شەنای فاتح منداڵبوونی ناسروشتی بەگشتی لەجیهاندا زیادی كردووەو بەپێی ئامارێكیش كە لەبەردەستی رۆژنامەی هاوڵاتی-دایە نیوەی ئەو منداڵانەی لەهەرێمی كورستان و بەدیاریكراوی لەشاری سلێمانی لەدایك دەبن، بەنەشتەرگەری لەدایكبوون، پسپۆڕێكی بواری ئافرەتانیش دەڵێت: بەتووێژینەوە سەلمێنراوە كە ئەو منداڵانەی بەڕێڕەوی سروشتی لەدایك دەبن رێژەی هەستیاریان و تەنگەنەفەسی و رەبۆیان لەداهاتوودا كەمترە لەو منداڵانەی كە بەنەشتەرگەری لەدایكدەبن. بەشێك لەخانمان بەتایبەت ئەوانەی كە لەتەمەنێكی كەمدا (١٦-٢٠ ساڵی) هاوسەرگیری دەكەن و دووگیان دەبن باس لەوە دەكەن كەترسێكی زۆریان لەژان و منداڵبوونی سروشتی هەیە، بۆیە پەنا دەبەنەبەر نەشتەگەری بۆ لەدایكبوونی منداڵەكانیان. لەماوەی مانگی رابردوو 981 منداڵ لەنەخۆشخانەی منداڵبوونی فریاكەوتنی فێركاری سلێمانی لەدایكبوون لەو ژمارەیە 442 منداڵیان بەنەشتەرگەری لەدایكبوون. هەر لەمانگی رابردوودا لەنەخۆشخانەی منداڵبوونی فریاكەوتنی فێركاری 650 منداڵ لەبەشی نەبەكام داخڵكراون و 22 حاڵەتی لەدایكبوونی دووانەو چوار حاڵەتی لەدایكبوونی سیانە 59 لەبارچوون هەبووە. بەشێوەیەكی گشتی چەند هۆكارێك هەن وادەكەن كەپێویست بكات منداڵەكە بەنەشتەرگەری لەدایك ببێت. د.هالا جەودەت پسپۆڕی نەخۆشییەكانی ئافرەتان و لەدایكبوون و بەڕێوبەری پێشووی نەخۆشخانەی ئافرەتان و لەدایكبوونی فێركاری هەولێر لەلێدوانێكدا بەهاوڵاتی وت:»نەشتەرگەری منداڵبوون نەك تەنها لەكوردستان بەڵكو لەسەرانسەری جیهان زیادیكردووە، بێگومان منداڵبوون بەسروشتی باشترە، ئەگەر بێت و پڕۆسەكە بەسروشتی ئەنجامبدرێت نەك بە نەشتەرگەری چونكە پڕۆسەیەكی فیسیۆلۆجیە و ئەو ژانە كەدێت وادەكات ئەو منداڵە بە رێڕەوی منداڵبووندا بێتە خوارەوەو لەكاتی هاتنە خوارەوەشیدا هەندێ جۆری بەكتریای باش هەیە لەو رێرەوەدا كەهانی منداڵەكە دەدات تووشی نەخۆشی و هەستیاری نەبێت و بەتووێژینەوە سەلمێنراوە كە ئەو منداڵانەی بەڕێرەوی سروشتی لەدایكدەبن رێژەی هەستیاریان و تەنگەنەفەسی و رەبۆیان لەداهاتوودا كەمترە لەو منداڵانەی كە بەنەشتەرگەری لەدایك دەبن، بەڵام ئەمە واتای ئەوە نییە كە بەهیچ جۆرێك نەشتەرگەری نەكەین یاخود نەڵێین كەنەشتەرگەری باشە». د.هالا وتیشی: «منداڵبوونی سروشتی پاش چەند كاتژمێرێك ئافرەتەكە دەتوانێت بگەڕێتەوە ماڵەوەو ژیانی ئاسایی بەڕێبكات و شیری خۆی بداتە منداڵەكەی كەهاندەر دەبێت بۆ ئەوەی كەمنداڵدانەكەی بگەڕێتەوە شوێنی خۆی و كەمتر تووشی خوێنبەربوون ببێت، واتە رێژەی خوێنبەربوون پاش منداڵبونی سروشتی زۆر كەمترە لەمنداڵبوون بەنەشتەرگەری، هەرچەندە ژانی دەبێت و رەنگە تووشی تەقەڵ یان دوورینەوە ببێت، بەڵام وەك ئەو ئافرەتە نییە كە بە نەشتەرگەری منداڵی دەبێت. ئەوان وەك پزیشكانی ئافرەتان لەساڵی ٢٠١٤وە هەوڵی ئەوەیان داوە كە لیژنەیەك پێكبهێنن وەك لیژنەیەكی زانستی كە لەدوو پزیشكی پسپۆڕ پێكبێت رۆژانە ئەو نەخۆشانەی بۆ نەشتەرگەری ئامادەكراون بەپێی فۆڕمی تایبەت ئەو پزیشكانە بیانبینن و پشكنینیان بۆ بكەن بەتایبەت بۆ ئەو خانمانەی منداڵی نۆبەرەیانەو زۆرجار نەخۆش سوورە لەسەرئەوەی نەشتەرگەری بۆ ئەنجامبدرێت بێ ئەوەی بنەمای زانستی هەبێت لەو كاتەدا رەزامەندی ئەو لیژنەیە وەرناگرێت كە نەشتەرگەری بۆ بكرێت. چەند ساڵێكە كە ئەو لیژنەیە هەیە لەنەخۆشخانەی ئافرەتان و لەدایكبوون توانیومانە رێژەی نەشتەرگەری لەنێوان ٣٠٪ تاوەكو ٣١٪ بپارێزین و زیادی نەكردووە»، د.هالا جەودەت وای وت. میدیا محەمەد، ئافرەتێكی تەمەن ٣٩ساڵە و پێنج منداڵی لەڕێگەی نەشتەرگەرییەوە بووە، لەلێدوانێكدا بەهاوڵاتی وت: «بارودۆخی تەندروستیم هۆكاربوو كە لەڕێی نە شتەرگەرییەوە منداڵی یەكەمم لەدایكببێت و ئازارو ناڕەحەتی وایلێكردم كە بترسم لەئازاری منداڵبوون بەڕێگای سروشتی. وتیشی: «من هیچ كات بیرم لە نەشتەرگەری نەكردبووەوە ئەگەر تەندروستی دایكەكەو كۆرپەكە سەلامەت بێت ئەوا باشترین منداڵبوون بەڕێگای سروشتیەو بێگومان ئەگەر منداڵیش پێش وادەی خۆی لەدایك بێت ئەوا كێشەی تەندروستی بۆ دروستدەبێت»؟ هاوكات، شیلان ئەحمەد ئافرەتێكی تەمەن ٤٤ ساڵەو حەوت منداڵی بەڕێگای سروشتی لەدایكبوون، لەلێدوانێكدا بەهاوڵاتی وت: «خۆم و منداڵەكانیش هیچ كێشەیەكی تەندروستیمان نەبووەو نەشمویستووە بەڕێگای نەشتەرگەری منداڵەكانم لەدایكببن و لەئازاری منداڵبوونی سروشتیش نەترساوم، هەرچەندە بۆ منداڵی شەشەم و حەوتەم تووشی فشاری خوێن بووم، بەڵام نەبوونە هۆكاری ئەوەی نەشتەرگەری ئەنجام بدەم لەماوەی دووگیانیمدا زۆر گرنگیم بەخواردنە سروشتییەكانی وەك سەوزە و میوە داوە». بەشێوەیەكی گشتی سێ هۆكار وادەكەن نەشتەرگەری منداڵبوون بۆ خانمان ئەنجامبدرێت ئەوانیش: هۆكاری پەیوەندیدار بەدایكەكە، بەتایبەت ئەو ئافرەتانەی لەسەروو ٣٨ ساڵی هاوسەرگیری دەكەن و دووگیان دەبن، ئەو ئافرەتانەی كەكێشیان زۆرەو نەخۆشی شەكرەشیان هەیە، یان ئەو ئافرەتانەی كە نەخۆشی درێژخایەنیان هەیەو نەخۆشیەكانیان كۆنترۆڵ ناكرێت، ئەو ئافرەتانەی كەكەمترین وەرزش دەكەن و ماسولكەكانیان لاوازبوون، ئەو ئافرەتانەشی كە لاوازن و كێشیان لەخوار ٤٥ كیلۆگرامەوەیە. هۆكاری پەیوەندیدار بەمنداڵەكە، كاتێك كەمنداڵەكە دانیشتبێت واتە قاچی لەخواری منداڵدانی دایكەكەوە بێت، ئەو منداڵانەی كە دووانەو سیانەن، ئەو منداڵانەی كێشیان سەروو چوار كیلۆگرامەوەیە یان پەتی وێڵاش لەملیان دەئاڵێت، ئەو منداڵانەی لەكۆتایی مانگی نۆیەمەوە كێشیان كەم دەبێت و ئاوی دەوروبەری منداڵدان كەمدەبێت واتە منداڵەكە لەژێر كێشەیەكی ترسناكدا دەبێت پەنا دەبرێتە بەر نەشتەرگەری. هەروەها ئەو رێڕەوەی كەمنداڵەكە پیایدا تێپەڕدەبێت لەكاتی لەدایكبووندا، ئەگەر هاتوو گرێ هەبێت لەڕێڕەوی منداڵبوون یان وێڵاشەكە لەخوارەوەی منداڵداندا بێت و رێڕەوی منداڵبوونەكە بگرێت، ئەگەر هاتوو پێشوەختە وێڵاشەكە لێببێتەوە كەئافرەتەكە لەكاتی دووگیانی تووشی خوێنبەربوون ببێت بەتایبەت ئەو ئافرەتانەی كە پاڵەپەستۆی خوێنیان هەیە، هەروەك ئەگەر بێت و وێڵاشەكە بەشێوازێكی باش كارنەكات و هاتوچۆی خوێن لەناو وێڵاشەكە باش نەبێت و خوێنێكی كەم بۆ منداڵەكە بچێت و منداڵەكە تووشی تەنگەنەفەسی و كەمبوونی گەشەی ببێت نەشتەرگەری ئەنجامدەدرێت. ئەگەر بێتو پێشوەختە سەراوی ئافرەتەكە كون ببێت و ئاوی دەوروبەری كەم ببێتەوە ئەوەش رەنگە تووشی نەشتەرگەری ببنەوە، بەڵام مەرج نییە هەر ئافرەتێك ئەم هۆكارانەی هەبوو تووشی نەشتەرگەری ببێت. د.هالا جەودەت پسپۆڕی نەخۆشییەكانی ئافرەتان داواكارە لەئافرەتان هەركاتێك كەدووگیان دەبن هەوڵبدەن سێ بەشی دووگیانییەكەی كە پێكهاتووە لەسێ مانگی یەكەم و سێ مانگی ناوەندو سێ مانگی كۆتایی بتوانێت بەتەندروستییەكی باش بەڕێیبكات و دووربكەوێتەوە لەدڵەراوكێ و زۆر بیر لەپڕۆسەی منداڵبوونەكەی نەكاتەوە تاكو دەگاتە ٣٦ هەفتە ژیانێكی تەندروست و خۆراكێكی تەندروست بخوات و دووربكەوێتەوە لەخواردنی خێراو خواردنی چەورو ئەو خواردنانەی كە شەكرو ئاردو برنج بەڕێژەیەكی زۆری تێدایەو زیاتر بایەخ بەسەوزەوات بەتایبەت برۆكلی و سپێناغ هەروەها گرنگی بەمیوە بدات بەتایبەت ئەوانەی كەڤیتامین سییان تێدایە. د.هالا دەڵێت: منداڵبوون بەنەشتەرگەری كۆمەڵێك كێشەی هەیە بەتایبەت كێشەكانی سڕكردن هاوكات رەنگە ئافرەتەكە تووشی خوێنبەربوون ببێت لەكاتی نەشتەرگەریداو رەنگە ئافرەتەكە ماسولكەكانی منداڵدانی گرژ نەبێت و نەگەڕێتەوە شوێنی خۆی و هاندەر بێت بۆ بەردەوامبوونی خوێنبەربوون، هەندێك جار ئەو ئافرەتانە كە نەشتەرگەریان بۆ ئەنجامدراوە بەتایبەت ئەوانەی زیاتر لەسێ جار نەشتەرگەرییان بۆ ئەنجامدراوە منداڵدانیان پێكەوەنووسانێكی زۆر دروستدەكات لەگەڵ میزەڵدان یاخود لەگەڵ ریخۆڵە یاخود وێڵاشەكە لەبەر نەشتەرگەری بەردەوام لەجێگای نەشتەرگەرییە كۆنەكە دەچەقێت و ئافرەتەكە تووشی خوێنبەربوونێكی زۆر دەبێت و هەندێكجار بەهۆی ئەو پێكەوەنووسانە كەوێڵاشەكە لەمنداڵدانەكە نابێتەوە ناچاردەبین منداڵدانەكەی دەربهێنین یان هەندێكجار میزەڵدانی ئافرەتەكە یان ریخۆڵەكانی تووشی برینداربوون دەبێت.
هاوڵاتی له تهواوی بریتانیا پهرستارانی سهر به دهزگای تهندروستی نیشتمانی بریتانیا (NHS) دهستیان له كارهكانیان ههڵگرت و خۆپیشاندانیان دژ به سیستمی ئێستای حكومهتی وڵاتهكهیان ئەنجامدا، بڕیاریشه تا كۆتایی پشوهكانی ساڵی نوێ نهگهڕێنهوه سهركارهكانیان. دەیان هەزار پەرستار لە سەرتاسەری بەریتانیا مانیان گرتووەو له میانهی بهشداریكردنیدا له خۆپیشاندانی سهرتاسهری تایبهت به یهكه تهندروستییهكانی ئەو وڵاته رایانگهیاندوه، فشارێكی زۆریان لهلایهن حكومهتەوه لهسهر دروستكراوه و ناتوانن چیدیكه بهمشێوهیه بهردهوامبن. ماترۆن ڕۆز جەیمس کە بۆ ماوەی ٣٨ ساڵ لە ئێن ئێچ ئێس پەرستارە بە سکای نیوزی وتووە، ئێستا زۆر قورسترە بۆ ئەوەی پەرستاران بێن بۆسەرکارەکانیان بەهۆی ئەوەی بەشێک لە یارمەتییە داراییەکانیان بڕدراوە. هاوکات پەرستارێکی دیکە باسی لە هۆکاری مانگرتنەکەیان کرد و وتی: "چیدیكه ناتوانین خواردن بۆ منداڵ و خێزانهكانمان فهراههم بكهین، توانای دابینكردنی پارهی وزهشمان نهماوه و ئیدی ناتوانین بهمشێوهیه لهسهر كارهكهمان بهردهوامبین و لهمه زیاتر دانبهخۆماندا بگرین، ئێمه ماندوین". وتیشی، "یهك پهرستار كاری سێ پهرستاری دیكه دهكات، چونكه بههۆی نهدانی موچه و بهرزی نرخهكانی وزهوه بهشێكی زۆری كارمهندانی خزمهتگوزارییه تهندروستیهكان كارهكانیان ههڵپهساردوه، لهسهرهتای قهیرانهكانهوه به حكومهتمان راگهیاندوه، بونی تیمی تهندروستی باش رزگاركردنی ژیانی هاوڵاتیانه، بهڵام حكومهت ئاماده نییه گوێ بۆ داواكارییهكان بگرێت". لە کۆتایدا ڕایانگەیاند هەڵوێستی کورتبینانەی حکومەت و پێنەدانی موچەی پێویست وا دەکات کە ژمارەی ئەو کەسانەی پیشەی پەرستاری هەڵدەبژێرن کەم بکات هەروەها ئەو پەرستارانەشی کە کارەکە دەکەن ناچار دەبن واز بهێنن بۆ دابینکردنی بژێوی ژیانیان.
سێ مانگی تەواوە ناڕەزایەتییەکانی رۆژهەڵاتی کوردستان و ئێران بەردەوامە و کچێکی 17ساڵی کورد دوای زیاتر لە دو مانگ دەستبەسەربون بە بارمتە ئازاد کرا. لە تاران و مەشهەد و ئەسفەهان و ئیلام چالاکیی دژی دەسەڵاتی ئێران بەردەوامبو و بە پێی راپۆرتێکیش زۆربەی بریندارانی ناڕەزایەتییەکان رو لە نەخۆشخانە حکومییەکان ناکەن و نەخۆشخانە ئەهلییەکانیش بە داشکاندنی بەرچاو چارەسەریی بریندارەکان دەکەن و دەیانپارێزن لە دەستگیرکردن هاوکات پزیشکان و پەرستارانیش بۆ پارێزراوبونی برینداران دەچنە ماڵەکانیان و چارەسەریان بۆ دەکەن. وەزیری کەلتوری کۆماری ئیسلامی ئێران ئەمڕۆ پێنجشەممە داوای لە هونەرمەندان و ئۆرکێستراکانی وڵاتەکەی کرد کە دوای سێ مانگ کارەکانیان دەست پێبکەنەوە کە ئەوەش ناڕەزایەتیی توندی هونەرمەندانی لێکەوتەوە. د.قوتبەدین سادقی، درهێنەر و هونەرمەندی ناوداری کورد لە ئێران رایگەیاند؛ بە بڕیار و فەرمان ناتوانرێت دۆخی ناوخۆی وڵاتەکە ئاسایی بکرێتەوە و لە کاتێکدا کەمینەیەک سەرقاڵی سەرکوت و کوشتنی زۆرینەن و هیچ هەنگاوێک بۆ ئاشتیی و تەبایی نانێن و پێیان وایە دەکرێت بە توندوتیژیی دۆخەکە چارەسەر بکەن. بەڕێوبەری بەشی فریاگوزاریی تاران ئاشکرای کرد بەهۆی بڕیاری دەزگا ئەمنییەکان بۆ تۆمارکردنی ناوی بریندارەکان ، هیچ برینداریکی ناڕەزایەتییەکان رو لە نەخۆشخانەکانی حکومەت ناکەن و لە بەرامبەردا نەخۆشخانە و ناوەندە پزیشکییە ئەهلییەکان بە داشکاندنی زیاتر لە 50% چارەسەری بریندارەکانیان کردوە. بە پێی راپۆرتێکی پزیشکی ژمارەیەکی بەرچاو لە پزیشکان و پەرەستارانی سەرتاسەری رۆژهەڵاتی کوردستان و ئێران بە بێ بەرامبەر و لە ماڵەکانیان چارەسەری ئەو بریندارانەیان کردوە کە مەترسیی دەستگیرکردنیان لەسەربوە چونکە پێشتر ئەو پزیشک و پەرەستارانە لە لایەن هێزە ئەمنییەکانەوە و لە نەخۆشخانە حکومییەکان هێرشیان کراوەتە سەر. لەو راپۆرتەدا ئاماژە بەوە کراوە، زۆرینەی بریندارەکان گوللـەی ساچمەیی بەر چاو و سینگ و ئەندامەکانی زێ-یان کەوتوە کە ئەوەش ئاماژەی هێزە ئەمنییەکان بە ئەنقەست ئەو ئەندامانەی جەستەیان کردوەتە ئامانج. ئەمشەو سۆنیا شەریفی تەمەن 17 ساڵ خەڵکی شاری ئاودانان لە پاریزگای ئیلامی رۆژهەڵاتی کوردستانە بە بارمتە ئازاد کرا ئەو کچە کە دادگایەکی ئێران بە بیانوی بەشداریی لە ناڕەزایەتییەکان تۆمەتی (دژایەتیی خودا)ی داوەتە پاڵ و ئەگەری سەپاندنی سزای سێدارە بەسەر ئەو کچە کوردەدا هەیە. جەماوەرێکی زۆری خەڵکی شاری ئاودانان پێشوازیان لە سۆنیا کرد. ئەمڕۆ پێنجشەممە لە دانیشتنی پەرلەمانی ئەڵمانیا زۆرینەی پەرلەمانتاران داوایان کرد کار بکرێت بۆ ئەوەی سوپای پاسدارانی ئێران لە یەکێتی ئەوروپا بخرێتە لیستی تیرۆرە. ناوەندی مافەکانی مرۆڤی ئێران هەرانا بڵاوی کردوەتەوە ژمارەی کوژراوانی 90 رۆژ ناڕەزایەتیی لە رۆژهەڵاتی کوردستان و ئێران گەیشتوەتە 494 کەس.
هاوڵاتی سەلاحەدین دەمیرتاش هاوسەرۆکی پێشووی هەدەپە لە زیندانەوە، لە رێگەی چیرۆکێکەوە رەخنەی لە ئۆپۆزسیۆنی تورکیا گرت و بەو چیرۆکە ئاماژەی بەوەکرد کە چۆن سەرەتا لە دەستگیرکردنیی ئەو و هاوڕێکانی ئۆپۆزسیۆن بێدەنگ بووە، ئێستاش نۆرەی ئەوان هاتووە. دەمیرتاش چیرۆکی 'گا زەردەکەی گێڕایەوە' کە چیرۆکەکەی دەمیرتاش بەم شێوەیەیە؛ " شێرەکان لە دارستان، کۆبوونەوە. دەستیان کرد بە بیرکردنەوە و لە چارەسەرییەک دەگەڕان بۆ ئەوەی خۆیان تێر بکەن. جارجارە هەوڵیان دەدا هێرش بکەنە سەر گاکانی دارستانەکە، بەڵام نەیاندەتوانی ڕاویان بکەن، زۆر برسی ببون و ئەگەر رێگەیەکیان نەدۆزیبایە، لە برسا دەمردن. لەنێویاندا شێرێکی ژیر هەبوو و ئاڵایەکی سپی هەڵدەکات و دەچێتە نێو گایەلەکە و دەڵێت؛ -گا بەڕێزەکانم! لە راستیدا نیەتمان خراپ نییە، بەڵام ئێوە گایەکی رەنگ زەردتان هەیە، زۆر رقمان لێیەتی، بەو هۆیەوەیە کە هێرش دەکەینە سەرتان. ئەگەر گا زەردەکەمان بدەنێ، بۆ هەردوولامان باشە، ئێدی پەلامارتان نادەین. دوای گفتوگۆیەکی زۆر، گاکان رازی دەبن و بەداخەوە گا زەردەکە دەکەنە قوربانی. ماوەیەک گاکان بە ئارامی دەژین، بەڵام شێرەکان جارێکی دیکە دێنەوە و دەڵێن؛ -لە راستیدا هیچ کێشەیەکمان لەگەڵ ئێوەدا نییە، گا کلک درێژەکە گایەکی زۆر ناشرینە و نیگەرانمان دەکات، بماندەنێ و با رزگارتان بێت... گاکان بەم پێشنیازەش رازی دەبن. شێرەکان دوای چەند رۆژێک دینەوە و داوای گا قەڵەوەکە دەکەن، دواتر دێن و داوای گا گەورەکە دەکەن. بەم شێوەیە چەند جارێک شێرەکان دێن و ئەم دۆخە دووبارە دەبێتەوە. ئێدی دۆخەکە گەیشتە ئەوەی کە هەموو رۆژێک دەهاتن و دەیانگوت، نابێت نارەزایەتی دەرببڕن. سەرۆکی گاکان، دادەنیشێت و بیر دەکاتەوە و بە گایەکی نێو گایەلەکە دەڵێت: -ئێمە بۆچی ئاوهامان لێهات و شەڕەکەمان دۆڕاند؟ گاکە لە وڵامدا دەڵێت، ئێمە گا زەردەکەمان بە شێرەکاندا، بۆیە ئەم دۆخەمان بەسەرداهات!" سەلاحەدین دەمیرتاش، بەم شێوەیە رەخنە لە ئۆپۆزسیۆن دەگرێت کە لەبەرامبەر دەستگیرکردنی خۆی و هاوڕێکانی بێدەنگ بوون، تاوەکو وای لێهاتووە، ئێستا دەسەڵات دەست بۆ هەموو ئەندامانی ئۆپۆزسیۆن دەبات.
هاوڵاتی " پێویستە بەڕادەی پێویست جلوبەرگ بپۆشین، چونکە کاتیک هەست بەسەرما ئەکەین لەشمان خانەی بەرگری درووست دەکات و سیستەمی بەرگریمان بەهێزتر دەبێت" لەگەڵ دەستپێکردنی وەرزی سەرمادا جۆری نەخۆشیەکانیش دەگۆڕێن و پێویست ئەکات بەشێوازێکی زانستی مامەڵە لەگەڵ نەخۆشیە وەرزیەکان بکەین ئەمەش لەبەرئەوەی چارەسەری نازانستی لەنەخۆشیە وەرزیەکانەوە سەرنەکێشێت بۆ نەخۆشیە درێژخایەن و مەترسیدارەکان. لە بارەی باوترین نەخۆشیە وەرزیەکان ومامەڵەیەکی تەندرووست لەگەڵیان، دکتۆر ڕامی،پزیشکی گشتی لە چاوپێکەوتنێکی لەگەڵ ڕۆژنامەی هاوڵاتی باسی لەوە کرد کاتیک بەرەو وەرزی سەرما دەڕۆین ئەوە بزانین کە پێداویستیەکانی لەش دەگۆڕین لە وەرزی زستاندا و بۆ ئەمەش گرنگە ئاگامان لە شێوازی جوڵە وچالاکیەکانمان و سیستەمی خۆراکیمان بێت، هەروەها کات وشێواز و بڕی دەرمانەکانیش کارێکی یەکجار هەستیار وپەیوەستە تەندرووست مانەوەمان. دکتۆر ڕامی لە درێژەی قسەکانیدا وتی، باوترین نەخۆشیەکانی وەرزی سەرما کۆکە وسەرمابوون، حەساسیەت و ئەنفلۆنزایە کە زۆربەیان نزیکەی هەفتەیک دەخاێنن وگرنگە لەکاتی تووشبونمان لەسەرەتاوە یەکسەر پەنا نەبەینە بەر دەرمان بەتایبەت وەک ئەوەی باوە لە کوردستان کە یەکسەر پەنا دەبەنە بەر دەرزی و دەرمانە دژە زیندەییەکان، ئەو پزیشکە باسی لەوە کرد کە لە وڵاتە پێشکەوتووەکان %٩٠ لەسەدی خەڵک بەبێ وەرگرتنی چارەسەر ئەم نەخۆشیانە تێدەپەڕێنن و لەئەگەری درێژەکێشانی حاڵەتەکەیان بۆ زیاتر لە هەفتەیەک ئەوکات دەچنە سەردانی پزیشک. هاوڵاتی: دکتۆر ڕامی،جگە لە هەڵە بەکارهێنانی دەرمان، ئەو هەڵە باوانە چیە کە نابێ بیانکەین لە وەرزی سەرمادا؟ لە ڕاستیدا زۆر گرنگە ئاگاداری پۆشینی شێوازی جلوبەرگمان بین، وەک دەزانین لە وەرزی سەرمادا گرنگە لەشمان بە گەرمی بهێڵینەوە بەڵام گرنگە بەڕادەی پێویست جلوبەرگ بپۆشین و زیادەڕەوی نەکەین چونکە کاتێک کاریگەری لەسەر سیستەمی بەرگریمان دەبێت ئەمەش لەبەرئەوەی کاتێک هەست بەسەرما دەکەین وزیادەڕەوی ناکەین لە جلوبەرگدا ئەوا جەستەمان خانەکانی بەرگری درووست دەکات کە زۆر گرنگە لە پاراستنی لەش لە هۆکارەکانی نەخۆشی ( مایکرۆبەکان)؛ جگە لەوە پەیوەست بە جلوبەرگ بۆ ئەوەی خەوێکی تەندرووستمان هەبێت و خەوێکی پچڕ پچڕمان نەبێت باشترە قاچەکانمان بەگەرمی بهێڵینەوە ولەکاتی خەودا گۆرەوی لەپێ بکەین. هاوڵاتی: دکتۆر خەڵکی لە وەرزی سەرمادا بڕێکی زۆر کافاین ئەخۆنەوە ولەبەرامبەردا ئاوێکی یەکجار کەم دەخۆنەوە، ئەمە تاچەند ناتەندرووستە؟ لە ڕاستیدا لە وەرزی زستان مرۆڤ بەشێوەیەکی ئاسای حەزێکی زۆری بۆ خواردن دەچێت وبەمەش زۆرجار زیادەڕەوی تێدادەکەن ئەمەش تاڕادەیەک ئاساییە چونکە لەش لە وەرزی سەرمادا بڕێکی زۆرتر کالۆری دەسوتێنێت، بەڵام ئەوەی گرنگە ئەوەیە کە بایەخێکی زۆرتر بدەین بە خواردنە ڕیشاڵیەکان چونکە وادەکات بەشێوەیەکی تەندرووست بۆماوەیەکی زۆر بەتێری بمێنینەوە وبەم جۆرەش کێشمان لە وەرزی سەرمادا زیاد ناکات. لەبارەی کەم خورادنەوەی ئاو ئەوە ڕوونە کە بەهۆی جوڵەی کەمتر وکەمبونەوەی چالاکیەکان ودەرچونمان لە وەرزی سەرمادا کەمتر هەست بە تونێتی دەکەین و ئاوێکی کەمتر ئەخۆینەوە ئەمەش زۆر کارێکی هەڵەیە چونکە دەبێتە هۆی تێکدانی سیستەمی هەرس و زیانگەیاندن بە گورچیلە و قەبزی. هاوڵاتی: دکتۆر ئایا وەک ئەوەی لەناو هەندێک لە هاوڵاتیاندا ئاماژەی پێدەکرێت، خواردنەوە کحولیەکان تەندرووستە بۆ مانەوەی لەش بەگەرمی؟ هەرچەند بەپێی هەندێک توێژینەوە خواردنەوەی بڕێک لە خواردنەوە کحلویەکان دەبێتە هۆی فراوانبوونی مولولەکانی خوین و زیادکردنی پێداڕۆیشتنی خوێن و بەوەش وادەکات هەست بە گەرمی لەشمان بکەین، بەڵام بەجۆریک زیادخواردنەوەیان دەبێتە هۆی کێشەی گورچیلە، جگەر، دابەزاندنی بەرگری لەش. هاوڵاتی: ئایا درووستە زۆربەی کاتەکانمان بەمانەوە لەماڵەوە بەسەربەرین لە وەرزی سەرمادا؟ لە وەرزی سەرمادا بەهۆی نزمبونەوەی پلەکانی گەرما و کورتبونەوەی کاتەکانی ڕۆژ، مێشکمان بڕێکی زیاتر لە هۆرمۆنی میلاتۆنین دەرئەکات وبەمەش هەست بە خەواڵویی دەکەین و وادەکات کاتیکی زۆرتر لەماڵەوە بەسەربەرین، بەڵام گرنگە لە وەرزی سەرماشدا چالاکیمان هەبێت بەتایبەت وەرزش و چوونە دەرەوەیەکی کورت، چونکە زۆر مانەوە لەماڵەوە و سستی لەش دەبێتە هۆی لاوازبوونی بەرگری وقەڵەوی. هاوڵاتی: دکتۆر ئایا خۆشتن بە ئاوێکی گەرم وبۆماوەیەکی درێژ کاریگەری ئەرێنی هەیە لەسەر تەندرووستیمان یاخود ناتەندروستە؟ لەڕاستیدا ئەگەر بۆ ماوەیەکی زۆرنەبێت ئەوا تەندرووستە و یارمەتی ئارامبونەوەی مێشک و لەش دەدات، بەڵام گرنگە سنورداری بکەین چونکە بۆ ماوەیەکی درێژ مانەوە لە ناو دوشێکی گەرمدا دەبێتە هۆی وشک بونەوەی پێست ودرووستبونی حەساسیەت و زیانگەیاندن بە کیراتینی پێست، لەگەڵ ئەوەشدا گرنگە مەڵهەمی تایبەت بە شێدارکردنەوەی پێست لە زستاندا بەکاربێت. هاوڵاتی: دکتۆر کۆتا ڕێنمایت چیە بۆ هاوڵاتیان؟ لە ئەگەریی توشبون بە پەتا وەرزیەکان ودەرکەوتنی نیشانەکانی وەک، بەرزی پلەی گەرمی، کۆکە، هەناسەتوندی هەتا هەفتەیەک ئاساییە وباشترە بەبێ چونە پزیشک بەخۆپارێزی وخواردنەوەی چای سەوزی شلەتێن چارەسەری خۆتان بکەن، لە ئەگەری درێژەکێشانی گرنگە ئەوکات سەردانی پزیشک بکەن؛ بەپێچەوانەوە نابێت دەستبەجێ پەنا ببەنە بەر دەرمان ودەرزی وبەتایبەت وەک دەرزی تێكەڵە کە لەکوردستان باوە.
دووەم لەسێدارەدراوی ناڕەزایەتییەکانی ئێران پێش لە سێدارەدانی دەڵێت داوام لە خەڵک ئەوەیە لەسەر گۆڕەکەم شایی و ئاهەنگ بگێڕن. مەجید رەزا رەهنەوەرد پێش ئەوەی بریاری لەسێدارەدانی بەسەردا جێبەجێ بکرێت، لێی دەپرسن چ وەسیەت و راسپاردەیەکت هەیە و ئەویش دەڵێت داوام کردوە لە جیاتی شینگێڕان ، خەڵک لەسەر گۆڕەکەم ئاهانگ بگێڕن. مەجیدڕەزا رەهنەوەرد تەمەن 23 ساڵ بە تۆمەتی بەشداریی لە ناڕەزایەتییەکانی شاری مەشهەد لە باکوری رۆژهەڵاتی ئێران 12ی ئەم مانگە لەسێدارە درا و بەوەش بو بە دووم گەنجی لەسێدارەدراوی ناڕەزایەتییەکان. سەرچاوەکانی هەواڵی ئێران بڵاویان کردوەتەوە؛ مەجیدڕەزا یەکێک لە وەرزشکارە گەنجەکانی شاری مەشهەد بوە کە بەشداریی لە ناڕەزایەتییەکان کردوە و لەو کاتەدا کە خۆی و دایکی لە لایەن هێزە ئەمنییەکانەوە پەلامار دراون ئەویش بەرەنگاری ئەو هێزە ئەمنییانە بوەتەوە و لە گرژییەکاندا دوو ئەندامی سوپای پاسداران دەکوژرێن و چوار کەسیشیان بریندار دەبن بەڵام دادگا تەنها مەجیدڕەزا دەکاتە تۆمەتباری سەرەکیی روداوەکە و هەر بەو بیانوەوە سزای لەسێدارەدانی بەسەردا جێبەجێ دەکرێت.
خوشکەزایەکی خامنەیی ئاشکرای دەکات کە تاقانە خوشکی رێبەری کۆماری ئیسلامی ئێران 13 ساڵە هیچ پەیوەندییەکی لەگەڵ براکەی نەماوە و بە مەرگی عەلی خامنەیی کۆتایی بە دەسەڵاتی ئێستای وڵاتەکە دێت. مەحمود مورادخانی، خوشکەزای عەلی خامنەیی ،رێبەری کۆماری ئیسلامی ئێران رایگەیاند؛ بەدریە خامنەیی تاقانە خوشکی عەلی خامنەیی لە ساڵی 2009 هەمو پەیوەندییەکانی لەگەڵ براکەی پچڕاندوە چونکە بەردەوامبونی هەر جۆرە پەیوەندییەکی خێزانیی لەگەڵ بەرپرسانی کۆماری ئیسلامی ئێران بە واتای پشتیوانییکردنە لەو دەسەڵاتە. مورادخانی کە کوڕی بەدریە خامنەییە تویەتی؛ رێبەری ئێران دەیەوێت دوای مەرگی خۆی موجتەبا خامنەیی بکات بە رێبەری کۆماری ئیسلامی ئێران بەڵام بە مەرگی عەلی خامنەیی دەسەڵاتی کۆماری ئیسلامی هەڵدەوەشێتەوە و هیچ شانس بۆ کوڕەکەی خامنەیی نییە کە رێبەرایەتیی ئەو کۆمارە بکات. خوشکەزاکەی خامنەیی ئاشکرای کردوە؛ زۆربەی کەسوکارە نزیکەکانی رێبەری ئێستای ئێران دژی سەرکوتی ناڕەزایەتییەکانن بەڵام بواریان بۆ دەربڕینی ناڕەزایەتیی و رەخنەیان نییە. مەحمود مورادخانی ، برای فەریدە مورادخانی کە بە تۆمەتی دەربڕینی ناڕەزایەتیی دژی دەسەڵاتی کۆماری ئیسلامی ئێران 15 ساڵ زیندانی بەسەردا سەپێنراوە، ئاماژەی بەوە کردوە کە شێخ عەلی تارانی، باوکی بەهۆی دژایەتیی کۆماری ئیسلامی لە لایەن ئەو دەسەلاتەوە کوژراوە و خوشکەکەشی قوربانیی سەرکوتی ئەو دەسەڵاتەیە. لە ماوەی رابردودا بەدریە خامنەیی تاقانە خوشکی عەلی خامنەیی، بێبەریبونی خوی لە براکەی راگەیاند و دەسەڵاتی وڵاتەکەشی بە سەرکوتکار و خوێنڕێژ ناوبرد.
.jpg)
هاوڵاتی بهگوێرهی نوسراوێكی ئهنجومهنی باڵای دادوهری عێراق، دادگای لێكۆڵینهوهی كهرخ كه تایبهتمهنده له دۆسیهكانی دهستپاكی، بڕیاریداوه بڕی یهك ترلیۆن و 158 ملیار دینار بگهڕێنێتهوه بۆ خهزێنهی گشتی وڵات. دادگای لێكۆڵینهوهی كهرخ كه تایبهته به دۆسیهی دهستپاكی، ئهمڕۆ پێنجشهممه رایگهیاند، دوای لێكۆڵینهوه له سهرپێچیهكانی ههڵگرتنی پارهی خانهنشینان، بڕی ترلیۆنێك و 158 ملیار دینار بۆ خهزێنهی گشتی عێراق گهڕاوهتهوه. ئاماژهی بهوهشكردوه، سهرپێچیهكان پهیوهستن به رهچاو نهكردنی هاوسهنگی له بانكی ڕافدهین له ڕێگهی وهزارهتی دارایی / دیوانی وهزیری داراییهوه و لێكۆڵینهوهكانیش بۆ گهیشتن به دهرئهنجامی كۆتایی بهردهوامن. هاوکات 11ی ئهم مانگه، نوسینگهی سهرۆك وهزیرانی عێراق رایگهیاند، بەهاوکاری ئەنجومەنی باڵای دادوەری، لایەنە پەیوەندیدارەکانی بواری دەستپاکی توانرا بەشی دوەمی پارەکانی باج گێڕدراونەتەوە کە بڕەکەی 134 ملیار و 455 ملیۆن دینارە، کە بەشێوەیەکی یاسایی خرابونە سەر هەژماری کراوەی لقی سەرەکی بانکی ڕافیدەین، بهوهش تێکڕای پارە گێڕاوەکان دەگەنە 317 ملیار و535 ملیۆن و 536 هەزار و 525 دینار.
هاوڵاتی تاڵیبان لە شارەکانی زابول و هێلمەند بە قامچی لە بیست و حەوت ژن وپیاو دەدات و سزای زیندانیکردنیان بەسەردا ئەسەپەێنێت، لەناو ئەو کەسانەدا کە لێیان دراوە دوانیان ژن بوون و بیست وپێنجی دیکەشیان پیاو بوون. بەپێی ڕاگەێندراوی دادگای باڵای تاڵیبان، پێنج کەس لەوانەی بە قامچی لێان دراوە لە پارێزگای زابولن و دوانیان ژنن، بیست ودوو کەسی دیکەشیان سەرجەمیان پیاون ولەپارێزگای هێلمەندن. یەکێک لەو ژنانەی کە سزاکەی بەسەردا جێێبەجێکراوە بەتۆمەتی پەیوەندی سێکسی ناشەرعی ٣٩ قامپچی لێدراوە و سزای سێ ساڵ زیندانی بەسەردا سەپێنراوە، هەروەها لەنێویاندا پیاوێک بە تۆمەتی هەبوونی پەیوەندی سێکسی لەگەڵ پیاوێکی دیکەدا ٣٠ قامچی لێدراوە و دوو ساڵ سزای زیندانی بۆدەرچووە. بەشێکی زۆری ئەو تۆمەتانەی ڕووبەڕیان کراوەتەوە تۆمەتی دزی، سێکسی ناشەرعی (زینا)،بوونی پەیوەندی سێکسی لەنێوان پیاو و پیاون؛ لە دوای بڕیارەکەی مانگی ڕابردووی سەرۆکی تاڵیبان، هێباتوڵلە ئاخوندزادە، پاڵپشت بە شەریعەتی ئیسلامی ، تاڵیبان دەستی بەم جۆرە سزایانە کردۆتەوە و ئەمەش کاردانەوەی نەتەوە یەکگرتوەکان و کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی بەدوای خۆیدا هێناوە. نەتەوە یەکگرتوەکان و کۆمەلگەی مەدەنی ئیدانەی ئەم سزایانەیان کردووە و بەکارێکی دڕندانە و نامرۆڤانەیان وەسفکردووە، هەروەها داواشیان لە تاڵیبان کردووە ئەم جۆرە سزایانە ڕابگرێت. لەبارەی سزاکانی تاڵیبانەوە بە تۆمەتی لادان لە شەریعەتی ئیسلامی، سەرۆکی پەرلەمانی ئەوروپا سەرۆکی تاڵیبانی بە گەڕانەوە بۆ شێوازی حوکم کردنی سەرەتای تاڵیبان تۆمەتبارکرد. جێبەجێکردنی ئەم سزایە بەسەر ٢٧ هاوڵاتی ئەفغانستان تەنها ڕوداوێک نیە، بەڵکوو لەسەرەتای دەستپێکردنەوەی حکومی تاڵیبان و داگیرکردنەوەی لوتکەی دەسەڵات لە ئەفغانستان لە مانگی ئابی ساڵی ٢٠٢١ وە بەو شێوازە لێکدانەوەیەی تاڵیبان بۆ شەریعەتی ئیسلامی چەندین کەسی بەرقامچی داوە وشەلاقە کردووە کە ژنیشیان لە نێودا بووە لە پارێزگاکانی لۆگار، قەندەهار، کابول، لەغمان، تەخار و بامیان. بەدەر لە سزاکانی قامچی و زیندانیکردن وشەلاقەکردن بە ئاشکرا لە بەردەم خەڵکدا، تاڵیبان بۆ یەکەم جار لەدوای گرتنەدەسەڵات لە ئەفغانستان هەفتەی ڕابردوو لەبەردەم بەرپرسەکانی تاڵیبان و خەڵکی ئەو وڵاتە کەسێکی لە ناو یاریگایەکدا لە سێدارە دا.
تیمە میکانیکیەکانی سەر بە خۆبەڕێوەبەری باکور و رۆژهەڵاتی سوریا، لەسەدا ٥٠ی ئەو وێستگە نەوتیانەی رۆژئاوای کوردستانیان نۆژەنکردەوە کە بەهۆی هێرشەکانی دەوڵەتی تورکیاوە لەکارکەوتبوون. ئەندازیار محەمەد خێر بەشیر بەڕێوەبەری کۆمپانیای نەوتی ڕمێڵان بۆ ئاژانسی هاوار نیوز رایگەیاند، بەهۆی هێرشەکانی دەوڵەتی تورکیاوە، لەسەدا ٧٠ی وێستگەی ڕمێڵان زیانی بەرکەوتبوو و وتی، " بە گشتی وێستگەی نەوتی سوێدا، دیجلە و عەودە، کارگەی نەوت و غازی زاربی، سەعیدە، باباس، ماشوق ئەلعەون و قەرەچۆخ لەکار کەوتبوون. بەو هۆیەوە لە هەرێمەکە قەیرانی نەوت و گاز دروست بوو و لە هەندێک ناوچە کارەبا پچڕا." محەحەد خێر بەشیر دەشڵێت، "بۆ چارەسەکردنی کێشەکە و کۆتاییهێنان بە قەیرانی، نەوت و غاز و کارەبا، دوو تورباینی کارەبامان کڕی و چەندین بۆڕی و بیری نەوتمان نۆژەن کردەوە و لە ماوەیەکی زۆر نزیکدا قەیرانەکە کۆتایی پێدەهێنین." ئەو بەرپرسەی نەوتی رۆژئاوای کوردستان ئاماژە بەوەش دەکات کە لەسەدا ٥٠ی وێستگەکانیان نۆژەنکردووتەوە و دەستیان بەکار کردووە. فڕۆکە جەنگیەکان و درۆنەکانی دەوڵەتی تورکیا لە ١٩ی مانگی رابردوودا، کۆمپانیای نەوتی رمێلانیشیان
هاوڵاتی سی مانگە سەرەڕای سزای سێدارەو كوشتنی گەنجان لەشەقام و لەژێر ئەشكەنجەدا شەقامەكانی رۆژهەڵاتی كوردستان و ئێران لەئاست دەسەڵاتی كۆماری ئیسلامی بێدەنگ نەبون و بەشەوو رۆژو بەشێوازی جیاواز سەرجەم چین و تووێژەكان بەردەوامن لەدەربڕینی ناڕەازایەتیی. دەسەڵاتی كۆماری ئیسلامی ئێران مێژووی 43 ساڵەی لەسێدارەدانی وایكردووە ببێتە یەكەم وڵاتی جیهان لە رووی جێبەجێكردنی ئەوە سزایەوەو نەتەوەیەكگرتوەكانیش لە راپۆرتێكدا ئاشكرایكردووە لەساڵی 1978 تائێستا زیاتر لە 30 هەزار كەسی دانیشتوی ئێران بەپەتی سێدارەی دەسەڵات كۆتایی بەژیانیان هێنراوە. لەدوای مەرگی ژینا ئەمینی و سەرهەڵدانی ناڕەزایەتییەكان لانیكەم سزای سێدارە 50 خۆپیشاندەر دەگرێتەوەو لەو ژمارەیەش 26 كەسیان لەقۆناغی یەكەمی دادگاكانی كۆماری ئیسلامی ئێراندا سزای سێدارەیان بەسەردا سەپێنراوەو لەو ژمارەیەش لانیكەم 10 كەسیان كوردن. سەرەڕای ئەوەی لەماوەی كەمتر لەچوار رۆژدا دوو گەنجی دەستگیركراوی خۆپیشاندانەكانی مەشهەدو تاران لەسێدارەدران بەڵام شەقام و ناڕەزایەتییەكان دانەمركاونەتەوە و تەنانەت سەركردەكانی ریفۆرمخوازان دوای ماوەیەكی زۆر لەبێدەنگی بەئیدانەكردنی لەسێدارەدانی گەنجان ئاماژەیان بەوە كردووە دەسەڵاتی ئێران بە لەسێدارەدانی گەنجان گۆڕی خۆی هەڵدەكەنێت. لەمەشهەد و تاران بەسێدارەو لەسنەو سەردەشت و شنۆ بەئەشكەنجە هەوڵی چاوترسێنكردنی خەڵكی وڵاتەكە دەدرێت، بەڵام وەك شارەزایانی كۆمەڵناسیی دەڵێن قۆناغی خەمگینی بووەتە هیواو چیتر بەو هەنگاوانە گەنجان و خەڵكی ناڕازیی سڵ لەهەڕەشە و تۆقاندنی دەسەڵاتی ئێران ناكەنەوە و ئەگەری هەیە ئاستی توندوتیژییەكانیش بەشێوەیەكی چاوەڕاواننەكراو زیاد بكەن. وڵاتانی جیهان لەكاردانەوەی لەسێدارەدانی گەنجانی ناڕازیی ئێران پێداگرن لەوەی سنورێك بۆ پێشێلكارییەكانی دەسەڵات لەو وڵاتە دابنێن و تەنانەت وەزیری دەرەوەی فەڕەنسا و باڵیۆزخانەی ئەو وڵاتە لە تارانی پایتەخت رایانگەیاند لەگەڵ ئەڵمانیا خەڵاتی هاوبەشی هەردوو وڵاتەكە بۆ مافەكانی مرۆڤ و سەروەریی یاسا دەبەخشنە ژنانی ئێران و ژینا ئەمینی كە ئەو هەنگاوەش بەهۆشداریی توندی ئەوروپا بۆ دەسەڵاتی ئێران لەقەڵەمدەدرێت بەهۆی كوشتنی گەنجان لەسەر شەقامەكان و ئەشكەنجەو سێدارە لەزیندان. سێدارە شەقامەكان بێدەنگ ناكات لەگەڵ لەسێدارەدانی یەكەم گەنجی دەستگیرکراوی ناڕەزایەتییەكانی شاری تاران بەناوی مۆحسین شكاری لە (8/12/2022) جارێكی دیكە خۆپیشاندان لەدەیان شەقامی پایتەخت بەشێوەیەكی بەرفراوان دەستیپێكردەوەو تەنات سەركردەكانی پێشووی كۆماری ئیسلامی ئێران سەر بەباڵی ریفۆرمخواز دوای نزیكەی 90 رۆژ بێدەنگی، هۆشدارییاندایە دەسەڵات و رایانگەیاند پەتی سێدارە بزوتنەوەی جەماوەریی راناگرێت و هۆشدارییان دا ئەو سزایانە بەخواستی خامنەیی بۆ ترساندن و تۆقاندن بەكاردەهێنرێت. میرحسێن موسەوی، سەركردەیەكی بزوتنەوەی سەوز لەئێران لەپەیامێكدا رایگەیاند» نە چەك و نە سێدارە بزوتنەوەی خەڵك بۆ ئازادی و دیاریكردنی مافی چارەنووسی خۆیان راناگرێت، شۆڕشی ساڵی 1978 لەئێران بەمەبەستی چۆڵكردنی زیندانەكان بوونە وەك بۆ پڕكردنیان و سووتاندنیان». هاوكات مەهدی كەڕوبی، یەكێكی دیكە لەبەپرسانی پێشووتری كۆماری ئیسلامی ئێران لەپەیامێكدا وتی: لەسێدارەدانی یەكەم گەنجی دەستگیرکراوی ناڕەزایەتییەكان بەمەبەستی لەسێدارەدانی زیاتری گەنجانی ناڕازاییە بەخواستی دەسەڵاتخوازان، ئەو وتیشی خامنەیی بەئەنقەست بەمەبەستی لەسێدارەدانی گەنجانی ناڕازیی، خۆپیشاندەران بەدەستی دەرەكیی ناودەهێنێت تا بواری سەركوتی زیاتری ئەو ناڕەزایەتییانە بخوڵقێنێت. ئەگەرچی قسەی ئەو دوو بەرپرسە باڵایەی ریفۆرمخوازانیش دادی مەجید رەزا رەهنەوەرد، گەنجێكی دیكەی دەستگیركراوی ناڕەزایەییەكان لەشاری مەشهەدی نەداو تەنها دوای چوار رۆژ ئەویش لەسێدارە درا، بەڵام مەرگی ئەویش نەبووەتە هۆی كپكردنی ناڕەزایەتییەكان دژی دەسەڵاتی ئێران. مەجید رەزا رەهنەوەرد كەوەرزشوان بوو دوای 23 رۆژ لەدەستبەسەركردنی سزای سێدارەی بەسەردا سەپێنراو لەتاریك و روونی بەرەبەیانی دووشەممە (12/12/2022) بەبێ ئەوەی پێشوەخت كەسوكاری ئاگاداربكرێنەوە لەسێدارەدرا. هاوكات لەگەڵ لەسێدارەدانی دووەم گەنج لەئێران، هەواڵی گیانلەدەستانی گەنجێكی دیكەی شاری رۆژهەڵاتی كوردستان بەهۆی ئەشكەنجەی هێزە ئەمنییەكانی ئێران لەشاری سەردەشت بڵاوكرایەوە. تۆڕی مافەكانی مرۆڤی كوردستان ئاشكرایكرد شەهریار عادلی تەمەن 27 ساڵ كە لەلایەن هێزە ئەمنییەكانی ئێران لەناڕەزایەتییەكان شاری سەردەشت دەستگیركرابوو بەهۆی ئازارو ئەشكەنجەوە گیانی لەدەستداوە. بەپێی ئامارەكان تائێستا تەنها لەڕۆژهەڵاتی كوردستان لانیكەم نۆ گەنج بەئەشكەنجە و ئازار لەزیندان و بنكەی ناوەندە ئەمنییەكان گیانیان لەدەستداوە و بڵاوبوونەوەی ئاسەوارەكانی ئەشكەنجە لەسەر جەستەی ساردوسڕی ئەو گەنجانە بووەتە مایەی تووڕەیی زیاتری خەڵك. هەوڵی دەسەڵات بۆ خنكاندنی ناڕەزایەتییەكان دوو یاسای مەترسیدارو رێبەری كۆماری ئیسلامی ئێران بەكاریگەرترین هۆكاری جێبەجێكردنی سزای سێدارە لەوڵاتەكە لەقەڵەمدەدرێن بەتایبەت كە بەپێی دەستور، رێبەری وڵاتەكە بە راوێژ لەگەڵ دەزگای داد دەسەڵاتی تەواوی راگرتنی سزای سێدارەی هەیە. زۆربەی ئەوانەی لەماوەی رابردوودا سزای سێدارە چاوەڕوانیان دەكات بەپێی یاساكانی (محاربة) دژایەتی خوداو (الإفســــاد فی الارض) سزادراون كە هەر یاسایەكیان دەتوانێت ببێتە هۆی ئەوەی بێتاوانێكیش بەو مەرجەی تەنها ناڕەزایەتیی دژی كۆماری ئیسلامی ئێران دەربڕێت لەسێدارە بدرێت، هەڵگەڕانەوەی لە دین و ئایینی ئیسلام یا دژایەتیی خودا (ارتدادو موحاربه) بەپێی ئەم یاسایەی ئێران هەر كەسێك لەدینی ئیسلام هەڵگەڕێتەوە و سوكایەتی و تۆمەتی ناڕەوا بخاتە پاڵ (پێغەمبەری ئیسلام) و ببێتە هۆی تێكدانی ئاسایشی گشتی دەكرێت بەپێی توندترین سزای تایبەت بەو تاوانە، لەسێدارە بدرێت كە ئەم سزایەش دەكرێت لێخۆشبوون بیگرێتەوە و تۆبەكردنیش یان بوون بەتەواب سزاكە هەڵدەوەشێنێتەوە. (الإفساد في الآرض) بەپێی یاسای تاوان لەئێران هەر كەسێك یان كەسانێك بەشێوەیەكی بەربڵاوو فراوان تاونێك ئەنجامبدەن و ببنەهۆی زیانگەیاندن بەتەندروستیی گشتی و بەشداربن لەتاوانی دژە ئاسایشیی ناوخۆو دەرەوەی وڵات و بڵاوكردنەوەی درۆو تۆمەت، كێشەدروستكردن لەسیستمی ئابوریی گشتی وڵات، ئاگربەردان و وێرانكاریی ماڵ و حاڵی گشتی، بڵاوكردنەوەی ماددەی ژەهراوی و مەترسیدارو میكرۆبی و كوشندە، دروستكردنی كۆڕو كۆمەڵی تاوان و لەشفرۆشی و هاوكاریی لەتێكدانی سیستمی گشتیی وڵات، تێكدانی ئاسایش و زیانگەیاندنی بەتەندروستیی جەستەیی گشتی یان دارایی گشتی و تایبەت، یان ببێتە هۆی بڵاوبوونەوەی گەندەڵی و لەشفرۆشی لەئاستی بەرفراون، بەتاوانبارێكی گەندەڵكار یان (مفسد في الارض) لەقەڵەمدەدرێت و سزای سێدارە دەیگرێتەوە. هەر بڕیارێك لەلایەن دادگاكانی كۆماری ئیسلامی ئێران بۆ جێبەجێكردنی دواقۆناغی سزای لەسێدارەدان، دەبێت لەلایەن عەلی خامنەیی، رێبەری كۆماری ئیسلامی ئێرانەوە، واژۆ بكرێت و دواجار سەرۆكی دەزگای داد لەو وڵاتە بڕیاردەدات كەسزای سێدارە جێبەجێ بكرێت یان نا، لەكاتێكدا خامنەیی دەتوانێت هەموو بڕیارێكی سێدارە جگە لەسزای سێدارەی تایبەت بەكوشتنی بەئەنقەست نەبیت راگرێت بەڵام ئەویش توانای هەڵوەشاندنەوەی ئەو سزایەی بۆ هیچ بكوژێك نییە تەنها دەتوانێت داوای دانیشتنی دادگای پێداچوونەوە بۆ ئەو بەرپرسە باڵایانەی كۆماری ئیسلامی ئێران بكات كەسزای سێدارەیان بەسەردا سەپێنراوە. بەپێی یاساكانی ئێران هەر جۆرە دژایەتییەكی حكومەت و دەسەڵاتی ئەو وڵاتە دەكرێت بخرێتە خانەی جەنگ لەگەڵ دینی ئیسلامدا، بۆیە هەر چالاكوانێكی سیاسیی كورد یان هەر نەتەوەیەكی دیكە لەئێران ئەگەر دژایەتی حكومەت و دەسەڵاتی كۆماری ئیسلامی بكات یان ببێتە ئەندامی پارتێكی نەیاری كۆماری ئیسلامی ئێران، دەكرێت بچێتە ئەو خانەیەوە و سزای سێدارەی بەسەردا بسەپێت كەهەندێكجار دادگاكانی ئەو وڵاتە بەسودوەرگرتن لەیاسای كوشتنی بەئەنقەست، مەرگی چەكدارانی سەر بەحكومەت و پلەدارە سەربازییەكانی ئێران دەخەنە ئەستۆی چالاكوانانی سیاسی و بەمەش سزای سێدارە بە\هیچ جۆرێك هەڵناوەشێتەوەو جێبەجێ دەكرێت. لەئامارەكاندا دەردەكەوێت لەماوەی 43 ساڵی حوكمڕانی و دەسەڵاتی كۆماری ئیسلامی ئێران زیاتر لە 40 هەزار كەس لەسێدارە دراون ئەگەرچی دەزگای دادوەریی ئێران ئەو ژمارە لەجێبەجێكردنی سزای سێدارە رەتدەكاتەوە، بەڵام نەتەوەیەكگرتوەكان و رێكخراوەكانی مافەكانی مرۆڤ ئاشكرایانكردووە لەو ژمارەیە نزیكەی 10 هەزار كەسیان گولـلەباران كراون یان بەگولـلە كۆتایی بەژیانیان هێنراوە. سێ مانگ ناڕەزایی و خۆپیشاندان هەر لەچوارچێوەی توندوتیژییەكانی دەسەڵاتی ئێران جگە لەئاشكرابوونی دەستدریژیكردنە سەر زیاتر لە 11 كچ لەزیندان و گرتووخانەكانی ئێران كە لەڕێگەی تەلەفیزیۆنی (سی ئێن ئێن)ی ئەمریكا بڵاوكراوەتەوە چالاكوانانی مەدەنی و رێكخراوەكانی مافی مرۆڤ بەبێ ناوهێنان و بڵاوكردنەوەی ناسنامەیان ئاماژەیان بەوە كردووە دەستدرێژیی سێكسی لەناوەندە ئەمنیی و هەواڵگرییەكانی كۆماری ئیسلامی بووەتە ئامرازێك بۆ بێدەنگركردن و بێڕێزیی بەكوڕان و كچانی ناڕازیی ئەو بەشە لەكوردستان و ژمارەیەك لەو كەسانەش بە رەچاوكردنی دابونەریتی كۆمەڵایەتیی بێدەنگیان لەئاست ئەو تاوانە كردووە كە بەرامبەریان كراوە. لەشارەكانی جوانڕۆ، سنە، بۆكان ، سەقزو كامیاران، كرماشان تاوانی دەستدرێژیی كراوەتەسەر دەیان گەنج و ئەوەش نیگەرانیی زۆبەی ناوەندەكانی مافی مرۆڤی لێكەوتووەتەوە بەتایبەت كە رەنگە زۆرینەی ئەو كوڕ كچانە ئامادە نەبن ئەو تاوانەی بەرامبەریان كراوە، ئاشكرا بكەن. شاری سنە كە لەسەرەتای ناڕەزایەتییەكانەوە بەمانگرتن و خۆپیشاندان و دەربڕینی ناڕەزایەتی مێژوویەكی دیكەی لەسەرهەڵدان و ناڕەزایەتیی تۆماركردووە بەیەكەم شاری ناو جوگرافیای ئێران لەقەڵەمدەدرێت كە 90 رۆژی تەواو گەنجان و كچان و پیرو لاوی بێدەنگ نەبوون لەئاست دەسەڵات و لەسەر شەقام و گۆرەپانەكان بەردەوامبون لەدەربڕینی ناڕەزایەتیی. تەنها لەو شارەی رۆژهەڵاتی كوردستان كە بەدەستەخوشكی شاری سلێمانی ناودەهێنرێت 18 كەس لەناڕەزایەتییەكاندا كوژراون كە دوو گەنجیان لەژێر ئەشكەنجەی هێزە ئەمنییەكان گیانیان لەدەستداوە. شاری سنە بەهۆی ئەو مێژووە لەناڕەزایەتیی دژی دەسەڵات لەئێران هەیەتی و بەبەردەوامی رووبەڕووی توندترین سەركوت و هێرش بووەتەوە، بەسنەی خوێناویی ناودەهێنرێت. ئامارەكانی سێ مانگ ناڕەزایەتیی دژی دەسەڵاتی ئێران بەپێی ئامارەكانی مافەكانی مرۆڤ تا 89 رۆژی ناڕەزایەتییەكان لانیكەم 126 كەس لەڕۆژهەڵاتی كوردستان گیانیان لەدەستداوە كە نۆ كەسیان بەهۆی ئەشكەنجەو ئازار لەزیندان و بنكەی هێزە ئەمنییەكانی ئێران بووەو ژمارەی دەستگیركراوانی ئەو بەشە لەكوردستانیش شەش هەزار كەسی تێپەڕاندووەو تائێستا سزای لەسێدارەدانی 10 گەنجی كورد لەقۆناغی یەكەمی دادگاییەكاندا یەكلابووەتەوە. ناوەندی مافەكانی مرۆڤی ئێران (هەرانا) بڵاویكردووەتەوە بەگشتی لەماوەی سێ مانگ ناڕەزایەتیی و خۆپیشاندان لەڕۆژهەڵاتی كوردستان و ئێران زیاتر لە490 كەس كوژراون كە ناوو ناسنامەی ئەو ژمارەیان دیارەو لەو ژمارەیەش 68 كوژراویان تەمەنیان لە 18 ساڵ كەمتر بووە و نزیكەی 61 ئەندامی هێزە ئەمنی و سەربازییەكان و پۆلیس كوژراون و سوپای پاسدارانیش دانی بەوەدا ناوە كە لەو ژمارەیە 51 كەسیان ئەندامی سەر بەو سوپایەن. لە 160 شارو شارۆچكە خۆپیشاندان و ناڕەزایەیی لەسەرتاسەریی رۆژهەڵاتی كوردستان و ئێران بەڕێوچووە و لە 143 زانكۆی وڵاتەكەش مانگرتن و ناڕەزایەتیی بەردەوام بوە. بەپێی ئامارەكانی ئەو ناوەندە زیاتر لە 18 هەزارو 259 كەس بەهۆی ناڕەزایەتییەكانەوە دەستگیركراون كەنزیكەی دوو هەزار كەسیان خوێندكاری زانكۆكان بوون. بەرپرسان توانای نكۆڵیان نەماوە لەنوێترین لێدوانیدا سەرۆكی پەرلەمانی ئێران دوای لەسێدارەدانی دووەم گەنجی ناڕەزایەتییەكان رایگەیاند: هەندێك كێشەی وڵاتەكە لەكاتی خۆیدا چارەسەر نەكراوە و رەنگە چارەسەری ئەو كێشەیە لەئێستادا هیچ بەهاو نرخێكی نەبێت بۆیە دەبوایە لەكاتی خۆیدا كێشەكانی وڵاتەكە چارەسەر بكرانایە. لەلایەكی دیكەوە غوڵام حسێن ئێژەی، سەرۆكی دەزگای داد لەئێران رایگەیاندووە نابێت چیتر لەپڕوپاگەندەی نەیارانی سێدارەو سزاكانی كۆماری ئیسلامی ئێران سڵ بكەینەوە، چونكە دۆخی وڵاتەكە لەمەترسیدایە. ئەو داواشی لەدادوەری دادگاكان كرد كە لەژێر كاریگەریی فشارەكانی دەرەوە چاوپۆشیی لەدەستگیركراوانی خۆپیشاندانەكان نەكەن و سزای پێویستی تاوانباران بدەن بۆ ئەوەی كۆماری ئیسلامی رووبەڕووی مەترسیی گەورەتر نەبێتەوە.
هەپەگە ئاماری شەڕ و پێدادانەکانی هەشت مانگی رابردووی نێوان گەریلاکانی و سەربازانی تورکیای بڵاوکردەوە و رایگەیاند، لەو ماوەیەدا ٢٧٤٤ سەربازی تورکیا کوژراون و ١٩٩ گەریلا شەهید بوون هێزەکانی پاراستنی گەل (هەپەگە)، باڵی سەربازی پارتی کرێکارانی کوردستان (پەکەکە)، ئاماری شەڕ و پێدادانەکانی نێوان گەریلاکانی و سەربازانی سوپای تورکیا لە ١٤ی نیسان تاوەکو ١٤ی کانونی یەکەمی ئەمساڵ بڵاوکردەوە. بەگوێرەی ئامارەکە، لەو ماوەیەدا ٢٧٤٤ سەربازی تورکیا کوژراون کە ٢٠ کەسیان ئەفسەر و ١٢ کەسیان تیمی تایبەتن (کۆنترا)، هەروەها ٣٥٨ سەربازی تورکیاش بریندار بوون و ١٩٩ گەریلاش شەهید بوون. هەپەگە دەڵێت، لە ماوەی هەشت مانگدا، هێزەکانی گەریلا ٢٨٥٢ جار چالاکی جۆراوجۆریان لەدژی سەربازانی تورکیا ئەنجامداوە. فڕۆکە جەنگیەکانی تورکیا ٣٨٩٧ جار و هەلیکۆپتەرە جەنگیەکانیش ٥٤٣٣ جار هەرێمەکانی ژێر کۆنتڕۆڵی گەریلاکانیان بۆردومان کردووە. هەروەها، ٣١٥٢ جار چەکی (فسفۆڕم تەرمۆباریک، تاکتیکی ئەتۆمی و کیمیایی) لەدژی هێزەکانی گەریلا بەکارهێنراون. هەپەگە ئاماژەی بەوەشکردووە کە لەو ماوەیەدا، هەشت هەلیکۆپتەری سکۆرسکی، سێ هەلیکۆپتەری جەنگی، دوو تانک، ١٧ ئۆتۆمبێڵی زرێپۆشی سەربازی، چار شۆفڵ، ٧٢ کامێرای مۆبێس (چاودێری)، ٥٣ درۆن، هەشت رادار و چەندین کەلوپەلی دیکەی تەکنیکی سەربازی تێکشکێنراون. هێزەکانی پاراستنی گەل (هەپەگە) ئەوەی خستووەتەڕوو کە گورزیان لە ٤٨ هەلیکۆپتەری سکۆرسکی، ٣٢ هەلیکۆپتەری جەنگی، ١٢ درۆن، ١٩ سەنگەری شەڕ، نۆ شۆفڵ، شەش ئۆتۆمبێڵی زرێپۆشی سەربازی و چەند کەلوپەلێکی دیکە وەشێندراوە، دوایین ئۆپراسیۆنی سوپای تورکیا لە رووی زەمینی و ئاسمانی، بۆ سەر گەریلاکانی پەکەکە لە هەرێمەکانی زاپ، ئاڤاشین و مەتینا، لە ١٤ی نیسانی ئەمساڵەوە دەستی پێکرد. هەشت مانگە ئۆپراسیۆنەکە بەردەوامە. جیاواز لە ئۆپراسیۆنەکانی ساڵانی رابردوو، بەگوێرەی راگەیەندراوەکانی پەکەکە، سوپای تورکیا چەکی قەدەغەکراو و کیمیایی بەکار دەهێنێت و ئەم پرسەش لە جیهاندا دەنگی داوەتەوە. شەڕی چەکداری پارتی کرێکارانی کوردستان (پەکەکە)، لە ١٥ی ئابی ساڵی ١٩٨٤، دەستی پێکرد و ٣٨ ساڵە بەردەوامە. هەرچەندە تاوەکو ئێستا هیچ ئامارێکی فەرمی لەبارەی زیانە گیانیەکان نییە، بەڵام مەزەندە دەکرێت کە نزیکەی ٧٠ هەزار کەس گیانیان لەدەست دابێت.
هاوڵاتی ئەمریکا، یەکێتی ئەوروپا و ئەڵمانیا نارەزایەتیان لە بەرامبەر سەپاندنی سزای زیندانی بەسەر ئەکرەم ئیمامئۆغلۆ سەرۆکی گەورەشارەوانی ئەستەنبوڵدا پیشاندا و رایانگەیاند، پێشێلکردنی مافەکانی مرۆڤ، ئازادیەکان و نادادپەروریە. ڤێدانت پاتەل جێگری وتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئەمریکا لەمبارەیەوە رایگەیاند، ئەو سزایەی کە دادگا بەسەر ئیمامئۆغلۆدا سەپاندوویەتی، ناڕەوایە و لەگەڵ مافەکانی مرۆڤ و ئازادییە بنەڕەتییەکان و سەروەری یاسا ناگونجێت. پاتەل باسی ئەوەی کرد کە ئەمریکا بە بەردەوامی چاودێری ئەو تۆمەتانە دەکات کە بەردەوام دەسەڵات ئاڕاستەی رێکخراوەکانی کۆمەڵگەی مەدەنی، میدیا، سیاسەت و خاوەندکارەکان دەکات و داوای کرد، دیموکراسی لە تورکیا جێبەجێ بکرێت. ناچۆ سانچێز ئامۆر، بەرپرسی کاروباری تورکیا لە پەرلەمانی ئەوروپاش لە تویتەردا وێنەیەکی خۆی لەگەڵ ئیمامئۆغڵو بڵاوکردەوە و و نووسیویەتی، دۆخی دادپەروەری لە تورکیا ترسناکە، دەسەڵاتی دادوەری بۆ مەبەستی سیاسی بەکاردەهێنرێت، رۆژێکی زۆر دڵتەزێنە. هەروەها وەزارەتی دەرەوەی ئەڵمانیا لە راگەیەندراوێکدا بڕیاری سەپاندنی سزای دوو ساڵ و حەوت مانگ و ١٥ رۆژ زیندانی ب دواکەوتنی دیموکراسی لەو وڵاتەدا لەقەڵەمدا. وەزارەتی دەرەوەئ ئەڵمانیا وتی، "ئازادی ڕادەربڕین گرنگترین بنەمایە بۆ کێبڕکێی دادپەروەرانە، بەتایبەتی لە بانگەشەی هەڵبژاردنەکاندا". دوێنێ ١٤ی کانونی یەکەم، بە تۆمەتی سووکایەتیکردن بە بەرپرسانی کۆمسیۆنی باڵای هەڵبژاردنەکان، دادگای ئەستەنبوڵ سزای دوو ساڵ و حەوت مانگ و ١٥ رۆژ زیندانی بەسەر ئەکرەم ئیمامئۆغلۆ سەرۆکی گەورەشارەوانی ئەستەنبوڵ سەپاند.
ئۆکرانیا رایگەیاند؛ 13 فڕۆکەی بێفڕکەوانی دیکەی ئێرانی تێکشاندوە کە روسیا لە جەنگی دژی وڵاتەکەی بەکاری هێناوە. وەزارەتی بەرگریی یۆکرانیا بڵاوی کردەوە؛ 13 فڕۆکەی بێفڕۆکەوانی لە جۆرەکانی (شاهد 131) و (شاهد 136)ی دروستکراوی ئێرانی تێکشاندوە. وەزارەتی بەرگریی رونی کردوەتەوە؛ روسیا ئەو فڕۆکە بێفڕۆکەوانانەی ئێرانی لە کەناراوەکانی رۆژهەڵاتی ئۆکرانیاوە ئاڕاستە کردوە بەڵام سوپای ئۆکرانیا توانیویەتی چاودێرییان بکات و لە رێگەی سیستمی دژە ئاسمانییەوە تێکیان بشکێنێت. بڵاوبونەوەی تێکشاندنی ئەو فڕۆکە بێفڕۆکەوانانەی ئێران لە کاتێکدایە کە وڵاتانی ئەوروپا و ئەمریکا سزایان بەسەر دەسەڵاتی تاراندا سەپاندوە بەهۆی فڕۆشتنی ئەو جۆرە فڕۆکەیە بە روسیا. تا ئێستا دەیان فڕۆکەی بێفڕۆکەوانی ئێران لە ئۆکرانیا تێکشکێنراوە و فڕۆشتنی ئەو فڕۆکانەش بە روسیا ناڕەزایەتیی زۆری ئۆکرانیای لێکەوتوەتەوە.
هاوڵاتی لە ئەنجامی ئۆپراسیۆنەکی دەزگای دژە تیرۆری هێزەکانی سووریای دیموکراتدا ٣ چەکداری داعش دەستگیرکران کە یەکێکیان سەرکردەیەکی داعشە. هێزەکانی سووریای دیموکراتیک (هەسەدە) راگەیەندراوێکی بڵاوکردەوە وتیایدا باسی لەوەکردووە کە هاوکات لەگەڵ هێرشەکانی دەوڵەتی تورکیا بۆ سەر باکوور و رۆژهەڵاتی سووریا شانەکانی داعش کەوتوونەتە جموجۆڵەوە. هەسەدە دیمەنەکانی ئۆپراسیۆنێکی بڵاوکردەوە کە لە دژی چەکدارانی داعش لە هۆل، تل حەمیس و دێرەزور ئەنجامدرابوو. راگەیەندرا کە یەکینەکانی دژە تیرۆر (یات) بە هاوکاری هێزەکانی هاوپەیمانی نێونەتەوەیی لە دژی ناوچە جیاجیاکانی باکوور و رۆژهەڵاتی سووریا کە شانەکانی داعش خۆیان تێدا حەشاردابوو ئۆپراسیۆن ئەنجام دراوە. ئاشکراکرا، کە لەو ئۆپراسیۆنانەدا سەرکردەیەکی داعش، ٢ چەکدار کە بەرپرسی دابین کردنی چەک و تەقەمەنی بوون بۆ شانە تیرۆریستییەکان، کە هەوڵیان دەدا هێرش بکەنە سەر کەمپی هۆل و زیندانەکان، دەستگیرکران، بڕێکی زۆر چەک و تەقەمەنیش بەوانەوە دەستی بەسەردا گیرا. بە گوێرەی راگەیەندراوی قەسەدە ئۆپراسیۆنەکە لە ٧ تا ١٠ی کانونی یەکەم لە شارۆچکەی هۆل، تل حەمیس و دێرەزور ئەنجامدراوە و ئەو چەکدار دەستیان بەسەردا گیراوە بریتین لە کڵاشینکۆف، دەمانچە، نارنجۆکێک، دووربینێک، ٤ رەخت، بڕێکی زۆر تەقەمەنی و ماددەی تەقینەوە، ژمارەیەک تەلەفونی دەستی".
