەبن.  لیوا حاجی مەلا ئەمین، بەڕێوەبەری گشتیی خانەنشینی پێشمەرگە و کەمئەندامان؛ بە ئاڤای گوت، "سێ هەزار و 24 خانەنشین و کەمئەندام لەگەڵ لیستی مووچەی مانگی یەک مووچەیان بۆ دەبەسترێت، 53 خانەنشینی پێشمەرگەن، دوو هەزار و 971 کەسیان کەمئەندامن، ئەوانە چەند مووچەیەک بەیەکەوە وەردەگرن."  بەگوتەی بەڕێوەبەری گشتیی خانەنشینی پێشمەرگە و کەمئەندامان، هەزار و 712 دۆسییەی دیکەیان ڕەوانەی وەزارەتی دارایی کردووە، ئەگەر وردبینی تەواو بکرێت لەم مانگە مووچەیان دەبەسترێت و ژمارەی ئەو خانەنشین و کەمئەندامانەی لەم مانگە مووچە وەردەگرن دەبێت چوار هەزار و 736، ئەگەر دۆسییەکانیشیان بمێنێتەوە ئەوا دەکەوێتە سەر مانگی دوو.

بارەگای بارزانی پەیامێکی سەرۆک بارزانی لەبارەی دۆخی سوریا بڵاوکردەوە و دەڵێت: دوێنێ كۆبوونەوەیەكی هاوبەشی گرنگمان لەگەڵ نێردەی تایبەتی سەرۆک ترەمپ بۆ كاروباری سوریا و فەرماندەی گشتیی هێزەكانی سوریای دیموكرات و سەرۆكی ئەنەكەسە هەبوو. ئەمڕۆ یەکشەممە، 18ـی کانوونی دووەمی 2026، سەرۆک بارزانی لەبارەی ئەو شەڕ و ئاڵۆزییانەی لە نێوان هێزەكانی حكوومەتی سووریا و هێزەكانی سووریای دیموكرات لە ئارادایە رایگەیاند، هیوادارین هەموو لایەك بۆ ئەو ڕێككەوتنانە بگەڕێنەوە كە پێشتر بۆ چارەسەركردنی كێشەكان و گەییشتن بە سەقامگیری لەنێوان لایەنەكانی سووریا بەستراون. دەقی پەیامەکەی سەرۆک بارزانی بەناوی خودای مەزن و دلۆڤان  سەبارەت بە دوایین پەرەسەندن و گۆڕانكارییەكانی سووریا و لە چوارچێوەی هەوڵدان بۆ چارەسەركردنی كێشەكان، دوێنێ كۆبوونەوەیەكی هاوبەشی گرنگمان لەگەڵ نێردەی تایبەتی سەرۆك ترامپ بۆ كاروباری سووریا و فەرماندەی گشتیی هێزەكانی سووریای دیموكرات و سەرۆكی ئەنەكەسە هەبوو. هیوادارین بە زووترین كات ئەو شەڕ و ئاڵۆزی و گرژییانە ڕابگیرێن كە ئێستا لەنێوان هێزەكانی حكوومەتی سووریا و هێزەكانی سووریای دیموكرات لە ئارادایە و هەموو لایەك بۆ ئەو ڕێككەوتنانە بگەڕێنەوە كە پێشتر بۆ چارەسەركردنی كێشەكان و گەییشتن بە سەقامگیری لەنێوان لایەنەكانی سووریا بەستراون. هەروەها دەرچوونی مەرسوومی سەرۆكی سووریا لەبارەی مافەكانی كورد بە هەنگاوێكی ئیجابی و ئاراستەی دروست دەزانین و هیوادارین ببێتە زەمینەیەك بۆ ئەوەی بە ڕەزامەندیی لایەنە پەیوەندیدارەکان دەوڵەمەند بکرێت و بە شێوەیەکی یاسایی و دەستوری، گەرەنتیی مافەكانی گەلی كوردی لەسەر بنیات بنرێت.

ناوەندی ڕاگەیاندنی هەسەدە ڕایگەیاند، لە زنجیرەیەک چالاکیی هاوبەشیاندا لەگەڵ یەکینەکانی پاراستنی ژنان (YPJ) لە دەوروبەری بەنداوی تشرین، تانکێک و پێگەیەکی سەربازیی سوپای عەرەبیی سووریایان تێکشکاندووە و ژمارەیەک کوژراو و برینداری لێکەوتووەتەوە. یەکشەممە 18ـی کانوونی دووەمی 2026، ناوەندی ڕاگەیاندنی هێزەکانی سووریای دیموکرات (هەسەدە) بڵاوی کردەوە، هێزەکانیان بە هاوبەشی لەگەڵ یەکینەکانی پاراستنی ژنان (YPJ)، زنجیرەیەک ئۆپەراسیۆنی سەرکەوتوویان دژی سوپای عەرەبیی سووریا لە دەوروبەری بەنداوی تشرین ئەنجام داوە. بەگوێرەی ڕاگەیەندراوەکە، ئۆپەراسیۆنەکان بەم شێوەیە بوون، لە دەوروبەری گردی سیرێتێل لە نزیک بەنداوی تشرین، هێزەکانی هەسەدە گردبوونەوەیەکی چەکدارانیان کردووەتە ئامانج کە خۆیان بۆ هێرش ئامادە دەکرد، لە ئەنجامدا تانکێکی چەکدارەکان بە تەواوی تێکشکێندراوە. هەروەها هەسەدە ئاماژەشی داوە، هەر لە هەمان ناوچە، لە ڕێگەی فڕۆکەی بێفڕۆکەوانەوە لێدانێکی ورد و کاریگەر لە ناوەڕاستی گردبوونەوەیەکی چەکدارەکان دراوە و تەقینەوەیەکی گەورەی لێکەوتووەتەوە. لە ڕاگەیەندراوەکەدا هاتووە، لە گوندی حاجی حوسێنی سەر بە ناوچەی بەنداوی تشرین، هێزەکانی هەسەدە بنکەیەکی سەربازی و خاڵێکی جێگیربوونی چەکدارەکانیان وێران کردووە. هەسەدە جەختیشی کردووەتەوە، لە ئەنجامی ئەو چالاکییانەدا ژمارەیەک لە چەکداران کوژراو و بریندار بوون، وێڕای تێکشکاندنی تەواوەتی تانکێک و خاپوورکردنی پێگە سەربازییەکانیان.

کەشناسیی هەرێمی کوردستان رایگەیاند، لە نیوەڕۆی یەکشەممەوە شەپۆلێکی بەفر و باران هەرێمی کوردستان دەگرێتەوە، سێشەممە و چوارشەممەش بەهۆی سەرماوە بەستنی شەقام دروست دەبێت. کەشناسێک پێشبینی دەکات، نزمترین پلەی گەرما لەم هەفتەیەدا تۆمار بکرێت، کە پێشبینی دەکرێت 15 پلە ژێر سفر بێت. ئەمڕۆ یەکشەممە 18-01-2026 کەشناسیی هەرێمی کوردستان رایگەیاند، "نیوەڕۆی ئەمڕۆ کاریگەریی شەپۆلێکی بەفر و باران سەرەتا لە پارێزگای دهۆکەوە دەستپێدەکات و دوای نیوەڕۆ دەگاتە سەرجەم ناوچەکانمان." بەگوێرەی پێشبینیی کەشناسیی هەرێمی کوردستان، "ئەمڕۆ نمەبارانی پچڕپچڕ و بارانی مامناوەند دەبارێت، لە ناوچە شاخاوییەکان و ناوچە بەرزەکان بەفر دەبارێت." بەگوێرەی کەشناسیی هەرێمی کوردستان، ئەمڕۆ بەراورد بە دوێنێ، پلەی گەرما 1 بۆ 3 پلەی سیلیزی دابەزیوە، سەنتەری هەولێر 9 پلەی سیلیزی دەبێت، لە سلێمانی، دهۆک و هەڵەبجە پلەی گەرما 8 پلەی سیلیزی دەبێت. لەبارەی کەشوهەوای سبەی دووشەممەوە کەشناسی دەڵێت، "شەپۆلی بارانبارین لە تەواوی ناوچەکەمان بەردەوام دەبێت. لەگەڵ بەفربارین لە ناوچە شاخاوییە بەرزەکان و ناوچە سنوورییەکان بە شێوەی پچڕ پچڕ." شاڵاو هیدایەت، شارەزای کەشوهەوا ئەمڕۆ بە تۆڕی میدیایی رووداوی گوت، "شەپۆلەکە بەگشتی بارانی مامناوەند بۆ باش دەبێ جگە لە گەرمیان کە کەمتر دەبارێت. شەپۆلەکە تاوەکو دووشەممەیە و سێشەممە لاواز دەبێ و چوارشەممە کۆتایی دێت." بەگوێرەی پێشبینییەکانی ئەو کەشناسە، "سێشەممە و چوارشەممە چەقی سەرمای ئەم مانگە دەبێت و لە ناوچە شاخاوییەکانی وەکو حاجی ئۆمەران پلەی گەرما دەگاتە نزیکەی 15 پلە ژێر سفر؛ لە سەنتەری پارێزگاکانیش نزیک دەبێتەوە لە سفر و ژێر سفر پلەی سیلیزی." کەشناسیی هەرێمی کوردستان رایگەیاندووە، "بەهۆی کاریگەریی ئەم شەپۆلەوە پلەی گەرما بە چەند پلەیەک نزم دەبێتەوە بە تایبەت لە رۆژانی سێشەممە و چوارشەممە و ئەگەری دروستبوونی شەختە دەبێت لە بەیانیاندا."   کەشناسی رایگەیاندووە، بەراورد بە ئەمڕۆ سبەی پلەی گەرما زیاتر دادەبەزێت و بەم شێوەیە دەبێت:   هەولێر: 7 پلەی سیلیزی پیرمام: 3 پلەی سیلیزی سۆران: 5 پلەی سیلیزی حاجی ئۆمەران: 1 پلەی سیلیزی      سلێمانی: 6 پلەی سیلیزی چەمچەماڵ: 7 پلەی سیلیزی  هەڵەبجە:6 پلەی سیلیزی  دهۆک: 5 پلەی سیلیزی زاخۆ: 6 پلەی سیلیزی هەڵەبجە: 7 پلەی سیلیزی ئاکرێ: 8  پلەی سیلیزی

شاندی ئیمراڵی رایگەیاند دوێنێ شەممە کۆبوونەوەیکی دوو کاتژمێر و نیویان لەگەڵ رێبەر ئۆجەلان هەبووە و تێدا باسی لە ئاڵۆزییەکانی سوریا کردووە. شاندەکە دەڵێت، لە کۆبوونەوەکەدا رێبەر ئۆجەلان نیگەرانی قووڵی خۆی لەبارەی بە ململانێکان و پەرەسەندنی گرژییەکان دەربڕی، ئەو گرژییانەی بە هەوڵێک ناوبرد بۆ تێکدانی پڕۆسەی ئاشتی و گوتی، کێشەکانی سوریا تەنیا لە رێگەی دیالۆگ و دانوستان و لۆژیكی دروستەوە دەتوانرێت چارەسەر بکرێن. بەیاننامەی شاندی پارتی یەكسانی و دیموکراسی لە ئیمرالی:  رۆژی ١٧ی كانوونی دووەمی ٢٠٢٦ لە ئیمرالی کۆبونەوەیەکمان لەگەڵ بەڕێزعەبدوڵا ئۆجەلان ئەنجامدا، کە نزیکەی دوو کاتژمێر و نیوی خایاند. لە میانی دیدارەکەدا، بەڕێز ئۆجەلان پابەندبوونی خۆی بە پرۆسەی ئاشتی و کۆمەڵگەیەکی دیموکراسی دووپاتکردەوەو رایگەیاند، دیدگای ٢٧ی شوبات هەر بە دروستی ماوەتەوە، لەو چوارچێوەیەشدا گرنگیی گرتنەبەری هەنگاوی پێویست بۆ پێشخستنی پرۆسەکە دووپاتکردەوە. سەرنجی سەرەکی کۆبونەوەکە پێشهاتەکانی سوریا بوو، بەڕێز ئۆجەلان نیگەرانی قوڵی خۆی سەبارەت بە ململانێکان و پەرەسەندنی گرژییەکان دەربڕی و ئەوەی بەهەولێك ناوبرد بۆ تێکدانی پڕۆسەی ئاشتی و کۆمەڵگەیەکی دیموکراسی ، بە توندی جەختی لەوە کردەوە، کێشەکانی سوریا تەنیا لە ڕێگەی دیالۆگ و دانوستان و لۆژیكی دروستەوە دەتوانرێت چارەسەر بکرێن. ئامادەیی خۆشی دووپاتکردەوە بۆ جێبەجێکردنی بەرپرسیارێتیەكانی بۆ دڵنیابوون لە چارەسەركردنی ئەم پرسە لە ڕێگەی گفتوگۆو دوورکەوتنەوە لە ململانێ، داواشی لە هەموو لایەنە چالاكەكان رۆڵی ئەرێنی خۆیان بگێڕن و بەرپرسیارانەو جددی لەم بوارەدا مامەڵە بکەن.

د. عەلی قەرەداغی • سەرۆکى یەكێـتی جیهانی زانایانی مسوڵمان لە راگەیەندراوێكدا سەبارەت بە مەرسومەكەی ئەحمەد شەرع تایبەت بە كورد نوسیویەتی: - من پێشوازی لە بڕیارە سەركەوتووەكانی سەرۆك ئەحمەد شەرع دەكەم و داوا لە پێكهاتەی كوردی دەكەم پشتیوانی لێبكەن و سەرقاڵی بەدیهێنانی سوریایەكی یەكگرتوو بن. - پێشتر بڕیاری وانەبووەو پێشینەی نیە، بانگەوازەكانی روون و سورە لەسەر مافەكانی پێكهاتەی كوردی. - بڕیارەكانی (خوا بیپارێزێت) هەوڵێكە بۆ چاككردنی ماڵی سوری كە بەهۆی نادادی و خراپ بەڕێوەبردن و دابەشبوونی تائیفیەوە وێران بووە. - داننان بە پێكهاتەی كورد و پێدانی مافە رەواكانی كورد، هەنگاوێكە بۆ گەیشتن بە یەكسانی و بونیادنانی دەوڵەتی سەروەری یاسا، پەیامێكە بۆ هەموو لایەك كە دەوڵەت پابەندە بە دادپەوەری و هاوسەنگی ماف و بەرپرسیارێتی. داوا لە فەخامەتی سەرۆكی كۆماری وسریا دەكەم بڕیاری زیاتر دەربكات بۆ حزمەتی هەموو پێكهاتەكانی سوریا. - پەیامێكی روون ئاراستەی كورد دەكەم، كە بڕیارەكانی فەخامەتی سەرۆككۆماری سوریا بانگهێشتێكی روونە بۆ تێكەڵبوونی تەواوەتی لەگەڵ گەلی سوریاییەكی یەكگرتوو.  

چی گوزەرا و کێ هەوڵی بۆ ماف و پێگەی کورد دا؟ ئامادەکرنی هاوڵاتی  ئەمڕۆ لە سلێمانی و هەولێر جموجوڵی سیاسی گەرم بوو؛ لە هەردوولا کۆبوونەوە کرا و دەرئەنجامی جیاواز هەبوون، بەڵام یەکێکیان لەسەر ئاستی نێودەوڵەتی و ئەوی دیکەش ناوخۆیی بوو.  لەکاتێکدا یەکێتی دەیویست لە سلێمانی زۆرینە کۆبکاتەوە بۆ بەرژەوەندی حزبی و پێکهێنانی حکومەت بەبێ پارتی، بەرپرسانی باڵای پارتی لە هەولێر خەریکی کۆبوونەوە بوون بۆ زامنکردنی مافەکانی گەلی کورد لە رۆژاڤا. ئەمڕۆ لە هەولێر سەرۆک بارزانی، تۆم باراک، نێردەی تایبەتی ترەمپ بۆ سوریا و مەزڵوم عەبدی، فەرماندەی گشتی هەسەدەی کۆکردەوە. لە کۆبوونەوەکەدا سەرۆک بارزانی جەختی لە بایەخ و گرنگیی دیالۆگ و سەقامگیری و پێكەوەژیانی لە سوریای نوێ كردەوە. سەرۆک بارزانی بە جیاش لەگەڵ تۆم باراک کۆبوویەوە و گوتی، بۆ گەییشتن بە چارەسەریی كێشەكان پێویستە پشت بە دیالۆگ و لێكتێگەیشتن و شێوازی ئاشتیانە ببەسترێت و پێویستە لە داهاتووی سوریادا مافەكانی گەلی كورد گەرەنتی بكرێت. لای خۆیەوە تۆم باراک سڵاوی دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکای بە سەرۆک بارزانی گەیاند و پێی گوت، سەرۆک ترەمپ پێزانینی هەیە بۆ ئەو رۆڵەی لە پڕۆسەی ئاشتی و هێوركردنەوەی ڕووداوەكانی ئەم دواییەی سوریادا گێڕاویەتی. لە لایەکی ترەوە لە سلێمانی، بافڵ تاڵەبانی و شاندێکی یەکێتی سەرقاڵی کۆبوونەوە بوون لەگەڵ چەند لایەنێک کە دیارترینیان نەوەی نوێ بوو. بافڵ تاڵەبانی سەردانی شاسوار عەبدولواحید، سەرۆکی جوڵانەوەی نەوەی نوێی کرد و دواتر لە کۆنفرانسێکی رۆژنامەوانیدا رایانگەیاند، هەردولا رێککەوتوون و فراکسیۆنەکانیان کردووە بە یەک. گوتیشیان، ئێستا 38 کورسیمان هەیە بەرامبەر 39 کورسی پارتی بۆ پێکهێنانی حکومەت.  جگە لە نەوەی نوێ، هەریەکە پارتی سۆسیال دیموکرات، رەوتی هەڵوێست و یەکگرتووی ئیسلامی داوای بافڵ تاڵەبانییان رەتکردەوە بۆ چوونە نێو بەرەیەکی دژ بە پارتی بۆ پێکهێنانی حکومەت کە بە هەرسێکیان 12 کورسی پەرلەمانیان هەیە.  بەم ژمارە کورسییەی ئێستا نەوەی نوێ و یەکێتی هەیانە، ناتوانن بەبێ پارتی حکومەتی داهاتوو پێکبهێنن چونکە پێویستیان بە 50+1ـی دەنگی پەرلەمانتاران هەیە و ئەوەی لەبەردەستی یەکێتی ماوە تەنها دەنگەکانی گۆڕان، کۆمەڵ، بەرەی گەل و پێکهاتەکانە کە ئەگەر بشتوانێت هەموو ئەمانە رازیبکات هێشتا ناتوانێت رێژەی یاسایی 50+1 کۆبکاتەوە و لەکۆتاییدا دەبێت لەگەڵ پارتی رێبکەوێت.  هەرچەندە پارتی تائێستا هیچ شتێکی لەبارەی رێککەوتنەکەی نەوەی نوێ و یەکێتییەوە نەگوتووە، بەڵام رێباز حەملان، یاریدەدەری سەرۆکوەزیرانی هەرێمی کوردستان، دوای کۆبوونەوەکەی بافڵ تاڵەبانی و شاسوار عەبدولواحید لە پەیجی تایبەتی ۆخی لە فەیسبووک نووسی: سەرۆک مەسعود بارزانی سەرقاڵی چارەسەرکردنی کێشەی نەتەوەیی گەلی کوردە، تامافەکانیان بەدەستور و یاسا بچەسپێنرێت و کۆمەڵکوژی و ماڵوێرانی زیاتر دروست نەبێت .ئەوەی لای ئێوە خەیاڵە لای بارزانی بەتاڵە...

ئەمشەو، نێچیرڤان بارزانی، سەرۆکی هەرێمی کوردستان بە جیا پێشوازیی کرد لە مەزڵوم عەبدی، فەرماندەی هێزەکانی سوریای دیموکرات و تۆم باراک، نێردەی تایبەتی ئەمریکا بۆ کاروباری سوریا. بەگوێرەی راگەیەندراوی سەرۆکایەتی هەرێم لە کۆبوونەوەی نێچیرڤان بارزانی و مەزڵوم عەبدی، هه‌ردوولا هاوڕا بوون له‌سه‌ر گرنگيى گفتوگۆ، وه‌ک تاکە ڕێگە بۆ چاره‌سه‌ركردنى ئاشتييانه‌ى كێشه‌كان و به‌دیهێنانی پێکەوەژیانی ئاشتییانەی نێوان پێکهاتەکانی سووریای نوێ. نێچیرڤان بارزانی، سەرۆکی هەرێمی کوردستان پێشوازی لە مەزڵووم عەبدی، فەرماندەی گشتیی هەسەدە و محەممەد ئیسماعیل، سەرۆکی ئەنەکەسە کرد.   سەرۆکایەتیی هەرێمی کوردستان لە راگەیێندراوێکدا دەڵێت، له‌ كۆبوونه‌وه‌كەدا دوايين پێشهاته‌كانى دۆخى سووريا و پێكدادانى نێوان هێزه‌كانى سوپاى سووريا و هەسەدە تاوتوێ كران. له‌مباره‌يه‌وه‌ جەخت لە "پێویستیی چەسپاندنی ئاشتی و کۆتاییهێنان بە گرژیی سەربازی و تووندوتیژی لە دۆخی هەنووکەیی سووریادا کرایەوە.   بەگوێرەی راگەیێندراوەکە، هه‌ردوولا هاوڕا بوون له‌سه‌ر "گرنگيى گفتوگۆ وه‌ک تاکە رێگە بۆ چاره‌سه‌ركردنى ئاشتييانه‌ى كێشه‌كان و به‌دیهێنانی پێکەوەژیانی ئاشتییانەی نێوان پێکهاتەکانی سووریای نوێ".   سەرۆکایەتیی هەرێمی کوردستان دەڵێت، تاوتوێکردنی هەنگاوی کردەیی بۆ گەڕاندنەوەی سەقامگیری بۆ ئەو ناوچانەی بەهۆی شەڕ و ململانێکانەوە زیانیان بەرکەوتووە، لەگەڵ ئاڵوگۆڕکردنی بیروڕا دەربارەی دۆخی گشتیی سووریا، تەوەرێکی دیکەی کۆبوونەوەکە بوو.   لاى خۆيه‌وه‌ شاندى ميوان سوپاس و پێزانينيان بۆ رۆڵ و هه‌وڵه‌كانى سه‌رۆك نێچيرڤان بارزانى له‌گه‌ڵ لايه‌نه‌ په‌يوه‌نديداره‌كان بۆ پاراستنى ئارامى و سه‌قامگيرى و ڕێگه‌گرتن له‌ ته‌شه‌نه‌سه‌ندنى گرژى و ئاڵۆزييه‌كان، دووپات كرده‌وه‌. ئەمە بەگوێرەی سەرۆکایەتیی هەرێمی کوردستان.  

عەلی حەمەساڵح، لە دوای کۆبوونەوەکەی بافڵ تاڵەبانی و  شاسوار عەبدولواحید دەڵێت: ئێمە ئۆپۆزسیۆنی جددین و رێککەوتن لەگەڵ پارتی و یەکێتی ناکەین دوای یەکگرتووی ئیسلامی لەبارەی بەشداریکردنی لە حکومەت، ڕەوتی هەڵوێست وەڵامی دەستپێشخەرییەکەی بافڵ تاڵەبانی و شاسوار عەبدولواحیدی دایەوە و  ئاماژە بەوە دەدات وەک هێزێکی ئۆپۆزسیۆنی جددی دەمێنینەوە.  ڕۆژی پێنجشەممەی ڕابردوو، شاسوار عەبدولواحید، سەرۆکی جووڵانەوەی نەوەی نوێ، دەستپێشخەری بۆ لایەنە سیاسییەکان کرد، بە مەبەستی پێکهێنانی کابینەی نوێی حکومەتی هەرێمی کوردستان، بافڵ تاڵەبانی وەڵامی ئەو دەستپێشخەرییەی دایەوە و  ئەمڕۆ شەممە کۆبوونەوە، تاوەکو ئێستا دوو لایەن کە خاوەنی 11 کورسین دەستپێشخەرییەکەیان ڕەتکردەوە. عەلی حەمە ساڵح، بڕیاردەری ڕەوتی هەڵوێست پۆستێکی لە واڵەکەی خۆیدا بڵاوکردووەتەوە و دەڵێت، "لە پێش هەڵبژاردن ڕامانگەیاند کە ڕەوتی هەڵوێست ناچێتە نێو هیچ ڕێککەوتن و حکومەتێک لەگەڵ پارتی و یەکێتی، ئێستاش بڕیارمان وایە وەک ئۆپۆزسیۆنێکی جددی بمێنینەوە."  بۆ هەڵبژاردنی سەرۆکی هەرێم و ڕاسپاردنی سەرۆکوەزیران، 51 کورسی (50+1) پێویستە، پارتی بە تەنیا خاوەنی 39 کورسییە و تەنیا پێویستی بە 12 کورسیی ترە بۆ تەواوکردنی زۆرینە، یەکێتی (23 کورسی) و نەوەی نوێ (15 کورسی) پێکەوە 38 کورسییان هەیە.

سەرۆک بارزانی میوانداریی باڵیۆز تۆم بەڕاك نێردەی تایبەتی سەرۆكی ئەمریكا بۆ سووریا و مەزڵووم عەبدی فەرماندەی گشتیی هێزەكانی سووریای دیموكرات و محەمەد ئیسماعیل سەرۆكی ئەنەكەسە دەكات. بارەگای بارزانی بڵاوی کردەوە،  ڕۆژی شەممە 17ی كانوونی دووەمی 2026 لە پیرمام سەرۆك مەسعود بارزانی میوانداریی كۆبوونەوەیەكی گرنگی كرد لەنێوان باڵیۆز تۆم بەڕاك نێردەی تایبەتی سەرۆكی ئەمریكا بۆ كاروباری سووریا و ویندی گرین كونسوڵی گشتیی ئەمەریكا لە هەولێر و ژەنراڵ كێڤن لامبارت فەرماندەی هێزەكانی ئەمەریكا لە سووریا و كۆڵۆنێڵ زاكاریا كۆرك و ژەنەڕاڵ مەزڵووم عەبدی فەرماندەی گشتیی هێزەكانی سووریای دیموكرات و محەمەد ئیسماعیل سەرۆكی ئەنەكەسە.  دەقى ڕاگەیەندراوەکە.. سەرۆك بارزانی میوانداریی باڵیۆز تۆماس باراك نێردەی تایبەتی سەرۆكی ئەمەریكا بۆ سووریا و مەزڵووم عەبدی فەرماندەی گشتیی هێزەكانی سووریای دیموكرات و محەمەد ئیسماعیل سەرۆكی ئەنەكەسە دەكات. ڕۆژی شەممە 17ی كانوونی دووەمی 2026 لە پیرمام سەرۆك مەسعود بارزانی میوانداریی كۆبوونەوەیەكی گرنگی كرد لەنێوان باڵیۆز تۆماس باراك نێردەی تایبەتی سەرۆكی ئەمەریكا بۆ كاروباری سووریا و ویندی گرین كونسوڵی گشتیی ئەمەریكا لە هەولێر و ژەنراڵ كێڤن لامبارت فەرماندەی هێزەكانی ئەمەریكا لە سووریا و كۆڵۆنێڵ زاكاریا كۆرك و ژەنەڕاڵ مەزڵووم عەبدی فەرماندەی گشتیی هێزەكانی سووریای دیموكرات و محەمەد ئیسماعیل سەرۆكی ئەنەكەسە. لە دیدارەكەدا سەرۆك بارزانی بەگەرمی بەخێرهێنانی هەموو لایەنەكانی كرد و سوپاس و پێزانینی خۆی پێشكێش كردن كە لەم هەلومەرجە تایبەتەدا ئامادەیان بۆ ئەم كۆبوونەوەیە هەبووە لەپێناو ئاشتی و ڕێگرتن لە توندوتیژی. سەرۆك بارزانی جەختی لە بایەخ و گرنگیی دیالۆگ و سەقامگیری و پێكەوەژیان لە سووریای نوێ كردەوە. هەر لەو دیدارەدا باڵیۆز تۆماس باراك بە نوێنەرایەتیی ئەمەریكا سوپاس و پێزانینی ئاراستەی سەرۆك بارزانی كرد بۆ ئەم میوانداری و كۆبوونەوەیە و پشتیوانییە بەردەوامەكانی. دواتر ئامادەبووان گفتوگۆ و ئاڵوگۆڕی بیروڕایان هەبوو لەسەر چەند بابەتێك و بۆ هێنانە ئارای سەقامگیری ڕۆشناییان خستەسەر چەند هەنگاوێكی كرداری.

بافڵ تاڵەبانی رێكکەوتنی لەگەڵ نەوەی نوێ راگەیاند و دەڵێت، پێکەوە دەتوانین حکومەت پێکبهێنین و فراکسیۆنەکانمان کردووە بە یەک. شاسوار عەبدولواحیدیش رایگەیاند، ئەم رێککەوتنە بۆ دژایەتیکردنی پارتی نییە و جارێ هیچ قسەشمان لەسەر پۆستەکانی حکومەت نەکردووە، ئێستا ئێمە 38 کورسیمان هەیە بەرامبەر 39 کورسی پارتی. لە کۆنفرانسێکی ڕۆژنامەوانیی هاوبەشدا لە شاری سلێمانی، بافڵ جەلال تاڵەبانی، سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان ڕایگەیاند، کە لەگەڵ جوڵانەوەی نەوەی نوێ گەیشتوونەتە ڕێککەوتنێکی سیاسی و فراکسیۆنەکانیان لە خولی شەشەمی پەرلەمانی کوردستان دەکەنە یەک. تاڵەبانی جەختی کردەوە کە ئێستا وەک هێزێکی یەکگرتووی خاوەن 38 کورسی وەڵامی پرسیارەکان دەدەنەوە. ئاماژەی بەوەش کرد کە مەبەستیانە ئەم ڕێککەوتنە هێشتا فراوانتر بکەن و لایەنەکانی دیکەش بۆ ئەم بەرە نوێیە زیاد بکەن، هەرچەندە ئاماژەی بەوە کرد کە ڕەنگە محەممەد حاجی مەحموود، سەرۆکی پارتی سۆسیال دیموکرات، ئامادە نەبێت بێتە ناو ئەم ڕێککەوتنەوە. شاندێکی باڵای یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان و جوڵانەوەی نەوەی نوێ لە شاری سلێمانی لە کۆبوونەوەدان، تەوەری سەرەکیی گفتوگۆکانیشیان تایبەتە بە دۆزینەوەی ڕێگەیەک بۆ کاراکردنەوەی پەرلەمانی کوردستان. ئەمڕۆ شەممە، 17ی کانوونی دووەمی 2026، بافڵ جەلال تاڵەبانی، سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان و شاسوار عەبدولواحید، سەرۆکی جوڵانەوەی نەوەی نوێ لە بارەگای سەرەکیی نەوەی نوێ کۆبوونەوە. ئەم دیدارە بە ئامادەبوونی شاندێکی باڵای هەردوو لایەن بەڕێوەدەچێت و تێیدا دوایین پێشهاتە سیاسییەکان تاوتوێ دەکرێن. تەوەری سەرەکیی کۆبوونەوەی نێوان یەکێتی و نەوەی نوێ، پرسی کاراکردنەوەی پەرلەمانی کوردستان و دەستپێکردنی خولی شەشەمی یاسادانانە. هەردوو لایەن گفتوگۆ لەسەر ئامادەکارییەکان و ڕێکارە یاساییەکان دەکەن بۆ ئەوەی پەرلەمان وەک بەرزترین دامەزراوەی یاسادانان لە هەرێمی کوردستان دەست بە کۆبوونەوە و ئەرکەکانی بکاتەوە. لە کۆبوونەوەکەدا، باس لە بارودۆخی گشتیی هەرێمی کوردستان و پەیوەندییەکانی نێوان هێزە سیاسییەکان دەکرێت. یەکێتی و نەوەی نوێ هەوڵ دەدەن لە ڕێگەی ئەم گفتوگۆیانەوە بگەینە لێکتێگەیشتن لەسەر چۆنیەتی بەڕێوەبردنی پڕۆسەی سیاسی و تێپەڕاندنی ئەو ئاستەنگانەی کە بوونەتە هۆی دواکەوتنی کاراکردنەوەی دامەزراوە شەرعییەکانی هەرێمی کوردستان.

ڕێبەر ئاپۆ دەڵێت: "یەکێتیی نەتەوەیی دیموکراتیک، تێگەیشتنێکە لەسەر بنەمای ڕەچاوکردنی فرەیی و ئیرادەی خۆویستانەی کۆمەڵگەکان. یەکێتییەکی هەمیشەیی بە ئیرادەی پێکەوەژیان و یەکسانی و دانپیانانی دوولایەنە دێتەدی". دەسپێشخەریی یەکێتیی دیموکراتیک بە درووشمی "بە ڕۆحی یەکێتییەوە بەرەو سەرکەوتن هەنگاودەنێین" دووەمین کۆنگرەی ئاسایی بەست، تێیدا پەیامی ڕێبەر ئاپۆ خوێنرایەوە. ڕێبەر ئاپۆ ئاماژە بەوە دەکات کە یەکێتیی نەتەوەیی دیموکراتیک، تێگەیشتنێکە لەسەر بنەمای ڕەچاوکردنی فرەیی و ئیرادەی خۆویستانەی کۆمەڵگەکان، دەڵێت: "ئەم یەکێتییە مۆدێلی دەوڵەت-نەتەوە ناوەندگەرا و تاکڕەوەکان بەرجەستە ناکات، بەڵکوو ڕێکخستنێکی کۆمەڵایەتییە هێزی خۆی لە بەشدارییەکی خۆجێی دیموکراتیکەوە وەردەگرێت". ڕێبەر ئاپۆ ڕایگەیاند کە دابەشبوونی کوردستان، گوزارشتە لە ڕاستییەکی مێژوویی، گوتی: "پێویستە جیاوازیی هەر بەشەکان ڕەچاوبکرێت، بەگوێرەی ئەوە چارەسەر بدۆزرێتەوە. پێویستە یەکێتیی نێوان بەشەکان لەسەر بنەمای تێگەیشتنی نەتەوەی دیموکراتیک دابمەزرێت، نەوەک بەگوێرەی زیهنیەتی دەسەڵات. چارەسەری پرسی کورد و یەکێتیی دیموکراتیک، گەر ئازادیی هەموو گەلانی تورکیا و ئێران و عێراق بگرێتەخۆ، ئەوکات واتادارتر دەبێت". ڕێبەر ئاپۆ ئاماژە بەوە دەکات، یەکێتییەکی هەمیشەیی بە ئیرادەی پێکەوەژیان و یەکسانی و دانپیانانی دوولایەنە دێتەدی، دەڵێت: "بۆیە دەمەوێت بنکە دیموکراتیکەکەی یەکێتیی دەستنیشان بکەم. بێگومان ڕێکخستنی کۆمەڵگەی دیموکراتیک و سیاسەتی دیموکراتیک ڕێ و ڕێبازێکی سەرەکیی ئەم خەباتەیە". ڕێبەر ئاپۆ ئاماژە بەوە دەکات، ئەم کۆنگرەیە دەبێتە هەنگاوێک بۆ بەهێزکردنی ئامانج و بنەماکانی یەکێتیی دیموکراتیک. ڕێبەر ئاپۆ لە کۆتایی پەیامەکەیدا متمانەی خۆی بە سەرکەوتنی کۆنگرەکە دووپاتدەکاتەوە و سڵاو بۆ بەشداربوونی کۆنگرەکە دەنێرێت.